[θέλουμε να αλλάξουν τα πράγματα χωρίς να σηκωθούμε από την ξαπλώστρα μας·

07/09/2022 § Σχολιάστε

Ισχύει
και για μένα

Φωτ. INTIME NEWS / ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΙΑΚΟΣ (Επεξεργασμένη δραστικά από τον αγριμολόγο)

Να βάλεις μέσα σε λίγες γραμμές ένα καλοκαίρι είναι πάντα ένα χαμένο στοίχημα. Ιδίως ένα καλοκαίρι που η κούραση του θορύβου από ειδήσεις που κατατρώγουν τη συνείδηση και τα σωθικά πολλούς μάς ακινητοποίησε. Την ώρα που φυσικά άλλοι μιλούν, φωνάζουν, γράφουν, αποφαίνονται, κρίνουν, διαγράφουν, αντιδρούν, γνωρίζουν. Πόσο σημαντικό είναι να αποφαίνεται κάποιος, να είναι σίγουρος για όσα γίνονται, να τίθεται υπέρ της καθαρότητας, υπέρ του δικαίου, υπέρ της αλήθειας και κυρίως να την κατέχει! Και όμως είμαι σίγουρη ότι υπάρχουν και εκείνοι που στέκονται με δέος απέναντι σε όσους λένε ότι κατέχουν την αλήθεια. Διότι γνωρίζουν ότι δεν ορίζουν τίποτε άλλο πέρα από τον εαυτό τους, και αυτό θέλει συζήτηση.

Πηγαίνουν δειλά μέσα στα σκοτάδια, παρατηρώντας, ακούγοντας, διαβάζοντας, με ένα αίσθημα κόπωσης αλλά και διάθεσης όχι να κατακρίνουν, αλλά να καταλάβουν. Χρειάζονται χρόνο. Oμως αυτός ο χρόνος σαν να μην υπάρχει, σαν να πρέπει όλα να αποφασιστούν τώρα, να ξεκαθαρίσει βίαια το τοπίο. Με ποιους θα πάμε και ποιους θα αφήσουμε. Υπάρχει ίσως ένας λόγος γι’ αυτό. Η βιασύνη πηγάζει από τη βαρύτητα της λήθης, όπως αναφωνούμε και κρίνουμε και καταδικάζουμε, άλλο τόσο ξεχνούμε, αποσιωπούμε, αλλάζουμε θέμα. Πεταγόμαστε από μια συνθήκη και πηγαίνουμε σαν τα καγκουρό σε μια άλλη, η επικαιρότητα αλλάζει τόσο γρήγορα τη θεματολογία της. Αν σταματήσουμε άλλωστε τον εξωτερικό θόρυβο διατρέχουμε τον κίνδυνο να παρατηρήσουμε τη βραδύτητα της εσωτερικής μας κίνησης. Η επικαιρότητα τρέχει αντιστρόφως ανάλογα της κίνησης της ψυχικής μας πραγματικότητας. Πόση ανάγκη έχουμε να αλλάξουν πάραυτα τα πράγματα εξωτερικά, την ώρα που εσωτερικά αλλάζουμε αποδεδειγμένα τόσο αργά, που μπορεί να πάρει όχι ένα καλοκαίρι, αλλά μια ζωή.

