[Σαρτρ vs. Καμύ·
07/11/2021 § Σχολιάστε
Ο κύριος στα αριστερά λέγεται Ζαν-Πολ Σαρτρ. Μεγαλωμένος σε μεγαλοαστικό περιβάλλον του Παρισιού, σε όλη του τη ζωή απόλαυσε τα προνόμια που η κοινωνική καταγωγή και θέση του τού απέφεραν.
Ο κύριος στα δεξιά, λέγεται Αλμπέρ Καμύ, γεννήθηκε πάμφτωχος στην Αλγερία, έμεινε πολύ μικρός ορφανός από πατέρα και τον μεγάλωσε η μητέρα του που εργαζόταν ως παραδουλεύτρα. Ήταν αυτοδημιούργητος και εν πολλοίς «αυτοδίδακτος» κινούμενος τα περισσότερα χρόνια της ζωής του εκτός «σχολών».
Ο κύριος στα αριστερά ήταν φανατικός της στρατευμένης διανόησης, πίστευε στον οργανικό ρόλο των διανοουμένων και συχνά υπέτασσε την ελεύθερη κρίση του στους στόχους που υπηρετούσε. Θεωρούσε π.χ. ότι οι διανοούμενοι δεν πρέπει να μιλάνε για τα γκουλάγκ επειδή υπάρχει κίνδυνος να καμφθεί το ηθικό της εργατικής τάξης. Ο κύριος δεξιά θεωρούσε ύψιστο χρέους του διανοούμενου την προάσπιση της ελεύθερης σκέψης και δεν σταμάτησε ποτέ την πάλη ενάντια σε κάθε είδους δογματισμό, ενάντια στα ιδεολογήματα και τις αφαιρέσεις που αποστρέφονται την ανθρώπινη φύση. Ήταν δε φανατικός πολέμιος της πολιτικής βίας, από τους πρώτους υπέρμαχους της κατάργησης της θανατικής ποινής και μιλούσε για την αρετή της διανοητικής μετριοπάθειας.
Ο κύριος στα αριστερά, αθεράπευτα νάρκισσος, ζούσε περιτριγυρισμένος από έναν εσμό αυλοκολάκων, πρόθυμων να εξοντώσουν κάθε «εχθρό» του, βίωνε δε εξόχως ανταγωνιστικά τη σχέση του με κάθε διανοούμενο της εποχής ο οποίος μπορούσε δυνητικά να αμφισβητήσει τη πρωτοκαθεδρία του στο μεταπολεμικό Παρίσι. Ο κύριος στα δεξιά, αποστρέφονταν τις «αυλές», αυτονομήθηκε από κάθε συλλογικότητα και όταν ο Σαρτρ και τα τσιράκια του έγραψαν έναν λίβελο εναντίον του, προετοίμασε μια απάντηση που δεν απέστειλε ποτέ.
Η διαμάχη Καμύ-Σαρτρ είναι από τις πιο γνωστές στο χώρο της διανόησης. Και εξόχως διδακτική. Αν ο Σαρτρ προσωποποιεί όσο ελάχιστοι την νοσηρή οίηση μερίδας διανοουμένων που επιχειρώντας να φέρουν τον κόσμο στα μέτρα των δοξασιών τους προσδένονται στο άρμα του αλαζονικού δογματισμού και των πνευματικών εμμονών έως ότου σταδιακά εκπέσουν στον ολοκληρωτισμό, ο Καμύ συμβολίζει τον ανένταχτο διανοούμενο, που αρνείται να στρατευτεί, αναθεωρεί τη σκέψη του, αμφισβητεί και εξελίσσεται. Προφανώς προτιμώ τον δεύτερο.
*
ΣΥΡΙΖΑ-Ιδιωτικοποιήσεις: Ως κυβέρνηση αποθέωσε το ξεπούλημα, ως αντιπολίτευση καταγγέλλει το «έγκλημα»!
29/09/2021 § Σχολιάστε
photo: protagon.gr
«Χαρίζετε την περιουσία του ελληνικού λαού με εξοργιστικά ερασιτεχνικό και ύποπτο τρόπο. Βρισκόμαστε μπροστά ένα πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό έγκλημα. Δεν θα το αφήσουμε να περάσει» – Αλέξης Τσίπρας.
“Πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό έγκλημα”, λοιπόν, η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ, κατά τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ και την τοποθέτησή του, προχτές, στην Βουλή.
Και νομίζουμε ότι πρέπει να πάρουμε απολύτως τοις μετρητοίς τα λόγια του κ.Τσίπρα. Διότι ο άνθρωπος ξέρει από τέτοια “εγκλήματα”. Αν τώρα τα δικά του ήταν “επαγγελματικά” σε αντίθεση με τον «ερασιτεχνικό» – κατά την εκτίμησή του – τρόπο της ΝΔ, αυτά ας τα βρούνε μεταξύ τους οι ξεπουληματίες.
Ας θυμηθούμε, λοιπόν:
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ στα 4,5 χρόνια της διακυβέρνησης της κατάφερε να ολοκληρώσει πλήθος εγκλημάτων, δηλαδή ιδιωτικοποιήσεων. Κατάφερε μάλιστα να ξεπεράσει σε αριθμό εγκλημάτων (ιδιωτικοποιήσεων, δηλαδή) και τις τρεις μνημονιακές κυβερνήσεις Παπανδρέου – Σαμαρά – Παπαδήμου.
Στις 25 Μαϊου 2016, δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ (δείτε το σχετικό έγγραφο στο τέλος του κειμένου) το επικαιροποιήμενο σχέδιο του ΤΑΙΠΕΔ στο οποίο υπήρχε κατάλογος με 19 ιδιωτικοποιήσεις, τις οποίες ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμευόταν να υλοποιήσει! Το προεκλογικό ανέκδοτο «δεν πουλάμε» του 2015, ένα χρόνο μόλις μετά είχε μετατραπεί στο πιο επίσημο πωλητήριο. Εκείνο το επίσημο πωλητήριο είχε τις υπογραφές των υπουργών της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ.
Τι έβγαζαν στο «σφυρί» μεταξύ άλλων;
— Το 17% της ΔΕΗ
— Το 35% των ΕΛΠΕ
— Το 65% της ΔΕΠΑ
— Το 23% της ΕΥΑΘ
— Το 11% της ΕΥΔΑΠ
— Το 6% του ΟΤΕ
— Την Εγνατία Οδό
— Τις μαρίνες Αλίμου, Χίου, Πύλου
— Το Ελληνικό
— Τον ΟΛΘ
— Τον ΟΛΠ
— Τον Αστέρα Βουλιαγμένης,
— Την έκταση Αφάντου
— Την ΤΡΑΙΝΟΣΕ
— Τη ΔΕΣΦΑ
Αυτές ήταν οι δεσμεύσεις απέναντι στους δανειστές.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύτηκε να ξεπουλήσει(επαγγελματικά;) από τις ενεργειακές υποδομές της χώρας (ΔΕΗ, ΔΕΣΦΑ, ΑΔΜΗΕ) μέχρι λιμάνια, αεροδρόμια, τρένα και άλλες υποδομές χωρίς φυσικά να διστάσει στη λίστα του ξεπουλήματος του να βάλει ακόμα και το νερό!
Αλλά η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν περιορίστηκε μόνο σε σχεδιασμούς. Παρήγαγε και …έργο. Ηταν έγκλημα έγινε… πράξη, για να παραφράσουμε εκείνο το εμπνευσμένο «ήταν δίκαιο έγινε πράξη» που έλεγαν τα στελέχη της Κουμουνδούρου στους κυβερνητικούς τους δεκάρικους. Ηταν εκείνοι που πήραν την κυβερνητική εξουσία κηρύσσοντας «ανένδοτο αγώνα» κατά του «ξεπουλήματος» της Δημόσιας Περιουσίας, αλλά τελικά ξεπέρασαν ακόμα και τις …προσδοκίες των δανειστών.
Για να δούμε το «έργο» τους. Η κυβέρνηση Τσίπρα μέσα σε 4,5 χρόνια μεταξύ άλλων:
— Πούλησε το 67% του ΟΛΠ στους Κινέζους της Cosco δίνοντας βορά στο κεφάλαιο το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας.
