αγριμολογος

ΤΑ ΠΟΡΤΡΕΤΑ ΤΗΣ ΩΡΙΜΟΤΗΤΑΣ – Γιάννης Γκούμας
Επιλογή – επιμέλεια: Σπύρος Αραβανής ΣΧΗΜΑ: 14 x 21 εκ.
ΣΕΛΙΔΕΣ: 102 ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: Δεκέμβριος 2007
Εκδόσεις Heteron

Τα «Πορτρέτα της ωριμότητας» περιλαμβάνουν 89 ανέκδοτα στην πλειοψηφία τους ποιήματα της τελευταίας πενταετίας και είναι η πρώτη έκδοση που ο Γιάννης Γκούμας μεταφράζει τον εαυτό του, από τα Αγγλικά. Αγγλόφωνος ποιητής -τα ποιήματά του έχουν κυκλοφορήσει από σημαντικούς αγγλικούς εκδοτικούς οίκους- έχει μεταφράσει όλους σχεδόν τους Έλληνες ποιητές στα αγγλικά (Εγγονόπουλο, Ασλάνογλου, Εμπειρίκο, Σαχτούρη κ.α.), ενώ μέχρι τώρα η ποίησή του έχει κυκλοφορήσει στα ελληνικά σε μεταφράσεις άλλων.
Κυκλοφορεί από σήμερα 5 Δεκεμβρίου στα βιβλιοπωλεία: Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Ιανός, Οδός Πανός, Πολιτεία, Πρωτοπορία.

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΚΟΥΜΑΣ είναι ποιητής, μυθιστοριογράφος, μεταφραστής, ηθοποιός του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, συνθέτης του Νέου Κύματος και τραγουδιστής. Γεννημένος στην Αθήνα, μεγάλωσε και σπούδασε στην Αγγλία, όπου έζησε είκοσι χρόνια. Συγγραφέας οκτώ ποιητικών συλλογών στα Αγγλικά, πέντε στα Ελληνικά (σε μετάφραση) και μιας τρίγλωσσης συλλογής στα Αγγλικά, Ελληνικά και Τουρκικά. Διετέλεσε αντιπρόεδρος της οικογενειακής ναυτιλιακής εταιρείας στον Πειραιά για αρκετά χρόνια. Το 1994 εγκατέλειψε τη θέση αυτή, για να αφοσιωθεί στην καριέρα του ηθοποιού, παίζοντας μεταξύ άλλων στο Εθνικό Θέατρο και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος.

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Η συλλογή αυτή που θα διαβάσετε
δεν είναι τέχνασμα για τη στήριξη τραυμάτων.
Δεν τρέφεται από το ευαγγέλιο
αυτοσυνείδησης και αυτοεκτίμησης.
Δεν επιθυμεί να δημιουργήσει ένα χαρακτήρα
που ελέγχει τον εαυτό του
σε μια αίθουσα όλο καθρέφτες
κάθε φορά που κάτι σκέπτεται ή νιώθει.
Την κάθε λέξη τη βαραίνει ο πόθος
για γιατρειά και όχι πλήγωμα.
Τώρα αν ο ποιητής φαίνεται να έχει ξεμείνει
παρά τη θέλησή του σε μια αιώνια παιδική ηλικία
είναι γιατί όταν
γεννήθηκε είπαν: «Είναι αγόρι».
Κι αυτό ήταν όλο.

_________________

Εκδόσεις Heteron τηλ.6932711244
Poetry – clip για το βιβλίο (διαβάζει ο Γ. Γκούμας):
http://www.youtube.com/watch?v=-Ht8fWp-H5o