Iσως είναι και αυτή η μεγάλη πληγή της εποχής μας, ότι κανείς δεν μπορεί να παρακολουθήσει τόσες αλλαγές. Νιώθουμε έρμαια μιας ταχύτητας που δεν είναι εύκολο να την αντέξουμε. Γι’ αυτό το βάρος της ψυχικής μας ρευστότητας μετατίθεται εξωτερικά. Η προτεραιότητά μας είναι να αλλάξουν οι συνθήκες μιας χώρας, μιας κυβέρνησης, ενός κόσμου, την ώρα που ένας άνθρωπος ζει μια ζωή κατά μέσον όρο 80 χρόνων στο πέρασμά του στη Γη και βελτιώνεται ελάχιστα στο πέρασμα αυτών των ετών. Δεν έχετε ακούσει ηλικιωμένους που είναι καρφωμένοι σε δύο ή τρεις ιστορίες από τη νεανική τους ηλικία; Δεν έχετε δει ζωές ανθρώπων που επαναλαμβάνουν απαράλλακτα ό,τι και οι πρόγονοί τους; Δεν έχετε δει μέχρι και κινήσεις του σώματος, τικ ή και εκφράσεις να επιβιώνουν με πανομοιότυπο τρόπο μέσα στον οικογενειακό χυλό; Για να μη μιλήσουμε για την επανάληψη των τραυμάτων, να μην αναφερθούμε στο πόσο δύσκολο είναι να μελετήσει ένας άνθρωπος το ασυνείδητό του, πόσος χρόνος χρειάζεται. Ας μη μιλήσουμε φυσικά και για τον χρόνο που απαιτείται για τη διαχείριση του πένθους. Σας φαίνεται τυχαίο που ακόμα ασχολούμαστε με τον Εμφύλιο; Ζητήματα ανθρώπινα, χρονοβόρα, ενεργειοβόρα, κοστοβόρα, μια μικρή ψυχική μετατόπιση επί τα βελτίω θέλει πολλή δουλειά. Πώς λοιπόν να σκεφτούμε πάνω στο αίτημα της άμεσης κάθαρσης; Πάνω στις αποφάνσεις, στις τομές, στις αλλαγές που ζητούν οι θυμωμένοι πολίτες από τη ζωή τους, την ώρα που αυτός φυσικά ο θυμός εκτονώνεται από τις ξαπλώστρες, από τις απλωτές στο νερό, από το άραγμα στην παραλία. Καμία μομφή για την καλοκαιρινή ξεκούραση, ούτε φυσικά τίθεται εν αμφιβόλω η σημαντική ανάγκη να γίνουν οι θεσμοί καλύτεροι και πιο στέρεοι σε μια λειτουργική δημοκρατία. Η παρατήρησή μου έγκειται στο ότι οι πολίτες ζητούν, απαιτούν κάτι από αόρατα συστήματα που τελικά είναι ανθρώπινα, σε χρόνους που δεν δύνανται να παρακολουθήσουν οι ίδιοι. Ζητούν να δοθεί ένα εξωτερικό νόημα στην πολυσημία της εποχής, την ώρα που μοιάζει να καταρρέει και το εσωτερικό τους νόημα. Υπάρχουν μάχες που χρειάζεται να δοθούν, αλλά σαν να μην ξέρουμε ποιες είναι αυτές. Ποιοι είναι οι πραγματικοί κίνδυνοι. Πόσο ωραία θα ήταν να άλλαζαν γρήγορα τα πράγματα. Πόσο σημαντικό θα ήταν να κάναμε κάτι άμεσα για τον πλανήτη και το κλίμα, για την αδικία, τους θεσμούς που δεν λειτουργούν, για την αξιοκρατία. Πόσο ωραία θα ήταν να εξαλείψουμε το κακό μέσα σε ένα καλοκαίρι. Πόσο δύσκολο, όμως, είναι να βάλουμε τον εαυτό μας σε διαδικασία αλλαγής. Να επεξεργαστούμε τις άμυνες που οδηγούν σε ακινησία, σε πτώση, σε βύθιση, σε ψευδαισθήσεις. Πόσο δύσκολο είναι να χάσουμε κάτι από αυτά που έχουμε. Μερικές φορές σαν να κυριαρχεί ένα αίσθημα ότι προτιμάμε να πεθάνουμε παρά να αλλάξουμε και αυτό φαίνεται από τις ορατές πλέον αλλαγές του κλίματος. Είναι γεγονός ότι οι περισσότεροι θέλουμε να αλλάξουν τα πράγματα χωρίς να σηκωθούμε από την ξαπλώστρα μας. Το γιατί πρέπει να μας απασχολήσει.
Μία από τις τελευταίες νύχτες του καλοκαιριού, οδηγώντας στη μέση ενός κατασκότεινου δρόμου, έβλεπα μπροστά μου μια μεγάλη σκιά. Oσο πλησίαζα και κόρναρα, αυτή η σκιά παρέμενε αμετακίνητη. Πάτησα φρένο με τρόμο και κοκάλωσα το αμάξι. Μπροστά στα μάτια μου βρισκόταν μια τεράστια κατσίκα που μασούσε την τροφή της ενώ παρέμενε αμετακίνητη. Και από τον τρόπο που μασούσε αφοσιωμένη, σε πολύ λίγο θα ήταν μάλλον χορτάτη. Ο κίνδυνος που ερχόταν καταπάνω της δεν την πτοούσε. Aλλωστε, οι καλοκαιρινές νύχτες είναι έναστρες και σε ξελογιάζουν. Θυμήθηκα εκείνη τη στιγμή τους στίχους του Oντεν στις «Δύο Αναρριχήσεις» (μτφρ. Γιώργος Λυκοτραφίτης):

