[ο Σαχλαμαρόμαγκας φίλος του πρωθυπουργού·
17/02/2019 § Σχολιάστε
Πολάκης ίσον το άλλο πρόσωπο του πρωθυπουργού Τσίπρα
Στις εποχές της γενικευμένης παρακμής, άτινας μας έριξε η άπονη μοίρα, τα δημόσια πρόσωπα που σέβονται το νόημα αμφοτέρων των λέξεων του χαρακτηρισμού θα όφειλαν να ορθώνουν το ανάστημά τους, το οποίο δεν μετριέται με χάρακες και μεζούρες, αλλά με τις χαρακιές της ψυχής. Δεν πά να ’σαι πέντε πήχες ντερέκι, αν δεν το λέει η καρδούλα σου, το πραγματικό σου μπόι βυθίζεται κάτω κι απ’ το τρίτο υπόγειο. Κι αν φτάνεις πάλι με τα χέρια στην ανάταση κι ανασηκωμένος στις μύτες των ποδιών τσίμα τσίμα το ένα και πενήντα, μα τρεμοπαίζουν βαθιά μέσα σου οι φλογίτσες της ευτολμίας και του σθένους, υψώνεσαι ίσαμε τα νεφοκάτωφλα των ουρανοξυστών. Ετσι πάει!
Οταν μοστράρεσαι πολιτικός ανήρ διευρυμένου μάλιστα διαμετρήματος, περίπου Ρομπέν των Δασών, στα αντικείμενα της Υγείας και της κοινωνικής δικαιοσύνης, θα ’πρεπε, αν μη τι άλλο, να ’χεις τη γενναιότητα ν’ αναγνωρίζεις τα λάθη σου και τη μεγαλοψυχία να ζητάς πού και πού συγγνώμη. Εστω και για τα μάτια του κόσμου, βρε αδερφέ! Τυγχάνεις αναπληρωτής μεν, υπουργός δε και δη αριστερής κυβέρνησης –τρομάρα της. Κατηγορείς κάποιον από το βήμα της Βουλής και τα προσφιλή σου σόσιαλ μίντια πως τα ’παιρνε χοντρά από το ΚΕΕΛΠΝΟ, όπου τον διόρισε πρώην πολιτικός του προϊστάμενος, ανταμείβοντάς τον για τις υπηρεσίες που πρόσφερε στο γραφείο του. Εκείνος διαβεβαιώνει ότι δεν έχει πάρει ούτε λεπτό του ευρώ από το ένοχο Κέντρο και προσφεύγει στο Πρωτοδικείο, επικαλούμενος εξύβριση.
Ρητά και κατηγορηματικά το δικαστήριο δικαιώνει τον θιγόμενο. Εχει μεσολαβήσει ο θάνατός του σε ηλικία μόλις 43 ετών από καρδιακό νόσημα. Οι εναντίον του αιτιάσεις από σημαίνον πολιτικό στέλεχος, το οποίο κομπορρημονεί ότι κατέχει το ηθικό πλεονέκτημα, επιδείνωσαν ενδεχομένως την ασθένειά του. Ο πολύς Πολλάκις, διότι περί του εν λόγω πρόκειται, δεν πτοήθηκε μολαταύτα. Κι ας έκρινε η απόφαση «ψευδείς» τους ισχυρισμούς του, που είχαν σκοπό «να προσβάλουν και προσέβαλαν την τιμή και την υπόληψη» του μηνυτή.
