αγριμολογος

«Παλατινή Ανθολογία, σαν ρόδο υποπόρφυρο...» του Ι.Ν.Κυριαζή, Εκδόσεις Ενδυμίων , 2009

Απόσπασμα από τον πρόλογο του βιβλίου
«Στον ανήφορο της παιδικής ηλικίας, η πορεία μου προς τα γράμματα σκόνταφτε στα ηλιοβασιλέματα.Τ’ απογεύματα στο σχολείο, περισσότερο κι απ’ τον Οιδίποδα με βασάνιζε μια κόκκινη κιμωλία που μουτζούρωνε τα γραμμένα στον πίνακα – τυφλωμένος κι εγώ, μα από το δράμα του ήλιου…Κι όπως κάνουν στα παιδιά για να μη δουν το τέλος ενός ανθρώπου, τραβούσε τις κουρτίνες ο καθηγητής κι έμενα μ’ ένα εξακολουθητικό υπερσυντέλικο φως να συνοψίζει το συσκοτισμένο μου μέλλον.
Ίσως γι’ αυτό αγάπησα τις λέξεις – γιατί αυτές δεν τέλειωναν ποτέ. Μα κι έτσι αβασίλευτες, ακηδεμόνευτες, μια χαρά κατάφερναν να κηδεύουν τα παιδικά μου μάτια, νιογέννητες αυτές, στα σπλάχνα των αρχαίων κοιμωμένων…, ήθελα να πω, κειμένων.

Η Παλατινή Ανθολογία έμεινε εν πολλοίς ανέγγιχτη από την εκπαιδευτική διαδικασία.Η τολμηρή της θεματολογία πιθανόν την κράτησε μακριά από τη σχολική ρουτίνα.Έτσι η επαφή μου μαζί της είχε κάτι από ανεπαίσθητο τρίψιμο ώμου σε κοριτσίστικο στήθος, ως υλικό κατοπινής ονείρωξης.
Τα επιγράμματα της Παλατινής τα είδα σαν συνθήματα των νεκρών στους πάλλευκους τοίχους του θανάτου, ερωτικά sms που ανταλλάσσουν χαμένα ζευγάρια στον Άδη, νεύματα αγάπης από σβησμένα πρόσωπα.
Ποιήματα μικρά μα κι απέραντα τρυφερά, παλιά μα κι απέθαντα, ολοζώντανοι ρυθμοί για έναν πένθιμο χορό της γλώσσας, δίστιχες ράγες δακρύων, αναπαλμοί καρδιάς στο στήθος άψυχων ονείρων · αυτό είναι για μένα η Παλατινή…
Σιγά-σιγά, μεταφράζοντας τα επιγράμματά της, άρχισα ν’ αγαπώ τους ποιητές της κι ιδιαιτέρως τους ανώνυμους, απ’ τους οποίους διασώθηκε μόνο η λάμψη κάποιου δίστιχου.Μ’ αρέσει να τους σκέφτομαι με σκοτεινό πρόσωπο να βουλιάζουν μες στους αιώνες ρίχνοντας πίσω τους χρυσά γράμματα, για να τους βρούμε…»

«Γδύσου κι άσε τα μέλη μου τα μέλη σου να βρούνε
κι ανάμεσά μας, τίποτε – τα πάντα ας ενωθούνε.
Ακόμη και το αραχνωτό υφαντό που σ’ αγκαλιάζει
με τείχος αδιαπέραστο της Βαβυλώνας μοιάζει.
Τα στήθη μου στα στήθη σου, τα χείλη μου στα χείλη,
μα τ’ άλλα ας κρύψει η σιωπή – μ’ αυτήν είμαστε φίλοι.»

(V 252. ΠΑΥΛΟΥ ΣΙΛΕΝΤΙΑΡΙΟΥ)

….

125 επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας και 15 αποσπάσματα από το ευρύτερο πεδίο της αρχαίας ελληνικής ποίησης επιλέγονται με κριτήριο την ποιητική συγκίνηση που προκαλούν και αποδίδονται με έμμετρους ομοιοκατάληκτους στίχους, σε αναλογία με τη χαμένη πια προσωδία των ποιημάτων αυτών στο πρωτότυπο.Η δίγλωσση έκδοση προσφέρει τη δυνατότητα παρακολούθησης των μεταφραστικών επιλογών σε σχέση με τη γλώσσα-πηγή.

