αγριμολογος

photo©Michel, optimiced.com

Της Ζέζας Ζήκου
Οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ… γνωρίζαμε πως όποια πέτρα να σηκώσεις μια γερμανική απάτη ή διαπλοκή βρίσκεται. Στο παιχνίδι αυτό ιδιαίτερα διέπρεπε η Deutsche Bank (που επιδιώκει προσφάτως με άγρια μέσα να κατασπαράξει τη λαβωμένη Εθνική Τράπεζα). Οπως αποκάλυψαν χθες οι Financial Times, υπό έρευνα έθεσε η γερμανική Κεντρική Τράπεζα (Bundesbank) την Deutsche Bank για να εξακριβωθεί αν κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007/08 που διέλυσε το τραπεζικό σύστημα των ΗΠΑ, έκρυψε ζημίες σε πιστωτικά παράγωγα αξίας περίπου 12 δισ. δολαρίων. Σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας, αν οι ισχυρισμοί αληθεύουν τότε η απάτη της γερμανικής τράπεζας βοήθησε την κυβέρνηση στην αποφυγή ενός ενδεχόμενου σχεδίου διάσωσης.

Οι ερευνητές της Bundesbank θα έρθουν σε επαφή με όλους τους εργαζομένους και τα ανώτερα στελέχη που είχαν γνώση των συναλλαγών της τράπεζας σε σύνθετα πιστωτικά παράγωγα από το 2006 μέχρι το 2009. Η ίδια η Deutsche Bank αρνείται τους ισχυρισμούς χαρακτηρίζοντάς τους παλιούς και υποστηρίζει ότι έχουν ελεγχθεί στο παρελθόν από νομική εταιρεία η οποία απέδειξε ότι δεν έχουν καμία βάση. Σύμφωνα με τους F.T., οι καταγγέλλοντες είναι τρεις εργαζόμενοι της τράπεζας που απευθύνθηκαν χωριστά στη γερμανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και υποστήριξαν ότι κατά τη διάρκεια της αναταραχής στις πιστωτικές αγορές την περίοδο 2007-2009, η Deutsche Bank απέφευγε να καταγράψει τις απώλειες που υπέστη λόγω της επιδείνωσης της αγοράς. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, οι απώλειες αυτές ενδεχομένως να φτάνουν μέχρι και τα 12 δισ. δολάρια. Το 2009 είχα στα χέρια μου μια έκθεση της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών, σύμφωνα με την οποία η Γερμανία είχε δανείσει σχεδόν 1,5 τρισ. δολάρια στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιρλανδία και την Ιταλία. Στην αρχή της κρίσης, το 30% των συνολικών δανείων προς τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα αυτών των κρατών προέρχονταν από γερμανικές τράπεζες. Η έκθεση της Γερμανίας σε τέτοια δάνεια είχε εκτιναχθεί στο 15% του ΑΕΠ της.

Οι παροικούντες τη Φρανκφούρτη… γνωρίζαμε, επίσης, τη μεγάλη έκθεση των γερμανικών τραπεζών στα τοξικά χρηματοπιστωτικά προϊόντα της αμερικανικής αγοράς ακινήτων (τα μισά από αυτά τα προϊόντα πωλήθηκαν στην Ευρώπη). Είναι σαφές λοιπόν ότι όπου και να γινόταν το πάρτι, οι γερμανικές τράπεζες κερνούσαν τα ποτά. Οπως είναι φυσικό, επομένως, περισσότερο εκτεθειμένες από τις αντίστοιχες τράπεζες οποιασδήποτε άλλης ανεπτυγμένης οικονομίας, ήταν οι γερμανικές. Σύμφωνα με τα τότε στοιχεία του ΔΝΤ, ήταν 2,5 φορές περισσότερο ευάλωτες από τις αμερικανικές τράπεζες.