Ισχυρογνώμων ο αριστερός υπουργός, δεν ψέλλισε μια λέξη μεταμέλειας και συμπάθειας προς τη χήρα και τον ανήλικο γιο τού εκλιπόντος, υπέρ των οποίων παρεμπιπτόντως επιδικάστηκε χρηματική αποζημίωση. Ανακοίνωσε ότι θα υποβάλει έφεση. «Εκεί που μας χρώσταγαν, δεν θα μας πάρουν και το βόδι», συμπλήρωσε με περισσή ελαφρότητα και ευκολία, λες και το περιβάλλον του πλαισιώνεται από τόσα πολλά βοοειδή, που δεν χάλασε δα κι ο κόσμος να λείψει ένα. Καβαλημένο καλάμι, αιθεροβατεί στις νεφέλες της εξουσίας με κομμένο καπίστρι. Τις συγγνώμες και τα «λυπάμαι» τα παίρνει ο άνεμος εκεί πάνω. Ομοίως και τα μυαλά. Ο ψηλός Κρητίκαρος που τον θένε όλες οι λούγκρες, κατά Κραουνάκη, καθώς χορεύει ζεϊμπεκιά α λα μπαλέτο Κεϊλάνης προς εντυπωσιασμό των χρηστών του φου μπου, εξακολουθεί να κάνει ζημιά στο κόμμα του, νομίζοντας πως ωφελεί τον εαυτό του. Σαχλαμαρόμαγκας!
[H ντίβα των σιγαρέτων «Santé»
13/02/2019 § Σχολιάστε
Ζωζώ Νταλμάς
Η θρυλική ντίβα των τσιγάρων «Santé» και ο έρωτας με τον Κεμάλ Ατατούρκ
Χαρισματική πρωταγωνίστρια του προπολεμικού μουσικού θεάτρου, η πανέμορφη Ζωζώ Νταλμάς (Ζωζώ Σταυρίδη) έκαψε πολλές καρδιές, ανάμεσά τους και εκείνη του ηγέτη των Τούρκων Κεμάλ Ατατούρκ, ενώ η μορφή της «πέρασε» και στις επόμενες γενιές, καθώς ήταν το κορίτσι στο πακέτο τσιγάρων Santé.
Μια εκπληκτική ιστορία κρύβει η φωτογραφία και η ηρωίδα που κοσμεί το θρυλικό πακέτο τσιγάρα «Σαντέ» ή «Sante». Η κοκκινομάλλα που βρέθηκαν στα χέρια εκατοντάδων χιλιάδων καπνιστών τις προηγούμενες δεκαετίες έχει μια ιστορία που θα άξιζε κανείς να μάθει.
Χαρισματική πρωταγωνίστρια του προπολεμικού μουσικού θεάτρου, η πανέμορφη Ζωζώ Νταλμάς (Ζωζώ Σταυρίδη) έκαψε πολλές καρδιές, ανάμεσά τους και εκείνη του ηγέτη των Τούρκων Κεμάλ Ατατούρκ, ενώ η μορφή της «πέρασε» και στις επόμενες γενιές, καθώς ήταν το κορίτσι στο πακέτο τσιγάρων Sante.
«Γλεντώ, πίνω, αγαπώ. Δεν μπορώ να ζήσω χωρίς γλέντι, χωρίς έρωτα. Οι άνθρωποι τυλίγουν τη ζωή με πολλή ετικέτα, τη φορτώνουν με σοβαρότητα. Κι αυτό είναι το δράμα τους. Ο έρωτας και το γλέντι λύνουν από τη ζωή τα δεσμά και της δίνουν έναν τόνο ελαφρότητας που είναι στη φύση της» αναφέρει στα απομνημονεύματά της.
Τα «Sante» πρωτοκυκλοφόρησαν σχεδόν το 1931, και όλοι αναρωτιόντουσαν ποια είναι η γυναίκα, η φωτογραφία της οποίας κοσμεί το πακέτο.
Η εταιρεία ανέθεσε σε ένα ζωγράφο να στολίσει το πακέτο με το πρόσωπο μιας όμορφης γυναίκας που καπνίζει. Για πολλά χρόνια, σχεδόν όλη η Αθήνα συζητούσε για την ταυτότητά της. Άλλοι έλεγαν ότι είναι η αγαπημένη του ζωγράφου, άλλοι ότι είναι γνωστή Αθηναία της εποχής. Όλα αυτά μέχρι που αποκαλύφθηκε ότι ήταν η Ζωζώ Νταλμάς, διάσημη ηθοποιός, χορεύτρια και ντίβα της οπερέτας.
