αγριμολογος

Δελτίο Τύπου

Εκδόσεις Κίχλη: Ε.Γ. Ουέλλς, Ο Αόρατος

Μετάφραση: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Φιλολογική επιμέλεια: Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος, Λαμπρινή Τριανταφυλλοπούλου

Με σχέδια της Εύης Τσακνιά

Μια άγνωστη µετάφραση του Αλέξανδρου Παπαδιαµάντη έρχεται στο φώς, µια ακόµη περιοχή της «καταποντισµένης ηπείρου» (όπως εύστοχα έχει χαρακτηριστεί το µεταφραστικό του έργο) αναδύεται: ο Αόρατος του E. Γ. Ουέλλς. Έναν σχεδόν αιώνα µετά την ανώνυµη δηµοσίευσή της υπό µορφήν επιφυλλίδων στην εφηµερίδα Το Άστυ (1901), η µετάφραση παραδίδεται σήµερα στο αναγνωστικό κοινό µε τη φιλολογική φροντίδα του Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλου και της Λαμπρινής Τριανταφυλλοπούλου.

Ο Παπαδιαµάντης µετέφρασε τον Αόρατο Άνθρωπο του H. G. Wells σε µια ζωντανή, στιλπνή, άκρως οικονοµική γλώσσα, «απόλαυση των αισθήσεων και πλήρωση των γλωσσικών µας προσδοκιών». Ποιό είναι όµως το βαθύτερο µυστικό αυτής της απροσδόκητης πλην άκρως ευτυχούς συνάντησης; Είναι οι εκλεκτικές συγγένειες στη σκιαγράφηση δύο χαρακτήρων; Ο Γκρίφφιν συναντά άραγε την υπό εκκόλαψη Φραγκογιαννού; Είναι η υπέρβαση των ορίων της επιστήµης, της ηθικής, των αξιών της κοινωνίας, το «ψήλωµα του νου του» που καθιστούν τον ήρωα του Ουέλλς τραγικό πρόσωπο, συγγενικό µε τη Φόνισσα (1903); Είναι ενδεχοµένως η κοινή κληρονοµιά του ύστερου ροµαντισµού που ωθεί τους δύο συγγραφείς να εκθέσουν την ψυχική άβυσσο των ηρώων τους; Ή µήπως είναι ο κοινός στερηµένος βίος; Ο Ουέλλς, που µετέρχεται στα νιάτα του πλήθος επαγγελµάτων, συναντά τον «ισόβια ζεµένο στο µεταφραστικό µαγγανοπήγαδο» Παπαδιαµάντη; Όποια και αν είναι η απάντηση, γεγονός παραµένει ότι κρατάµε στα χέρια µας τον µοναδικό καρπό αυτής της συνάντησης.

.

.

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΟ ΥΛΙΣΜΟ

Παρουσίαση – από τις εκδόσεις Άγρα

Συμβολή στην «ιστορία» της λέξης ελευθερία είναι το κείμενο του παρόντος βιβλίου. Δεν είναι «μελέτη» – δεν έχει την αυστηρότητα που αυτός ο όρος απαιτεί. Δεν είναι ούτε δοκίμιο – δεν εκμεταλλεύεται τις ανέσεις που αυτός ο αρκετά χαλαρός όρος επιτρέπει. Γι αυτό το λέω «σπουδή», με την έννοια περίπου που έχει αυτή η λέξη στη ζωγραφική ή στη μουσική. Σπουδή, ή πειραματική προσέγγιση στο θέμα της ελευθερίας μέσα από τη σκέψη των προσωκρατικών.

Ελευθερία για ποιόν – από ποιόν – από τι; Τα ερωτήματα απαιτούν κάθε φορά καινούργια απάντηση. Μα αν δεν πάρει κανείς το νήμα από την αρχή, πως θα μπορέσει, αλήθεια, να περάσει μέσα από τους δαιδάλους της δικής μας εποχής για να βρει τις απαντήσεις που ζητάνε οι δικοί μας οι καιροί;

Ποιος μιλάει σήμερα για ελευθερία; Ίσως δεν το ’χουμε προσέξει, μα τούτη η λέξη που άλλοτε βρόνταγε και βογκούσε, που φλόγιζε τις καρδιές και μάτωνε τα κορμιά, αυτή η λέξη-σύνθημα στις πιο μεγάλες ώρες της Ιστορίας, χάνεται από το λεξιλόγιο. Μοιάζει να φθίνει, να πεθαίνει ήσυχα ήσυχα από εξάντληση και μαρασμό χωρίς κανείς να παραστέκεται στις τελευταίες της ώρες.