Και μετά απ’ όλα αυτά, όλες οι υπόλοιπες τράπεζες πέθαναν και οι γερμανικές ζουν και βασιλεύουν… και τον κόσμο κυριεύουν. Οχι, δηλαδή, πως με αφορά αφού η μισή οικογένειά μου είναι στη Γερμανία, το σπίτι της μάνας μας στην Κωνσταντινούπολη και τα λεφτά μας σε γερμανική τράπεζα. Και γιατί να σκοτίζονται οι γερμανικές τράπεζες αφού το γερμανικό κράτος έχει δημιουργήσει ένα καθεστώς ευνοϊκά υπερπροστατευτικό γύρω από το τραπεζικό του σύστημα κρύβοντας κάτω από το χαλί σχεδόν τα πάντα. Και καλά κάνει! Ομως, η ίδια η Γερμανία επηρεάζει με τις αποφάσεις της αρνητικά την κατάσταση του τραπεζικού τομέα σε ολόκληρη την Ευρώπη απειλώντας και την ανάκαμψη και τη σταθερότητα.

Η Ενωση Γερμανικών Τραπεζών, με νύχια και με δόντια προσπάθησε να αλλάξει, μέχρι την τελευταία στιγμή, τους νέους κανόνες επάρκειας κεφαλαίων των τραπεζών («Βασιλεία ΙΙΙ») στους οποίους κατέληξε η Επιτροπή της Βασιλείας. Η Ενωση, που εκπροσωπεί τις ιδιωτικές τράπεζες της Γερμανίας, θεωρούσε ότι οι νέοι κανόνες θα υποσκάψουν την αναπτυξιακή πορεία της χώρας επειδή θα αποτελέσουν τροχοπέδη στον δανεισμό των γερμανικών επιχειρήσεων και νοικοκυριών.

Δηλαδή, αν η Γερμανία ανησυχούσε για τις δικές της τράπεζες, τότε αναρωτιέσαι τι γινόταν με τις τράπεζες των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Να επισημανθεί ότι η Γερμανία είχε αρνηθεί να υπογράψει την κατ’ αρχήν διεθνή συμφωνία επειδή οι κανόνες δεν ταίριαζαν με το τραπεζικό μοντέλο της χώρας! Και είπε «ξεκινήστε χωρίς εμένα τη μεταρρύθμιση»… Τόσο απλά.

Η κρίση του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος έδειξε ότι οι πολιτικές που εφαρμόστηκαν και οι υφιστάμενοι εποπτικοί θεσμοί έχουν αποτύχει. Είναι ανεπαρκείς να ελέγχουν και να αποτρέπουν τις κρίσεις που οδηγούν σε καταστροφή την παγκόσμια οικονομία. Ομως, η νέα αρχιτεκτονική, οι πολιτικές εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και επάρκειας κεφαλαίων θα πρέπει να λάβουν υπ’ όψιν το τραπεζικό σύστημα της Γερμανίας. Η προστασία των κρατικών τραπεζών – Landesbanks, όπως αποκαλούνται – ήταν και παραμένει το μείζον θέμα για τους Γερμανούς. Οι Landesbanks ανήκουν στα ομόσπονδα κρατίδια της χώρας, και ειδικεύονται στις χορηγήσεις επενδύσεων των μικρού και μεσαίου μεγέθους γερμανικών επιχειρήσεων, τις γνωστές Mittelstand.

[©Καθημερινή]

*

Λεωφόρος –my ass– Ηρακλείου, 5.11.2012, λίγο πριν το μετρό Περισσού, λοξώς απέναντι από το «Σπίτι του Λαού» του ΚΚΕ -γνήσιο τέκνο κι αυτό, του νεοελληνισμού, δηλαδή όπως όλοι εμείς. Δεν κάνουμε ότι δεν βλέπουμε…

…διότι· Δεν Βλέπουμε.

.