Γεννήθηκε στην Πόλη το 1905, μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη. Έμαθε πιάνο, τραγούδι και χορό στο «Ωδείον Γρεκού» και μετά, πήρε κάποια μαθήματα στο Μιλάνο, ίσως γιατί φιλοδοξούσε να γίνει τραγουδίστρια της όπερας. Ξεκίνησε ως χορεύτρια στη μακεδονική πρωτεύουσα με τον θίασο Ένκελ («Πριγκίπισσα της Τσάρντας») και μετά με τον ίδιο θίασο ήρθε στην Αθήνα, για να γίνει σουμπρέτα και πρωταγωνίστρια. Ακολούθησαν: τουρνέ στην Αλεξάνδρεια (με «Σοκολατένιο Στρατιώτη»), εμφανίσεις στο Θέατρο «Ολύμπια» (με «Λεμπλεμπιτζή Χορχορ Αγά»), κ.λπ.Ως ηθοποιός, πρωτοεμφανίστηκε στην οπερέτα «Ανοιξιάτικο αεράκι». Το 1923 σημείωσε μεγάλη επιτυχία στη «Φρασκουίτα» του Λέχαρ (Θέατρο «Παπαϊωάννου»). Ως θιασάρχης, εμφανίστηκε στα Θέατρα: «Απόλλων», «Μοντιάλ», «Μακέδου», «Ιντεάλ», «Αλάμπρα» «Κεντρικόν», «Λαού», κ.ά.
Έδωσε επίσης παραστάσεις στο Θέατρο «Ζωζώς» (που λειτουργούσε στην πλατεία Κυψέλης, φέροντας το όνομά της). Μεγάλη επιτυχία της υπήρξε η «Μπαγιαντέρα» του Κάλμαν, όπως και το «Κοκτέιλ» του Ρ. Μπενάτσκυ (το 1933 στο «Κεντρικόν»).
Έδωσε πολλές συναυλίες και ρεσιτάλ χορού και τραγουδιού με διεθνές πρόγραμμα. Έκανε επίσης άπειρες περιοδείες, ψυχαγωγώντας τους απόδημους Έλληνες, μα και το αλλόγλωσσο κοινό.
Έπαιξε και στον κινηματογράφο: 7 ταινίες στην Τουρκία (σε παραγωγή «Ιπέκ Φιλμ») και ορισμένες στο Παρίσι («Η καρδιά μου κτυπά», κ.λπ.) επίσης στην Ελλάδα: «Έρως και Κύματα» (1927), «Δις Δικηγόρος» (1933), κ.λπ.
Εγραψε:
«Όλες κι όλες οι αποσκευές μου ήτανε μία ομπρέλα, ένα κουτί που πληρούσε χρέη βαλίτσας, δυο αλλαξιές και ένα φουστάνι πένθιμο που φορούσα (είχε πεθάνει η μητέρα μου)»Ένας αράπης πρίγκιπας πήρε τη θέση του στην καρδιά μου και από το σανίδι βρέθηκα στα χαρέμια του. Χαρέμι, καφάσι, τσαρτσάφι, φερετζέ, απ’ όλα. Σκλάβα όμως κατά τα φαινόμενα. Πραγματικός σκλάβος ήταν ο πρίγκιπας που την είχε φάει κατακούτελα. Και τι δεν ξόδευε για μένα. Τα μπριγιάντια δεν ήξερα πού να τα βάλω. Στόλιζα μ’ αυτά και τις καλτσοδέτες μου, ακόμη και τις τόκες των παπουτσιών μου. Και λίρα με ουρά! Αλλά εγώ δεν είχα ιδέα του χρήματος. Τα τσεκ τα έχωνα μέσα στα παπούτσια μου στα ντουλάπια. Αυτή η νύχτα της Χαλιμάς κράτησε οχτώ ολόκληρους μήνες. Στο διάστημα αυτό γυρίσαμε όλο τον κόσμο. Βενετία, Μιλάνο, Παρίσι».
