Μεταφυσικά ρουσφέτια
15/08/2015 § Σχολιάστε
«Αν κάποιος κακομοίρης πει ότι είδε εξωγήινους ή ότι μας ψεκάζουν ή ότι ο Έλβις ζει θα φάει πολύ δούλεμα και πολλοί θα τον πουν τρελό. Από την άλλη αν κάποιος πει ότι μια μαυροφορεμένη Παναγιά ήρθε στο σπίτι του και του ζήτησε να πάει γονατιστός στην Τήνο (ή ότι είδε όραμα με άγιο ή ότι του μιλάει ο θεός) τότε εκεί αυτόματα μπαίνει στοπ στην κριτική… Εκεί απαιτεί και παίρνει τον ύψιστο σεβασμό.»
©Σπύρος Κιτσινέλης στο protagon
Η λέξη σεβασμός στην κοινωνία μας χρησιμοποιείται λανθασμένα κατά τη γνώμη μου, με αποτέλεσμα να λειτουργεί ως τροχοπέδη στην εξέλιξη και στην εποικοδομητική κριτική. Συνήθως με τη λέξη «σεβασμό» εννοούμε ότι κάποιες ιδέες και πρόσωπα δεν τα αγγίζουμε για κανένα λόγο, ώστε να μην θίξουμε και προσβάλλουμε εκείνους που τα σέβονται. Σεβασμός πρέπει να σημαίνει δικαίωμα και ελευθερία, αλλά όχι σιωπή και περιορισμός. Σέβομαι το δικαίωμα και την ελευθερία σου να πιστεύεις σε όποια μεταφυσική πεποίθηση θέλεις, αλλά διατηρώ και εγώ το δικαίωμα μου να το κριτικάρω και να το χαρακτηρίζω όπως θέλω. Σέβομαι το δικαίωμα και την ελευθερία σου να ακολουθείς παραδόσεις, αλλά διατηρώ και εγώ το δικαίωμα μου να αμφισβητώ την αξία τους ή να παλεύω για να τις αντικαταστήσω. Όταν καταλάβουμε ότι η λέξη σεβασμός σημαίνει δικαίωμα και ελευθερία έκφρασης, αλλά όχι σιωπή και λογοκρισία, τότε ίσως δούμε ωρίμανση της κοινωνίας σε κάποια θέματα. Κάνω αυτή την εισαγωγή διότι διανύουμε πάλι μέρες θρησκευτικής τρέλας και η γενική στάση του κόσμου είναι «Να σέβεσαι και να μην σχολιάζεις αρνητικά τα ιερά πιστεύω των άλλων». Θα ακούσεις επίσης για την «ανάγκη να πιστεύουν». Η ανάγκη μας όμως δεν είναι με το ζόρι η αλήθεια. Ίσα-ίσα το γεγονός ότι επικαλούμαστε προσωπικές ανάγκες δείχνει ακόμα περισσότερο ότι είναι δικό μας κατασκεύασμα αυτό που ισχυριζόμαστε.
Το διαδίκτυο θα γεμίσει εικόνες πιστών οι οποίοι γονατιστοί θα ανεβαίνουν τον δρόμο από το λιμάνι της Τήνου προς την εκκλησία της Παναγίας. Πολλοί θα έχουν μαζί τους παιδιά. Το μήνυμα κάθε τέτοιας εικόνας προς το παιδί είναι «Πέσε στα γόνατα παιδάκι μου γιατί αλλιώς η Παναγία δεν θα μας κάνει καλά… Τα κοιτάζει αυτά και αν θυμώσει, θα ασχοληθεί με άλλους και εμάς θα μας κρατήσει άρρωστους». Θεωρώ τα τάματα άκρως παράλογα και προσβλητικά. Ζούμε σε ένα κόσμο όπου, σύμφωνα με τη UNICEF, ένα εκατομμύριο παιδιά πεθαίνουν την πρώτη μέρα της ζωής τους και 2,8 εκατομμύρια βρέφη πεθαίνουν στις κρίσιμες πρώτες 28 μέρες. Αυτές είναι ενοχλητικές λεπτομέρειες για τον πιστό που θεωρεί ότι ο παντοδύναμος θεός του θα ασχοληθεί μαζί του αν το ζητήσει πολύ και με εκκεντρικό τρόπο. Ο κάθε πιστός που κάνει τάμα στην Παναγία ή αλλού μας λέει στην ουσία πως ένας «άγιος» θα μπορούσε να βοηθήσει με το πρόβλημα σου (βασικά, γιατί να επιτρέψουν οι ορδές αγίων και οσίων να εμφανιστεί το πρόβλημα εξαρχής, αλλά το προσπερνάμε αυτό για να μη το ζορίζουμε πολύ το θέμα), αλλά δεν το κάνει παρά μόνο αν του τάξεις κάτι. Αυτό το μεταφυσικό ρουσφέτι το βρίσκω παράλογο, παράδοξο, προσβλητικό, αλαζονικό, φαντασιακό και αστείο. Όμως αποτελεί πιστεύω εκατομμυρίων ανθρώπων.