Φτάσαμε στην κορυφή δίχως να πεινάσουμε καθόλου, / όμως ήταν τα μάτια που ατενίζαμε, όχι η θέα. / Τίποτε άλλο δεν βλέπαμε από εμάς τους ίδιους, ζαβούς, χαμένους / επανελθόντες στην ακτή, το πλούσιο εσωτερικό ακόμη άγνωστο: / ο έρως έδωσε τη δύναμη, μα έκλεψε την επιθυμία.

*

Πηγή: Μαριαλένα Σπυροπούλου στην Καθημερινή

[από τις ρίζες του μισογυνισμού·

09/08/2022 § Σχολιάστε

Η κάρα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου

Διαβάστε το μίσος, που ξεχειλίζει ο λόγος του Ιωάννη του Χρυσόστομου για τις γυναίκες:

«Οι γυναίκες, όταν υποτάξουν κάποιον στην εξουσία τους, τον καθιστούν ευκολο- κυρίευτο από τον Διάβολο, περισσότερο απρόσεκτο, ζωηρότερο, αδιάντροπο, ανόητο, οξύ- θυμο, θρασύ, ενοχλητικό, ταπεινό, απότομο, ανελεύθερο, δουλοπρεπή, αυθάδη, φλύαρο και με μια λέξη όλα τα γυναικεία ελαττώματα, τα οποία έχουν αυτές, τα αποτυπώνουν στην ψυχή του. Είναι λοιπόν αδύνατον εκείνος ο οποίος διαρκώς βρίσκεται μαζί με γυναίκες με τόση συμπάθεια και μεγαλώνει με τη συναναστροφή τους, να μην γίνει αγύρτης και αργόσχολος και μηδαμινός. Κι αν λέει κάτι, όλα θα είναι λόγια των αργαλειών και των μαλλιών, επειδή η γλώσσα του θα έχει μολυνθεί από το είδος των γυναικείων λόγων. Και αν κάνει κάτι, το κάνει με πολλή δουλοπρέπεια, επειδή βρίσκεται μακριά από την ελευθερία, η οποία αρμόζει στους χριστιανούς και για κανένα σπουδαίο κατόρθωμα δεν είναι χρήσιμος»¹

«[…]Γενικά η γυναίκα είναι ένα σκουλήκι που σέρνεται, η κόρη του ψεύδους, ο εχθρός της ειρήνης. Ο κατάλογος των αμαρτημάτων και των αδυναμιών της είναι ατελείωτος: είναι ελα- φρόμυαλη, φλύαρη και ακόλαστη. Πάνω απʼ όλα είναι παθιασμένη με την πολυτέλεια και τις δαπάνες. Φορτώνεται με κοσμήματα, πουδράρει το πρόσωπό της, βάφει τα μάγουλά της με κοκκινάδι, βάζει μυρωδικά στα ρούχα της κι έτσι γίνεται θανάσιμη παγίδα για τον εκ- μαυλισμό των νέων. Όσος και να είναι ο πλούτος δεν επαρκεί να ικανοποιήσει τη γυναικεία επιθυμία. Μέρα και νύκτα η γυναίκα δεν σκέπτεται τίποτε άλλο παρά το χρυσάφι και τα πο- λύτιμα πετράδια, τα πορφυρά υφάσματα και τα κεντήματα, τις κρέμες και τα αρώματα. 

