[Jacqueline de Romilly: Όταν ο λόγος δεν είναι επαρκής, δεν απομένει παρά η άξεστη, βλακώδης, τυφλή βία…

22/05/2019 § Σχολιάστε

«Δεν είμαι πολύ αισιόδοξη για τις αγαπημένες μου αρχαίες γλώσσες, ούτε άλλωστε για τα γαλλικά, ούτε για τις ανθρωπιστικές σπουδές εν γένει και, ακόμη λιγότερο, για το μέλλον του πολιτισμού μας. Αν δεν υπάρξει κάποιο σκίρτημα, οδεύουμε προς μια καταστροφή και μπαίνουμε σε μια εποχή βαρβαρότητας. Υπάρχει μια αδιαφορία, ακόμη και περιφρόνηση για τον Λόγο και τον Διαφωτισμό.

Δεν είμαι ιστορικός και τα γεγονότα με ενδιαφέρουν λιγότερο από τα κείμενα. Αυτό που με συνεπαίρνει στα ελληνικά κείμενα είναι η συνάντηση με τη γέννηση της ορθολογικής σκέψης, του στοχασμού, είναι το φως που εισβάλλει για πρώτη φορά σ΄ έναν ακόμη μπερδεμένο και σκοτεινό κόσμο. Η πολιτική ηθική και η φιλοσοφία των Ελλήνων δεν έχουν γεράσει καθόλου, οι ανησυχίες τους είναι εξαιρετικά σύγχρονες! Το να μάθεις να σκέφτεσαι, να είσαι ακριβής, να ζυγίζεις τις λέξεις σου, να ακούς τον άλλον, σημαίνει να είσαι ικανός να διαλέγεσαι και είναι το μόνο μέσο για να αναχαιτισθεί η τρομακτική βία που αυξάνεται γύρω μας. Ο λόγος είναι η έπαλξη κατά της κτηνωδίας. Όταν δεν ξέρουμε, όταν δεν μπορούμε να εκφραστούμε, όταν ο λόγος δεν είναι επαρκής, όταν δεν είναι αρκετά επεξεργασμένος επειδή η σκέψη είναι ασαφής και μπερδεμένη, δεν απομένουν παρά οι γροθιές, τα χτυπήματα, η άξεστη, βλακώδης, τυφλή βία…

Ο κίνδυνος για τη δημοκρατία, ο μοναδικός, ο πραγματικός κίνδυνος, είναι η δημαγωγία. Ας μην υποκύψουμε σ΄ αυτόν. Τίποτε δεν άλλαξε από την εποχή του Αλκιβιάδη. Οι αλλαγές είναι περιθωριακές, ανεκδοτολογικές. Η μόνη σημαντική αλλαγή είναι ότι η “μη κουλτούρα” έχει κερδίσει έδαφος… Θα σας εμπιστευθώ την ερώτηση που μου έθεσε μια φορά ένας πρωτοετής της Εκόλ Νορμάλ: “Κυρία, οι νεκρές γλώσσες ήταν ήδη νεκρές όταν ήσασταν νέα;”. Καλό, δεν είναι;

Το πάθος είναι αυτό που με κρατάει στη ζωή, το πάθος γι΄ αυτό που κάνω, για τη δουλειά μου, για τις έρευνές μου, και μετά η αγάπη, η αγάπη για τον αγαπημένο μου Θουκυδίδη. Σε μερικές εβδομάδες θα γίνω 94 χρόνων. Τα γηρατειά είναι μια τρομερή μάχη την οποία είναι σίγουρο ότι θα χάσεις. Όλα εκφυλίζονται… Μπορεί να έχεις κερδίσει σε φρονιμάδα, σε ανωτερότητα απόψεων, σε ηθικό σθένος, σε στωικότητα (πρέπει να παρηγορείται κανείς από τις θετικές πλευρές), αλλά χάνεις την όρασή σου, την ακοή σου, την ελευθερία των κινήσεών σου. Δεν υπάρχει κάτι για το οποίο να χαρείς. Το μόνο για το οποίο χαίρομαι είναι ότι έχω διατηρήσει το χιούμορ μου, την ικανότητα να γελάω».