Η ζωή της σημαδεύτηκε από πολλούς και θυελλώδεις έρωτες. Σημαντικότερος εξ αυτών με τον Κεμάλ Ατατούρκ με τον οποίο γνωρίστηκαν σε ένα νυχτερινό μαγαζί που χόρευε η Ζωζώ. Όταν τελείωσε τον χορό την κάλεσε στο τραπέζι του και στην συνέχεια πέρασαν τη νύχτα μαζί. Στις 6.30 το επόμενο πρωί, ο Κεμάλ έφυγε, έδωσε εντολή στο υπηρετικό προσωπικό, όταν εκείνη ξυπνήσει να την περιποιηθούν ενώ της άφησε κι ένα χαρτονόμισμα χιλίων λιρών στο κομοδίνο «διά τις καλές της υπηρεσίες».
Η Ελληνίδα ντίβα, όπως ήταν φυσικό, ένιωσε προσβεβλημένη αλλά δεν έμεινε με σταυρωμένα τα χέρια. Κάτι τέτοιο, άλλωστε, δεν ήταν του χαρακτήρα της. Πήρε το χαρτονόμισμα στα χέρια της για να το σκίσει, αλλά βλέποντας πάνω σε αυτό τυπωμένο το πρόσωπο του Κεμάλ αποφάσισε να δράσει διαφορετικά. Πήρε ένα ψαλίδι και έκοψε προσεχτικά το κομμάτι που ήταν η εικόνα του. Το υπόλοιπο κομμάτι με την τρύπα στη μέση το άφησε στη θέση του μαζί με ένα σημείωμα που έγραφε: «Από αυτό που μου αφήσατε πήρα μόνο αυτό που μου χρειαζόταν. Το υπόλοιπο σας το επιστρέφω γιατί μου είναι εντελώς άχρηστο».
Λουλούδια και κοσμήματα
Ο Κεμάλ φάνηκε να συγκλονίζεται από την κίνηση αυτή. Το βράδυ της έστειλε στο θέατρο λουλούδια κι ένα πανάκριβο κόσμημα. Η Ζωζώ τα γύρισε πίσω. Το άλλο βράδυ τα ίδια, μέχρι που τελικά η Ελληνίδα ντίβα υπέκυψε στο αδιάκοπο φλερτ του Τούρκου ηγέτη και οι δυο τους ξεκίνησαν ένα δεσμό ο οποίος κράτησε πολλά χρόνια, έως και λίγο πριν από τον θάνατο του Κεμάλ Ατατούρκ.
Ο έρωτας αυτός, ωστόσο, σε συνδυασμό με κάποιες (αρκετές είναι η αλήθεια) επισκέψεις που έκανε η Ζωζώ στον Ελευθέριο Βενιζέλο (οι οποίες συνέπιπταν με την επιστροφή της από τα ταξίδια της στην Τουρκία) ήταν αρκετά ώστε να φουντώσουν οι φήμες πως η ντίβα κρατούσε με επιτυχία και τον παράλληλο ρόλο της κατασκόπου.
Η ίδια η Ζωζώ, ωστόσο, σε μία συνέντευξή της φρόντισε να δώσει τροφή στα σενάρια. «Κατάσκοπος δεν ήμουνα, Ελληνίδα ήμουνα… Και τα διαμάντια και τα χρυσαφικά που με γέμισαν Αιγύπτιοι πρίγκιπες και Τούρκοι πασάδες, στην οικογένειά μου και σε φτωχά κορίτσια τα μοίρασα», είχε πει.Πέρα από τη δόξα και την ξέφρενη ζωή, ωστόσο, η Ζωζώ έζησε και στιγμές τραγικές. Τραγικότερη όλων τα φρικτά βασανιστήρια που υπέστη στην κατοχή στα υπόγεια της Γκεστάπο. Οι ναζί την βασάνισαν επειδή εκείνη δεν κατέδωσε συναδέλφους της που ήταν στην αντίσταση. Αποτέλεσμα των βασανιστηρίων ήταν να χάσει το τεσσάρων μηνών μωρό που είχε στην κοιλιά της.
