αγριμολογος

Το τελευταίο τεύχος Νο 80 του «Εντευκτήριου» το έλαβα με ιδιαίτερη ικανοποίηση εδώ στις Βρυξέλλες, ξέρετε· είναι κάτι που σου στέλνουν και το λ α μ β ά ν ε ι ς, είναι τελικά δώρο όλη αυτή η διαδικασία.

Αυτά για την αίσθηση του να «λαμβάνεις μέσω γραμματοκιβωτίου» και όχι μέσω μέηλ. Δεν το θεωρώ πάντως γεγονός ασήμαντο. Το έχετε νιώσει. Είμαι σίγουρος.

Το εξώφυλλο του τελευταίου «Εντευκτηρίου», ιδιαίτερα λιτό κι όμορφο.

Θα διαβάσετε
Σελίδες από τη βιογραφία του Πάουντ, ελληνική και ξένη ποίηση και πεζογραφία, ζωγραφική και φωτογραφικό ένθετο…

Πηγαίνετε λοιπόν στο φίλο Γιώργο Κορδομενίδη, που παρουσιάζει επαρκώς την πλούσια πράγματι ύλη του όμορφου Σαλονικιώτικου περιοδικού.

τχ 43, Δεκέμβριος 2007
«12 Σύγχρονοι Ιταλοί Ποιητές» Αφιέρωμα στη σύγχρονη ιταλική ποίηση