»Αν δεν υπήρχε η σεξουαλική επιθυμία, κανένας άνδρας με τα σωστά του δεν θα ήθελε να μοιράζεται το σπίτι του με μια γυναίκα και να υφίσταται τις επακόλουθες ζημιές, παρά τις οι- κιακές εργασίες που εκτελεί».²

_____________
¹ Δ ́ Λόγος «περί Νηστείας και Σωφροσύνης». 

² «Προς τους έχοντας παρθένους συνεισάκτους» 

✳︎
 

[ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΑΖΑΡΗΣ / ΜΙΣΟΣ, ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ /Διαδικτυακό Περιοδικό freeinquiry.gr 

[οι ρίζες του μίσους·

06/08/2022 § Σχολιάστε

Κορνήλιος Καστοριάδης (1922-1997)

Η πλήρης δημοκρατία και η αποδοχή του άλλου δεν αποτελούν φυσική ανθρώπινη κλίση. Αμφότερες συναντούν τεράστια εμπόδια. Ο μοναδικός ανοικτός δρόμος είναι η συνέχιση του αγώνα κόντρα στο ρεύμα.

Υπάρχουν δύο ψυχικές εκφράσεις του μίσους: το μίσος για τον άλλο και το μίσος για τον εαυτό μας, το οποίο συχνά δεν παρουσιάζεται ως τέτοιο. Αλλά πρέπει να καταλάβουμε ότι και τα δύο έχουν κοινή ρίζα, την άρνηση της ψυχικής μονάδας να δεχθεί αυτό που για την ίδια είναι ξένο. Η οντολογική αυτή διάρθρωση του ανθρώπου επιβάλλει αξεπέραστους εξαναγκασμούς σε κάθε κοινωνική οργάνωση και σε κάθε πολιτικό πλάνο. Καταδικάζει αμετάκλητα κάθε ιδέα για μία «διαφανή» κοινωνία, κάθε πολιτικό πλάνο που αποσκοπεί στην άμεση οικουμενική συμφιλίωση.

Κατά τη διαδικασία κοινωνικοποίησης, οι δύο διαστάσεις του μίσους χαλιναγωγούνται σε σημαντικό βαθμό, τουλάχιστον όσον αφορά στις πιο δραματικές εκδηλώσεις τους. Εν μέρει αυτό επιτυγχάνεται μέσω του μόνιμου αντιπερισπασμού που ασκείται στην καταστροφική τάση από τους «εποικοδομητικούς» κοινωνικούς σκοπούς -την εκμετάλλευση της φύσης, το συναγωνισμό διαφόρων ειδών (τις «ειρηνικές» αγωνιστικές δραστηριότητες, όπως ο αθλητισμός, τον οικονομικό ή πολιτικό ανταγωνισμό, κ.τ.λ.). Όλες αυτές οι διέξοδοι κατευθύνουν ένα μέρος του μίσους και της «διαθέσιμης» καταστροφικής ενέργειας, αλλά όχι το σύνολό τους.

Το κομμάτι του μίσους και της καταστροφικότητας που απομένει φυλάσσεται σε μία δεξαμενή έτοιμη να μετατραπεί σε καταστροφικές δραστηριότητες, σχηματοποιημένες και θεσμοθετημένες, που στρέφονται εναντίον άλλων ομάδων -δηλαδή να μετατραπεί σε πόλεμο. Αυτό δε σημαίνει ότι το ψυχικό μίσος είναι η «αιτία» του πολέμου. Αλλά το μίσος είναι, αναμφίβολα, ένας όρος, όχι μόνο απαραίτητος αλλά και ουσιαστικός, του πολέμου.

Το μίσος καθορίζει τον πόλεμο και εκφράζεται μέσω αυτού. Η φράση του Αντρέ Μαλρό «είθε η νίκη σε αυτόν τον πόλεμο να ανήκει σε όσους πολέμησαν χωρίς να τον αγαπούν» εκφράζει μία ελπίδα που στην πραγματικότητα διαψεύδεται σε όλους σχεδόν τους πολέμους. Αλλιώς δε θα καταλαβαίναμε πώς εκατομμύρια άνθρωποι στη διάρκεια της ιστορίας ήταν πρόθυμοι, από τη μία στιγμή στην άλλη, να σκοτώσουν αγνώστους ή να σκοτωθούν από αυτούς. Και όταν η δεξαμενή του μίσους δε βρίσκει διέξοδο στον πόλεμο, εκδηλώνεται υπόκωφα με τη μορφή της περιφρόνησης, της ξενοφοβίας και του ρατσισμού.

