[ο Bertrand Russell απαντά·

16/04/2026 § Σχολιάστε

Wikipedia Commons

Τι είναι η φιλοσοφία;

Bertrand Russell: «Η φιλοσοφία, όπως κατανοώ τη λέξη, είναι κάτι ενδιάμεσο μεταξύ θεολογίας και επιστήμης. Όπως η θεολογία, αποτελείται από στοχασμούς πάνω σε ζητήματα για τα οποία η βέβαιη γνώση, μέχρι στιγμής, δεν έχει καταστεί εφικτό να προσδιοριστεί· αλλά όπως η επιστήμη, απευθύνεται στην ανθρώπινη λογική μάλλον παρά στην αυθεντία, είτε αυτή είναι της παράδοσης είτε της αποκάλυψης. Κάθε βέβαιη γνώση —όπως θα υποστήριζα— ανήκει στην επιστήμη· κάθε δογματισμός σχετικά με ό,τι υπερβαίνει τη βέβαιη γνώση ανήκει στη θεολογία. Όμως, ανάμεσα στη θεολογία και την επιστήμη υπάρχει μια Ουδέτερη Ζώνη, εκτεθειμένη σε επιθέσεις και από τις δύο πλευρές· αυτή η Ουδέτερη Ζώνη είναι η φιλοσοφία.»
— Bertrand Russell, A History of Western Philosophy (1945), Introductory, p. xili

«Η φιλοσοφία δεν μπορεί από μόνη της να καθορίσει τους σκοπούς της ζωής, αλλά μπορεί να μας ελευθερώσει από την τυραννία της προκατάληψης και από τις στρεβλώσεις που οφείλονται σε μια στενή οπτική. Η αγάπη, η ομορφιά, η γνώση και η χαρά της ζωής: αυτά τα πράγματα διατηρούν τη λάμψη τους όσο ευρεία κι αν είναι η προοπτική μας. Και αν η φιλοσοφία μπορεί να μας βοηθήσει να αισθανθούμε την αξία αυτών των πραγμάτων, τότε θα έχει επιτελέσει τον ρόλο της στο συλλογικό έργο του ανθρώπου να φέρει φως σε έναν κόσμο σκοταδιού.»
— Bertrand Russell, An Outline of Philosophy (1927), Part IV. The Universe, Ch. 27: Man’s Place in the Universe, p. 381

*

[ελεύθερη απόδοση του αγριμολόγου

[link >>>

[το κέντρο βάρους στον ίδιο τον άνθρωπο·

06/04/2026 § Σχολιάστε

Ο Γερμανός φιλόσοφος Ludwig Feuerbach (1804-1872) (imago / Danita Delimont)

Καταγράφω σύντομα ορισμένα συμπεράσματά μου από την ανάγνωση του βιβλίου: Λούντβιχ Φώυερμπαχ, Παραδόσεις για την ουσία της θρησκείας, (μτφρ. Γιάννης Καραπαπάς, εκδόσεις Τροπή, 2009) στο οποίο συνεχώς επανέρχομαι διαβάζοντάς το. Ξανά και ξανά!

Η σκέψη του Ludwig Andreas Feuerbach εκφράζει μια βαθιά τομή στην ιστορία της φιλοσοφίας, καθώς επιχειρεί να απομακρύνει το κέντρο βάρους από τον Θεό και να το τοποθετήσει στον ίδιο τον άνθρωπο. Όταν δηλώνει ότι στόχος του είναι να μετατρέψει τους ανθρώπους «από θεολόγους σε ανθρωπολόγους» και «από φιλόθεους σε φιλάνθρωπους», ουσιαστικά υποστηρίζει ότι η θρησκεία δεν πρέπει να αποτελεί το βασικό πεδίο κατανόησης της πραγματικότητας· αντίθετα, η μελέτη του ανθρώπου, των αναγκών, των συναισθημάτων και των σχέσεών του είναι εκείνη που μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική γνώση και πρόοδο. Για τον Feuerbach, ο Θεός δεν είναι μια ανεξάρτητη οντότητα, αλλά μια αντανάκλαση των ιδανικών του ανθρώπου: η παντοδυναμία, η αγάπη και η σοφία που αποδίδονται στο θείο είναι ιδιότητες που ο άνθρωπος επιθυμεί να κατέχει και τις προβάλλει έξω από τον εαυτό του.