— Πούλησε το 68% του ΟΛΘ. Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης πέρασε στα χέρια της κοινοπραξία SEGT η οποία συνίσταται από το γερμανικό επενδυτικό κεφάλαια Deutsche Invest Equity Partners (47%), την Terminal Link, που είναι θυγατρική του γαλλικού ναυτιλιακού κολοσσού CMA CGM (33%), και την Belterra Investments, συμφερόντων Ιβάν Σαββίδη (20%).
— Ξεπούλησε το 66% του ΔΕΣΦΑ στο όμιλο SENFLUGA Energy δίνοντας μάλιστα όλη τη διοίκηση στον «επενδυτή».
— Πούλησε τη ΤΡΑΙΝΟΣΕ στην Ιταλική Ferrovie Dello Stato Italiane S.p.A., έναντι μόλις 45 εκατ. ευρώ.
— «Χάρισε» την έκταση του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού στο Λάτση με 92 ευρώ το τ.μ!!!Το 2014 βέβαια ο Τσίπρας δήλωνε: «Αν υπογράψω ιδιωτικοποιήσεις σαν το Ελληνικό, καλύτερα ψηφίστε Σαμαρά».
— Ξεπούλησε στη Γερμανική «Fraport» τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας.
— Ιδιωτικοποίησε το 49% του ΑΔΜΗΕ παραχωρώντας σε ιδιώτες το δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος της χώρας!
— Υπέγραψε την 20ετή παράταση της σύμβασης παραχώρησης του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος».
— Πούλησε το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της ΕΕΣΣΤΥ, της εταιρείας συντήρησης του τροχαίου υλικού του ΟΣΕ.
— Παραχώρησε στον ΟΠΑΠ για 20 χρόνια το αποκλειστικό δικαίωμα του ιπποδρομιακού στοιχήματος.
— Παραχώρησε ακόμα και το 5% των μετοχών του ΟΤΕ (από 6% που είχαν μείνει στο ελληνικό δημόσιο) στη Γερμανική «Deutsche Telecom».
— Πούλησε τον Αστέρα Βουλιαγμένης ένα από τα μεγαλύτερα «φιλέτα» της Μεσογείου.
— Πούλησε την Κασσιόπη στην Κέρκυρα έκταση 490 στρεμμάτων στην NCH Capital Inc., ένα θηριώδες fund με έδρα τη Νέα Υόρκη που θα ρίξει τσιμέντο για θα οικοδομηθούν 35.000 τ.µ. για ένα πεντάστερο ξενοδοχείο, 84 ανεξάρτητες κατοικίες και μια μαρίνα 57 σκαφών.
— Ξεπούλησε πλήθος ακινήτων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό που ανήκαν στο ελληνικό δημόσιο.
Αυτά έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ κατά την κυβερνητική θητεία του. Στην οποία όλη η δημόσια περιουσία (με την σύμφωνη γνώμη και φυσικά με την από κοινού ψήφο της ΝΔ στο 3ο Μνημόνιο) τέθηκε ενέχυρο μέχρι το… 2114 προς ξεπούλημα στο Υπερταμείο.
Απόδειξη ότι ο νεοδικομματισμός δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από τον παλιό δικομματισμό: Οπως διαγωνίζονται οι εταίροι του στα “εγκλήματα” έτσι διαγωνίζονται μεταξύ τους στην υποκρισία και στον φαρισαισμό.
*
Μα πώς είναι δυνατόν τα ίδια ονόματα να εμφανίζονται συνέχεια σε επιτροπές, σε ιδρύματα, σε συνέδρια, σε φεστιβάλ και….