Στη σχεδόν καθημερινή μου βόλτα στο (βιβλιο-χαρτο…) βιβλιοπωλείο Club στις Βρυξέλλες, στο τμήμα των βιβλίων της νέας λογοτεχνικής παραγωγής, το μάτι μου έπεφτε εδώ και περίπου είκοσι μέρες στο νέο δημιούργημα του Alain Robbe-Grillet «Un roman sentimental» των εκδόσεων «Fayard» ώσπου αποφάσισα, μετά από διάφορες συζητήσεις με Βέλγους φίλους, να το αγοράσω. Καιρό τώρα ήμουν διστακτικός, παρ’ όλες τις διφορούμενες κριτικές απόψεις που έχουν γραφτεί (οι περισσότερες κακές) για το νέο βιβλίο του «νεαρού-και-πάλι» 85χρονου Robbe-Grillet.
Δίσταζα και για έναν ακόμη λόγο. Η πλειονότητα των μεγάλων γαλλικών εκδοτικών οίκων, εκτός μερικών που σέβονται και την αισθητική, όπως των «Acte Sud» – και «José Corti» για να πω δυο παραδείγματα, παράγουν βιβλία με φτηνό, ευτελές και κακό χαρτί, πράγμα όχι και τόσο ευχάριστο στην υφή. Πληρώνεις ένα κάρο λεφτά για ένα οποιοδήποτε αξιόλογο βιβλίο με σελίδες λίγο καλύτερης ποιότητας ενός απλού χασαπόχαρτου. Οι Έλληνες εκδότες υπερτερούν έναντι των περισσότερων Ευρωπαίων σε όλα στη παραγωγή και ποιότητα του καλού βιβλίου και μπράβο τους. Αυτά για το μύθο «των Ευρωπαϊκών εκδόσεων»…
Στο προκείμενο. Το βιβλίο του Robbe-Grillet έχει ένα απλοϊκό άσπρο εξώφυλλο με σκληρά μαύρα γράμματα-τίτλους για τον συγγραφέα και τον τίτλο, συν ένα κακόγουστο αυτοκόλλητο που επισημαίνει στους υποψήφιους αγοραστές ότι «Ο εκδότης οφείλει να σας επισημάνει ότι αυτό το «παραμύθι για ενηλίκους» είναι ένα αποκύημα της φαντασίας που μπορεί να θίξει κάποιες ευαισθησίες. Το βιβλίο δεν είναι κομμένο και είναι προτιμότερο να κόψετε τις σελίδες του χρησιμοποιώντας ένα αιχμηρό αντικείμενο αντί το δάκτυλό σας». (σε ελεύθερη δική μου μετάφραση)…
Δεν ξεχνώ ότι οι συγγραφείς δεν φταίνε για το περιτύλιγμα των κάθε μεγάλων «Fayard» και «Gallimard» που βγάζουν από τη μύγα ξίγκι.
Το βιβλίο δεν το έχω διαβάσει όλο ακόμη, βρίσκομαι περίπου στη μέση και μάλλον θα το αφήσω εκεί. Δεν είμαι κριτικός, ούτε επιθυμώ να γίνω, γράφω και διαβάζω από καθαρή ευχαρίστηση. Το βιβλίο του Robbe-Grillet λοιπόν είναι χωρισμένο 239 αριθμημένους παραγράφους-επεισόδια (σεκάνς) και προς το παρόν έχω να σημειώσω ότι οι περιγραφές του χώρου, το εφήμερο, μια 14χρονη που ζει αναπνέει και κοιμάται με τον πατέρα της και τα διάφορα άλλα εξευτελιστικά που την υποχρεώνει να κάνει. Δεν με ενοχλεί τόσο το προκλητικό θέμα που σκοπό έχει να σοκάρει, μ’ ενοχλεί ότι το πραγματοποιεί με τρόπο σχετικά φτηνό, ένας τρόπος αφήγησης απογοητευτικός για έναν συγγραφέα – μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας. Δεν ξέρω αν το βιβλίο τελικά θα μεταφραστεί στα ελληνικά. Μου είναι αδιάφορο και λυπάμαι για τα 21 ευρώ που πλήρωσα για να το αποκτήσω. Την πάτησα από τον συγγραφέα της «Ζήλειας» και του «L’année dernière à Marienbad». Που να ξέρω. Κρίμα, γιατί οι πρώτες σελίδες μου άρεσαν.

Με το Βραβείο Μετάφρασης 2007 του ιταλικού υπουργείου Εξωτερικών τιμήθηκε ο Ανταίος Χρυσοστομίδης για τη μετάφραση στα ελληνικά του βιβλίου «Η είσοδος στον πόλεμο» του Ίταλο Καλβίνο, το οποίο κυκλοφορεί από τον «Καστανιώτη». Στον ίδιο εκδοτικό οίκο ο κ. Χρυσοστομίδης διευθύνει τον τομέα της ξένης λογοτεχνίας.

Ο έξοχος μεταφραστής και επιμελητής, έχει μεταφράσει 13 από τα 17 έργα του Ίταλο Καλβίνο, και αυτό ήταν το 13ο.

Το βραβευμένο, πλέον, βιβλίο του Ιταλο Καλβίνο, «Η είσοδος στον πόλεμο», αποτελείται από τρία αφηγήματα και χρονικά κινείται την περίοδο που η Ιταλία μπαίνει στον πόλεμο, σαν μαθητής ο τότε Καλβίνο, μαθαίνει τη ζωή μέσα από πόλεμο.

Ο Γιάννης Ευθυμιάδης κυκλοφόρησε την νέα του ποιητική συλλογή. Πριν μερικές μέρες το έμαθα και του απευθύνω από αυτό το βήμα τα συγχαρητήριά μου. Μερικοί -και κάποιοι ανάμεσά μας- επιμένουν να περνούν ακόμη τη νιότη τους ανεξαρτήτως βιολογικής ηλικίας, και την περνούν μέσα από μυθικά τραγούδια που καταγράφουν τη δικιά τους πραγματικότητα, επομένως και τη δικιά μας, ειδικά αυτή. Η ποίηση συνεχίζει λοιπόν να έχει λόγο σε πείσμα του «ή ποίηση πέθανε». Κάποιοι ρομαντικοί επιμένουν και τόσο το καλύτερο για μας.

