[το τελευταίο στάδιο της επανάστασης: Το κυνήγι του τουρίστα·
10/06/2026 § Σχολιάστε
Μίλαν Κούντερα
Από τον προλετάριο στον καταδότη, από τον διεθνιστή στον διώκτη των εβραίων
*
Ο Μίλαν Κούντερα στο σατιρικό του μυθιστόρημα Život je jinde (Η ζωή είναι αλλού, La vie est ailleurs, 1969) στήνει ένα από τα πιο δηλητηριώδη πορτρέτα της ευρωπαϊκής αριστερής διανόησης του 20ού αιώνα: έναν νεαρό λυρικό ποιητή, τρυφερό προϊόν ρομαντικής αυταπάτης και επαναστατικής μέθης, ο οποίος μέσα στο περιβάλλον του κομμουνιστικού ολοκληρωτισμού στην Τσεχοσλοβακία δεν «προδίδει» απλώς τους άλλους, προδίδει πρώτα και κύρια την ίδια την ιδέα της ποίησης ως άσκησης της ελευθερίας. Η μετατροπή του σε χαφιέ του κόμματος (Komunistická strana Československa, KSČ) δεν είναι απλώς πολιτική μετάλλαξη· είναι υπαρξιακή κατάρρευση. Ο ποιητής δεν γίνεται αστυνομικός επειδή «πιστεύει» στο καθεστώς, αλλά επειδή το καθεστώς απορροφά τη γλώσσα, τη φιλοδοξία και τη ματαιοδοξία του, μέχρι που κάθε ηθική του επιλογή παύει να είναι διαθέσιμη.
Αυτό που ενδιαφέρει τον Κούντερα δεν είναι η εξαίρεση, αλλά η κανονικότητα της διαφθοράς μέσα σε ένα σύστημα που ανταμείβει τη συμμόρφωση προς τας υποδείξεις και τιμωρεί την αυτονομία της σκέψης. Ο ποιητής γίνεται χαφιές όχι ως «τέρας», αλλά ως λογική κατάληξη μιας κοινωνίας όπου η τυφλή πολιτική πίστη στο κομματικό ιερατείο υποκαθιστά την κριτική σκέψη και η υποτιθέμενη ιδεολογική καθαρότητα λειτουργεί ως εργαλείο της κοινωνικής ανόδου. Είναι η στιγμή που η λογοτεχνία παύει να είναι καταφύγιο και γίνεται παράρτημα της εξουσίας, κυρίως της κομματικής μυστικής αστυνομίας.
Αν μεταφερθούμε από αυτό το λογοτεχνικό εργαστήριο στην τρέχουσα πολιτική ρητορική, συναντάμε ένα εντελώς διαφορετικό, αλλά όχι άσχετο, φαινόμενο: τη μεταμόρφωση των πολιτικών ευαισθησιών σε ηθικούς αυτοματισμούς.
Από την έφοδο στον ουρανό στο κυνηγητό των εβραίων ανάμεσα στις ξαπλώστρες
Κάποτε η κομμουνιστική αριστερά ήθελε να καταλάβει τα Χειμερινά Ανάκτορα. Σήμερα αρκείται να καταλαμβάνει τις παραλίες της Ρόδου και της Κρήτης και λιμάνια που δένουν κρουαζιερόπλοια, αναζητώντας ισραηλινούς τουρίστες ανάμεσα σε οικογένειες με αντηλιακά, σαγιονάρες, φουσκωτά και πετσέτες θαλάσσης.
Η παρακμή ενός πολιτικού χώρου σπάνια αποτυπώνεται τόσο γλαφυρά. Οι ιδεολογικοί απόγονοι εκείνων που διακήρυτταν την παγκόσμια επανάσταση, την κοινωνική απελευθέρωση και την οικοδόμηση ενός νέου τύπου ανθρώπου, έχουν καταλήξει να περιφέρονται σαν πολιτοφύλακες ηθικής καθαρότητας του Μπέρια, ελέγχοντας ποιος θα κάνει διακοπές, ποιος θα αποβιβάζεται από τα κρουαζιερόπλοια και ποιος έχει το «σωστό» διαβατήριο. Δηλαδή, να μην είναι εβραίος ή ισραηλινός.