[Αποσπάσματα συνέντευξης που έδωσε η μεγάλη ελληνίστρια Ζακλίν ντε Ρομιγύ στο περιοδικό «Le Point» με την ευκαιρία της βράβευσής της, στα 93 της, από τη Γαλλική Δημοκρατία με τον Μεγαλόσταυρο της Λεγεώνας της Τιμής -από: tanea.gr]

Advertisements

[«ιδεώδη υπέρ του ανθρώπου και οι… παράπλευρες απώλειες» ·

21/05/2019 § Σχολιάστε

André Breton: «Ο Άνθρωπος είναι η απάντηση όποια κι αν είναι η ερώτηση»

Mε επιστολή του στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» ο κ. Βασίλης Τζωρτζάτος ανέφερε ότι ο αρχιεκτελεστής της «17 Νοέμβρη» πάτησε το τηλεχειριστήριο παρά το γεγονός ότι υπήρχαν άνθρωποι στο πεζοδρόμιο και δύο κοπέλες είχαν μπει στο αυτοκίνητο του στόχου του. «Ο σύντροφος που βρισκόταν στο πεζοδρόμιο από πριν του είπε: “Γιατί το πάτησες αφού είχε κόσμο που είναι μέσα στα αίματα;”. Απάντησε: “Υπάρχουν και παράπλευρες απώλειες”. Λίγο πριν κατέβει ο τέταρτος σύντροφος απ’ το πατάρι, είδε τους δύο που θα αποφασίζανε, να συνεννοούνται με τα μάτια στο στυλ: “Να το πατήσουμε σήμερα, για να τελειώνουμε”. Αυτός που πάτησε το τηλεχειριστήριο είπε στους υπόλοιπους ότι τον πίεζε η οικογένειά του για να φύγουν για διακοπές!» (Απρίλιος 2014). Τέτοια «ιδεώδη υπέρ του ανθρώπου» είχε η «17 Νοέμβρη», που ’λεγε και ένας βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ.[kathimerini.gr]

Αντισημιτισμός. Η ιδιαιτερότητά του και οι μορφές του

14/05/2019 § Σχολιάστε

Στην εικόνα: Οι Εβραίοι θηλάζουν από ένα χοίρο και τρώνε τα περιττώματά του (Ξυλογραφία από το Kupferstichkabinet, Μόναχο, c. 1470)

Από τον ©Ιακώβ Σιμπή στην Athens Review of Books

Ένα ερώτημα που τίθεται συχνά στην έρευνα για τον σύγχρονο αντισημιτισμό είναι αν αποτελεί ιστορική εξέλιξη του αντιεβραϊκού μίσους των προηγούμενων γενεών ή αν πρόκειται για καινούργιο φαινόμενο. Προσωπικά, θεωρώ τον αντισημιτισμό ως φαινόμενο που μεταλλάσσεται στη διάρκεια της Ιστορίας. Ωστόσο, οι αρχές του –το αντιεβραϊκό μίσος και η απόρριψη του Ιουδαϊσμού– εξακολουθούν να υφίστανται από την ελληνιστική εποχή μέχρι σήμερα. Σφάλλουν, λοιπόν, όσοι προσπαθούν να διαχωρίσουν τον αντισημιτισμό σε ναζιστικό, αραβικό ή ρωσικό, ή τον μελετούν ερήμην της ιστορικής του βάσης. Υπάρχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στις εκφάνσεις του αντισημιτισμού σε κάθε κοινωνία, χώρα και εποχή. Παρ’ όλα αυτά, κάθε σχετική συζήτηση θα έπρεπε να αρχίζει με το θεμελιώδες ερώτημα: ποια είναι η φύση αυτού του φαινομένου, που διαρκεί πάνω από δυο χιλιάδες χρόνια, και που παρά τις όποιες διαφορές μπορούμε να θεωρήσουμε ότι είναι ενιαίο;

Λίγα φαινόμενα στην Ιστορία έχουν να επιδείξουν τόσο μακρά διάρκεια. Πολλοί είναι οι λαοί και οι πολιτισμοί στο πλαίσιο των οποίων έζησαν και έδρασαν, σε διάφορες εποχές, οι Εβραίοι. Ανάμεσα σε αυτούς και στα έθνη που τους περιέβαλλαν αναπτύχθηκαν σχέσεις και δημιουργήθηκε μια διαρκής ένταση. Αυτή η ένταση δεν περιορίζεται σε μια συγκεκριμένη ιστορική περίοδο και δεν εξαντλείται σε αυτό που ονομάζεται «αντισημιτισμός». Ούτε οι διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στον σύγχρονο αντισημιτισμό και το παραδοσιακό αντιεβραϊκό μίσος είναι ικανοποιητικές για την κατανόησή τους.