«Διαβάζουμε τα νέα ελληνικά με δυσκολία: / πολύ μακριά από τους έλληνες που μάθαμε στο σχολείο / κι ό¬μως αυτή η γλώσσα είναι δική μας χάριν της απόστασης και της μοίρας / δικές μας αυτές οι οπτασίες, ηχώ της αμοιβαίας ηδονής / σπίτια λευκά ασβεστωμένα, ώχρα σωμάτων που τα ‘δε το φεγγάρι…» Αντονέλλα Αννέντα
Κεντρική θέση στο καινούργιο τεύχος του «Πλανόδιου» κατέχει το αφιέρωμα του στη σύγχρονη ιταλική ποίηση. Η ιδέα ήταν του ελληνοϊταλού μεταφραστή και λογίου Κρεσέντσιο Σαντζίλιο να παρουσιαστούν ταυτόχρονα στα ιταλικά και ελληνικά γράμματα από μια ανθολο¬γία σύγχρονων Ιταλών και Ελλήνων ποιητών. Έτσι το ιταλικό περιοδικό «Φερμέντι» αφιέρω¬σε το τεύχος του αρ. 231 στην παρουσίαση ανθολογίας από το έργο 11 Ελλήνων ποιητών που γεννήθηκαν στη δεκαετία του ‘50. Αντίστοιχα το «Πλανόδιον» παρουσιάζει με το παρόν τεύχος 12 Ιταλούς ποιητές της ιδίας περιόδου. Την ανθολογία προλογίζει ο Ιταλός ιστορικός και κριτικός της λογοτεχνίας Φραντσέσκο Νάπολι.
Σύμφωνα με τα λόγια του Νάπολι: «Το παρόν πρόσωπο της ιταλικής ποίησης είναι πλέον διαμορφωμένο. Ένα πρόσωπο που το συνθέτουν πολλές αδρές γραμμές, πολλοί ποιητές κι άλλες τόσες ποιητικές, που ακολου¬θούν τα μονοπάτια της ποίησης σε απόλυτη απομόνωση. Μάρτυρες υπεράσπισης αυτής της διαμορφωμένης κατάστασης είναι και οι δώδεκα ποιητές που περιλαμβάνονται σε αυτή την Ανθολογία, άξιοι εκπρόσωποι μιας από τις πιο γόνιμες και παραγωγικές περιόδους της ιταλι¬κής ποίησης. Με τον δικό του, πάντα αυτόνομο τρόπο ο καθένας τους, με αποτελέσματα ά¬ξια προσοχής, όλοι τους έδωσαν μια ουσιαστική ώθηση στην ανανέωση και στην απομά¬κρυνση από τον εικοστό αιώνα, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του εβδομήντα.»
Οι 12 Ιταλοί ποιητές που παρουσιάζονται είναι οι: Ουμπέρτο Φιόρι, Πάολο Ρουφφίλλι, Μίλο ντε Άντζελις, Ρομπέρτο Μουσσάπι, Τζιάνι Ντ’Ελία, Μάρκο Παλλαντίνι, Τζιοβάνα Σίκαρι, Αλμπέρτο Τόνι, Βαλέριο Μαγκρέλλι, Φάμπιο Πουστέρλα, Έλιο Ταβίλλα και Αντονέλλα Αννέντα. Τις μεταφράσεις φιλοτέχνησαν δυο νέοι Έλληνες ποιητές: ο Σωτήρης Παστάκας και ο Γιάννης Η. Παππάς, δόκιμοι και οι δύο μεταφραστές της ιταλικής ποίη¬σης.
Η παρουσία της ελληνικής ποίησης στο παρόν τεύχος
«Κομμάτια το λαγήνι / άμα πέσει στην αυλή / ο αέρας χτυπάει / το παραθυρόφυλλο / οι πλάκες πίνουν / το νερό / αλλά το κουκουνάρι μένει / σφηνωμένο στο λαιμό» Γιώργος Μπρουνιάς
Πλούσια είναι και η παρουσία της πρωτότυπης ελληνικής ποίησης στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού. Εκτός από τα καινούργια ανέκδοτα ποιήματα των δύο βραβευμένων φέτος ποιη¬τών, της Θεώνης Κοτίνη (βραβείο ποίησης του περιοδικού «Διαβάζω») και του Τάσου Γα¬λάτη (κρατικό βραβείο ποίησης), ο αναγνώστης θα βρει ακόμη καινούργια ποιήματα του Γιώργου Μπρουνιά, του Γιώργου Χαβουτσά, του Ηλία Κεφάλα, της Αρίστης Τρέντελ (μεταφρασμένα από την Χριστίνα Λιναρδάκη), της Λητώς Σεϊζάνη, του Απόστολου Ζώτου. του Κώστα Ριζάκη, του Σπύρου Αραβανή, του Γιώργου Θεοχάρη, του Κώστα Ριτσώνη, του Στάθη Κουτσούνη, του Αγγέλου Παρθένη, του Αλέξανδρου Βαναργιώτη και της Αγγελικής Ελευθερίου.
Πεζογραφία
Ιδιαίτερης αξίας είναι το πεζό του Τάσου Πορφύρη «Τοπογραφία γενέθλιου χώρου», όπου κάτω από την προσχηματική μορφή ενός τοπογραφικού σχεδίου ανασύρονται πικρές μνήμες της ιστορίας μας.
Το Μέγα Πανελλήνιον
Στη στήλη αυτή ανέκδοτων —ως επί το πλείστον— διαχρονικών μαρτυριών, παρου¬σιάζεται αίτηση υπερενενηντάχρονου συνταξιούχου δημοδιδασκάλου με την οποία ζητά από την υπηρεσία του τα γραπτά στοιχεία δυνάμει των οποίων είχε επί χούντας απολυθεί από την Εκπαίδευση λόγω της συμμετοχής του στην Εθνική Αντίσταση, για να τα συμπεριλάβει χάριν των εγγονιών του στο «Άλμπουμ του βίου» του!
Αναφορές
Στο τελευταίο τμήμα του τεύχους δεσπόζουν, όπως πάντα, τα δοκιμιακά, σχολιογραφικά και βιβλιοκριτικά κείμενα των τακτικών συνεργατών του περιοδικού, παρουσιασμένα πολλά εξ’ αυτών στις μόνιμες προσωπικές τους στήλες. Εδώ γράφουν οι Γιώργος Αράγης, Γιώργος Σαγκριώτης, Γιώργος Βαρθαλίτης, Κώστας Κουτσουρέλης, Δημήτρης Ελευθεράκης, Γιώργος Ζεβελάκης, Σωτήρης Παστάκας, Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλος, Αν¬τρέας Μπελεζίνης, Τασούλα Καραγεωργίου, Γλαύκος Κουμίδης, Φώτης Τερζάκης.
Το τεύχος κλείνουν δυο περιηγήσεις σε δυο μεγάλες Μπιεννάλε των ημερών μας: αυτή της Θεσ¬σαλονίκης από την ζωγράφο και πεζογράφο Ηρώ Νικοπούλου και εκείνη της Κωνσταντινουπόλεως από τον τακτικό συνεργάτη μας ιστορικό Βένο Καρλή που ζει τα τελευταία χρόνια στην Πόλη.

