[Ιχνηλατώντας τα γονίδια μιας χαμένης μορφής ανθρώπου·
27/04/2019 § Σχολιάστε
Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΟΥ ΝΕΑΝΤΕΡΤΑΛ
Ιχνηλατώντας τα γονίδια μιας χαμένης μορφής ανθρώπου
Μετάφραση: Ασπασία Δασκαλοπούλου Μαριλένα Παπαϊωάννου/ Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης
Το βιβλίο αυτό του κορυφαίου γενετιστή Σβάντε Παίμπο είναι το χρονικό ενός προσωπικού στοιχήματος: να καταφέρει ν’ αλληλουχήσει το γονιδίωμα του ανθρώπου του Νεάντερταλ, ενός από τους εξελικτικά πλησιέστερους συγγενείς μας. Ξεκινώντας με τη μελέτη του DNA σε αιγυπτιακές μούμιες, στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο Παίμπο περιγράφει όλη την αλυσίδα από ευχάριστες και δυσάρεστες εκπλήξεις, συνεργασίες, ίντριγκες, αποτυχίες και ερευνητικά επιτεύγματα που οδήγησαν στη δημοσίευση ολόκληρου του νεαντερτάλιου γονιδιώματος το 2010.
Μέσα από την περιγραφή αυτή θέτει και δίνει απαντήσεις σε μια σειρά από καίρια ερωτήματα, όπως π.χ. τι μπορούμε να μάθουμε από τη μελέτη του γονιδιώματος αυτών των εξελικτικά στενών συγγενών μας, γιατί ο σύγχρονος άνθρωπος επιβίωσε ενώ οι Νεάντερταλ εξαφανίστηκαν, ή αν ο Ηomo sapiens διασταυρώθηκε μαζί τους.
Ωστόσο, ο Παίμπο δεν σταματά εκεί. Η αφήγησή του δεν είναι η μονοσήμαντη καταγραφή ενός επιστημονικού και ερευνητικού θριάμβου: ρίχνει επίσης άπλετο φως στο τι σημαίνει να κάνει κανείς έρευνα αιχμής στην εποχή μας, πώς αυτή οργανώνεται και πώς χρηματοδοτείται, ποια είναι η καθημερινότητα του επαγγελματία ερευνητή, αλλά πάνω απ’ όλα τι κόστος έχει γι’ αυτόν σε επίπεδο προσωπικής ζωής, σε φιλίες και σε διαπροσωπικές σχέσεις.
Το βιβλίο περιγράφει έναν επιστημονικό αγώνα δρόμου, από κάθε άποψη συναρπαστικό!
Διαβάστε ενδεικτικές σελίδες του βιβλίου, εδώ

Ο Svante Pääbo (1955) είναι σουηδός γενετιστής, διευθυντής του Τμήματος Γενετικής του Ινστιτούτου Εξελικτικής Ανθρωπολογίας του Ιδρύματος Max Planck στη Γερμανία. Γεννήθηκε στη Στοκχόλμη, από εσθονή μητέρα· πατέρας του είναι ο σουηδός νομπελίστας Sune Bergström(Νόμπελ Ιατρικής 1982). Σπούδασε και έκανε το διδακτορικό του στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας. Θεωρείται από τους θεμελιωτές του επιστημονικού πεδίου της παλαιογενετικής. Για το επιστημονικό και ερευνητικό του έργο έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία, ενώ από το 2000 είναι μέλος της Βασιλικής Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών

[Η ανοησία, η Notre Dame, και τα… πεινασμένα παιδάκια της Αφρικής·
20/04/2019 § Σχολιάστε