14/09/2021 § Σχολιάστε
Πώς γίνεται να κατανικούν τα κομματικά εμπόδια και να είναι πάντα στον αφρό και να χρηματοδοτούνται;
Η Χιονάτη και οι Νάνοι
©Athens Review of Books
29/07/2021, Τεύχος 130 – ΙΟΥΛΙΟΣ – ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ
1. Το κράτος και η τέχνη δεν είχαν και δεν έχουν εύκολη συνύπαρξη. Συχνά η τέχνη κατορθώνει τα πιο υψηλά επιτεύγματά της έναντι και εναντίον του κράτους και της γραφειοκρατικής του αρτηριοσκλήρωσης. Συχνά το κράτος θέλει να χρησιμοποιήσει, να χειραγωγήσει, να υποτάξει, ακόμη και να φιμώσει την τέχνη. Οι πιο σημαντικοί δημιουργοί δεν δέχτηκαν τον κρατικό εναγκαλισμό ούτε καταδέχτηκαν να επιδοθούν στο άθλημα του λείχειν για ένα βραβείο ή για μια θέση στην Ακαδημία.
2. Οι «ρεαλιστές» δεν κουράζονται να επισημαίνουν ότι αυτές είναι παρωχημένες απόψεις, αφού οι εποχές άλλαξαν και ο χώρος του πολιτισμού δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς επιδοτήσεις, ενισχύσεις, χορηγίες, επιχορηγήσεις, βραβεύσεις, προβολή, διαφήμιση, δημόσιες σχέσεις (με κρατική ή ιδιωτική παρέμβαση). Μιλάνε για «προϊόντα», «προωθήσεις», «κινητικότητα», “diversity”, “branding”, «την περίπτωση της Όπρα Γουίνφρεϊ» και άλλα τέτοια φαινόμενα που παραπέμπουν στη γνωστή διαδικασία της ρεμούλας που συνοδεύει συνήθως τη διαχείριση της φήμης.
3. Το κοινό σε μεγάλο βαθμό έχει προσαρμοστεί σε αυτή την πραγματικότητα, που την καθιστούν πιο οδυνηρή τα «κοινωνικά δίκτυα» με την άνοδο της μετριότητας στο επίπεδο του απόλυτου τίποτε. Από μια συγκεκριμένη οπτική γωνία όλα αυτά φαίνονται φυσιολογικά. Έτσι λειτουργούν, μας λένε, οι κοινωνίες τού σήμερα και μάλιστα υπό καθεστώς παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού. Το παρελθόν είναι παρελθόν. Μόνο οι αδαείς ή οι αιθεροβάμονες, μας λένε, δεν αντιλαμβάνονται πώς παίζεται το παιχνίδι. Άλλωστε δεν υπάρχει τίποτε κακό σε αυτό: η λογοτεχνία και η τέχνη περνούν δύσκολες μέρες. Χρειάζονται ενέσεις σωτηρίας. Μας λένε.
4. Ως αυστηροί κριτές της συμπαιγνίας κράτους και ιδιωτών της τέχνης εμφανίζονται φυσικά οι αριστεροί της κουλτούρας, και άλλοι ευαίσθητοι συνοδοιπόροι, στον αγώνα για διαφάνεια, αξιοκρατία, αντίσταση και ηθική ακεραιότητα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, μας λένε, ότι τελικά για όλα φταίει ο καπιταλισμός. Εμείς όμως δεν μιλάμε γενικά και αόριστα, ούτε κρατάμε όλες τις πόρτες ανοιχτές για να μπούμε μέσα όποτε μας βολεύει. Μιλάμε για την Ελλάδα, και μάλιστα όχι για την Ελλάδα εν γένει αλλά για μια φούχτα ανθρώπους και πεντέξι παρέες που λυμαίνονται τα πάντα: χρήματα, θέσεις, βραβεία, αναγνώριση, εξουσία. Ο κανόνας είναι γνωστός: εκλεκτικές συγγένειες και αμοιβαία συμφέροντα.
5. Φτάνουμε έτσι αισίως στο Υπουργείο Πολιτισμού. Θα βρείτε σε αυτό διαχρονικά ό,τι θέλετε: από διορισμούς εγκαθέτων έως το αμαρτωλό ΤΑΠ, από τραγελαφικές επιτροπές βραβείων έως αυθαίρετες επιχορηγήσεις, από τον Μπαλτά έως την Ζορμπά, από την βουντού Κονιόρδου έως την ουτιδανότητα που καλείται Γιατρομανωλάκης. Το Υπουργείο Πολιτισμού είναι η Χιονάτη που τρέφει ένα μεγάλο κοπάδι Νάνων. Είναι τόσοι που χάνεις τον λογαριασμό.
