Θεόφιλος Γκωτιέ: «Ό,τι είναι χρήσιμο είναι άχρηστο» όπως το «αφοδευτήριο»
10/08/2023 § Σχολιάστε
Το 1834, Θεόφιλος Γκωτιέ, σε ηλικία εικοσιτριών χρόνων και συγγραφέας της Δεσποινίδος ντε Μωπέν προλογίζει το μυθιστόρημά του με μια μακριά εισαγωγή που θα εξελιχθεί όχι μόνο σε μανιφέστο της λεγόμενης «τέχνης για την τέχνη», αλλά, γενικότερα, σε εύγλωττη αντίδραση μιας εξεγερμένης γενιάς εναντίον όσων «έχουν μνε νοικοδομήσουν την κοινωνία από την κορυφή ως τα νύχια»:
Όχι, όχι και πάλι όχι, ανόητοι, ηλίθιοι και δύσμοιροι. Από ένα βιβλίο δεν παράγεται σούπα ― ένα μυθιστόρημα δεν είναι ένα ζευγάρι μπότες· ένα σονέτο δεν είναι σύριγγα· ένα δράμα δεν είναι σιδηρόδρομος, δεν είναι ένα αντικείμενο εκπολιτιστικού και ωφελιμιστικού ενδιαφέροντος και δεν οδηγεί την ανθρωπότητα στη οδό της προόδου.
[…] Ο Γκωτιέ όμως πιστεύει ότι εναντί0ν της διαδεδομένης χυδαιότηταςδεν είναι αρκετή μια ήπια αντίδραση. Αντίθετα, βασιζόμενος στο παράδοξο στυλ του, ωθεί μέχρι τα άκρα την επίθεσή του κατά του ωφελισμισμού πλέκοντας ένα προκλητικό και ριζοσπαστικό εγκώμιο του άχρηστου:
Το πραγματικά ωραίο δεν χρησιμεύει σε τίποτα. Οτιδήποτε είναι χρήσιμο είναι και άσχημο, διότι είναι η έκφραση μιας ανάγκης και οι ανάγκες του ανθρώπου είναι βρόμικες και απεχθείς, όπως η φτωχή και πλημμελής φύση του. Το πιο χρήσιμο μέρος μιας κατοικίας είναι το αφοδευτήριο.
*
[από το βιβλίο του Nuccio Ordine, Η χρησιμότητα του άχρηστου, μτφρ: Ανταίος Χρυσοστομίδης, εκδόσεις Άγρα.
◉
άσκηση
09/08/2023 Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο άσκηση
[7]
©Rust Preven, Another Chance, 1997
Και ορίζεις χώρο ενιαίο, αποκλεισμένο από συστολές και διαστολές που διαταράσσουν την αταραξία· αφαιρείς κάθε προηγούμενο υπόβαθρο και την όποια σκόνη δραματουργίας, αφήνεις ανεμπόδιστα την ενιαία πνοή στη περιήγηση κι αφαίρεσε, αφαίρεσε-αφαίρεσε. Πάμε στα ενδότερα. Τώρα.
✳︎
[Α’ δημοσίευση 2/12/2011
[ασκήσεις]
άσκηση
08/08/2023 Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο άσκηση
[6]
©Peter Freeman.Built-in Versus Built-upon 1968-1978 paintbrush and glass bottle with nylon sock, glued photograph and vinyl text on painted wood
Το ζώο βασιλεύει στην όσφρηση
-ραγιάδες, ραγιάδες-
τη γεύση την αφή•
το πνεύμα ζητιανεύει στην όραση
-ραγιάδες, ραγιάδες-
και μας κλαδεύει την ακοή.
[Νίκος Καρούζος]
Σαν βουλιαγμένο κεφάλι στο νερό, σαν φωλιασμένος δρόμος στη βουνοπλαγιά• όπως παραδείγματα κρυφά του λόγου, η απελπισία της μονόπρακτης Σαλώμης του Wilde, τα χρώματα, τα σχήματα, τα παλιά πλακέ ζωγραφιστά πακέτα τσιγάρων• οι ταπεινές, κίτρινες, περιφρονημένες σημειώσεις στο τελευταίο συρτάρι και τα τέρατα-τα τέρατα• τα τέρατα, κι η μυρωδιά του μούστου, η σβούρα, ο σπάγκος, η ιπτάμενη χρυσόμυγα και αχ, αυτό το κάμποτο για σεντόνι.
*
Α’ δημοσίευση 15.11.2011
αγριμολογος 