Πρόκειται στην ουσία για τις αμοιβαίες σχέσεις ανάμεσα στον λαό του Ισραήλ και τους άλλους λαούς, ανάμεσα στους Εβραίους και τους μη Εβραίους. Είναι, νομίζω, το πλέον κατάλληλο πλαίσιο για να συζητήσουμε αυτό το φαινόμενο. Όταν προσπαθούμε να ανακαλύψουμε τις ρίζες του αντισημιτισμού δεν πρέπει να αγνοούμε και την άλλη όψη της εικόνας, δηλαδή τη δράση, τον χαρακτήρα και την οργάνωση των Εβραίων σε σχέση με τη δημιουργία αυτής της αμοιβαίας έντασης.

Δεν θα επιχειρήσω να ανασύρω όλες τις ιστορικές ρίζες της έντασης, ούτε να εξετάσω πώς δημιουργήθηκε η σχέση του ξένου περίγυρου προς τους Εβραίους και ποιες ήταν οι εκφάνσεις της στις προηγούμενες γενιές. Για τις ανάγκες της συζήτησης, αρκεί να ορίσω τον αντισημιτισμό ως ένα από τα σημαντικότερα ψυχολογικά και ιδεολογικά φαινόμενα του ευρωπαϊκού πολιτισμού (και μέχρι ενός σημείου του μουσουλμανικού), που βρήκε την κοινωνική του έκφραση τα τελευταία εκατό χρόνια. Αποτελεί σταθερό παράγοντα στις κοινωνικές σχέσεις και στις συνειδήσεις των ανθρώπων. Δεν μπορούμε, σήμερα, να διανοηθούμε τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, την οργάνωσή του και τις αποδεκτές ιδεολογίες του, χωρίς τον αντισημιτισμό. Και εφόσον δεν μπορεί να απαλειφθεί, ο αντισημιτισμός αποτελεί μόνιμο φαινόμενο σε αυτούς τους μηχανισμούς. Ακόμη και όταν γίνεται προσπάθεια να απωθηθεί από την πολιτισμική, πνευματική, θρησκευτική και ιδεολογική κληρονομιά της Ευρώπης, παραμένει ως παχύ κατακάθι στις σχέσεις της με τους Εβραίους και τον Ιουδαϊσμό.

Όπως είπαμε, ένα από τα πιο εμφανή χαρακτηριστικά του φαινομένου είναι η μακρά ιστορική του διάρκεια, που σε μεγάλο βαθμό σχετίζεται με την παράδοση της πνευματικής και κοινωνικής κληρονομιάς από γενιά σε γενιά. Ήδη από την εποχή του Μεσαίωνα διαμορφώθηκε στην Ευρώπη μια παράδοση ιδεών, πεποιθήσεων και απόψεων, βασισμένων σε μοντέλα που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε στερεοτυπικά. Αν κοιτάξουμε τα σχολικά βιβλία του Μεσαίωνα, ή τα μαθήματα διδασκαλίας για καλλιτέχνες, καθώς και διάφορα έργα τέχνης, θα παρατηρήσουμε αυτά τα έντονα στερεοτυπικά πρότυπα. Δεν πρέπει να εκπλησσόμαστε, λοιπόν, που και η σχέση με τον Εβραίο και η ένταση ανάμεσα στο εβραϊκό και μη εβραϊκό περιβάλλον μετασχηματίστηκαν σε αρνητικό στερεότυπο, και η απεικόνιση του Εβραίου και η σχέση προς αυτόν επηρεάστηκαν από αυτή την ψυχολογική και πολιτισμική διαδικασία εκμάθησης. Όπως άλλα μοντέλα, όμως, έτσι και το στερεότυπο του Εβραίου δεν είναι ενιαίο, δεν είναι πάντα δεδομένο, αλλά επηρεάζεται από την εξελίξεις, την πραγματικότητα και τις αλλαγές που διαδραματίζονται στις κοινωνίες όπου υπάρχει.