«Οι Βαβουτσικάριοι στη σπουδαία πόλη της Βαβυλώνος»

Τώρα που ξεκινώ για τη νωθρή κατάβαση των ασήμαντων καταθέσεών μου, θα ήθελα πρωτίστως, να σας πω για τη ρίζα της ξεχασμένης έννοιας «Βαβουτσικάριος» ή Βαβουτσιάς –εκ του ‘βαυώ’, που για ορισμένους λόγιους του «Ποιείν», προέρχεται από το ‘γραία’ και κατ’ άλλους εκ του ‘παπουτσής’ ή σκέτο ‘παπούτσι’ κι ενίοτε ‘ιπτάμενο παπούτσι’ –τελευταία σπουδαία επιτεύγματα των ιπτάμενων παπουτσιών ήταν τα εκσφενδονισμένα στα κεφάλια των Τζωρτζ Μπους της Αμέρικα, του Ιρανού Αχμαντινετζάντ και του Γεωργίου Παπανδρέου Β’ του Έλληνος. Στη δεκαετία του 30, στη Θεσσαλία βρισκόταν ακόμη σε χρήση η λέξη ‘βαβουτσάς’ και στην Κωνσταντινούπολη το ‘μπουμπούτσης’ –και για να ρίξω ντόρτια μαλλιαρά τα οποία ευκόλως σκαμπάζετε- από την ίδια ρίζα προέρχεται κι ο δικός μας ‘μπαμπούλας’ το οποίο επικαλούμαστε για να τρώνε τα παιδιά, να αφήσουν επιτέλους δηλαδή, για λίγο στην άκρη το iPad.

Τω καιρώ εκείνω, βασική αδυναμία του κράτους του όψιμου μεσαίωνα ήταν το χάσμα ανάμεσα στους σχεδιαστές των εφαρμοστέων πολιτικών και στους επαγγελματίες διοικητικούς αξιωματούχους, ανάμεσα δε στους τελευταίους να μην παραλείψω να επισημάνω ότι, οι πρώτοι μόνιμοι αξιωματούχοι ήταν διαχειριστές περιουσίας –οι σερίφηδες (όπως οι περιβόητοι reeves και οι shire-reeves στην Αγγλία, οι prévôts στη Γαλλία κι οι ministeriales στη Γερμανία)- ήταν οι πρώτοι γνωστοί βαβουτσικάριοι του μεσαίωνα. Αυτοί συγκέντρωναν τα σκόρπια εισοδήματα των περιοχών που βρίσκονταν στη δικαιοδοσία τους και τα καθιστούσαν διαθέσιμα στους κυρίους τους –ενώ πρώτα φρόντιζαν να κρατήσουν μια ασήμαντη προμήθεια για το κόπο τους. Σε αντίθεση με τον σφριγηλό επαγγελματισμό των δημοσίων διοικητικών υπαλλήλων και αξιωματούχων, οι σχεδιαστές των εφαρμοστέων πολιτικών, αυτοί που λάμβαναν τις πολιτικές αποφάσεις -οι λεγόμενοι πολιτικοί, ήταν (ηθελημένα/αθέλητα) ανημέρωτοι, υστερόβουλοι και απρόβλεπτοι στις αποφάσεις τους, είχαν πλημμελή (ηθελημένα/αθέλητα) πληροφόρηση πάνω σε κρίσιμα ζητήματα, και δεν ήταν σε θέση (ηθελημένα/αθέλητα) να ελέγξουν τους διάφορους τοπικούς προύχοντες. Παραδεχόμενοι τις αδυναμίες τους, οι κυβερνώντες πολιτικοί έκριναν λογικότατα ότι ήταν πιο εύκολο να μεταβάλουν τη στάση των πολιτικών σχεδιαστών παρά των επαγγελματιών γραφειοκρατών.

Έτσι δημιούργησαν τη κατάλληλη Χάρτα ρυθμίσεων, τον βαβουτσικάριο των βαβουτσικάριων, το γνωστό εκείνο τον καιρό και ως Σύνταγμα.