6. Πολλοί αναγνώστες μάς ρωτούν: Μα πώς είναι δυνατόν τα ίδια ονόματα να εμφανίζονται συνέχεια σε επιτροπές, σε ιδρύματα, σε συνέδρια, σε φεστιβάλ και γενικά να επιβαίνουν την δημοσιότητα με τέτοιο άνετο θράσος; Και συνεχίζουν: Πώς γίνεται να κατανικούν τα κομματικά εμπόδια και να είναι πάντα στον αφρό; Με ποια κριτήρια ορίζονται οι κριτές και αναγνωρίζονται οι κρινόμενοι; Εμείς, γνωρίζοντας πώς έχουν τα πράγματα, τους λέμε ότι οι αρμόδιοι, κυρίως οι αρμεχτές της Χιονάτης, τα θεωρούν αυτά ψιλά γράμματα.
7. Το σύστημα που έχει εμπεδωθεί χρόνια τώρα έχει επιβάλει μια ιδιότυπη ομερτά. Δεν θίγουμε πρόσωπα, δεν αναφέρουμε ονόματα, δεν καταδεχόμαστε να πέσουμε τόσο χαμηλά. Θέλουμε να τα έχουμε καλά με όλους, αλλά να διατηρήσουμε και το αρχοντικό προνόμιο που μας επιτρέπει να εμφανιζόμαστε ως διαφορετικοί, ως προοδευτικοί, ως υπεράνω κριτικής, καθότι διεκδικούμε, εκτός από το ηθικό πλεονέκτημα, και το αλάθητο του ποντίφικα της κουλτούρας.
8. Αυτό σημαίνει ότι έχει εξασφαλιστεί η σιωπή των αμνών. Όποιος τολμήσει να σηκώσει κεφάλι, ή να ζητήσει εξηγήσεις, θα βρει απέναντί του όλον τον εσμό των κρατικοδίαιτων θεραπόντων της τέχνης, αλλά και τον συρφετό των «ευαίσθητων», που θεωρούν ότι κάνουμε ζημιά ή προσβάλλουμε την τέχνη αν κρίνουμε ή επικρίνουμε την προσοδοφόρα Χιονάτη. Οι πιο κραυγαλέοι είναι φυσικά οι παρασιτούντες Νάνοι. Όταν τσιμπήσαμε έναν από αυτούς, τον πιο κονισαλέο, και ζητήσαμε να μάθουμε πώς μοιράστηκε μισό εκατομμύριο ευρώ, εισπράξαμε περιφρονητική σιωπή. Όταν αντιδράσαμε, με δικαιολογημένη κατά τη γνώμη μας υπερβολή σαρκασμού, ξεσηκώθηκε ολόκληρο το κοπάδι των Νάνων και μαζί με αυτούς διάφοροι γραφικοί (και διάφοροι σκοτεινοί αρουραίοι του διαδικτύου) για να υποστηρίξουν την άπορη κορασίδα που ονομάζεται «τέχνη».
9. Ασχολούμενοι με την τρίχα βολεύτηκαν ωραία ξεχνώντας δήθεν την τριχιά. Μαζί τους και κάποιοι της αριστεράς που δεν βρίσκουν τίποτε επιλήψιμο στη συμπεριφορά τους: να καταδικάζουν σε υψηλούς τόνους την κρατική εξουσία και τον καπιταλιστικό ζυγό, την αδράνεια των διανοουμένων και την κατάρρευση των θεσμών, την ίδια στιγμή που είναι οι ανερυθρίαστοι επιβήτορες της νεόπλουτης φήμης (με φαρδιές, φανερές και κρυφές, τσέπες). Ξεχνούν έτσι σκόπιμα ποιο είναι το ουσιαστικό ζήτημα που μεταφέρει το δικό μας μήνυμα και κραυγάζουν κοιτώντας αλλού για να αποσπάσουν την προσοχή του κοινού: στοχοποιούν τον αγγελιαφόρο και παραχώνουν την αγγελία. Ξεχνούν επίσης ότι η δημόσια κριτική οποιασδήποτε Αρχής και οποιουδήποτε άρχοντα απαιτεί να αναφέρονται ονόματα και να ελέγχονται πράξεις.
