αγριμολογος

Φτωχοί που περνάνε στους δρόμους, κρύβοντας στα φαρδιά ξεχειλωμένα πανωφόρια τους κάποιον ποιητή, που τον αρνήθηκε η τύχη ή τον ξεγέλασαν οι περιστάσεις

αλλά που τους χαρίζει καμιά φορά τα πιο ωραία τους δάκρυα.

(Τάσος Λειβαδίτης από τη συλλογή «Οι ποιητές γυρίζουν ανάμεσά μας»)

Justin Beplate, Beckett remembering/Remembering Beckett "Uncollected interviews with Samuel Beckett and memories of those who knew him" 313pp. Bloomsbury.

Θύμισες, νόστος κ.α. Από αυτούς που τον γνώρισαν. Συνεντεύξεις συλλογικά τακτοποιημένες σε ένα τόμο, μια κρίση πάνω στην κριτική, στη δημιουργία, στη τέχνη, στη ζωή, ο Μπέκετ δεν τα διαχώριζε αυτά, ορισμένες σύντομες απαντήσεις και φράσεις ουσίας που συμπυκνώνουν τη ιστορική συλλογική συνείδηση ενός από τους σημαντικούς ποιητές (ναι) που έζησαν και άφησαν πολύτιμη παρακαταθήκη. Στο έργο του Μπέκετ η μνήμη, η παρατηρητικότητα και τελικά η καταγραφή αυτών, δεν αποσπάται από τη δημιουργία, είναι μέρος της, ένα κουβάρι από θραύσματα μνήμης δεν αντιμετωπίζονται σαν έναν γόρδιο δεσμό· γιατί το κουβάρι είναι Ο δεσμός, ένας ανώνυμος οδηγός στα σκοτεινά μονοπάτια της ύπαρξης. Θα ήταν λάθος να θεωρήσετε αυτή την απλοϊκή ματιά μου στο βιβλίο σαν «βιβλιοκριτική» γιατί τέτοιες δυνατότητες δεν έχω, την καταγραφή και μόνο της αίσθησης (προσπαθώ) καταγράφω και εάν το πρώτο μέρος του βιβλίου -ορισμένες φορές- εξελίσσεται ανιαρά με προσωπικές πέραν του δέοντος -λεπτομέρειες κατά την επιστροφή του στην Ιρλανδία κλπ., το δεύτερο μέρος αποζημιώνει τον αναγνώστη, τον λάτρη των αναμνήσεων, τον λάτρη του είδους, αυτού που λέμε: Βιογραφία. Το γοητευτικό δίλημμα του αναγνώστη παραμένει καθώς συνεχίζει την ανάγνωση, για το αν τα καταγεγραμμένα είναι μνήμη, ή επινόηση μνήμης – προσωπικά δεν θα με εξέπληττε το δεύτερο… Άλλωστε ο Λόγος διεκδικεί πάντα την αυτονομία του, η κυριότερη αξία του είναι η Ύπαρξή του, και σε αυτό το «δίλημμα» -απορία, ο δημιουργός, όπως και στο έργο του, είναι ο μόνος που έχει το προνόμιο, και μπορεί (ίσως) να απαντήσει, έχει σημασία; Σαν αναγνώστης που δεν μελετά ποτέ το Λόγο, αλλά αφήνεται να Τον αισθανθεί, σαν αναγνώστης που δεν αποστηθίζει (δεν πρόκειται επιστημονική διατριβή…), διάβασα το βιβλίο με έναν ρυθμό που δεν θα τον έλεγα αργό ή «προσεκτικό», όπως κάνω άλλωστε και για ένα απόσπασμα του Προυστ, έχω όμως την εντύπωση πως τέτοια βιβλία είναι αναγκαίο να διαβάζονται γιατί προσφέρουν κίνητρο – τροφή στη σκέψη, προσφέρουν μικρές αδιόρατες ματιές στη «μέθοδο» εργασίας ενός δημιουργού, και από το βιβλίο αυτό δεν λείπουν τα αναγκαία λοξοκοιτάγματα των εννοιών, με την έντεχνη μείξη μιας (αλλοτινής) καθημερινότητας, που υπονομεύουν την αίσθηση του πραγματικού με την ψευδαίσθηση πανταχού παρούσα έτοιμη να άρει τις όποιες βεβαιότητες…

Δεν γνωρίζω αν το βιβλίο έχει, ή πρόκειται να μεταφραστεί στα ελληνικά. Μπορείτε να το παραγγείλετε από την amazon.com

Αυτή δεν ήταν, ανάμεσα σ’ όλες, η πιο όμορφη
αλλά μου έδωσε τον πιο βαθύ και παράφορο έρωτα.
Άλλες με αγάπησαν περισσότερο· και, χωρίς αμφιβολία,
καμιά δεν αγάπησα όπως αυτήν.

Ίσως ήταν επειδή την αγάπησα από μακριά,
σαν ένα αστέρι απ’ το παράθυρό μου…
Και το αστέρι που λάμπει πιο μακριά
μας φαίνεται πως έχει περισσότερες λάμψεις.

Είχα τον έρωτα της σαν ένα πράγμα αλλουνού
σαν μια παραλία κάθε φορά πιο μόνη,
που κρατούσε απ’ το κύμα αποκλειστικά
ένα νότισμα του αλατιού πάνω στην άμμο.

Βρισκόταν στην αγκαλιά μου χωρίς να είναι δική μου,
σαν το νερό σε μια διψασμένη κανάτα,
σαν ένα άρωμα που ‘φευγε με τον άνεμο
και που επέστρεφε με τον άνεμο πάλι.

Με διατρυπούσε η ανικανοποίητη δίψα της
σαν ένα αλέτρι στο λιβάδι,
ανοίγοντας στη φευγαλέα σχισμή της
την ευτυχισμένη ελπίδα της συγκομιδής.

Αυτή ήταν το προσιτό στο απρόσιτο,
αλλά γέμιζε όλο το κενό,
όπως ο άνεμος στα πανιά του καραβιού,
όπως το φως στο σπασμένο καθρέφτη.

Γι αυτό σκέφτομαι ακόμη εκείνη τη γυναίκα,
αυτή που μου έδωσε τον πιο βαθύ και παράφορο έρωτα…
Ποτέ δεν ήταν δική μου. Δεν ήταν η πιο όμορφη.
Άλλες με αγάπησαν περισσότερο… Και, χωρίς αμφιβολία,

καμιά δεν αγάπησα όπως εκείνη.

…………

José Angel Buesa
Μετάφραση-  Μαριάννα Τζανάκη

Το καλοκαίρι εκείνο το φοβήθηκε το φθινόπωρο,
το κύτταζε και δίσταζε:
Ν’ αποπειραθεί, να μην αποπειραθή;
Έχουν ένα όνομα, ξέρετε, οι εποχές,
έχουν μια παράδοση,
έχουν μια ιστορία,
έχουν μια αξιοπρέπεια,
είναι επιτέλους ελέω Θεού,
και δεν μπορούν εύκολα να το διακινδυνεύσουν.
Εμείς αφ’ ετέρου, βουτηγμένοι ως τα μπούνια
στη ζέστη του,
το ενθαρρύναμε ανευθύνως.
Εμείς αφ’ ετέρου, βουτηγμένοι ως τα μπούνια
στη ζέστη του,
το ενθαρρύναμε ανευθύνως στην ανυπακοή.
το ενθαρρύναμε ανευθύνως στην ανταρσία.

[από «Ως εν κατακλείδι». Λευκωσία 1984]