Της ©Ιφιγένειας Σιαφάκα
Προτείνω σε όσους καίγονται για τα παιδάκια της Αφρικής σε αυθαίρετη αντιπαραβολή με τα κτήματα της ανθρώπινης ιστορίας και του πολιτισμού τα ακόλουθα:
1/ Να μείνουν με δυο βρακιά και δυο φανέλες, δυο παντελόνια και τρεις μπλούζες κι ένα πασπαρτού ζευγάρι παπούτσια. Τα υπόλοιπα να τα βάλουν σε κούτες και να τα αποστείλουν με δικά τους έξοδα στις περιοχές που υποφέρουν.
2/ Να κρατήσουν χρήματα για φακές, λάδι και πατάτες και τα υπόλοιπα να τα βάλουν σε λογαριασμό οργανισμών που ασχολούνται με το θέμα.
3/ Να πουλήσουν κινητά, ψυγεία, τηλεοράσεις, κλιματιστικά, αυτοκίνητα κ.λπ., ό,τι δηλαδή τους έχει προσφέρει ο τεχνολογικός πολιτισμός της Δύσης, χωρίς να στηρίζουν οιαδήποτε καπιταλιστική φόρμουλα, διότι και αυτά προέκυψαν εκ παραλλήλου με τον πνευματικό πολιτισμό και τα δημιουργήματά του.
4) Να μη ζουν πλέον σε αστικό περιβάλλον. Επιστροφή στις σπηλιές! Στην καλύτερη περίπτωση, μπορούν να ξεκινήσουν να αντιλαμβάνονται την αναγκαιότητα και την αξία της Τέχνης, όταν θα απλώσουν πρώτη φορά το χέρι τους για να ζωγραφίσει ένα βόδι στον τοίχο ή όταν θα φτιάξουν το πρώτο διακοσμητικό οικειακό δοχείο. Μπορεί να καταλάβουν επίσης ότι η Τέχνη δεν είναι «ούφο» αλλά ίδιον της ανθρώπινης φύσης, μία διαρκής αναζήτηση ανάλογη με αυτή ενός Θεού αλλά από διαφορετική σκοπιά. Πάντως, διαρκής και πανταχού παρούσα. Kαι γι’ αυτό ΔΙΚΑΙΩΜΑ το ίδιο ισχυρό όπως και η τροφή.
5) Εάν τους ενοχλεί το κλίμα της σπηλιάς, μπορούν κατ’ ευθείαν να ενταχθούν σε οργανισμούς που προσφέρουν εθελοντική βοήθεια στα παιδάκια, αντί να δείχνουν με το δάχτυλο καθισμένοι μπροστά στον καναπέ και καταναλώνοντας οθόνη (η οποία βουλώνει τον εγκέφαλο όπως οι τρίχες την μπανιέρα).
6/ Να αιτηθούν ώστε να καταργηθούν όλα τα υπουργεία, όλες οι θέσεις εργασίας και ό,τι γενικώς σχετίζεται με την Παιδεία και τον Πολιτισμό. Θα υπάρχει μόνον ένα Υπουργείο Τροφής, το οποίο θα ασχολείται με το πόση τροφή καταναλώνει έκαστος ημών καθημερινά. Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρχει δελτίο. Το περίσσευμα τροφής που καταναλώνεται θα αποστέλλεται στα παιδάκια. Αυτό σημαίνει ότι θα εκλείψουν φαγάδικα, καφετέριες, ποτάδικα, σχολεία, μαγαζιά, και εκατομμύρια άχρηστα πράγματα ιδωμένα υπό το μοναδικό καθεστώς της τροφής. Αυτό σημαίνει ότι θα ζούμε νομαδικά είτε βόσκοντας ζώα για να κάνουμε και τουρισμό ή ότι θα αρχίσουμε να μαζευόμαστε σε μικρούς χώρους πάλι για να αναπτυχθεί εξαρχής η γεωργία.
7/ Να κάνουν εισήγηση ώστε να κατεδαφιστούν όλα τα μνημεία της ανθρωπότητας, να κοπούν σε κομμάτια και να αγοραστούν από τους πλούσιους. Να ρωτήσουν όμως πρώτα εάν τα θέλουν. Τα χρήματα αυτά θα χρησιμεύσουν για να θρέψουν ολόκληρη την ανθρωπότητα.
8/ Να γίνει επίσης καταγγελία για την κατασκευή των Πυραμίδων από σκλάβους και έρευνα για το πόσοι φτωχοί εργάτες δούλεψαν για τα υπόλοιπα μνημεία της ανθρωπότητας. Να αποδοθούν ευθύνες για την αθλιότητά τους να υπηρετήσουν θρησκεία και κεφάλαιο. Στο πλαίσιο αυτό, να γίνει και έρευνα για το πόσοι φτωχοί οικοδόμοι οικοδόμησαν την πολυκατοικία όπου κάθονται αυτοί σήμερα, οικοδόμοι που κάποτε έσπαγαν τα πεζοδρόμια σε απεργίες. Να πετάξουν επίσης ό,τι προέρχεται από Μπαγκλαντές, Κίνα, Ινδονησία κ.λπ.
9/ Να σταλούν στην γκιλοτίνα όσοι τόλμησαν να επισκεφτούν μουσείο ή αρχαιολογικό χώρο, όταν με τα χρήματα αυτά θα μπορούσαν να δώσουν φαγητό στα παιδάκια που πεινάνε ή να αγοράσουνε εμβόλια.
10…. Ελευθέρως μπορείτε να προσθέσετε στα σχόλια!
Bεβαίως, πριν από όλα αυτά, καλό θα ήταν να διαβάσουν κάνα βιβλίο για την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, του πολιτισμού, τη σημασία των χορηγών (εύρημα αρχαιοελληνικό το οποίο στήριζε τον πολιτισμό και τον αθλητισμό) και το οποίο υιοθετήθηκε εν συνεχεία από τα κράτη και ως ανάγκη λόγω της αδυνατότητάς τους να καλύψουν ως κράτη τα έξοδα αυτά και ως καθεστώς έμμεσης φορολόγησης. Ενδιαφέρον έχει και ο Τρότσκι στις απόψεις του για την Τέχνη, καθότι το παίζουν αριστερούληδες… Εκτός και αν ο κόσμος είναι μόνον ένα τεράστιο στόμα, ένα ζώο δηλαδή, χωρίς σκέψη και δημιουργική ενασχόληση και όποιος διαφεύγει απ’ αυτό θα πρέπει να εισπράττει τα πυρά των ανόητων στομάτων.