Η ελευθερία –σύνθημα των μεγάλων ξεσηκωμών που τραντάζανε και ρίχνανε καθεστώτα, μοναρχίες, κατακτητές– έχει αποσυρθεί από τους δρόμους. Όπως έχουν αποσυρθεί από τους δρόμους και τα μεγάλα πλήθη των επαναστατικών ξεσηκωμών. Τα τελευταία χρόνια η Ιστορία φαίνεται ότι περνάει από τη συσσωρευτική της φάση, πριν προχωρήσει σε νέα ποιοτικά άλματα.

Έτσι δημιουργήθηκε χώρος για τους παράξενους «επαναστατημένους νέους» που ξεθυμαίνουν το επαναστατικό τους μένος σπάζοντας κεφάλια και μαγαζιά μ’ ένα στριφογύρισμα της αλυσίδας τους. Οι αλυσίδες στα χέρια αυτών των «επαναστατημένων» φέρανε έναν καινούργιο συμβολισμό, που δεν μοιάζει με τους συμβολισμούς της –όποιας– ελευθερίας. Τι συμβολίζει άραγε η αλυσίδα; Τη θέληση να μεταβληθεί αυτό το όργανο της σκλαβιάς σε όργανο ελευθερίας; Ή, πιο απλά, εκφράζει τη θέληση ν’ αλλάξουνε ιδιοκτήτη –και χρήστη– οι αλυσίδες;

Είναι μια λέξη που πεθαίνει η ελευθερία ή είναι μια λέξη φθαρμένη από την ίδια της τη γενικότητα και γι΄ αυτό ο σύγχρονος άνθρωπος προτιμά να την αναλύσει στα συγκεκριμένα της «περιεχόμενα»;

Η λέξη ελευθερία ζει στον γραπτό λόγο δυόμισι χιλιάδες χρόνια, παίρνοντας σ’ όλην αυτήν τη διαδρομή διαφορετικούς ορισμούς, που απαντάνε σε καθορισμένα ερωτήματα: ελευθερία τίνος, από ποιόν, από τι;

—

Καλό σου Ταξίδι, Έλλη…

.

.

Tο νέο του Μυθιστόρημα στις Εκδόσεις Καστανιώτη

Περίληψη
Ο Άρης Μανιάτης, ένας κινηματογραφιστής σε κρίση ταυτότητας, περνά τη μέρα των γενεθλίων του μαζί με φίλους σε ένα εξοχικό. Εκεί τους διαβάζει το τελευταίο του, αυτοβιογραφικό σενάριο, με το οποίο ελπίζει να επιστρέψει στο αληθινό σινεμά, που έχει αφήσει πίσω. Γυρίζοντας όμως αργά το βράδυ, ένα ατύχημα γίνεται η αιτία να καταφύγει σε ένα απομονωμένο αρχοντικό, όπου ξαναβρίσκει το γυναικείο βλέμμα που τον μαγνήτιζε από καιρό. Στον παράξενο αυτό χώρο όλα του τα δεδομένα –η τέχνη του, η καθημερινότητά του, η ιστορία του, ό,τι αγαπά και ό,τι αγάπησε– θα δοκιμαστούν σκληρά.

Πώς είναι –εσωτερικό, νύχτα– στην ψυχή ενός ανθρώπου; Φώτα, κάμερα, πάμε…

Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν:
• Ελληνικά εγκλήματα 3, 2009
• Ο Άλκης και ο λαβύρινθος, 2008
• Βίλα Κομπρέ, 2008
• Αμερικάνικη φούγκα, 2006
• Μητέρα Στάχτη, 2005
• Ποτέ δεν είμαστε μόνοι, 2004
• Οδός Θησέως, 2003
• Σαν τον κλέφτη μες στη νύχτα, 2002
• Απλή μέθοδος των τριών, 1995
• Αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων, 1993

.

.

Ο Αλέξης Σταμάτης είναι συνεργάτης του e-περιοδικού Στάχτες

.

.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Κυκλοφόρησε το 34ο τεύχος του περιοδικού index (Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 2009) με πολυσέλιδο αφιέρωμα στην εκπαίδευση.