Η τελευταία της «παράσταση» δόθηκε στις 2 Αυγούστου 1988. Το τέλος της ζωής της τη βρήκε να ζει σε ένα δυάρι, δύο υπόγεια κάτω από τη γη, στην οδό Τρικάλων στους Αμπελόκηπους, όπου της πήγαιναν φαγητό οι γείτονες και κάποιοι άνθρωποι του θεάτρου. Τα ένσημα που είχε μαζέψει δεν ήταν αρκετά για να βγάλει τη σύνταξη. Από την γεμάτη πλούτη ζωή της, δεν είχε κρατήσει απολύτως τίποτα για την ίδια και πέθανε μόνη.
Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή η Ζωζώ Νταλμάς πέθανε μόνη σε ένα οίκο ευγηρίας και πως πώς τα έξοδα για την κηδεία της τα ανέλαβε ένας παλιός χορευτής και θαυμαστής της, ο Δημήτρης Ιβάνωφ στον οποίο λίγο πριν αφήσει την τελευταία της πνοή είχε πει: «Άναψε ένα κεράκι στην Παναγία για να ξεκουραστώ».
[Τα Νέα]
Η θλιβερή «φιλία» των Ελλήνων δημοσιογράφων με την Εξουσία
07/01/2019 § Σχολιάστε
Μια παλιά, νοσηρή ιστορία που επιπλέον θεωρείται φυσιολογική
η εικόνα είναι παραλλαγή αντίστοιχης αμερικανικής με τίτλο: «You write what you’re told»
Ουδέποτε κατάλαβα, γιατί ορισμένοι δημοσιογράφοι κομπάζουν επειδή γνωρίζονται με πολιτικούς. Το γεγονός θα έπρεπε να αποκρύπτεται. Αυτό τους εξασφαλίζει μεν πηγές, αλλά τους καθιστά επίσης ύποπτους για συναλλαγή και νοθεία. Δεδομένου ότι πολιτικοί και δημοσιογράφοι στην Ελλάδα είναι είδος ανθρώπου επιρρεπές στο χρηματισμό και την εξαγορά.
Τι πηγές ειναι αυτές άλλωστε; Οι πολιτικοί μέσω των φίλιων μέσων περνάνε πάντα την εκδοχή της είδησης που τους συμφέρει. Ή μαχαιρώνουν συντρόφους. Αυτό δεν είναι πηγή, αλλά οχετός.
Οι μόνες καθαρές πηγές του δημοσιογράφου βρίσκονται, συνήθως, απέναντι από την Εξουσία. Ή είναι προϊόν προσωπικής και αχρωμάτιστης έρευνας. Πού να τρέχουμε όμως…
Όταν βλέπω στα εστιατόρια πολιτικούς και δημοσιογράφους να ανθυποσουρώνουν σαν φιλαράκια για να διοχετευτεί ένα απόρρητο υπουργικό έγγραφο, μια υποκλοπή ή κάτι σχετικό, καταλαβαίνω πόσο δίκαιη είναι η αηδία του κόσμου για τους μεν και για τους δε.
Μερικοί λένε, ότι αυτό είναι νέο φαινόμενο. Δεν συμφωνώ.
Ανέκαθεν, η καθεστωτική δημοσιογραφία ψωνίζει κύρος, ειδήσεις και χαρτζηλίκι από την πίσω πόρτα της Βουλής. Από την Ελένη Βλάχου στο παλάτι, μέχρι τους προτεζέ του Λαμπράκη που εχρίζοντο υπουργοί εν μιά νυκτί.