[Νεοελληνικός Διαφωτισμός [4]
19/04/2019 § Σχολιάστε

Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος (1641-1709)
διαβάστε τα μέρη [1] – [2] – [3]
[…] Για πρώτη ουσιαστικά φορά μετά την Άλωση, μία ομάδα λαϊκών έφτασε σε κοινωνική περιωπή αντίστοιχη με εκείνη που είχε αποκτήσει η εκκλησιαστική ιεραρχία από το 1453. Ο νέος αυτός κοινωνικός σχηματισμός ήταν η φαναριώτικη «αριστοκρατία», μια κοινωνική ομάδα η οποία αναδείχθηκε χάρη στις επιδόσεις της στο εμπόριο και στα επιστημονικά επαγγέλματα, κατά την περίοδο της κοινωνικής αλλαγής που σημειώθηκε στην οθωμανική αυτοκρατορία στο δεύτερο ήμισυ του δέκατου έβδομου αιώνα. Η οικονομική ευμάρεια επέτρεψε στους Φαναριώτες —ονομάστηκαν έτσι γιατί κατοικούσαν στη συνοικία Φανάρι της Κωνσταντινούπολης, όπου είχε την έδρα του και το Οικουμενικό Πατριαρχείο από το 1599— να μορφωθούν στη Δύση και να σταδιοδρομήσουν ως λόγιοι, πράγμα που τους έδωσε τη δυνατότητα να αναλάβουν την καθοδήγηση της ανώτερης ελληνικής εκπαίδευσης και να καταλάβουν αξιώματα στην πατριαρχική αυλή. Η γλωσσομάθειά τους και το κοσμοπολιτικό τους πνεύμα έκαναν τις υπηρεσίες τους πολύτιμες για την Υψηλή Πύλη, σε μια εποχή που η οθωμανική αυτοκρατορία, μετά από σοβαρές στρατιωτικές ήττες, και με αμβλυμένη την επεκτατική της ορμή, βρισκόταν αναγκασμένη ν’ αρχίσει σοβαρές διπλωματικές διαπραγματεύσεις με τις ευρωπαϊκές δυνάμεις. Έτσι, οι Φαναριώτες εισήλθαν στην οθωμανική διπλωματική υπηρεσία και έγιναν οι κύριοι διαπραγματευτές της Πύλης καταλαμβάνοντας το αξίωμα του Μεγάλου Διερμηνέα, το οποίο επί δύο σχεδόν αιώνες συνήθως κατείχε κάποιος από αυτούς.
Ο πρώτος Έλληνας Μεγάλος Διερμηνέας ήταν ο Παναγιώτης Νικούσιος, τον οποίο διαδέχτηκε ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος (1641-1709), ο «εξ απορρήτων της κραταιάς βασιλείας των Οθωμανών», ιδρυτής της μεγαλύτερης φαναριώτικης δυναστείας. […] [Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης, Νεοελληνικός Διαφωτισμός. Οι πολιτικές και κοινωνικές ιδέες, μτφ. Στέλλα Νικολούδη, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2000 (3η έκδ.), 32-33.]
Σε όλο το διάστημα […] που καλύπτουν η ακμή και η παρακμή των Φαναριωτών, σημαντικές ανακατατάξεις γίνονται στο ελληνικό σύνολο αναφορικά με την παιδεία: νέοι στόχοι, νέα προβλήματα, νέοι σκοποί. Οι έννοιες της «αρετής» υπό το πνεύμα του Montesquieu, δηλαδή της συνείδησης του πολίτη, της «ευδαιμονίας», δηλαδή της γήϊνης ευτυχίας σε αντίθεση προς τη θρησκευτική μακαριότητα, προέχουν στην σκέψη των διανοούμενων της εποχής. Νέες λέξεις υιοθετούνται ή δημιουργούνται για να εκφράσουν την τροπή των ενδιαφερόντων· η λέξη «μόδα» εισάγεται ακόμη και σε αρχαϊκό επίγραμμα· άλλων λέξεων, επίσης χαρακτηριστικών, έχουμε, κατά κάποιο τρόπο, τη ληξιαρχική πράξη της γέννησής τους· «ανεξιθρησκεία» 1768, «πολιτισμός» 1804. Τα βιβλία των οποίων η εκδοτική παραγωγή πολλαπλασιάζεται μέσα σε λίγες δεκαετίες, ασχολούνται πρόθυμα με θέματα κοινωνικά· Χαρακτήρες, Οδηγοί καλής συμπεριφοράς, ανάμεσα στους οποίους ο πιο διαδομένος τιτλοφορείται Χρηστοήθεια, επιστολάρια, διάλογοι για την εξυπηρέτηση όσων ταξιδεύουν σε ξένους τόπους. [Κ.Θ. Δημαράς, Νεοελληνικός Διαφωτισμός, Ερμής, Αθήνα 2009 (10η έκδ.), 10.]
Συνεχίζεται >