Τα περιεχόμενα του τεύχους, πιο αναλυτικά:

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ:
Εκπαίδευση: Ακαδημίες πολιτισμού
Η συντακτική ομάδα του index εντόπισε και σας παρουσιάζει μερικά από τα πιο σημαντικά κέντρα πολιτισμού, που αντιστέκονται στην «αντι-πολιτιστική» εποχή μας.

Από την πένα στο πιρούνι και… αντίστροφα
Γευστικές διαδρομές στη λογοτεχνία αλλά και στην καθημερινότητα. Αυτό το μήνα: Γεύσεις demi-saison Από τη Χριστίνα Οικονομίδου και τη Γιώτα Συκιώτη.

ΓΝΩΡΙΜΙΕΣ:
Η συγγραφέας, μεταφράστρια και κριτικός Αργυρώ Μαντόγλου, με αφορμή το τελευταίο της μυθιστόρημα «Όλα στο μηδέν», μας μιλά για τη γραφή, τη μεταφορά, την άλλη όψη του φεμινισμού, την κάθαρση και τους χάρτινους ήρωες που γράφουν το δικό τους βιβλίο.

Ο συγγραφέας Τηλέμαχος Κώτσιας, με αφορμή το τελευταίο του μυθιστόρημα «Στην απέναντι όχθη», μας μιλά για τις καθημερινές συγκινήσεις, το κίνητρο του συγγραφέα και τους ήρωες εντός κι εκτός γραφής.

Η καθηγήτρια Γλωσσολογίας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών Άννα Ιορδανίδου, με αφορμή τα βιβλία της «Το ταξίδι των λέξεων» και «Συνηθισμένες γλωσσικές απορίες», μας μιλά για την ελληνική γλώσσα και την εξέλιξή της και μας επισημαίνει πως ο όρος «γλωσσικά λάθη» πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή.

ΕΚ ΤΩΝ ΕΣΩ:
Η Στέλλα Φλωρά συνιδιοκτήτρια της αλυσίδας των βιβλιοπωλείων Φλωράς, μας αποκαλύπτει εκ των έσω…/Από τον Μάκη Τσίτα.

Ακόμα:
Αυτο-παρουσιάσεις:
του Δημήτρη Βαρβαρήγου, με αφορμή το βιβλίο του Ό,τι αγαπήσαμε πίσω έμεινε

του Μάνου Κοντολέων, με αφορμή τα βιβλία του Ελίτσα ή παπαρούνα; και Λεβάντα της Άτκινσον.

της Εύης Λαμπροπούλου, με αφορμή το βιβλίο της Όλα τα μήλα.

του Παναγιώτη Παγιάτη, με αφορμή την εικονογράφησή του στο βιβλίο Μέλο και Τζέλο: οι ντεντέκτιβ με το αερόστατο.

Focus:
Ma Jian / Λογοτεχνία της πολιτικής εξορίας/Από την Κατερίνα Ποδότα

Henner Von Heberg/ Η πλέον ουσιώδης έκφραση του ρωμαϊκού πολιτισμού/ Από τον Αριστοτέλη Ρούντη

Σταυροδρόμια:
Elvis by the Presleys / Από την Κατερίνα Κουτσούκη.

Και, φυσικά, οι μόνιμες στήλες μας, όπου οι συνεργάτες μας αναλύουν και σχολιάζουν βιβλία –και όχι μόνο:
ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΜΑΣ ΑΦΗΣΑΝ ΑΦΩΝΟΥΣ, FLYERS (ειδήσεις, σχόλια, προσκλήσεις και προκλήσεις), TOP 5 (τα πέντε καλύτερα βιβλία του μήνα), ΒΙΤΡΙΝΑ (παρουσιάσεις των βιβλίων που κυκλοφόρησαν πρόσφατα), ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΤΡΙΝΑ (Δόκιμοι συγγραφείς, βιβλιοκριτικοί αλλά και «απλοί» αναγνώστες κρίνουν τα βιβλία που αγάπησαν ή αντιπάθησαν… [gnomi@indexmag.gr]. Ακόμα: Το βιβλίο της άμμου, All time classic: Εντουάρντο Ντε Φιλίππο/ Από τη Γιώτα Συκιώτη), ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ… (μουσική, θέατρο, διαδρομές, εικαστικά, γεύσεις, κινηματογράφος, διασκέδαση…).