Στην Ελευθεροτυπία (και φαντάζομαι κι αλλού― η μόνη άλλη εφημερίδα που δούλεψα ήταν ή ανεπίληπτη «Αυγή» του Χρυσοστομίδη και του Μανόλη Αναγνωστάκη), υπήρχε μια ολοφάνερη, διατρανωμένη διαπλοκή, που θεωρείτο και απόδειξη πόσο σημαντική είναι η εφημερίδα!
Υπουργοί ελεγχόμενης ηθικής βάφτιζαν τα παιδιά των διευθυντών, τα βράδια διασκέδαζαν όλοι μαζί στα μπουζούκια, οι μεν πήγαιναν στα σπίτια των δε, ένα τηλεφώνημα αρκούσε για να «περάσουν» ό,τι θέλουν ― μια χαμερπής παρτούζα, που καλυπτόταν από το ανυπόστατο σλόγκαν «Στηρίζουμε την αλλαγή, ελέγχουμε την εξουσία».
Έτσι ήταν όλοι. Με αστικό facade οι μεν, με πασοκική αναίδεια οι δε.
Κι έτσι είναι ακόμη σήμερα. Οι σχέσεις των δημοσιογράφων με την Εξουσία εξακολουθούν να πλέουν σε μια γκρίζα ζώνη αναξιοπρέπειας, οικειότητας και εντέλει συνδιαλαγής. Αυτό δεν συμβαίνει, εξ όσων ξέρω, σε καμμία δημοκρατική χώρα του κόσμου.
©Στάθης Τσαγκαρουσιάνος στη Lifo
Πρωτοδημοσιεύτηκε 13.01.2018 και ανανεώθηκε στις 30.12.2018
[ Athens Review of Books, Δικαίωση κατόπιν εορτής;
08/12/2018 § Σχολιάστε
Ζητήματα ελευθερίας του Λόγου
Ο εισηγητής στο Ειδικό Δικαστήριο αποδέχεται ότι ήταν λανθασμένες οι αποφάσεις εις βάρος του περιοδικού στη γνωστή υπόθεση της αντιδικίας του με τον τέως υπουργό Εξωτερικών με αφορμή δημοσίευμα του το οποίο ο Νίκος Κοτζιάς θεώρησε συκοφαντικό.
Ο Δημήτρης Ψαρράς στην Εφ.τ.Συντ.
Στην αίθουσα Συνεδριάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας εκδικάστηκε την Τετάρτη το απόγευμα η αγωγή κακοδικίας που είχαν υποβάλει οι εκπρόσωποι του περιοδικού Athens Review of Books, Μαρία και Μανώλης Βασιλάκης.
Πρόκειται για την τελική πράξη (εντός των ελληνικών συνόρων) της δικαστικής αντιδικίας μεταξύ του περιοδικού και του Νίκου Κοτζιά που είχε ξεκινήσει από το 2010 με την αγωγή του τέως υπουργού Εξωτερικών για δημοσίευμα, το οποίο αυτός θεώρησε συκοφαντικό. Η υπόθεση είναι γνωστή και έχει προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ έχει επιχειρηθεί να αξιοποιηθεί και στην πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ κομμάτων (βλ. σχετικά δημοσιεύματα στην «Εφ.Συν.», που φιλοξένησε όλες τις απόψεις).
Με την προχθεσινή δίκη, όμως, συνέβη κάτι πρωτοφανές. Για πρώτη φορά σε υπόθεση κακοδικίας εναγόμενη ήταν η ίδια η ηγεσία του Αρείου Πάγου: ο πρόεδρος (Βασίλειος Πέππας), δύο αντιπρόεδροι (Γεώργιος Λέκκας και Πηνελόπη Ζωντανού), δύο αρεοπαγίτες (Αγγελική Τζαβάρα και Θωμάς Γκατζογιάννης) και τρεις εφέτες (Ερωτόκριτος Ερωτοκρίτου, Κυριάκος Φώσκολος, Στυλιανή Μπλέτα).
