[προβάλλουν πάντα μόνο ό,τι είναι θεαματικό ·
02/12/2023 § Σχολιάστε
CHRISTIAN BOBIN ECRIVAIN
Christian Bobin (1951-2022)
Τρελός είναι εκείνος που άφησε τον πόνο να πάρει τη θέση του.
«Η γιαγιά σου είναι στο τρελοκομείο. Την έχουν δεμένη με σεντόνια. Παλεύει όλη μέρα σε μια καρέκλα». Εκείνος που μου τα λέει αυτά γελώντας είναι ο παππούς μου, ο σύζυγος εκείνης που φέρνω αμέσως στο μυαλό μου λευκοντυμένη σα μούμια, να ουρλιάζει δίχως να βγαίνει άχνα από το στόμα της. Είμαι οκτώ χρονών. Τα λόγια που μόλις άκουσα έδωσαν στην κουζίνα όπου βρίσκομαι ένα φως, σαν πυρηνική ακτινοβολία, κλεισμένο σε τέσσερις τοίχους. Οι γονείς μου έχουν πάει στον κινηματογράφο κι ο παππούς μου με φυλάει γι’ απόψε. Αυτός ο άνθρωπος δεν έχει ίχνος κακίας μέσα του. Οι χειρότερες καταστροφές δεν προήλθαν από ανθρώπους κακούς, αλλά απλώς αδύναμους ή απερίσκεπτους.
Γράφω αυτό το βιβλίο για όλους εκείνους τους ανθρώπους που, αν και έχουν μια ζωή απλή και πολύ όμορφη, καταλήγουν να την αμφισβητούν γιατί τους προβάλλουν πάντα μόνο ό,τι είναι θεαματικό.
Όλη μου τη ζωή την πέρασα σε δύο πόλεις: στο Λε Κρεζό και στην πόλη που βρίσκεται από πάνω, μέσα στα σύννεφα.
✳︎
[Κριστιάν Μπομπέν, Αιχμάλωτος του λίκνου. Αυτοβιογραφικό διήγημα ―Εκδόσεις Χαραμάδα
◉
[τα ανθρώπινα πάθη είναι αναγκαία ·
01/12/2023 § Σχολιάστε
Μπαρούχ Σπινόζα (24 Νοεμβρίου 1632 – 21 Φεβρουαρίου 1677)
«Θεώρησα τα ανθρώπινα πάθη όπως η αγάπη και το μίσος, όχι διαστροφές της ανθρώπινης φύσης, αλλά ιδιότητες που της ανήκουν»
«Όταν καταπιάστηκα με την πολιτική, δεν είχα πρόθεση να καταλήξω σε καινοφανή ή πρωτάκουστα συμπεράσματα, αλλά μόνο σε όσα συνάδουν κατά τον καλύτερο τρόπο με την πράξη· και επιδίωξα να τα αποδείξω με βέβαιους και αναμφίβολους συλλογισμούς, συνάγοντάς τα από την ίδια την κατάσταση της ανθρώπινης φύσης. Προκειμένου να εξετάσω ό,τι αφορά την επιστήμη αυτή με την ίδια ελευθερία πνεύματος στην οποία μάς έχουν συνηθίσει τα μαθηματικά, αντί να περιγελάσω, να οικτίρω ή να καταραστώ τις ανθρώπινες πράξεις, μερίμνησα με ιδιαίτερη φροντίδα να τις κατανοήσω.
Έτσι, θεώρησα τα ανθρώπινα πάθη ―όπως είναι η αγάπη, το μίσος, η οργή, ο φθόνος, η έπαρση, η ευσπλαχνία και οι υπόλοιπες διακυμάνσεις της ψυχής― όχι ως διαστροφές της ανθρώπινης φύσης, αλλά ως ιδιότητες που της ανήκουν, όπως ακριβώς ανήκουν στην φύση της ατμόσφαιρας η ζέστη, το κρύο, η κακοκαιρία, ο κεραυνός και άλλα παρόμοια φαινόμενα. Ακόμη και αν είναι ενοχλητικά τα πάθη, ωστόσο είναι αναγκαία και έχουν καθορισμένες αιτίες, μέσω των οποίων προσπαθούμε να κατανοήσουμε την φύση τους· και η ψυχή μας αντλεί τόση χαρά από την ορθή κατανόησή τους, όση αντλεί και από την γνώση των πραγμάτων που ευχαριστούν τις αισθήσεις».
