[Η ελληνική έχει όλες τις καλές προθέσεις·
21/10/2025 § Σχολιάστε
Μέρος του«Σκεπτόμενου» (4500-3300 π.χ.), νεολιθικό αγαλματίδιο, βρέθηκε στην περιοχή της Καρδίτσας. [Εθνικό Αρχαιοελληνικό Μουσείο]
Ξένες λέξεις θα εισβάλλουν πάντα, και δεν είναι πάντα εύκολο, ούτε χρειάζεται, να τις εκβάλουμε ή να τις διαβάλουμε. Και εδώ που τα λέμε, είναι δύσκολο να επιβάλεις το ντόπιο σε πείσμα του συρμού, πρέπει όμως να το προβάλλουμε και να το περιβάλλουμε με τη στοργή που του αξίζει. Ποιος αμφιβάλλει γι’ αυτό;
ενσυναίσθηση: Η ‘συμπάθεια’ είναι παλιό, πολύ πριν τα ‘μάρμαρα’, λάφυρο των Άγγλων, Γάλλων, Πορτογάλων από τα ελληνικά. Οι λαφυραγωγοί διατήρησαν το νόημα, πλην δεν ήταν πάντα σεβαστικοί και όταν αργότερα υπεξαίρεσαν και την ‘εμπάθεια’, της ανέθεσαν άλλα σημασιολογικά καθήκοντα: ‘η ικανότητα να μπαίνεις στη θέση του άλλου και να κατανοείς τις σκέψεις και τα αισθήματά του’. Κι έτσι εμείς κάναμε ‘ρελάνς’ με την ‘εν-συν-αίσθηση’: ‘εν’ για τη μετακίνηση προς τον άλλον και ‘συν’ για την αλληλέγγυα στάση – πολύ πιο δραστικό και περιεκτικό. Όταν πρόκειται για προθέσεις, παίζουμε στο γήπεδό μας.
παρεμπιπτόντως: Παλιότερα, όταν προικώα των δεσποινίδων ήταν, μεταξύ άλλων, το πιάνο και τα γαλλικά, μπορεί να το έλεγαν ‘au fait’ ή ‘ à propos’ ή κάτι ανάλογο. Τώρα, με το αγγλόγλωσσο μονοπώλιο, σε κάμποσα στέκια επιπολάζει το ‘by the way’. Δεν είναι περίεργο που για πολλούς αυτό το τελευταίο είναι πιο οικείο και εύκολο από το ‘ειρήσθω εν παρόδω’ αλλά γιατί τόση ανορεξία για το ‘παρ-εμ-πιπτόντως’; Η συνέργεια των δύο προθέσεων (‘παρά’ και ‘εν’) συντομογραφεί με ακρίβεια ‘αυτό που επ’ ευκαιρία ή παρενθετικά πέφτει μέσα στην κουβέντα’. Η ελληνική έχει όλες τις καλές προθέσεις. Εμείς;
*
[πηγή: Το Βήμα της Κυριακής, «λεξιλογείον» – 08.12.2024
◉
[αλλοτινά: Κέρκυρα 1891·
20/10/2025 § Σχολιάστε
- Εβραϊκά σπίτια και καταστήματα λεηλατήθηκαν και κάηκαν.
- Πολλοί Εβραίοι χτυπήθηκαν ή σκοτώθηκαν.
- Εκατοντάδες δραπέτευσαν· μερικοί έφυγαν οριστικά από το νησί.
◉
[ο πρόεδρος και η αντιπρόεδρος των Στεφανουά·
20/10/2025 § Σχολιάστε
Nice
– Στ. Κασσελάκης: Έχεις διχάσει πολύ κόσμο. Να μάθεις να ενώνεις. Αντιπρόεδρος είσαι.
– Θ.Τζάκρη: Ποιον κόσμο; Δεν εχω μιλήσει με κανέναν! Ποιον δίχασα; Δεν απαντάς;
― Στ. Κασσελάκης: Δεν έχω όρεξη. Θα δούμε τα αποτελέσματα που θα φέρεις όσο είμαι εκτός.
– Θ. Τζάκρη: Ωραία λοιπόν για να τα δούμε! Για αυτά ήθελα να μιλήσουμε αλλά δεν με καταδέχεσαι!
– Στ. Κασσελάκης: Δεν είμαι σε mood τώρα.
✳︎
Μετανοείτε!
◉
[να ζούμε σημαίνει να εξετάζουμε·
19/10/2025 § Σχολιάστε
©Julião Sarmento, oil on canvas, 1997
Η δυνατότητα να αμφιβάλλουμε είναι ελευθερία
Άνθρωπος που δεν αμφιβάλλει ποτέ, κινδυνεύει να παγιδευτεί στη συνήθεια, στον αυτοματισμό. Η καθημερινή αμφιβολία, έστω κι αν διαρκεί ελάχιστα, είναι σημάδι ότι ο νους δεν έχει παραδοθεί στην αδράνεια. Είναι σπίθα που ανάβει μέσα στο σκοτάδι: υπενθυμίζει ότι τα δεδομένα δεν είναι απόλυτα, ότι η πραγματικότητα επιδέχεται ερμηνεία, ότι οι αποφάσεις μας δεν είναι προδιαγεγραμμένες. Η δυνατότητα να αμφιβάλλουμε είναι ελευθερία. Ένα σύστημα που επιβάλλει απόλυτες απαντήσεις, που δεν αφήνει περιθώρια εσωτερικής αμφισβήτησης, σκοτώνει την ίδια την πράξη της σκέψης. Αντίθετα, ο ελεύθερος άνθρωπος επιτρέπει στον εαυτό του να σταματήσει, να ξανασκεφτεί, να ξανα-επιλέξει. Δεν παραλύει λόγω της αμφιβολίας· τη χρησιμοποιεί ως όργανο ελέγχου της δικής του πορείας. Βεβαίως, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος της υπερβολής. Η αμφιβολία που δεν αφήνει χώρο για απόφαση, οδηγεί στην αδράνεια. Όμως, η καθημερινή, στιγμιαία αμφιβολία είναι o αναστεναγμός που ανανεώνει την αναπνοή. Δεν σταματά την πορεία μας, την κάνει αληθινή. Εκεί ασκούμε την ελευθερία μας, εκεί καθαρίζουμε τη βεβαιότητά μας από σκιές αυταπάτης, εκεί ξαναθυμόμαστε ότι το να ζούμε σημαίνει να εξετάζουμε. Η αμφιβολία δεν είναι εχθρός της ζωής·
είναι η πιο μυστική της επιβεβαίωση.
αγριμολογος 