Μεταφέρω εδώ το κείμενο που όπως το ονομάζει ο ίδιος «οπισθόφυλλο» με την ευκαιρία της κυκλοφορίας της ποιητικής του συλλογής «Καινός Διαιρέτης» των εκδόσεων «Νεφέλη«.

καινός διαιρέτης
(ή το νυν μέσα στο αεί)

Στην εποχή που όλα φαίνεται να έχουν ειπωθεί, αισθάνομαι την ανάγκη να πω τα πάντα. Ίσως αυτή να είναι και η ουσία της Ποίησης· να θέλει, και τελικά να μπορεί, να ξαναπεί τον κόσμο απ’ την αρχή. Να δει τον ένδον κόσμο και τον έξω αντεστραμμένους, ή απλά να διαπιστώσει πως διαφορά μεταξύ τους δεν υπάρχει. Να αναδιατάξει τα υλικά τους. Κάπου εκεί ανάμεσα στο τι και στο πώς ξαναστήνεται το παιχνίδι.

Με την ελάχιστη πνοή νεκρού περιπλανήθηκε
μέχρι το πλήρωμα της βέβαιης ενσάρκωσης.

Αυτό που αρχικά ανασαίνει κανείς, όταν εισέρχεται στην επικράτεια της Ποίησης, είναι η απόλυτη συμπαντική μοναξιά. Σαν για πρώτη φορά να χτίζεις το σύμπαν ή σαν το σύμπαν να χτίστηκε για να το ανακαλύψεις εσύ μόνο. Δεν έχει σημασία αν δίνεις ή αν λαβαίνεις· σημασία έχει να αγγίζεις με γυμνά χέρια τις πυρωμένες έννοιες, να χαϊδεύεις τις ιδέες, να γεύεσαι τους φθόγγους.

Θα τον κοιτάξω
θα τον ξαναβρώ
και στ’ άχτιστά του μέλη
θα χτίσω ανάστημα.

Η δημιουργική δύναμη, ξαναγεννιέται και ξαναγίνεται. Από σένα ζητάει κάθε φορά μόνο την άγραφη συνείδηση των τριών σου χρόνων, την περιέργεια του άγουρου και τη γαλήνη της αγάπης. Η αγάπη για τα πράγματα γεννιέται και πεθαίνει μαζί μας και τα πράγματα τα ίδια την ακολουθούν. Όταν πορεύεσαι μέσα στην Ποίηση, έχεις την αίσθηση πως όλα ακούγονται για πρώτη φορά, επειδή ο ίδιος τα ακούς καθαρά, έχεις την πεποίθηση ότι γίνεσαι ένας κρίκος στην αλυσίδα της διάρκειας, επειδή δωρεάν έλαβες και δωρεάν θα δώσεις. Ο χρόνος ακινητεί κι όλο το πριν και το μετά συμπυκνώνονται σ’ ένα ολόδικό σου “τώρα”.

κάθεμέραλεπτήσυρτήγραμμή

σωρόςανεβαίνεισωρόςαδειάζ
ειεπανάληψηστηνκίνησηκαν
ονικότηταστηζωήβγεςαπτοπ
οίημακαιδεςτηνατέρμονηπαν
ομοιότητατοποίημαανατρέπ
ειτηδιαίρεσηκαινόςδιαιρέτης
ηποίηση

Ύστερα έρχεται το σμίξιμο. Τα ίχνη των άλλων παίρνουν τα σημάδια απ’ τα δικά σου ίχνη, έτσι καθώς βάζεις τα δάχτυλά σου πάνω στα δικά τους.

Τόσες φωνές δικαιωμένες εντός μου
γίνονται το αναπόδραστο σχέδιο.

Εκεί είναι που δεν ακούς παρά μονάχα ό,τι αφουγκράζεσαι. Δεν έγινε παρά μονάχα ό,τι κοιτάζεις. Κι άλλο τίποτα δεν είναι πέρα απ’ αυτό, γιατί το “είναι” και το “υπάρχει” το ορίζεις εσύ. Είναι ωραία τα πράγματα έτσι καθώς γεννιούνται και πεθαίνουν μαζί μας.
Λυτρωτική αλαζονεία.

Στο τέλος ο απόηχος του γέλιου της αρκεί πως κάποτε υπήρξες,
έξοχο τώρα λίπασμα της μνήμης.

Περισσότερα: Στις ιστοσελίδες του Γιάννη Ευθυμιάδη