Ο Μαρξ μιλούσε για την ανατροπή των παραγωγικών σχέσεων. Ο Λένιν για την κατάληψη της εξουσίας. Οι σημερινοί κληρονόμοι τους μοιάζουν περισσότερο με επιτροπή παραλίας (πάντα με κοντά παντελονάκια) που εξετάζει εάν ο τουρίστας στην ξαπλώστρα δικαιούται να απολαύσει το ηλιοβασίλεμα.
Πρόκειται για την απόλυτη ιστορική γελοιοποίηση. Από την «έφοδο στον ουρανό» στο σαφάρι εναντίον παραθεριστών.
Το τραγικότερο στοιχείο είναι ότι αυτή η πολιτική χρεοκοπία παρουσιάζεται ως ηθική ανωτερότητα. Ένα τμήμα της σύγχρονης αριστεράς έχει αντικαταστήσει την κοινωνική ανάλυση με την τελετουργική φανατίλα. Δεν παράγει ιδέες, δεν διατυπώνει εφαρμόσιμες προτάσεις, δεν εμπνέει για τα σχέδιά της για το …κόκκινο μέλλον. Αντί γι᾽ αυτά, παράγει καταγγελίες, λίστες εχθρών και δημόσιες επιδείξεις της μουχλιασμένης από το αντισημιτικό μίσος υποτιθέμενης αρετής τους.
Ταυτόχρονα, η άλλοτε αντικληρικαλιστική αριστερά έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο πρόθυμους απολογητές κάθε αντιδυτικής θεοκρατίας. Οι άνθρωποι που κάποτε κατήγγελλαν τον παπά του χωριού τους ως όργανο του σκοταδισμού, σήμερα βρίσκουν ανεξάντλητα αποθέματα κατανόησης για τα ισλαμιστικά σιιτικά κινήματα που αντιμετωπίζουν τις γυναίκες, τις θρησκευτικές μειονότητες και τους ομοφυλόφιλους με τρόπο που θα προκαλούσε φρίκη σε οποιονδήποτε αυθεντικό φιλελεύθερο ή αριστερό του 19ου και του 20ού αιώνα.
Η αντίφαση αυτή δεν τους ενοχλεί. Την έχουν μετατρέψει σε δόγμα!
Ο παλιός κομμουνιστής πίστευε ότι η θρησκεία είναι το όπιο του λαού. Ο νέος ισλαμολάγνος αριστερός θεωρεί ότι η θρησκεία είναι απολύτως σεβαστή, αρκεί να μην είναι η χριστιανική, η εβραϊκή ή γενικότερα κάποια με διάδοση στη Δύση. Ο παλιός επαναστάτης ήθελε να απελευθερώσει το άτομο από κάθε μεταφυσική αυθεντία. Ο νέος επαναστάτης χειροκροτεί κάθε αυθεντία αρκεί να κραυγάζει συνθήματα κατά της Δύσης.
Έτσι εξηγείται και η εμμονή με το Κράτος του Ισραήλ. Για πολλούς από αυτούς, το Ισραήλ δεν είναι κράτος. Είναι μεταφυσική αναγκαιότητα. Είναι ο απαραίτητος δαίμονας που δίνει νόημα στην πολιτική τους ύπαρξη. Χωρίς το Ισραήλ, θα έπρεπε ίσως να ασχοληθούν με τις δικτατορίες που υποστήριξαν κατά καιρούς και να κάνουν επιτέλους αυτοκριτική, από τον κεντρώο Βιντέλα μέχρι τον σύντροφο Γιαρουζέλσκι, με τη διαφθορά των αυταρχικών καθεστώτων, με τη θρησκευτική καταπίεση, με τη βία κατά των γυναικών και των μειονοτήτων. Αυτά όμως είναι άβολα θέματα. Είναι ευκολότερο να κυνηγάς τουρίστες!