Οι καταστροφικές τάσεις των ατόμων συνάδουν απόλυτα με την ανάγκη μίας κοινωνίας να ενδυναμώνει τη θέση των νόμων, των αξιών και των κανόνων της, ως μοναδικά στην τελειότητά τους και ως τα μόνα αληθινά, ενώ οι νόμοι, τα πιστεύω και τα έθιμα των άλλων είναι κατώτερα, λανθασμένα, άσχημα, αηδιαστικά, φριχτά, διαβολικά.

Και αυτό, με τη σειρά του, βρίσκεται σε πλήρη αρμονία με τις ψυχικές ανάγκες του ατόμου. Γιατί ό,τι υπάρχει πέρα από τον κύκλο σημασιών που τόσο επίπονα περιέβαλε στο δρόμο προς την κοινωνικοποίηση είναι λανθασμένο, άσχημο, ασύνετο. Το αυτό συμμερίζεται η ομάδα στην οποία ανήκει: φυλή, χωριό, έθνος, θρησκεία. Πρέπει να γίνει σαφώς αντιληπτό ότι κάθε απειλή προς τις θεσμοθετημένες ομάδες, στις οποίες ανήκουν τα άτομα, βιώνεται από αυτά ως πιο σοβαρή από μία απειλή κατά της ζωής τους.

Τα χαρακτηριστικά αυτά παρατηρούνται με μεγαλύτερη ένταση στις εντελώς κλειστές κοινωνίες: στις αρχαϊκές ή παραδοσιακές, αλλά ακόμη περισσότερο στις σύγχρονες απολυταρχικές. Η κύρια απάτη είναι πάντα: οι κανόνες μας είναι το καλό, το καλό είναι οι κανόνες μας, οι κανόνες μας δεν είναι ίδιοι με τους δικούς τους, άρα οι κανόνες τους δεν είναι καλοί.

Επίσης: ο θεός μας είναι ο αληθινός, η αλήθεια είναι ο θεός μας, ο θεός μας δεν είναι ίδιος με τον δικό τους, άρα ο θεός τους δεν είναι ο αληθινός.

Πάντα φαινόταν σχεδόν αδύνατο οι ανθρώπινες ομάδες να αντιμετωπίζουν το διαφορετικό ως ακριβώς αυτό: απλώς διαφορετικό. Επίσης, ήταν σχεδόν αδύνατο να αντιμετωπίζουν τους θεσμούς των άλλων ως ούτε κατώτερους ούτε ανώτερους, αλλά απλώς ως διαφορετικούς. Η συνάντηση μίας κοινωνίας με άλλες συνήθως ανοίγει τον δρόμο για τρεις πιθανές εκτιμήσεις: οι άλλοι είναι ανώτεροι από εμάς, είναι ίσοι ή είναι κατώτεροι. Αν δεχτούμε ότι είναι ανώτεροι, οφείλουμε να απαρνηθούμε τους θεσμούς μας και να υιοθετήσουμε τους δικούς τους. Αν είναι ίσοι, θα μας ήταν αδιάφορο αν οι άλλοι είναι χριστιανοί ή ειδωλολάτρες. Οι δύο αυτές πιθανότητες είναι απαράδεκτες. Διότι αμφότερες προϋποθέτουν ότι το άτομο πρέπει να εγκαταλείψει τα σημεία αναφοράς του ή τουλάχιστον να τα θέσει υπό αμφισβήτηση.