πηγή: Γιάννης Hλ.Παππάς
Πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Πατρών (www.sfp.gr)
Δ/ντής του ηλεκτρονικού λογοτεχνικού περιοδικού
Δι@πολιτισμός(www.diapolitismos.gr)
(από το «Ποιείν» του Σωτήρη Παστάκι και του Σπύρου Αραβανή)

Ελληνική και ξένη ποίηση και πεζογραφία, σχέδια του Πικάσο στο νέο «Εντευκτήριο»

Δύο άγνωστα ποιήματα του Σκωτσέζου Χιου ΜακΝτιάρμιντ ( 1892-1978 ) που αναφέρονται στη Θεσσαλονίκη μεταφράζει ο Σάκης Σερέφας στο νέο τεύχος του περιοδικού «Εντευκτήριο» (Νο 79, Δεκέμβριος 2007) που μόλις κυκλοφόρησε.
Ο Θωμάς Κοροβίνης μεταφράζει δώδεκα ποιήματα του αυλικού ποιητή της οθωμανικής αυτοκρατορίας Νεντίμ (1680-1730).

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ / ΠΟΙΗΣΗ. Εκλεκτές όμως είναι και οι σελίδες ελληνικής και ξένης πεζογραφία και ποίησης που συγκροτούν τον “κορμό” του τεύχους. Τα πεζά υπογράφουν οι: Στρατής Χαβιαράς, Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Σπύρος Καρυδάκης, Τατιάνα Αβέρωφ, Λεωνίδας Προυσαλίδης (θεατρικός μονόλογος), Γιώργος Βέλτσος, Λίλυ Εξαρχοπούλου, Ζακ Τουρνιέ (μετ. Φοίβου Πιομπίνου), ενώ τα ποιήματα οι: Δημήτρης Καλοκύρης, Αργύρης Χιόνης (δημοσιεύεται και άρθρο του Σταύρου Ζαφειρίου για το σύνολο του ποιητικού του έργου), Φρανσές Παρσερίσας (μετ. Μαρίας Λαϊνά), Π. Σωτηρίου, Θεόδωρος Ρακόπουλος, Σπύρος Κατσίμης, Γιώργος Θεοχάρης, Μαρία Καρδάτου, Αντώνης Ρίζος, Τσέζαρε Παβέζε (μετ. Ελένης Κοσμά), Τριστάν Κορμπιέρ (μετ. Στέργιου Μήτα), Γιώργος Αλισάνογλου, Νίκος Λευκαδίτης, Πετούνια Εξακουστού, Ιωσήφ ντε Τσάβες.

ΔΟΚΙΜΑ ΓΙΑ ΜΕΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑ, ΦΙΛΙΠ ΛΑΡΚΙΝ, ΜΑΤΣΗ ΧΑΤΖΗΛΑΖΑΡΟΥ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα δοκίμια του τεύχους. Η Τζένη Μαστοράκη δημοσιεύει μια ανοιχτή επιστολή στον Μένη Κουμανταρέα, μέ αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από την πρώτη έκδοση του βιβλίου του Τα μηχανάκια· ο Διονύσης Καψάλης γράφει για τα επίσης 30χρονα από τη δημοσίευση ενός από τα σημαντικότερα ποιήματα της αγγλικής γλώσσας, του φημισμένου πλέον «Aubade» του Φίλιπ Λάρκιν (1922-1985)· και η Μαρία Φραγκούλη θυμίζει τη φλεγόμενη ερωτική ποίηση της Μάτσης Χατζηλαζάρου (1914-1987).

Η ΦΡΙΚΗ ΤΗΣ ΡΟΥΑΝΤΑ. Αξίζει, τέλος, ιδιαίτερης προσοχής το συγκλονιστικό οδοιπορικό της πεζογράφου Σοφίας Νικολαΐδου στη Ρουάντα, μετά από πρόσκληση της βελγικής αποστολής των Γιατρών Χωρίς Σύνορα.
Στα κέντρα υγείας της αφρικανικής αυτής χώρας μπορεί να κάνει κανείς τον απολογισμό των μακροχρόνιων συνεπειών της γενοκτονίας που διαπράχθηκε στα μέσα της δεκαετίας του ’90, όταν δολοφονήθηκαν πάνω από 500.000 άνθρωποι (μερικοί διπλασιάζουν αυτόν τον αριθμό), βιάστηκαν 250.000 – 500.000 γυναίκες, κορίτσια, παιδιά και νήπια, ενώ το 69% των βιασμένων γυναικών προσβλήθηκε από τον ιό του AIDS.