Και κάπως έτσι, η μεγάλη επαναστατική αφήγηση του 20ού αιώνα κατέληξε σε μια καρικατούρα του εαυτού της. Οι επίγονοι του Μαρξ, του Λένιν, του Τρότσκι και του Μάο δεν οργανώνουν επαναστάσεις. Οργανώνουν διαμαρτυρίες έξω από ξενοδοχεία. Οι κληρονόμοι του διεθνισμού δεν ενώνουν λαούς. Τους κατατάσσουν σε συλλογικές κατηγορίες ενοχής. Οι αυτοαποκαλούμενοι αντιφασίστες ανακαλύπτουν ότι η συλλογική στοχοποίηση ανθρώπων λόγω εθνικότητας δεν τους ενοχλεί ιδιαίτερα, αρκεί η εθνικότητα που μισούν να είναι η «σωστή».
Η μεγαλύτερη ειρωνεία, όμως, είναι άλλη. Οι άνθρωποι που κάποτε ονειρεύονταν να αλλάξουν τον κόσμο έχουν πλέον τόσο μικρή πίστη στις ιδέες τους, ώστε αρκούνται στο να χαλάνε τις διακοπές άλλων ανθρώπων.
Δεν είναι επανάσταση! Είναι ο θλιβερός και μικρόψυχος επιθανάτιος ρόγχος μιας ιδεολογίας που έχασε την πίστη της στο μέλλον και αναζητά παρηγοριά στην αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων.
Εμπρός, σύντροφοι! Από τα οδοφράγματα του Παρισιού του 1871 και τα αμφιθέατρα του Μάο (sic!) του 1968, στις ξαπλώστρες του Αιγαίου.
Δύσκολα θα μπορούσε να υπάρξει πιο αμείλικτη εικόνα πολιτικής παρακμής!
πηγή: Gisele Yashar
◉
Bundesarchiv: το e-shop των ναζιστικών εγκλημάτων
05/05/2026 § Σχολιάστε
Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης έζησαν τον εξευτελισμό της 11ης Ιουλίου 1942, το φοβερό «Μαύρο Σάββατο». Εννιά χιλιάδες Εβραίοι άνδρες ηλικίας 18-45 ετών διατάχθηκαν από τον γερμανικό στρατό να προσέλθουν στην πλατεία Ελευθερίας όπου καταγράφηκαν για καταναγκαστική εργασία. [photo: Athens Review of Book]
Το παρακάτω κείμενο με τίτλο “Shameful Profits” δημοσιεύθηκε στην New York Review of Books της 20 Απριλίου 2023 (Vol. LXX, No 7) και γράφτηκε για να καταγγείλει το επαίσχυντο εμπόριο των τεκμηρίων του Ολοκαυτώματος από τα Ομοσπονδιακά Αρχεία της Γερμανίας (Bundesarchiv).
Μετά τη δημοσίευση του εν λόγω κειμένου ακολούθησε μια γραφειοκρατική απάντηση του εκπροσώπου των Bundesarchiv Dr. Robin Mishra (The New York Review of Books, 17 Αυγούστου 2023) με βαρετή επανάληψη των κανονισμών χρήσης του αρχείου που βρίσκονται στην ιστοσελίδα του, παρακάμπτοντας όλα τα ουσιαστικά ζητήματα που είχαμε θέσει, ωστόσο όμως κατέληγε ότι σε συνεννόηση με την πολιτική προϊστάμενό τους αναζητούσαν τρόπους επίλυσης του προβλήματος. Η ανταπάντησή μου κατέληγε ότι ανυπομονώ για την απόφασή τους και ότι δεν πρέπει να χρειαστούν άλλα 78 χρόνια για να πράξουν το σωστό (“I look forward to their response. It should not take another seventy-eight years for the Bundesarchiv to finally do the right thing”). Ο Αμερικανός συνάδελφος της NYR έλαβε ουσιαστικά θέση θέτοντας στον συγκεκριμένο διάλογο τον τίτλο: “Do the Right Thing”. Τελικά, με καθυστέρηση ενός έτους, στις 29 Ιανουαρίου 2024 η αρμόδια Γερμανίδα Υπουργός ανακοίνωσε την ελεύθερη χρήση τους ακόμη και για εμπορικούς λόγους. Ως «ερασιτέχνης» ερευνητής έκανα ό,τι δεν δοκίμασε κανένας επαγγελματίας ιστορικός, έστω από απλή περιέργεια.