Ενδεικτικό του τρόπου προσέγγισης της Παλατινής είναι το κάτωθι απόσπασμα από τον πρόλογο του βιβλίου:
«Τα επιγράμματα της Παλατινής τα είδα σαν συνθήματα των νεκρών στους πάλλευκους τοίχους του θανάτου, ερωτικά sms που ανταλλάσσουν χαμένα ζευγάρια στον Άδη, νεύματα αγάπης από σβησμένα πρόσωπα.
Ποιήματα μικρά μα κι απέραντα τρυφερά, παλιά μα κι απέθαντα, ολοζώντανοι ρυθμοί για έναν πένθιμο χορό της γλώσσας, δίστιχες ράγες δακρύων, αναπαλμοί καρδιάς στο στήθος άψυχων ονείρων · αυτό είναι για μένα η Παλατινή…»
…
14. Αλκμαν, 89

εὕδουσι δ’ ὀρέων κορυφαί τε καὶ φάραγγες
πρώονές τε καὶ χαράδραι
φῦλα τ’ ἑρπὲτ’ ὅσα τρέφει μέλαινα γαῖα
θῆρες τ’ ὀρεσκῷοι καὶ γένος μελισσᾶν
καὶ κνώδαλ’ ἐν βένθεσσι πορφυρέας ἁλός·
εὕδουσι δ’ οἰωνῶν φῦλα τανυπτερύγων.

Φαράγγια, λόφοι και βουνά, χαράδρες, δες, κοιμούνται
και τα ερπετά της μαύρης γης καθόλου δεν κουνιούνται.
Των μελισσών το γένος δες, στον ύπνο που εγλυκάθη,
τα κήτη μες στης θάλασσας της σκοτεινής τα βάθη,
των μακροφτέρουγων πουλιών το σμήνος που εβουβάθη.

15. Ομήρου Ιλιάδα, Ζ 146-149

οἵη περ φύλλων γενεή, τοίη δὲ καὶ ἀνδρῶν.
φύλλα τὰ μὲν τ’ ἄνεμος χαμάδις χέει, ἄλλα δὲ
θ’ ὕλη τηλεθόωσα φύει, ἔαρος δ’ ἐπιγίγνεται ὥρῃ·
ὥς ἀνδρῶν γενεὴ ἡ μὲν φύει ἡ δ’ ἀπολήγει.

Θνητές γενιές, σκορπάτε σαν τα φύλλα-
βάζει στη θέση σας άλλα η φύση,
ώσπου κι αυτά μια μέρα θα σκορπίσει
φύσημα ανέμου σαν ανατριχίλα.

*»Παλατινή Ανθολογία, σαν ρόδο υποπόρφυρο…» του Ι.Ν.Κυριαζή, Εκδόσεις Ενδυμίων , 2009.
Αποκλειστική διάθεση: Βιβλιοπωλείο Ναυτίλος, Χαριλάου Τρικούπη 28, Αθήνα

**Από το blog του Ιωάννη Ν. Κυριαζή

COPYRIGHT © Ι.Ν.Κυριαζής

…

Ευχαριστώ τον Γιώργο Μίχο που είχε την καλοσύνη να μου προσφέρει το θαυμάσιο βιβλίο του Ι.Ν. Κυριαζή – ένα από τα καλύτερα δώρα σε περίοδο Χριστουγέννων στην πατρίδα.

.

.

Δελτίο Τύπου

Κυκλοφόρησε το 4ο τεύχος (το κίτρινο τεύχος) της Athens Review of Books, της Αθηναϊκής Επιθεώρησης του βιβλίου, με πλούσια, παρεμβατική ύλη.

Οι επιθέσεις εναντίον της Θάλειας Δραγώνα και η υπεράσπιση του στοιχειώδους δικαιώματος στην ανεξάρτητη επιστημονική έρευνα είναι ένα από τα κεντρικά θέματα του νέου τεύχους. Σε αυτό, ο διάσημος ελληνιστής Πίτερ Μάκριτζ με άρθρο παρέμβαση υπό τον τίτλο «Η πλαστογραφία στην υπηρεσία του έθνους» υπερασπίζεται το αυτονόητο δικαίωμα στην ελευθερία και την ανεξαρτησία του επιστήμονα και τονίζει: «το ότι οι ακραίοι εθνικιστές κατηγορούν την κ. Δραγώνα ότι υπονομεύει την ελληνική εθνική ταυτότητα επαληθεύει ακριβώς την άποψή της ότι πολλοί Έλληνες (παρακινημένοι από τους αντιδραστικούς εθνικιστές!) ανησυχούν για υποτιθέμενες απειλές στην ακεραιότητα της εθνικής τους ταυτότητας. Θα νόμιζε κανείς ότι μείζον συστατικό της ελληνικής εθνικής ταυτότητας είναι η αγχώδης πίστη ότι η ταυτότητα αυτή απειλείται συνεχώς και πανταχόθεν». Από την πλευρά του, ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Yale Στάθης Καλύβας, μεταξύ άλλων, αναλύει το ρόλο του Ίντερνετ στην ανάπτυξη συκοφαντικών εκστρατειών, αλλά και τον εθνικολαϊκό χαρακτήρα ορισμένων από τις επιθέσεις που δέχτηκε για την επιστημονική δουλειά της η καθηγήτρια και κυβερνητικό στέλεχος, ανάμεσά τους και εκείνη από τον Μίκη Θεοδωράκη.