Στο Ειδικό Δικαστήριο προήδρευε –όπως προβλέπει ο νόμος– η νεοεκλεγείσα πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας Αικατερίνη Σακελλαροπούλου και στη σύνθεση μετείχαν ο σύμβουλος Επικρατείας Γεώργιος Ποταμιάς, η Ελένη Μουσταΐρα (καθηγήτρια της Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών), η Αθηνά Κοτζάμπαση (καθηγήτρια της Νομικής Σχολής ΑΠΘ), η Βασιλική Προβίδη (σύμβουλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου) και τα μέλη του Ανωτάτου Πειθαρχικού Συμβουλίου των Δικηγόρων Ανδρέας Ζαχόπουλος και Δημήτριος Μανώλης.
Θαρραλέα κίνηση από το δικαστήριο
Εκ μέρους των εναγόντων αγόρευσε ο Χαράλαμπος Μαραβέλιας, ενώ οι εναγόμενοι αρεοπαγίτες δήλωσαν ότι θα καταθέσουν τις θέσεις τους γραπτώς, οι δε εφέτες απείχαν από τη διαδικασία. Η απόφαση αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αλλά ήδη από την προχθεσινή συνεδρίασή του το συγκεκριμένο δικαστήριο έχει προχωρήσει σε μια θαρραλέα κίνηση. Ο εισηγητής της υπόθεσης Γεώργιος Ποταμιάς, παρά το γεγονός ότι θεώρησε εκπρόθεσμη την κατάθεση της αγωγής και επομένως απορριπτέα για τυπικούς λόγους, προχώρησε στην ουσία, διατυπώνοντας σημαντικές θέσεις όχι μόνο για το επίδικο ζήτημα, αλλά και για την ελευθερία του Τύπου συνολικά.
Στην εκτενή του εισήγηση ο κ. Ποταμιάς εξήγησε ότι «στην προκειμένη περίπτωση συγκρούονται δύο συνταγματικής τάξεως ατομικά δικαιώματα, αφ’ ενός μεν η ελευθερία έκφρασης και η ελευθερία του Τύπου (άρθρο 14 Συντάγματος, άρθρο 10 ΕΣΔΑ) και αφ’ ετέρου το δικαίωμα προσωπικότητας (άρθρα 2 παρ. 1, 5 παρ. 2, 9 παρ. 1 του Συντάγματος και 8 ΕΣΔΑ)». Η επίλυση αυτής της σύγκρουσης γίνεται μόνο με τη στάθμιση των έννομων αγαθών που προστατεύονται από αυτά τα δύο δικαιώματα. «Στον πυρήνα της ελευθερίας της γνώμης και του Τύπου», σύμφωνα με τον εισηγητή, «ανήκει η ελευθερία του Τύπου να μπορεί να αποφασίζει κατ’ αρχάς με δικά του δημοσιογραφικά κριτήρια τι θεωρεί ότι υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον και είναι άξιο λόγου προς δημοσίευση. Στο πλαίσιο της στάθμισης βαρύνουσα σημασία έχει αν το δημοσίευμα στη συγκεκριμένη περίπτωση υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον και ικανοποιεί την αξίωση της κοινής γνώμης για τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης ή απλώς ικανοποιεί την περιέργεια των αναγνωστών σχετικά με τις ιδιωτικές δραστηριότητες διάσημων προσώπων».
Στη συνέχεια ο εισηγητής επισήμανε τη διάκριση που κάνει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο μεταξύ α) πολιτικών προσώπων, β) άλλων πολιτών που κινούνται στη δημοσιότητα και γ) ιδιωτών, παρέχοντας ευρύτερα όρια προστασίας στους τελευταίους, ενώ η προστασία των πολιτικών προσώπων από τον Τύπο πρέπει να είναι περιορισμένη. Το συμπέρασμά του είναι ότι έσφαλαν οι δικαστικές αποφάσεις που δικαίωσαν τον κ. Κοτζιά, διότι δεν έλαβαν υπόψη τους ότι «ως δημόσιο/πολιτικό πρόσωπο ήταν επιτρεπτό στο πλαίσιο ενός ανοικτού διαλόγου, σύμφωνα και με τη νομολογία του ΕΔΔΑ να υφίσταται έντονη κριτική για την πολιτική του δραστηριότητα. Η κριτική αυτή εντάσσεται στην γενικότερη ανοχή που πρέπει σε μία δημοκρατική κοινωνία να υφίσταται για απόψεις ή γνώμες που είναι δυνατόν ακόμη και να θίξουν ή να σοκάρουν».