Η Athens Review of Books ετοίμαζε ένα άρθρο για την εξόντωση των 44.000 Εβραίων της Θεσσαλονίκης μεταξύ 1941 και 1943. Επικεφαλής ήταν ο Alois Brunner, δεξί χέρι του Adolf Eichmann (ο οποίος αργότερα έγινε γνωστός ως «χασάπης της Θεσσαλονίκης»), και ο Dieter Wisliceny.
Σε μια προσπάθεια να συνθέσουμε την ιστορία της τραγικής μοίρας των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, ερευνήσαμε τα ψηφιακά αρχεία του Yad Vashem, όπου βρήκαμε 36 φωτογραφίες με τίτλους όπως «Σαλονίκη, Ελλάδα, Ιούλιος 1942, Εβραίοι συλλαμβάνονται από τους Γερμανούς, πριν τον εκτοπισμό» και «Σαλονίκη, Ελλάδα, “Μαύρο Σάββατο” 11/07/1942».[1]
Το Yad Vashem σημειώνει πως σε «σχετική συλλογή» υπάρχουν «555 φωτογραφίες που τράβηξαν Γερμανοί στρατιωτικοί φωτογράφοι κατά την διάρκεια του πολέμου». Όλες αυτές οι φωτογραφίες, σημειώνεται στα credits, ανήκουν στο Bundesarchiv, τα Ομοσπονδιακά Αρχεία της Γερμανίας, και το ίδιο ισχύει και για το αρχειακό υλικό που αφορά την Εβραϊκή κοινότητα των Ιωαννίνων, με τίτλους όπως «Ο εκτοπισμός των Εβραίων των Ιωαννίνων στην Λάρισα, Μάρτιος 1944. Από την Λάρισα οι Εβραίοι μεταφέρθηκαν στο Άουσβιτς © Bundesarchiv…».
Συνεπώς οποιοσδήποτε θέλει να αναδημοσιεύσει κάποια από αυτές τις φωτογραφίες των θηριωδιών των Ναζί, είτε σε έντυπο είτε ψηφιακά, πρέπει να πληρώσει στο Bundesarchiv ένα ποσόν που κυμαίνεται από 45 έως 400 ευρώ. Με δυο λόγια, το Bundesarchiv εμπορεύεται επί δεκαετίες τα τεκμήρια των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας που διέπραξαν οι Γερμανοί ναζί. Οι φωτογραφίες που πωλούνται δεν είναι απλώς αυτές οι οποίες τράβηξαν οι στρατιωτικοί τους φωτογράφοι στη Θεσσαλονίκη ή στα Γιάννενα: το Bundesarchiv αποκομίζει κέρδη από την πώληση φωτογραφιών των ναζιστικών εγκλημάτων σε όλη την Ευρώπη. Είναι απορίας άξιον πώς μέχρι σήμερα δεν είχε γίνει αντιληπτό· η μόνη λογική εξήγηση που μπορώ να σκεφτώ είναι: διότι τέτοιο είδος αθέμιτης κερδοσκοπίας είναι αδιανόητη για την πλειονότητα των ανθρώπων.
Ως το πιο αδιανόητο έγκλημα στην ιστορία της ανθρωπότητας, το Ολοκαύτωμα είναι ένα παγκόσμιο σύμβολο. Ιδρύματα σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να διαιωνίσουν την μνήμη του· διδάσκεται σε όλα τα σχολεία της Δύσης και φυσικά στη Γερμανία η οποία καταβάλλει τεράστιες προσπάθειες για να εξαλείψει το στίγμα του Ναζισμού. Αυτές οι προσπάθειες της Γερμανίας δεν συμβαδίζουν, ούτε σε λογικό ούτε σε ηθικό επίπεδο, με κανενός είδους εμπορική εκμετάλλευση του ναζιστικού της παρελθόντος. Ένας ιστορικός που είναι απόγονος επιζώντων του Ολοκαυτώματος μου είπε: «Η φωτογραφία των γονέων μου και των θείων μου στο deportation, η φωτογραφία της μάνας μου στα στρατόπεδα θανάτου πρέπει να απαγορεύεται να χρησιμοποιείται κερδοσκοπικά».