Αυτή η προσέγγιση έχει έντονα ανθρωπιστικό χαρακτήρα, διότι καλεί τον άνθρωπο να στραφεί προς τον συνάνθρωπό του και να επενδύσει στις πραγματικές, υλικές και ηθικές σχέσεις της ζωής, αντί να αναλώνεται σε μια αφηρημένη λατρεία. Η μετατόπιση από τη φιλοθεΐα στη φιλανθρωπία σημαίνει ότι η ηθική δεν θεμελιώνεται σε θεϊκές εντολές, αλλά στην ανθρώπινη ανάγκη για συμβίωση, αλληλεγγύη και κατανόηση. Με αυτόν τον τρόπο, ο Feuerbach επηρεάζει βαθιά μεταγενέστερους στοχαστές, όπως τον Karl Marx, που θα δει επίσης τη θρησκεία ως ανθρώπινο κατασκεύασμα συνδεδεμένο με κοινωνικές συνθήκες.

Ωστόσο, η θέση του Feuerbach δεν διεκδικεί την απόλυτη αλήθεια. Για κάποιους. μπορεί να θεωρηθεί ότι απλουστεύει τη θρησκευτική εμπειρία, περιορίζοντάς την σε ψυχολογική προβολή, παραβλέποντας τη βιωματική και υπαρξιακή της διάσταση. Επιπλέον, η πλήρης αντικατάσταση της θεολογίας από την ανθρωπολογία θέτει το ερώτημα αν ο άνθρωπος μπορεί να αποτελέσει από μόνος του το απόλυτο μέτρο όλων των πραγμάτων χωρίς να οδηγηθεί σε σχετικισμό. Παρ’ όλα αυτά, η συμβολή του παραμένει καθοριστική, γιατί ενισχύει μια αντίληψη του κόσμου όπου η ευθύνη, η ηθική και το νόημα δεν αναζητούνται έξω από τον άνθρωπο, αλλά οικοδομούνται μέσα από τις ανθρώπινες σχέσεις και την κοινή εμπειρία.

[υπέρ ενός κοσμικού κράτους·

09/12/2025 § Σχολιάστε

ΕΛΒΕΤΙΑ: Σε μια μουσουλμάνα επιβλήθηκε πρόστιμο 100 ελβετικών φράγκων (περίπου 106,49 Ευρώ) επειδή φορούσε μπούρκα. Οι μπούρκες απαγορεύτηκαν στη χώρα μέσω δημοψηφίσματος.

Έκανε έφεση κατά των κατηγοριών, επικαλούμενη «ισλαμοφοβία», και τώρα αντιμετωπίζει πρόστιμο 1.000 ελβετικών φράγκων (περίπου 1.064,91 Ευρώ).

Ισλαμοφοβία;;;
Αν είναι δυνατόν…
Αρκετά!

>>>Link<<<

[Stephen Fry on God ·

04/07/2025 § Σχολιάστε

Gay Byrne: … suppose it’s all true and you walk up to the pearly gates and you are confronted by God. What would Stephen Fry say to him, her or it?
Stephen Fry: I will basically (it’s known as theodicy I think) I’ll say, «Bone cancer in children? What’s that about? How dare you! How dare you create a world where there is such misery that is not our fault! It’s not right. It is utterly, utterly evil. Why should I respect a capricious, mean-minded, stupid god who creates a world that is so full of injustice and pain.” That’s what I’d say.

the video:

Where Am I?

You are currently browsing the enlightenment category at αγριμολογος.