10. Φτάνουμε έτσι πάλι στη Χιονάτη και τους Νάνους της. Μισό εκατομμύριο ευρώ που σκόρπισε ο ανεμιστήρας της Χιονάτης στις πιο απίθανες τσέπες. Σκέτη κωμωδία. Ναι, αλλά η τέχνη, ο πολιτισμός, δεν χρειάζονται οικονομική ενίσχυση; Είπαμε ότι μας λένε πως άλλαξαν οι εποχές. Ωραία λοιπόν, να ενισχυθεί ο πολιτισμός. Δεν είναι όμως αυτονόητο ότι, όταν μοιράζονται χρήματα, πρέπει ο πολίτης να γνωρίζει ποιος τα δίνει, ποιος τα μοιράζει και με τι κριτήρια, ποιος τα παίρνει και πώς λογοδοτεί; Κανείς δεν ενδιαφέρθηκε γι’ αυτά τα ασήμαντα. Εξανέστησαν βέβαια οι Νάνοι και έτρεξαν να υπερασπίσουν τον Αρχινάνο που φέρει το όνομα Γιατρομανωλάκης και ο οποίος εποφθαλμιά διακαώς τη θέση της Χιονάτης. Οι πιο φανατικοί επιχείρησαν να μας απανθρακώσουν γιατί ενδεικτικά ανάμεσα σε άλλους αναφέραμε μια κάποια μισοσβησμένη θράκα τους. Και μέσα στον ορυμαγδό ξεχάστηκε το ουσιώδες.
11. Ολετήρες! Φωνάζουν από το παρελθόν άνθρωποι σαν τον Κοραή και τον Ροΐδη. Με πρόσχημα τον πολιτισμό πνίγουν και τέχνη και σκέψη. Αναζητήστε στον κατάλογο που κατάπιε μισό εκατομμύριο ευρώ στοιχεία για τους αποδέκτες. Αναζητήστε πληροφορίες για το ποιοι είναι και ποια είναι η δράση τους. Μην αιφνιδιαστείτε από τα ευρήματα. Είναι εντυπωσιακά στην ισχνότητά τους. Όπως εντυπωσιακά είναι και τα ονόματα που κρύβονται πίσω από βαρύγδουπους, παραπλανητικούς τίτλους. Μην αιφνιδιαστείτε αν ανακαλύψετε ότι το ίδιο πρόσωπο ξεπηδά εκεί που δεν το περιμένεις.
Ολετήρες! Υποκριτές στο έργο «Η Χιονάτη και οι Νάνοι».
12. Συνηθισμένα πράγματα, μας λένε. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Γιατί κάνετε έτσι; Και γιατί τόση ένταση; Μπορείτε πιο πολιτισμένα, ευγενικά, ήπια, σχεδόν ανεπαίσθητα. Έτσι θα σας πάρουν στα σοβαρά και θα σας εκτιμήσουν δεόντως. Με άλλα λόγια θα γίνετε και σεις «αποδεκτοί» από το σινάφι. Θα σας δοθεί και κάποιος ρόλος στο έργο που δεν κατεβαίνει ποτέ αλλά παίζεται διαρκώς, με το αζημίωτο.
13. Εμείς όμως διαλέξαμε άλλο δρόμο και άλλο ρόλο, παρά το κόστος. Και ρωτάμε: Πού είναι οι οργανικοί διανοούμενοι, οι αντιρρησίες συνείδησης, οι αριστεροί ηθικιστές, οι γνήσιοι στοχαστές, οι καλοί συγγραφείς, οι ανεπίληπτοι πανεπιστημιακοί και άλλοι πολλοί, αριστεροί και δεξιοί, ψάλτες που οφείλουν να μην μουρμουρίζουν υποχθονίως αλλά να μιλούν απερίφραστα και να κρίνουν ανεπηρέαστα; Είναι πασίγνωστη βέβαια η αέναη έξις, από τη σαγήνη των Συρακουσών μέχρι την «προδοσία των διανοουμένων» που κατήγγελλε ο Ζυλιέν Μπεντά. Αλλά εδώ δεν υπάρχουν ούτε εξαιρέσεις! Αυτό είναι για μας πιο σημαντικό από τις ατασθαλίες της Χιονάτης, τις πλεκτάνες του Αρχινάνου και τις απάτες των Νάνων: η καθολική σιωπή των διανοουμένων, η προδοσία των ανθρώπων της τέχνης και του πνεύματος.