Διαβάστε ακόμα:

● Την ανάλυση για τον Διονύση Σαββόπουλο και «το ροκ σιγουράκι του μέλλοντος» από τον καθηγητή στην Οξφόρδη Δημήτρη Παπανικολάου.
● Την παρουσίαση από την Κατερίνα Σχινά του Ντον ΝτεΛίλλο, ενός από τους επίμονους συγγραφείς που καταπιάνονται με τα τραύματα στο μαλακό υπογάστριο του αμερικανικού ονείρου και των δυο νέων μυθιστορημάτων του – του Ανθρώπου σε πτώση που κυκλοφορεί σε λίγες μέρες στην Ελλάδα και του Point Omega που σε λίγες μέρες κυκλοφορεί στην Αμερική.
● Την κριτική προσέγγιση από τον καθηγητή Γιάννη Στεφανίδη του καινούργιου βιβλίου του Μαρκ Μαζάουερ Η αυτοκρατορία του Χίτλερ.
● Την εκτενή αναφορά του Μιχάλη Μητσού στο Ιράν, στη γιγάντωση των κινημάτων που διεκδικούν στοιχειώδεις ελευθερίες και στο πολιτικό διακύβευμα σε μια από τις χώρες όπου, δεκαετίες τώρα, είναι στραμμένο το παγκόσμιο ενδιαφέρον.
● Την παρουσίαση και τη μετάφραση από τον Χάρη Βλαβιανό ενός μανιφέστου του μοντερνισμού – της ποιητικής σύνθεσης Hugh Selwyn Mauberley του Έζρα Πάουντ.
● Τη διεισδυτική ανάλυση από τον καθηγητή Μάνο Ματσαγγάνη του Ασφαλιστικού προβλήματος στην Ελλάδα και τις προϋποθέσεις ολοκλήρωσης με κοινωνικά δίκαιους τρόπους μιας από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις που προϋποθέτει ο εκσυγχρονισμός και ο εξορθολογισμός της κοινωνίας μας.
● Την εξιστόρηση από τον Περικλή Δημητρολόπουλο της ζωής, των ιδεών και της συγγραφικής ιδιαιτερότητας ενός από τους σημαντικότερους συγγραφείς του 20ού αιώνα, του Αλμπέρ Καμύ.
● Τη συναρπαστική ιστορία από τον καθηγητή Σπύρο Σφενδουράκη της ανακάλυψης του απολιθώματος ενός μακρινού προγόνου μας, του Tiktaalik roseae, ενός ψαριού που ζούσε στη Γη πριν από 375 εκατομμύρια χρόνια.
● Την εξέλιξη μιας από τις πιο ενδιαφέρουσες δημόσιες συζητήσεις για τα χαρακτηριστικά του εμφύλιου πολέμου στην Ελλάδα. Σε αυτό το τεύχος παρεμβαίνουν οι καθηγητές της ιστορίας Χάγκεν Φλάισερ και Γιάννης Στεφανίδης.

Μπορείτε ακόμα να διαβάσετε κείμενα για τον Αντόνιο Ταμπούκι, για τον Γιάννη Μόραλη, για τον Ντέιβιντ Λιβάιν, για τις σχέσεις της ελληνικής χούντας με τα κομμουνιστικά καθεστώτα της Βαλκανικής, για τη σχέση Εξελικτικής και θρησκείας, για την Έρση Σωτηροπούλου, για το «μυθιστόρημα της αδιακρισίας» του Μιχάλη Μιχαηλίδη – καθώς και ένα δοκίμιο του Τζορτζ Όργουελ για το ιδανικό βιβλιοπωλείο. Και πολλή ακόμα ύλη.

Αναζητήστε το νέο τεύχος της Athens Review of Books στα βιβλιοπωλεία και στα περίπτερα.

.

.