Αν κάποιος κακομοίρης πει ότι είδε εξωγήινους ή ότι μας ψεκάζουν ή ότι ο Έλβις ζει θα φάει πολύ δούλεμα και πολλοί θα τον πουν τρελό. Από την άλλη αν κάποιος πει ότι μια μαυροφορεμένη Παναγιά ήρθε στο σπίτι του και του ζήτησε να πάει γονατιστός στην Τήνο (ή ότι είδε όραμα με άγιο ή ότι του μιλάει ο θεός) τότε εκεί αυτόματα μπαίνει στοπ στην κριτική… Εκεί απαιτεί και παίρνει τον ύψιστο σεβασμό. Μέχρι και πρωθυπουργοί μάς έχουν δώσει ανάλογες μαρτυρίες. Στις τριτοκοσμικές χώρες πιστεύουν σε μάγια, ξόρκια και βουντού και οι περισσότεροι Έλληνες τα βρίσκουν όλα αυτά αστεία. Δεν βρίσκουν όμως καθόλου αστεία τους αγιασμούς νερών, τα ξεματιάσματα, τα οράματα και τα μεταφυσικά ρουσφέτια. Όταν στη χώρα μας κυριαρχούν προλήψεις, τα μεταφυσικά και πολλά άλλα συναισθηματικής φύσης που βρίσκονται μακριά από τη λογική, τότε δεν πρέπει να αποτελεί καμιά έκπληξη ότι τα στοιχεία δεν έχουν τόσο μεγάλη σημασία σε κανένα πεδίο της δημόσιας ζωής. Η προσωπική άποψη και η υποκειμενική θεώρηση είναι σημαντικότερα πάντα και κάθε αυθαιρεσία έχει άσυλο για να μην χαλάσουν καρδιές.
Καμιά φορά φίλοι μου πιστοί με θεωρούν προκλητικό όταν κάνω αναφορές στα παράλογα και γελοία των θρησκειών και των μεταφυσικών ισχυρισμών. Πολύ θα ήθελα να τους ακούσω να κάνουν χρήση της λέξης «προκλητικός» όταν ακούνε μητροπολίτες (των οποίων τα χέρια φιλούν) να κάνουν κηρύγματα μίσους και ανοησίας ή όταν η εκκλησία διατηρεί εν μέσω κρίσης απίστευτα προνόμια. Εγώ είμαι ξεκάθαρος στην άποψή μου. Η κάθε θρησκεία είναι μια νοητική λοβοτομή για την συναισθηματική ανακούφιση από τους φόβους μας, αλλά και συμπληρωματική άσκηση εξουσίας. Πάντοτε και παντού. Δεν έχει σχέση ούτε με τη λογική ούτε με την ηθική. Η θρησκεία απαγορεύει και καθοδηγεί… Γεμίζει ενοχές και ξεχωρίζει τους ανθρώπους. Παίζει με τα πρωτόγονα ένστικτα. Θέλω οι άνθρωποι να απελευθερωθούν από τις θρησκείες και για να γίνει αυτό πρέπει να είμαστε αποφασιστικά επικριτικοί απέναντι στις μεταφυσικές αυθαιρεσίες του καθένα και απέναντι στον οποιοδήποτε απαιτεί η κάθε θρησκεία να γίνεται σεβαστή πάση θυσία. Ας παλέψουμε για να μπει τέλος στην τρέλα και στο παράλογο που όλοι οι θρήσκοι συντηρούν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό. Η απελευθέρωση μυαλού και καρδιάς από μπαμπούλες και παραμύθια θα είναι ένα βήμα προς ένα καλύτερο κόσμο.
πρώτη φορά high
18/07/2015 § Σχολιάστε
ένα ψηφοδέλτιο σονέτο
29/06/2015 § Σχολιάστε
Cult
Εδώ και 4 ώρες ακίνητες. Η κυρά Πετούγια με τις φιλενάδες της από το σωματείο «Ζωή» έχουν βάλει ανάμεσα σε φλυτζάνια με αχνιστό τσάι του βουνού και κουλουράκια κανέλας, το ψηφοδέλτιο για το Ναι/Όχι. Προσπαθούν να βγάλουν συμπέρασμα, μιλούν ελάχιστα, κι όταν μιλούν, το κάνουν ψιθυριστά.