Δεν απομένει λοιπόν παρά η τρίτη πιθανότητα: οι άλλοι είναι κατώτεροι. Αυτό βεβαίως αποκλείει την πιθανότητα οι άλλοι να είναι ίσοι με εμάς, με την έννοια ότι οι θεσμοί τους απλώς δε συγκρίνονται με τους δικούς μας. Ακόμη και στην περίπτωση «μη θρησκευτικών» πολιτισμών, μία τέτοια παραδοχή θα δημιουργούσε αναπάντητα ερωτηματικά στο καθαρώς θεωρητικό επίπεδο: πώς αντιμετωπίζει κανείς κοινωνίες που δεν αναγνωρίζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, επιβάλλουν στους πολίτες τους σκληρές ποινές ή έχουν απαράδεκτα έθιμα;

Ο δρόμος προς την αναγνώριση του διαφορετικού αρχίζει στο ίδιο σημείο και έχει τα ίδια κίνητρα με την αμφισβήτηση των δεδομένων θεσμών της κοινωνίας, την απελευθέρωση των σκέψεων και των πράξεων, εν ολίγοις τη γέννηση της δημοκρατίας και της φιλοσοφίας. Εδώ μπαίνει κανείς σε πειρασμό να πει ότι το άνοιγμα της σκέψης και ο μερικός και σχετικός εκδημοκρατισμός των πολιτικών καθεστώτων της Δύσης συνοδεύτηκαν από την παρακμή του σωβινισμού, της ξενοφοβίας και του ρατσισμού. Ωστόσο, δε μπορούμε να δεχτούμε αυτήν την ιδέα χωρίς να θέσουμε ισχυρούς περιορισμούς. Αρκεί να σκεφτούμε με πόσο ακραία επιθετικότητα επανεμφανίστηκε ο εθνικισμός, η ξενοφοβία και ο ρατσισμός τον 20ό αιώνα σε χώρες «ανεπτυγμένες» και «δημοκρατικές».

Όλα όσα ειπώθηκαν μέχρι εδώ αφορούν στον αποκλεισμό του άλλου. Δεν αρκούν για να «εξηγήσουμε» γιατί αυτός ο αποκλεισμός γίνεται διάκριση, περιφρόνηση, απομόνωση και τελικά μίσος, λύσσα και δολοφονική τρέλα. Δεν πιστεύω όμως ότι μπορεί να υπάρξει γενική «εξήγηση».

Μπορώ μόνο να αναφέρω έναν παράγοντα που αφορά στις μαζικές εκρήξεις εθνικού και ρατσιστικού μίσους στη σύγχρονη εποχή. Η κατάρρευση, στις καπιταλιστικές κοινωνίες, σχεδόν όλων των αρχών είχε ως επίπτωση τη συσπείρωση για λόγους ταύτισης γύρω από τη «θρησκεία», το «έθνος» ή τη «ράτσα», και όξυνε το μίσος προς τους ξένους. Η κατάσταση δεν είναι διαφορετική στις μη ευρωπαϊκές κοινωνίες που υφίστανται το σοκ της εισβολής του μοντέρνου τρόπου ζωής, άρα και την κονιο­ποίηση των παραδοσιακών ση­μείων αναφοράς με τα οποία ταυτίζονται τα άτομα. Το αποτέλεσμα είναι η αύξηση του θρησκευτικού και/ή εθνικού φανατισμού.[…]

Η αυτονομία, δηλαδή η πλήρης δημοκρατία, και η αποδοχή του άλλου δεν αποτελούν φυσική ανθρώπινη κλίση. Αμφότερες συναντούν τεράστια εμπόδια. Γνωρίζουμε από την ιστορία ότι ο αγώνας για τη δημοκρατία είχε μέχρι σήμερα οριακά μεγαλύτερη επιτυχία από τον αγώνα κατά του σωβινισμού, της ξενοφοβίας και του ρατσισμού. Αλλά για όσους είναι στρατευμένοι στο μοναδικό πολιτικό πλάνο που χρήζει υπεράσπισης, το πλάνο της οικουμενικής ελευθερίας, ο μοναδικός ανοικτός δρόμος είναι η συνέχιση του αγώνα κόντρα στο ρεύμα.

[Πηγή: http://www.doctv.gr

[Όλα ξεκίνησαν όταν ο Γαλιλαίος έστρεψε στον ουρανό το τηλεσκόπιο ·

17/07/2022 § Σχολιάστε

Επαναστάσεις και περιστροφές

Όλα ξεκίνησαν πριν 400 τόσα χρόνια όταν ο Γαλιλαίος έστρεψε στον ουρανό το τηλεσκόπιο που είχε κατασκευάσει – και ήρθε στα μάτια του ο κόσμος ανάποδα: ο ουρανός ήταν ολόιδιος με τη γη.