Προτείνω τα εξής:
(1) Το Bundesarchiv δεν δικαιούται να κατέχει το νομικό ή ηθικό δικαίωμα κτήσης και copyright αρχειακού υλικού από το Ολοκαύτωμα. Πρέπει να σταματήσει αμέσως κάθε σχετική εμπορική δραστηριότητα. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να παραχωρήσει στο Yad Vashem όλα τα κέρδη που έχει αποκομίσει έως τώρα.
(2) Tο Bundesarchiv οφείλει να παραχωρήσει ένα ψηφιακό αντίγραφο του αρχείου των Ναζιστικών εγκλημάτων στο Imperial War Museum, την Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, την Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας, την Εθνική Βιβλιοθήκη του Ισραήλ, και στο Yad Vashem, διότι αυτό το υλικό ανήκει στην Μνήμη της Ανθρωπότητας και πρέπει να είναι προσβάσιμο σε όλους.
(3) Μόνο το Yad Vashem ή κάποιο άλλο κρατικό ίδρυμα στο Ισραήλ έχει το ηθικονομικό δικαίωμα να εισπράττει ένα συμβολικό ποσόν για την εμπορική χρήση των φωτογραφικών τεκμηρίων των εγκλημάτων των Ναζί, και μόνον προκειμένου να συντηρεί το αρχείο του και να χρηματοδοτεί δράσεις κατά του αντισημιτισμού και του ρατσισμού.
[1] Το Σάββατο 11 Ιουλίου 1942, εννέα χιλιάδες Εβραίοι άνδρες ηλικίας δεκαοχτώ έως σαράντα πέντε ετών διατάχθηκαν να παρουσιαστούν στην πλατεία Ελευθερίας προκειμένου να καταγραφούν για καταναγκαστικά έργα. Tο περιστατικό αυτό ονομάστηκε από τους Εβραίους «Μαύρο Σάββατο».
◉
[Πανεπιστημιακοί υπό εκφοβισμό, κυβέρνηση υπό εξαφάνιση·
03/05/2026 § 1 σχόλιο
Ζητήματα ελευθερίας
Οι δύο πρόσφατες επιθέσεις σε πανεπιστημιακούς δεν αποτελούν δύο απλά επεισόδια έντασης. Δείχνουν ένα πανεπιστήμιο αφημένο σε μια γκρίζα ζώνη, όπου η πολιτική διαφωνία μπορεί άνετα να εκτραπεί σε στοχοποίηση, η σύγκρουση σε εκφοβισμό και η «παρέμβαση» σε άσκηση βίας και πρακτική δημόσιας διαπόμπευσης.
Δείχνουν επίσης μια κυβέρνηση που μιλά διαρκώς για τάξη, ασφάλεια και κανονικότητα, αλλά αφήνει την ακαδημαϊκή ζωή εκτεθειμένη σε μορφές βίας που προσβάλλουν ευθέως τον δημοκρατικό χαρακτήρα ενός ακρογωνιαίου θεσμού της δημόσιας σφαίρας.
Το πρώτο περιστατικό, η επίθεση στο σπίτι της ομότιμης καθηγήτριας Φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ, Βάνας Νικολαΐδου, σηματοδοτεί μια επικίνδυνη μετατόπιση: η ιδιωτική κατοικία ενός πανεπιστημιακού μετατρέπεται σε πεδίο ψυχολογικής βίας. Η πράξη αυτή υπερβαίνει τα όρια της διαμαρτυρίας και εισέρχεται στην περιοχή της προσωπικής στοχοποίησης.
Όταν η αντιπαράθεση βγαίνει από τον δημόσιο χώρο του επιχειρήματος και περνά στο κατώφλι του σπιτιού, η δημοκρατική διαφωνία αντικαθίσταται από την απειλητική εγγύτητα.
Το δεύτερο περιστατικό, με την επίθεση στον αντιπρύτανη του ΑΠΘ Ιάκωβο Μιχαηλίδη, αποκαλύπτει την ίδια παθολογία, αυτήν την φορά μέσα στον χώρο του πανεπιστημίου.