Ιδού τι γράφει το σονέτο:
«Πρέπει να γίνει αποδεκτό το σχέδιο συμφωνίας, το οποίο κατέθεσαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στο Eurogroup της 25.06.2015 και αποτελείται από δύο μέρη, τα οποία συγκροτούν την ενιαία πρότασή τους; Το πρώτο έγγραφο τιτλοφορείται «Reforms for the completion of the Current Program and Beyond» (Μεταρρυθμίσεις για την ολοκλήρωση του τρέχοντος προγράμματος και πέραν αυτού) και το δεύτερο «Preliminary Debt sustainability analysis» (προκαταρκτική ανάλυση βιωσιμότητας χρέους)»
Υποψιάζομαι τον ποιητή του πονήματος.
Εσείς;
Κύριε Ξυδάκη, 12 χρόνια μετά το «Outlook», και πάλι λογοκρισία;
29/05/2015 § Σχολιάστε
Θίχτηκε ιερέας, πιθανόν αόμματος, μπρος στα αίσχη στους κόλπους του δικού του επαγγέλματος
Kris Verdonck: Stills – μερική άποψη
«Προσβολή της δημοσίας αιδούς» από έργο Τέχνης; –Τι νόμος είναι αυτός που απαγορεύει την ελευθερία της έκφρασης σε κράτος μέλους του προηγμένου κόσμου;
Δεν πάμε καλά.
H καταγγελία ενός ιερωμένου έγινε αιτία να καθαιρεθεί ένα έργο τέχνης από την καρδιά της Αθήνας: η βιντεοπροβολή Stills του Κρις Βέρντονκ που προβαλλόταν σε κτίριο επί των οδών Παρνασσού και Παπαρηγοπούλου, στο πλαίσιο του φεστιβάλ Fast Forward της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών.
Το έργο πρόλαβε να μείνει στη θέση του για έξι νύχτες – από τις 22.00 έως τη 1.00 – αλλά την έβδομη, δηλαδή το βράδυ της Τετάρτης είχε αποκαθηλωθεί, καθώς διερχόμενος ιερέας φέρεται να προσεβλήθη από τις εικόνες που προβάλλονταν – γυμνές υπερμεγέθεις ανθρώπινες φιγούρες που συγκρατούν κτίρια ως άλλες καρυάτιδες – και έκανε καταγγελία στην αστυνομία.
Στο τμήμα εκλήθησαν οι υπεύθυνοι εκ μέρους της Στέγης και αφού ενημερώθηκαν ότι η προβολή θεωρήθηκε ότι προσβάλλει τη δημόσια αιδώ προχώρησαν σε απομάκρυνση του έργου.
Κατόπιν τούτου η Στέγη εξέδωσε την παρακάτω Ανακοίνωση:
Η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση, υποχρεώθηκε να διακόψει την προβολή του έργου με τον τίτλο «Stills» του Kris Verdonck που εντάσσεται στο Fast Forward Festival 2, στη συμβολή των οδών Παρνασσού και Παπαρηγοπούλου (πλατεία Κλαυθμώνος), κατόπιν καταγγελιών επί του περιεχομένου αυτού, επειδή σέβεται και υπακούει τους νόμους.
Είμαστε αντίθετοι σε αυτή τη λογική αντιμετώπισης ενός έργου τέχνης. Το γυμνό αποτελεί στοιχείο καλλιτεχνικής έκφρασης, δεν είναι χυδαίο ούτε άσεμνο.
Λυπόμαστε που 12 χρόνια μετά το Outlook, συζητάμε ακόμα αν είναι προσβλητικό το γυμνό σε ένα σύγχρονο έργο τέχνης. Ας αναλογιστεί ο καθένας μας τι είναι χυδαίο, τι θα έπρεπε να μας ενοχλεί πιο πολύ, η εικόνα γυμνών ανθρώπων που προβάλλονται σε ένα τοίχο πάρκινγκ της πλατείας Κλαυθμώνος ή η καθημερινότητα εξαθλιωμένων ανθρώπων που ζουν στην κάτω μεριά της πλατείας.