Η Σελήνη είχε βουνά, κοιλάδες και φαράγγια· ο Δίας φεγγάρια, η Αφροδίτη φάσεις σαν του φεγγαριού, ο Κρόνος δαχτυλίδια. Οι πλανήτες δεν ήσαν τέλειες σφαίρες από αριστοτελική «πεμπτουσία» και δεν περιστρέφονταν γύρω από τη Γη κολλημένοι πάνω σε διαφανείς σφαίρες, όπως δίδασκε η επιστήμη επί χιλιάδες χρόνια.

Οι παρατηρήσεις του Γαλιλαίου αποδείκνυαν ότι οι αρχαίες αυθεντίες, ο Αριστοτέλης και ο Κλαύδιος Πτολεμαίος, είχαν άδικο· δίκιο είχε ο άσημος Πολωνός παπάς Νικόλαος Κοπέρνικος που εκατό χρόνια νωρίτερα, στηριγμένος σε παρατηρήσεις και στα μαθηματικά, είχε υποστηρίξει ότι η γη περιστρέφεται γύρω από τον ήλιο.

Το βιβλίο του Κοπέρνικου, γραμμένο στα λατινικά, είχε τίτλο De revolutionibus orbium coelestium, Περί της Περιστροφής των Ουρανίων Σφαιρών και οι λόγιοι της εποχής συζητούσαν για την τρομερή ανατρεπτική ιδέα της «Κοπερνίκειας Περιστροφής» των πλανητών γύρω από τον ήλιο – για την Copernican revolution, révolution copernicienne, rivoluzione copernicana στις εθνικές γλώσσες τους – και έτσι το «revolution», ως ανήκουστη ανατροπή, κατέληξε να σημαίνει αυτό που στα ελληνικά αποδόθηκε με τη λέξη «επανάσταση».

Ο όρος υιοθετήθηκε στην πολιτική – και πολλοί έκτοτε έχουν την ψευδαίσθηση ότι κάνουν ανατροπές εξίσου σημαντικές με τις «περί τον ήλιο περιστροφές» του Κοπέρνικου, που τις επιβεβαίωσαν οι παρατηρήσεις και τα κοφτερά μυαλά των Κέπλερ, Γαλιλαίου, Καρτέσιου, Λάιμπνιτς, Νεύτωνα. Αυτοί βρίσκονται στη ρίζα της σύγχρονης εποχής, αυτοί είναι οι «ιδρυτές πατέρες» του σύγχρονου κόσμου και προφανώς έχουν προσφέρει στην ανθρωπότητα πολλά περισσότερα από τους Ροβεσπιέρους, τους Ναπολέοντες, τους Λένιν και άλλους ριζοσπάστες που στην τελικά αποδείχθηκαν απλοί «περιστροφείς» καθεστώτων.

Εξέλιξη του τηλεσκοπίου που κατασκεύασε ο Γαλιλαίος με τα χεράκια του είναι το θηριώδες James Webb της NASA – που στην εποχή μας δεν μπορούσε παρά να έχει το όνομα άσημου και αν-επιστήμονα Αμερικανού γραφειοκράτη.

Για την ώρα, δεν μάθαμε να έχει προσφέρει κάτι το revolutionibus το James Webb – άλλωστε για όλα αυτά τα όργανα και τα πειράματα των δεκάδων δισεκατομμυρίων ακούμε συνεχώς ότι επιβεβαιώνουν θριαμβευτικά τις υπάρχουσες φυσικές θεωρίες.

Ισως επειδή αυτοί που τα διαχειρίζονται μοιάζουν περισσότερο με τους καρδινάλιους που δίκασαν τον Γαλιλαίο, οι οποίοι επέμεναν πως όλα τα νέα δεδομένα επιβεβαίωναν τις Γραφές και οι θεωρίες των «ιδρυτών πατέρων» ήσαν απλώς αιρετικές ασέβειες.

*

Δημήτρης Κ. Ψυχογιός ot.gr

Where Am I?

You are currently browsing the σκέψεις category at αγριμολογος.