αγριμολογος

(1711- 1776)

[…] Αυτό μας οδηγεί σε ένα γενικό και αξιοσημείωτο αξίωμα: «Καμία μαρτυρία δεν είναι αρκετή για να καταστήσει αδιαμφισβήτητο ένα θαύμα, εκτός εάν η μαρτυρία είναι του είδους εκείνου που η αναλήθειά της συνιστά μεγαλύτερο θαύμα από το θαύμα που επιχειρεί να βεβαιώσει. Και ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση έχουμε μια αμοιβαία ανασκευή των επιχειρημάτων, και αυτό που υπερισχύει μας δίνει μόνο μια βεβαιότητα ανάλογη με την ισχύ που απομένει αφού αφαιρέσουμε την ισχύ του άλλου». Όταν κάποιος μου πει ότι είδε έναν νεκρό να επανέρχεται στη ζωή, σκέφτομαι αμέσως ότι είναι πιθανό αυτό το πρόσωπο να με εξαπατά ή να έχει εξαπατηθεί παρά να αληθεύει αυτό που ισχυρίζεται. Σταθμίζω το ένα θαύμα έναντι του άλλου, και σύμφωνα με την υπεροχή την οποία διαπιστώνω, αποφαίνομαι και απορρίπτω πάντα το μεγαλύτερο θαύμα. Αν η αναλήθεια της μαρτυρίας του συνιστά μεγαλύτερο θαύμα από το γεγονός που αφηγείται, τότε μόνον μπορεί να ισχυριστεί ότι εξουσιάζει την πίστη μου ή την κρίση μου.

[…]
Συνεπώς, μπορούμε εν γένει να συμπεράνουμε ότι η χριστιανική θρησκεία όχι μόνο συνοδεύτηκε εξαρχής από θαύματα, αλλά ότι ακόμη και σήμερα δεν μπορεί να γίνει πιστευτή από κανέναν λογικό άνθρωπο χωρίς θαύματα. Ο ορθός λόγος δεν αρκεί για να μας πείσει για την αλήθεια της· όποιος κινείται από την πίστη για να την αποδεχθεί, συνειδητοποιεί ότι τελείται εντός του ένα συνεχές θαύμα που υπονομεύει όλες τις αρχές της νοημοσύνης του και του δίνει τη δύναμη να πιστεύει πράγματα που αντικρούονται από τη συνήθεια και την εμπειρία.

(Από τη Βίβλο του άθεου, ανθολόγηση Κρίστοφερ Χίτσενς, μτφρ. Άρης Μπερλής, Polaris, Αθήνα 2012, σ.64 και 74)

Από τo εξαίρετο, τελευταίο τεύχος 74, Ιούνιος 2016, της Athens Review of Books, σ. 12

Alias, Muhammad Ali
(January 17, 1942 – today June 3, 2016)

©Michael Ochs Archives/Getty Images, 1970

Μύθος –Σύγχρονη πολιτική ψυχολογία…

Από τη οπτική της σύγχρονης ψυχολογίας η αλήθεια ή μη ενός σύγχρονου μύθου δεν έχει πρακτική σημασία. Εκείνο που έχει σημασία είναι η δυνατότητα για έναν συνηθισμένο και λογικό άνθρωπο να τους εκλαμβάνει ως αληθείς. Εξ ορισμού, οι μύθοι δεν μπορούν να αποδειχθούν ψευδείς από κάποια γενικά αποδεκτή μέθοδο. Αν ένα πρόσωπο συμπεριφέρεται σαν ο μύθος να είναι αληθής, τότε από μία άποψη ο μύθος γίνεται αληθής. Για παράδειγμα, δεν υπάρχει αρχαιολογική απόδειξη ότι υπήρξε ο Χριστός, αλλά εκατομμύρια άνθρωποι πιστεύουν ότι υπήρξε και αυτό είχε μια ισχυρή επίδραση στους ίδιους και την ιστορία.

Κατά τους Nimmo & Combs (1980) οι μύθοι εξυπηρετούν τις εξής γενικές λειτουργίες στη ζωή των ανθρώπων:

• Είναι εύκολα αντιληπτοί και έτσι διευκολύνουν την αποδοχή και την επαφή με τα γεγονότα της ζωής.
• Δίνουν ρόλους στη ζωή παρέχοντας μια “αίσθηση του εαυτού, μια ακεραιότητα και σημαντικότητα την οποία δεν μπορεί να προσφέρει η ψυχρή, επιστημονική και τεχνολογική σκέψη” .
• Επειδή οι μύθοι είναι κοινοί, σφυρηλατούν δεσμούς μεταξύ ανθρώπων και δημιουργούν κοινωνίες.
• Μπορεί να γίνει διαχείριση των μύθων ώστε να επιτευχθούν κάποιοι σκοποί.

wikipedia