Πώς κρίνεται τι είναι επιτρεπτό και τι όχι; Αυτό που πρέπει να συζητηθεί είναι πώς οριοθετείται το άσεμνο σε ένα έργο τέχνης. Γιατί αφορά μόνο τη σύγχρονη τέχνη και δεν υπάρχει κανένα αντίστοιχο θέμα προσβολής δημοσίας αιδούς σε αρχαία ή αναγεννησιακά έργα; Είναι καιρός πια να συζητήσουμε για την ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης στο δημόσιο χώρο.
***
Περιγραφή του έργου Stills από Τη Στέγη αλλά και τον δημιουργό Kris Verdonck:
Γυμνοί γίγαντες, εγκλωβισμένοι σε ασφυκτικά περιβάλλοντα, στοιχειώνουν την Αθήνα. Η πόλη γίνεται σκηνικό και οι τοίχοι χαρακτηριστικών κτιρίων της μετατρέπονται σε ιδανικούς καμβάδες για τις μνημειώδεις «ζωντανές τοιχογραφίες» του Κρις Βερντόνκ.
Η βασική ιδέα για τα Stills που ο Κρις Βερντόνκ δημιούργησε ειδικά για την Αθήνα είναι οι Καρυάτιδες. «Πρόκειται κυρίως για περήφανους ανθρώπους, άντρες και γυναίκες, που συχνά υποστηρίζουν την ιδεολογία μιας συγκεκριμένης αρχιτεκτονικής, παγωμένοι σε μια θέση προσπάθειας, με τους μυς σε μεγάλη ένταση. Μερικές φορές είναι μισά πλάσματα, κατά το ήμισυ άνθρωποι και κατά το ήμισυ κτίρια, γίγαντες ή λεπτομέρειες, αλλά πάντα είναι απλώς το ντεκόρ της καθημερινής μας ζωής. Στα Stills, οι χαρακτήρες που προβάλλονται δεν είναι τόσο ηρωικοί· είναι καθημερινοί άνθρωποι σαν εσάς κι εμένα, που αμφιβάλλουν για την ιδεολογία.», δηλώνει ο δημιουργός.
Αρχικός προορισμός των Stills, των βιντεοπροβολών ή, μάλλον, των ζωντανών τοιχογραφιών που δημιουργεί από το 2006 ο αβάν-γκαρντ Βέλγος δημιουργός Κρις Βερντόνκ (γενν. 1974), ήταν τα ηγεμονικά, σαν μαυσωλεία, κτίρια που χτίστηκαν επί Μουσολίνι έξω από τη Ρώμη, προκειμένου να υμνήσουν το φασιστικό ιδεώδες.
Ολόγυμνες ανθρώπινες φιγούρες κολοσσιαίου μεγέθους, εγκιβωτισμένες σε υπερβολικά στενούς χώρους, προβάλλονται στην πρόσοψη χαρακτηριστικών κτιρίων της πόλης. Ασφυκτιούν, σαν ηττημένοι Άτλαντες, κάτω από το βάρος των τοίχων, της πόλης, του κόσμου, της Μνήμης, της Ιστορίας. Αργοσαλεύουν και αναρριγούν μέσα στην αναπόδραστη συνθήκη ανελευθερίας τους – ενίοτε μουρμουρίζουν, σαν μόνη παρηγοριά, μελωδίες από τις βαγκνερικές όπερες… Η εικόνα είναι εμβληματική και πολύσημη.
Οι «γίγαντες» του Βερντόνκ μπορούν να ιδωθούν μέσα από δεκάδες οπτικές – είναι τα παραμορφωμένα είδωλα των κατοίκων μιας πόλης, τα τοτέμ της καταπιεστικής μεγαλομανίας του φασισμού κ.ο.κ. Ο καλλιτέχνης, ανανοηματοδοτώντας τα κελεύσματα των ριζοσπαστών της δεκαετίας του 1960, ανοίγει εκ νέου τον ορίζοντα των προσδοκιών για τη σχέση τέχνης και καθημερινότητας, δημόσιου χώρου και ιδιωτικής συγκίνησης, αμφισβητούμενης και ηγεμονικής γεωγραφίας. Με σπουδές εικαστικών τεχνών, αρχιτεκτονικής και θεάτρου, ο Βέλγος δημιουργός ενσωματώνει τις καταβολές του στον υβριδικό γαλαξία του έργου του και ανασυνθέτει τους όρους «αστική παρέμβαση», «θεατρικότητα» και «εικαστικό περιβάλλον», επιδιώκοντας την αλληλεπίδραση των τεχνών και την παρεμβατική ισχύ τους στη μνήμη των πόλεων.
Πατήστε εδώ για να διαβάσετε σημείωμα του σκηνοθέτη.
αγριμολογος 