Διαβάστε συνέχεια στην ιστοσελίδα της ©Athens Review of Books  →

 

[BDS, δηλαδή kauft nicht bei Juden, δηλαδή μην αγοράζετε από τους Εβραίους·

08/05/2019 § 1 σχόλιο

Τα σύκα, σύκα.

Της ©Γεωργίας Κανελλοπούλου στο fcbk

Δεν χρειάζεται πολύ μυαλό για να πεις ότι αυτοί που προωθούν το μποϊκοτάζ της Eurovision του Ισραήλ είναι αντισημίτες που πορεύονται και εξηγούν τον κόσμο με το παραμύθι των καλών αράβων vs κακών εβραίων. Υπάρχουν όμως και μερικοί καλών προθέσεων άνθρωποι που αλήθεια νομίζουν ότι έτσι αγωνίζονται για τα «παιδιά των παλαιστίνιων» που βασανίζονται από το απαρτχάιντ του Ισραήλ. Όμως, πού είναι το πραγματικό απαρτχάιντ;

  • – Είναι πασίγνωστο πως το χειρότερο τείχος δεν είναι αυτό που έφτιαξε το Ισραήλ για να κόψει λίγο τις επιθέσεις, αλλά το τείχος που έφτιαξε ο Λίβανος (που δεν τρώει ρουκέτες), κι έκλεισε σε πραγματική φυλακή 120.000 παλαιστίνιους, με κάμερες παρακολούθησης και τρομακτικά μέτρα ασφάλειας.
  • – Είναι πασίγνωστο πως το ρεύμα στη Γάζα δεν το κόβει το Ισραήλ, το κόβει ο Αμπάς για να βλάψει τη Χαμάς και να πυροδοτήσει συγκρούσεις με το Ισραήλ
  • – Είναι πασίγνωστο ότι είναι αδύνατον να είσαι εβραίος στην Παλαιστίνη (τόσο ο μετριοπαθής Αμπάς, όσο και η τρομοκρατική Χαμάς έχουν δηλώσει ότι το μελλοντικό τους κράτος θα είναι Judenrein) ενώ είναι δυνατόν να είσαι άραβας στο Ισραήλ – οι ταυτότητες εκεί δεν γράφουν ούτε θρήσκευμα ούτε εθνότητα και ζουν εκεί 2 εκατομμύρια άραβες, το 20% του συνολικού πληθυσμού.
  • – Είναι πασίγνωστο ότι η Παλαιστινιακή Αρχή δεν δίνει υπηκοότητα στους παλαιστίνιους, μάλιστα τους απαγορεύεται και στις άλλες αραβικές χώρες, κι έτσι η Δυτική Όχθη και η Γάζα έχουν περίπου 2 εκατομμύρια «πρόσφυγες» και πολλοί ζουν έγκλειστοι σε άθλια στρατόπεδα, ομοίως και στο Λίβανο, στην Ιορδανία, στην Αίγυπτο, στο Ιράκ, κι έτσι οι παλαιστίνιοι τσεπώνουν εκατομμύρια δολάρια από τη μια, και από την άλλη έχουν φυτώριο μαρτύρων – αλλά το να κλείνουμε τους ανθρώπους σε στρατόπεδα έτσι, αυτό δεν είναι απαρτχάιντ επειδή δεν το λέει η Ταμίμι και οι άλλοι αστέρες των fake news, ε;
  • – Το μοναδικό στρατόπεδο παλαιστίνιων που έχει δώσει πλήρη δικαιώματα μόνιμου κατοίκου στους παλαιστίνιους είναι το Shuafat που είναι στη δικαιοδοσία του Ισραήλ, ενώ στις αραβικές χώρες δεν έχουν κανένα δικαίωμα οι άνθρωποι, γιατί δεν έχει γίνει καμιά διαμαρτυρία στην πρεσβεία της Ιορδανίας ή του Ιράκ, όπου οι ίδιοι οι παλαιστίνιοι λένε πως υφίστανται διωγμούς έως εθνοκάθαρση;