«Tούτο είναι πάντως βέβαιο, και στην Ηθική μας αποδείξαμε του λόγου το αληθές: οι άνθρωποι υπόκεινται κατά τρόπο αναγκαίο στα πάθη και είναι έτσι φτιαγμένοι ώστε να λυπούνται όσους δυστυχούν και να φθονούν όσους ευτυχούν, και να είναι επιρρεπείς περισσότερο στην εκδίκηση παρά τη μεγαλοψυχία. O καθένας εξάλλου επιθυμεί οι άλλοι να ζουν σύμφωνα με την ιδιοσυγκρασία του, να επιδοκιμάζουν ό,τι επιδοκιμάζει ο ίδιος και να απορρίπτουν ό,τι ο ίδιος απορρίπτει. Γι’ αυτό και, καθώς όλοι επιθυμούν εξίσου να είναι πρώτοι, συγκρούονται μεταξύ τους, προσπαθούν όσο μπορούν να καταδυναστεύσουν ο ένας τον άλλο και ο νικητής δοξάζεται περισσότερο για τη ζημία που προξένησε στον άλλο παρά για το όφελος που είχε ο ίδιος.
✳︎
[Μπαρούχ Σπινόζα: Πολιτική Πραγματεία, μετάφραση: Άρης Στυλιανού, εκδ. Πατάκη.
Πηγή: www.doctv.gr
◉
[στην περιστροφή των κόσμων·
30/11/2023 § Σχολιάστε
❋
Να ζω μια ζωή πνευματική και δίχως πάθη, στην ύπαιθρο των ιδεών, διαβάζοντας, βυθισμένος σε όνειρα, και σχεδιάζοντας να γράψω, μια ζωή αρκετά αργή ώστε να είμαι διαρκώς στις παρυφές της πλήξης, αρκετά προμελετημένη ώστε ποτέ να μην βρεθώ σ’ αυτήν. Να ζω αυτή τη ζωή μακριά από συγκινήσεις και σκέψεις, μόνο στη σκέψη των συγκινήσεων και στη συγκίνηση των σκέψεων. Να λιμνάζω, στον ήλιο, χρυσίζοντας, σαν μια σκοτεινή λίμνη περιτριγυρισμένη από λουλούδια. Να χρησιμοποιώ, στη σκιά, αυτή την αριστοκρατία της ατομικότητας που συνίσταται στο να μην απαιτείς τίποτα από τη ζωή. Να είμαι, στην περιστροφή των κόσμων, σαν γύρη λουλουδιών, που ένας άγνωστος άνεμος κάνει να στροβιλίζεται το σούρουπο, και η νάρκη του λυκόφωτος αφήνει να πέσει στην τύχη, ανεπαίσθητη ανάμεσα σε πράγματα μεγαλύτερα. Να είμαι αυτό με απόλυτη βεβαιότητα, ούτε χαρούμενος ούτε λυπημένος, ευγνώμων στον ήλιο για τη λάμψη του και στα αστέρια για την απόστασή τους. Να μην είμαι τίποτα περισσότερο, να μην έχω τίποτα περισσότερο, να μην θέλω τίποτα περισσότερο… Η μουσική του πεινασμένου, του αγνώστου ταξιδιώτη, τα χνάρια στην έρημο της καμήλας που προχωράει χωρίς φορτίο και προορισμό…
*
[Fernando Pessoa, Βιβλίο της ανησυχίας, Α’ Τόμος, μετάφραση: Μαρία Παπαδήμα, εκδόσεις Gutenberg
Α’ δημοσίευση 03/05/2021
αγριμολογος 