κρίσεις για το βιβλίο μου [vi]
29/05/2021 § Σχολιάστε
Από την ©Τασούλα Γεωργιάδου―Δημοσιεύτηκε 28 Μαΐου 2021 στο diastixo.g >>>
Σε castanhas assadas παραπέμπει η σπάνια φωτογραφία σε γκρο πλαν του εμπροσθοφύλλου του κομψού βιβλίου του Στράτου Φουντούλη Σημειωματάριο βαρύτητας. Με ταξίδεψε σε φθινοπωρινή Πορτογαλία. Έπεσα μέσα; Δεν υπάρχει επεξήγηση του θέματος από τον συγγραφέα, που εν προκειμένω συμπίπτει με τον φωτογράφο (αλίμονο, έχουμε να κάνουμε με καταξιωμένο εικαστικό). Σημειωματάριο βαφτίζεται από τον δημιουργό του και δη βαρύτητας. Είναι μια ατζέντα μικρού μεγέθους, σε πρώτη ζήτηση κάπως, παρά πόδας θα λέγαμε του συγγραφέα, για καταγραφή σκέψεων, εντυπώσεων, γεγονότων που έχουν μια ξεχωριστή σημασία για τον ίδιο; Μπορείς να το πεις κι έτσι. Ένας άνθρωπος της τέχνης δεν θα έχει ένα οργκανάιζερ σαν επιχειρηματίας, θα κρατά ένα μπλοκ για σχεδιάσματα και σημειώσεις.
Μη σας παρασύρει το μικρό μέγεθος του βιβλίου, το εύχρηστο που μπαίνει στην τσάντα των γυναικών ή το σακάκι των ανδρών. Σφιχτοδεμένο και κομψό. Δεν διαβάζεται στη διαδρομή του μετρό ή του λεωφορείου. Θέλει συγκέντρωση, να μη σε περισπά ο περιβάλλων χώρος. Θέλει δεύτερη και τρίτη ανάγνωση. Συμπυκνώματα σκέψης με φιλοσοφικές διαστάσεις σε λόγο κοφτό, πυκνό, σχεδόν τηλεγραφικό. Τι κι αν τα χαρακτηρίζει πεζά, μάλλον σε ποιήματα κλίνουν. Συχνά αξιοποιεί επιστημονικούς όρους φυσικής –βλ. από τον τίτλο επικαλείται τη βαρύτητα–, βοτανικής, συστηματικής ταξινόμησης ειδών στη ζωολογία. Σχεδιάζει με τις λέξεις πίνακες. Οι εικόνες που αναδύονται από τις λέξεις του θα μπορούσαν να σχεδιαστούν στον καμβά. Φαίνεται ο εσωτερικός κόσμος κάποιου που εκφράζεται εικαστικά.
Διακρίνουμε τρεις ενότητες μετά το κατατοπιστικό προλόγισμα του Δημήτρη Φύσσα: Βραδινές διατάξεις, Sepia, Ιστορίες.
Στον τυπογραφικό κάνναβο τα μπονζάι αφηγήματα μικρής φόρμας εναλλάσσονται με πεζοποιήματα, με μοναδική λογοτεχνική χροιά των ειδών. Διακρίνεται ένας εσωτερικός ρυθμός έντασης σε μια αφήγηση πολύ ζωντανή της ιστορίας, σε πρώτο πρόσωπο. Σκηνές δωματίου ή καφέ φέρνουν στον νου απεικονίσεις του Χόπερ. Σαν σε σκηνικό ο συγγραφέας φωτίζει ορισμένα μόνο σημεία, κρατώντας κάποια άλλα στο σκοτάδι, μας δίνει ονειρικές εικόνες. Οι ποιητικές εικόνες ακολουθούν τον αναγνώστη και μετά την ανάγνωση, υποβάλλονται μέσα από προσεγμένες λεπτομέρειες.