Η προσπάθεια επιβολής κανόνων στις φοιτητικές εστίες αντιμετωπίστηκε με προπηλακισμό και βίαιη ένταση. Ένας θεσμικός εκπρόσωπος του πανεπιστημίου βρέθηκε απέναντι σε μια λογική που θεωρεί την οργανωμένη ακαδημαϊκή ζωή «καταστολή» και την αυθαιρεσία «δικαίωμα».
Έτσι, το πανεπιστήμιο μετατρέπεται σε χώρο όπου οι κανόνες υποχωρούν μπροστά στην πίεση των ομάδων που επιβάλλονται με φωνές, απειλές και εκφοβισμό.
Η κυβέρνηση φέρει βαριά πολιτική ευθύνη για αυτή την κατάσταση. Επένδυσε συστηματικά σε μια ρητορική σύγκρουσης με την πολιτική βία, και μάλιστα βία εντός της πανεπιστημιακής κοινότητας, την κρίσιμη στιγμή άφησε τους ανθρώπους του πανεπιστημίου ακάλυπτους.
Από τη μία πλευρά, νομοθετεί με πυγμή. Από την άλλη, αδυνατεί να εξασφαλίσει το στοιχειώδες: ότι ένας καθηγητής, ένας αντιπρύτανης, ένας ερευνητής, ένας φοιτητής μπορεί να ζει, να εργάζεται, να διδάσκει και να διαφωνεί χωρίς φόβο.
Η κυβέρνηση κρίνεται ακριβώς εδώ: στο χάσμα ανάμεσα στις μεγάλες λέξεις περί φιλελεύθερης δημοκρατίας και στην υποχώρηση μπροστά στην αριστερή βία.
Γι’ αυτό το κατηγορητήριο είναι βαρύ. Οι δράστες τέτοιων ενεργειών προσβάλλουν άμεσα την φιλελεύθερη ζωή. Η κυβέρνηση, με την αδράνεια, την επιλεκτική ευαισθησία και την επικοινωνιακή διαχείριση, επιτρέπει στο πρόβλημα να βαθύνει. Και όταν ένα πανεπιστήμιο φτάνει στο σημείο να θεωρεί σχεδόν φυσιολογικό τον εκφοβισμό των ανθρώπων του, τότε η ευθύνη ανήκει και σε εκείνους που είχαν την εξουσία να το προστατεύσουν και προτίμησαν να το χρησιμοποιήσουν ως σκηνικό πολιτικής ρητορείας.
___________
πηγή ©Μανούσος Μαραγκουδάκης, καθηγητής Κοινωνιολογίας, Πανεπιστήμιο του Αιγαίου >>>liberal.gr >>>
◉
[το ψώνιο «Γιάνης» και η Αναστροφή του Ολοκαυτώματος·
21/04/2026 § Σχολιάστε
Η καραψωνάρα μας, ο ελεεινός, ο ένας και μοναδικός, ο πολύς, το δικό μας τεμάχιο Γιάνης «η σφαγή και οι βιασμοί 7/10 ήταν ιερή υποχρέωση» Βαρουφάκης (που δεν πρόκειται ποτέ να καταδικάσει τους «αντάρτες» για τους αποκεφαλισμούς με τσάπες, τα ξεκοιλιάσματα εγκύων, τη νεκροφιλία, τους μαζικούς βιασμούς με μια σφαίρα στο κεφάλι, τους ακρωτηριασμούς παιδιών μπροστά στους γονείς και τα βγαλσίματα ματιών των γονιών μπροστά στα παιδιά, τις εκτελέσεις ακόμα και σκυλιών, τους πυροβολισμούς σε νεκρά ήδη παιδιά και τους αποκεφαλισμούς για λύτρα και όλα τα χειραφετητικά και απελευθερωτικά και κομμουνιστικά που είδαμε κατά την 7/10, επειδή υποτίθεται τα έκαναν επειδή είναι «καταπιεσμένοι»), εκτός από χορηγός της τζιχάντ και της τρομοκρατίας και της υποκίνησης μίσους για σφαγές και βιασμού Εβραίων, είναι επίσης και ένας αισχρός διαστρεβλωτής της μνήμης και της μοναδικότητας του Ολοκαυτώματος.
αγριμολογος 