Αλλά και για τις συγκεκριμένες διατυπώσεις του δημοσιεύματος της Athens Review of Books που θεώρησαν «συκοφαντικές» τα δικαστήρια, ο εισηγητής διατυπώνει τη διαφωνία του. «Ο χαρακτηρισμός του Ν. Κοτζιά ως “γκαουλάιτερ του σταλινισμού” αποτελεί αξιολογική κρίση, έντονη κριτική προς το πρόσωπο του θιγομένου, εν τούτοις εντάσσεται στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου και στηρίζεται σε ευρύτατη πραγματική βάση». Οσο για την «πραγματική βάση» του ισχυρισμού, ο εισηγητής παραπέμπει σε πολλά στοιχεία της πολιτικής διαδρομής του κ. Κοτζιά που την τεκμηριώνουν (ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ, θεωρητικός του «υπαρκτού σοσιαλισμού», συγγραφέας βιβλίων που εκθειάζουν τα καθεστώτα αυτά κ.λπ.).
Ακόμα και η ανακρίβεια ότι ο Ν. Κοτζιάς σπούδασε στην Ανατολική Γερμανία, σύμφωνα με τον εισηγητή δεν αποτελεί συκοφαντική δυσφήμηση. «Εν προκειμένω, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το επίμαχο δημοσίευμα στην συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί πρόσφορο, αναγκαίο και ανάλογο μέσο προστασίας του δικαιολογημένου συμφέροντος για τη δημοσίευση. Η προσβλητική αξιολογική κρίση συνδέεται με τα αποδιδόμενα σε βάρος του θιγομένου στοιχεία, το μέσο για την προστασία του δικαιολογημένου συμφέροντος χαρακτηρίζεται ως αναγκαίο, εφόσον ο σκοπός δεν θα μπορούσε να εξυπηρετηθεί εξίσου αποτελεσματικά με ηπιότερες εκφράσεις λιγότερο προσβλητικές».
«Δεν υπήρξε δόλος ή βαριά αμέλεια»
Η κατάληξη του εισηγητή είναι βέβαια απορριπτική και για την ουσία της αγωγής, εφόσον δεν δέχεται ότι υπήρξε δόλος ή βαριά αμέλεια από τους δικαστές που εξέδωσαν τις λανθασμένες αποφάσεις, όπως απαιτεί ο νόμος για τις περιπτώσεις κακοδικίας. Ομως δεν παύει η εισήγηση αυτή να δημιουργεί ένα σοβαρό ηθικό, νομικό και πολιτικό πρόβλημα στο εσωτερικό της Δικαιοσύνης.
Αν γίνει δεκτή από το Ειδικό Δικαστήριο, θα μείνουν οι ενάγοντες δικαιωμένοι στην ουσία, αλλά χωρίς καμιά προστασία από τις έννομες συνέπειες των λανθασμένων δικαστικών αποφάσεων! Αν απορριφθεί, θα εμφανιστεί η Δικαιοσύνη αδύναμη να διορθώσει τα δικά της σφάλματα.
Πρέπει άραγε να συμβιβαστούμε με την ιδέα ότι σε παρόμοιες περιπτώσεις η μόνη καταφυγή των πολιτών (και του Τύπου) θα είναι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο; Ισως αποδειχτεί προφητική η κατακλείδα της εισήγησης που αναφέρεται στην απόκλιση της νομολογίας του Αρείου Πάγου από την «ευρωπαϊκή προσέγγιση» του ζητήματος.
αγριμολογος 