Κάποιες σκηνές ερωτικές ελλόγων όντων, ρομαντικές, τρυφερές, χάδια με φτερό στη ράχη, τίποτα από βίαιο ή πρόστυχο. Στιγμές χρονικά μεγεθυσμένες σε σχέση με την πραγματικότητα, έτσι ώστε να αναδειχτούν ιδιαίτερες λεπτομέρειες. Σε άλλα πεζά δίνει την αίσθηση μιας ματιάς νοσταλγικής στο παρελθόν, σε γλυκόπικρους κριτικούς τόνους, με φίλτρα διακοπής για τα όσα δυσάρεστα στης ζωής τα ταξίδια.
Συμπυκνώματα σκέψης με φιλοσοφικές διαστάσεις σε λόγο κοφτό, πυκνό, σχεδόν τηλεγραφικό. Τι κι αν τα χαρακτηρίζει πεζά, μάλλον σε ποιήματα κλίνουν.
Ήθελε ο Φουντούλης τα κείμενά του να διαβάζονται επίμονα, πολλές φορές, για εμβάθυνση, να μην είναι γραμμικά, να έχουν αυτό το στοιχείο που τον συνέπαιρναν εκείνον ως αναγνώστη των γραφόμενων του Μαρσέλ Προυστ. Και το κατάφερε.
Δεν περνά λέει ο καναπές από το παράθυρο από κει μόνο η ζωή μου περνά και φεύγει τόνισε με λυγμούς και το δάπεδο γέρνει προς τα εκεί κάνοντας την ντουλάπα να κουνά επικίνδυνα σε κάθε άγγιγμα της πόρτας τα πράγματά μου αχ τα έπιπλά μου που με τόσο κόπο αγόρασα και χάρηκα τώρα συντρίμμια και τα ρούχα εδώ κι εκεί με τι όρεξη να τα τακτοποιήσω κι εγώ άνθρωπος είμαι ξέρεις και σε μισή ώρα έχω να δω πρόσωπα σημαντικά δεν έχω δυνάμεις πού να βρω το κουράγιο έχω και τις κουρτίνες πώς τις κρεμάνε και πού είναι η σκάλα πού την έβαλαν είμαι μια ξεφούσκωτη μαξιλάρα
έτσι νιώθω.
Στο άνευ σημείων στίξεως, μονορούφι, ΧΙΧ / Η μετακόμιση της κυρίας πρέσβειρας, ακολουθούμενη από όλα τα είδη μακέτας στη Sepia που απασχόλησαν τον συγγραφέα-εικαστικό, μέχρι αυτές τις μακέτες αυτογονιμοποιήσεων.
Η τελευταία λέξη, αλλού φράση, κάθε πεζού κειμένου κείτεται σε παράγραφο με εμφανές διάστιχο, μια ιδιαίτερη πινελιά!
Στο Αντί επιλόγου κομμάτι προβάλλει το μότο που ενστερνίζεται περί χρήσης και μη κατάχρησης –uti non abuti– για τη ζωή του ανθρώπου και δηλώνει εμπιστοσύνη στην αμφιβολία έναντι της βεβαιότητας, όπως ο Νορμπέρτο Μπόμπιο και ο Σαραμάγκου. Να του το ενισχύσω με την αρχή του Χάιζενμπεργκ.
Εν κατακλείδι, πρόκειται για εκλεκτά αποστάγματα στοχασμού, συνδυασμένα με αλληγορία. Απολαμβάνονται γουλιά γουλιά. Το Σημειωματάριο βαρύτητας αξίζει μια ξεχωριστή διαδρομή.
[Η Τασούλα Γεωργιάδου είναι επ. σχολική σύμβουλος Φυσικών Επιστημών και συγγραφέας.]
αγριμολογος 