86 προτάσεις έχει φέρει στο τραπέζι το Ισραήλ και οι δυτικοί, 86 προτάσεις έχει απορρίψει η Παλαιστίνη. Πολλές από τις προτάσεις έδιναν στους παλαιστίνιους σχεδόν όλα όσα ζητούσαν, αλλά τζίφος. Γιατί η σύγκρουση από την πλευρά του Ισραήλ παραμένει εδαφική (και εν πολλοίς είναι ενέργειες απάντησης, όχι επίθεσης) ενώ από την αραβική πλευρά δεν είναι εδαφική σύγκρουση, επιτίθονταν στο Ισραήλ ακόμα κι όταν δεν υπήρχαν καθόλου «κατεχόμενα», όταν η Γάζα ανήκε στην Αίγυπτο και η Δυτική όχθη στην Ιορδανία, κι όλο αυτό γίνεται γιατί το διακηρυγμένο σύνθημα είναι η εξάλειψη του Ισραήλ και η εξόντωση των εβραίων. Τα παιδιά στην Παλαιστίνη λοιπόν μεγαλώνουν με αυτό το σύνθημα, ενώ ξέρετε όλοι καλά πως κανένα παιδί στο Ισραήλ, ακόμα και τα παιδιά των πιο φανατικών, δεν μαθαίνει στο σχολείο του να εξοντώνει άραβες, ή να γίνει μάρτυρας. Πού είναι το απαρτχάιντ λοιπόν;

Τόσο το Ισραήλ όσο και η Παλαιστίνη φέρουν τις εσωτερικές τους πολιτικές αντιθέσεις, δεν έχει όλος ο κόσμος μια ενιαία άποψη, και μέσα σ αυτές τις αντιθέσεις είναι βέβαιο πως ο αντισημιτισμός και τα μποϊκοτάζ του συσπειρώνουν τους ανθρώπους σε ακραίες θέσεις. Αυτό εξυπηρετεί τους μαλάκες και απομακρύνει τη λύση των δύο κρατών που έτσι κι αλλιώς η μία πλευρά απορρίπτει. Αλλά who cares όταν το λέει η Ταμίμι που ήρθε και στο φεστιβάλ της κνε, ε;

[Επίλογος: Μην τρελαθούμε, ποιο απαρτχάιντ, το μποϊκοτάζ γίνεται εναντίον μιας τυπικής αστικής δημοκρατίας, με πολλά κακά απ αυτά που φέρει κάθε κράτος, αλλά καλύτερη από πολλές χώρες, καλύτερη σίγουρα από την ίδια την Παλαιστίνη των παλαιστίνιων, τη Σαουδική Αραβία και το Ιράν, όπου κανένα μποϊκοτάζ δεν έχει γίνει για τη Νασρίν Σοτουντέ που καταδικάστηκε σε 38 χρόνια φυλακή και 148 μαστιγώματα, ούτε για τους ομοφυλόφιλους που πέφτουν απ’ τα παράθυρα ξάφνου, ε; Όπως, δεν έγινε μποϊκοτάζ ούτε στη Eurovision της Ρωσίας όπου εξαφανίζονται κάθε τόσο δημοσιογράφοι. Μποϊκοτάζ γίνεται δύσκολα εναντίον μιας χώρας, και καλώς γίνεται δύσκολα, γιατί δεν είναι αστείο, δεν είναι «μην πιεις απόψε κοκακόλα».]

[Και υστερόγραφο: Καλύτερα λοιπόν, λέω εγώ, να μην κλαίει κανείς κροκοδείλια στις επετείους του ολοκαυτώματος, αλλά να κάτσει και να σκεφτεί, να σκεφτεί πολύ καλά, αυτό που έλεγε ο Ζαν Αμερί: η μόνη χώρα που οφείλεις να υπερασπιστείς είναι αυτή η χώρα. Από κάθε εχθρό.]

Where Am I?

You are currently browsing the κοινωνίας category at αγριμολογος.