Το Σύνταγμα σχεδιάστηκε για να συντηρεί ισορροπίες, έτσι ώστε να το επικαλείται κανείς κατά το δοκούν όπως τον εξυπηρετεί, ιδιαίτερα από αυτούς που έχουν ταχθεί να το εφαρμόζουν και να το υπερασπίζονται. Άφηνε πολλά περιθώρια βελτίωσης των εσόδων των πολιτικών, χωρίς να μειώνεται το κατιτίςτων δημοσίων υπαλλήλων και γραφειοκρατών –επιπλέον προστάτευε την αξιοπρέπεια και την έντιμη υπόσταση των πολιτικών έναντι των κακόβουλων εκδικητικών λαϊκών προθέσεων. Ο νόμος αυτός στεφανώθηκε με τον εκκεντρικό τίτλο «Περί Ευθύνης Υπουργών», έναν τίτλο που έως τα σήμερα ταλανίζει ακόμα, ως προς την ερμηνεία του, σύγχρονους ιστορικούς κι αρχαιολόγους. Πολλοί δε εξ αυτών ισχυρίζονται ότι το σύνταγμα αυτό, ήταν η κύρια αιτία που οδήγησε την περίφημη πόλη της Βαβυλώνας στην οικονομική καταστροφή, διαγράφοντάς την από τον χάρτη της ιστορίας, για να λέμε και του στραβού το δίκιο, οι απόψεις διίστανται.

Προσφάτως Έλληνες αρχαιολόγοι κατάφεραν να μεταφράσουν ορισμένα αποσπάσματα του πασίγνωστου πάπυρου με τη σφηνοειδή γραφή, ο οποίος αναφέρεται στην συγκεκριμένη ιστορική περίοδο της Βαβυλώνας που μας ενδιαφέρει, βρέθηκε πριν μισό περίπου αιώνα, στη σπηλιά του Νταβέλη στον Υμηττό της Αττικής.

Ας παραθέσουμε μερικά από τα αποσπάσματα στο Τότε Σύνταγμα -αποδίδονται σε αγανακτισμένο ανώνυμο πολίτη της εποχής:

( […] = ασαφές κενό/δεν έχει ακόμη μεταφραστεί)

«[…] είναι ο θεσμός […]κανονίζει πώς διοικείται ο τόπος […] αυτό έπρεπε να μας έχει οδηγήσει από καιρό η απλή λογική […]την τραγική κατάσταση της παιδεί…[…] τραγική κατάσταση πρόνοια(ς)[…] συντηρεί ένα σύστημα που δεν εξασφαλίζει αξιοκρατία […] προστατεύει κάστες, που έτσι διαιωνίζονται και θεωρούν την ξεχωριστή τους θέση στην κοινωνία μας σαν ( κεκτημένο; )[…] Οι επαγγελματίες […] πολιτικής […] καθηγητές […] εργατοπατέρες […] άλλες ομάδες προστατεύονται με τον […] τον άλλο τρόπο από το Σύνταγμα, δίχως […]έχει κανείς εξηγήσει[…] διότι το έγραψαν οι ίδιοι. Αυτό […] το χαρακτηριστικό είναι αρκετό για […] στερήσει (από) αξιοπιστία […]από κατασκευή ανίκανοι και διεφθαρμέ(νοι) […] Σύνταγμα έπρεπε […] σύντομο, λιτό […] στα θεμελιώδη […] να είναι σαφές […] μην δέχεται πολλές ερμην… […] μην παραπέμπει σε νόμους που […] δεν υπάρχουν […] τι σημαίνει ‘μεριμνά’ […] για τις δαπάνες των […] τι σημαίνει […] ποιος πληρώνει […] οι δήμαρχοι εκτροχιάζουν τους προϋπολο […] σύνταγμα λέει ψέματα στου […] πολίτες ότι […] κράτος μπορεί […] συντρέχει σε όλα […].οι κυβερνήσεις για δεκαετίες […]με δανεικά […]να καταντήσει τώρα […] κράτος αφερέγγυο […] υποθηκευμένο το μέλλον των […] επόμενων γενεών […] ασάφεια […]αφήνει χώρο […] βολικές ερμηνείες […]άρθρο 106 συνθλίβει τα […] δικαιώματα […] πολίτη απέναντι σε […] κρατική έννοια […] εξελιχθεί σε εργαλείο […] πελατειακού κομματικού συστήματος διαχείρ […] Η τάση […] ρύθμιση των πάντων […] χώρο για βολικές ερμηνείες.

Ακριβώς. Οι ερμηνείες, τα συμπεράσματα κι αντιδράσεις, δικά σας.

*

Βρυξέλλες
16.2.13

[Το πρωτοδημοσίευσα στο καλλίφωνο «Ποιείν» των φίλων Σωτήρη Παστάκα  και Σπύρο Αραβανή]