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ. Πολυσέλιδη είναι και στο τεύχος αυτό η ενότητα των βιβλιοκρισιών και παρουσιάσεων, όπου οι Βασίλης Χατζηβασιλείου, Τιτίκα Δημητρούλια, Μισέλ Φάις, Μαρία Στασινοπούλου, Λίνα Πανταλέων, Γιάννης Κοντός, Παντελής Απέργης και Δήμητρα Μήττα γράφουν για βιβλία των Μιχάλη Γκανά, Αργύρη Χιόνη, Κυριάκου Συφιλτζόγλου και Αργύρη Παλούκα, Νίκης Χατζηδημητρίου, Κώστα Ακρίβου, Θανάση Θ. Νιάρχου, Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου και Γ. Μ. Σηφάκη. Ακόμη, γράφουν: η Βάνα Χαραλαμπίδου για τη σύγχρονη αιγυπτιακή πεζογραφία σε ελληνική μετάφραση, η 14χρονη Ιωάννα Μπαρτσίδη για το φαινόμενο Χάρι Πότερ (από εφηβική ματιά), ο Δημήτρης Κόκκορης για βιβλία των Δημήτρη Μίγγα, Θεόδωρου Γρηγοριάδη, Αλεξάνδρας Σαμουήλ και Κώστα Γιαννόπουλου, ο Βασίλης Τομανάς για τον Κορνήλιο Καστοριάδη, ο Κώστας Θεολόγου για το Μόμπι Ντικ του Μέλβιλ· τέλος, στη στήλη «Βιβλία στο κομοδίνο» ο Γιώργος Κορδομενίδης ρίχνει λοξές ματιές σε πρόσφατες εκδόσεις.

ΣΧΕΔΙΑ ΠΑΜΠΛΟ ΠΙΚΑΣΟ. Την ενότητα της λογοτεχνίας κοσμούν σχέδια του Πάμπλο Πικάσο, από τη φημισμένη Suite 347, που εκτίθεται μέχρι τις 16.4.2008 στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών του ΑΠΘ· για τη σειρά αυτή σχεδίων του Πικάσο γράφει στο τεύχος ο Παναγιώτης Μπίκας.

(Μία περίληψη της ανάρτησης του Γιώργου Κορδομενίδη στο blog του Εντευκτηρίου)

Στο 5ο τεύχος του περιοδικού «Το Τέταρτο», Σεπτέμβριος 1985, όπου ακόμα διευθυντής ήταν ο Μάνος Χατζιδάκις, αντί του σύνηθες editorial, έγραψε δια χειρός:

«Μάταια προσπάθησα να το γράψω. Δεν μπορούσα να συνθέσω ούτε δυο λέξεις. Τελικά άρχισα να πίνω και νά’ μαι μπροστά στο λευκό χαρτί το ίδιο καταπτοημένος, όπως συμβαίνει νά’ μαι συχνά μπροστά σ’ ένα αθάνατο του παρελθόντος μου συρμού. Τέλος, φορτώθηκα λουλούδια και σαι τα φέρνω για το Σεπτέμβριο. Ελπίζω νά σαι δώσουν μεγαλύτερη χαρά απ’ ότι το σχόλιο που δεν μπόρεσα να γράψω.

Καλό μήνα

Μάνος Χατζιδάκις» (υπογραφή)

-σχέδια Ιωάννας Βούλγαρη

….

Αυτός ήταν ο Μάνος, όσο και να προσπάθησε να γίνει ένα κλασικός ορθολογιστής διευθυντής, δεν κατάφερε ποτέ να φύγει από το ποιητικό νήμα της καλλιτεχνικής του φύσης. Ήταν ανήμπορος να λειτουργήσει ψυχρά σε ένα «παγωμένο» επαγγελματικά περιβάλλον. Δεν άντεξε πολύ, μετά από μερικά τεύχη αποχώρησε. Ανάλογη η συμπεριφορά του και σαν διευθυντής του Τρίτου Προγράμματος.

Γειά σου Μάνο.