αγριμολογος

Περί Θανάτου I

Ο Επικούρειος Λατίνος ποιητής Λουκρήτιος στο ποίημά του «De Rerum Natuta» (Για την φύση των πραγμάτων) έγραψε: «….Και τελικά, πες πως η ίδια η φύση ξαφνικά παίρνει το λόγο και επιπλήττει έναν από εμάς: Γιατί, θνητέ, αφήνεσαι να βυθιστείς σ ένα τόσο αρρωστημένο πένθος; Τι βαρυγκωμάς και κλαίγεσαι για το θάνατο; Αν ήταν ευχάριστη η ζωή σου που πέρασε και πάει, κι αν όλες οι χάρες της δεν πήγαν χαμένες σαν να χύθηκαν μέσα από ένα τρύπιο πιθάρι, τότε γιατί δεν αποσύρεσαι σαν χορτάτος συνδαιτυμόνας από το συμπόσιο της ζωής και δεν προτιμάς, ανόητε, μια γαλήνη δίχως έγνοιες; Μα αν όσα αποκόμισες σκόρπισαν και χάθηκαν και σου είναι βάρος η ζωή, τι γυρεύεις να της προσθέσεις κι άλλα, για να χαθούν κι αυτά κι όλα άχαρα να σβήσουν; Δεν είναι καλύτερα, να δώσεις ένα τέλος στη ζωή και στα βάσανα; Γιατί εγώ δεν μπορώ να μηχανευτώ και να επινοήσω τίποτα πια που να σ ευχαριστήσει, όλα τα πράγματα είναι όπως ήταν πάντα. Και ίδια θα παραμένουν, ακόμα κι αν το σώμα σου δεν έχει κιόλας μαραθεί από τα χρόνια και τα μέλη σου δεν έχουν λιώσει, ακόμα κι αν ζήσεις τόσο που να ξεπεράσεις όλες τις γενιές, ακόμα κι αν ποτέ σου δεν πεθάνεις.Τι θα απαντήσουμε, αν όχι ότι η φύση δίκαια μας δικάζει κι ότι είναι αληθινή η κατηγορία που επικαλείται; Κι αν πάλι κάποιος γέρος με χρόνια στην πλάτη, παραπονεθεί παραπάνω από το κανονικό και κλαφτεί που θα πεθάνει, δεν θα είχε δίκιο η φύση να υψώσει τη φωνή και να τον μαλώσει ακόμα πιο σκληρά.Σκούπισε τα δάκρυα, ανάξιε, και σταμάτα τις κλάψες. Τώρα μαραίνεσαι, αφού πρώτα γεύτηκες όλα τα δώρα της ζωής. Μα επειδή πάντα ποθείς αυτά που δεν έχεις και περιφρονείς αυτά που έχεις, κύλησε η ζωή σου λειψή κι αχάριστη και ξάφνου στέκει πλάι στο προσκέφαλό σου ο θάνατος, και συ δεν έχεις τη δύναμη, χορτασμένος και ικανοποιημένος απ’ όλα να αποσυρθείς. Όμως τώρα παράτα τα όλα αυτά που δεν ταιριάζουν στην ηλικία σου, κι άντε, με ήσυχη την ψυχή, κάνε τόπο σε άλλους, έτσι πρέπει…» (Λουκρήτιος ΙΙΙ 932-963)

«Έτσι, όταν βλέπεις κάποιον να αγανακτεί, που μετά το θάνατό του θα σαπίσει θαμμένος μες στη γη ή θ’ αφανιστεί από τις φλόγες ή τα σαγόνια των θηρίων, το καταλαβαίνεις πια πως η φωνή του ηχεί παράτονα και πως στην καρδιά του κρύβεται ένα μυστικό κεντρί, όσο κι αν αρνείται να πιστέψει πως μετά το θάνατό του θ’ απομείνει μέσα του κάποια αίσθηση. Εγώ λέω πως κατά βάθος δεν παραδέχεται ούτε αυτά που διαλαλεί ούτε τη βασική αρχή τους κι ούτε ξεκόβει εντελώς από τη ζωή, αλλά ασυναίσθητα φαντάζεται ότι κάτι από τον εαυτό του θα επιζήσει. Πραγματικά, όταν ένας ζωντανός φαντάζεται όρνια και αγρίμια να κατασπαράζουν το πεθαμένο σώμα του, τον πιάνει η αυτολύπηση γιατί δεν διαχωρίζει τον εαυτό του από δαύτο, δεν παίρνει απόσταση από το εκτεθειμένο πτώμα, συγχέει τον εαυτό του μ’ εκείνο, στέκεται πλάι του και το μολύνει με τα δικά του αισθήματα». (Λουκρήτιος, De rerum natura, ΙΙΙ. 870 – 883) PDF >>

*

Ο Λουκρήτιος (Titus Lucretius Carus) ήταν Ρωμαίος ποιητής και φιλόσοφος που έζησε τον 1ο αιώνα π.Χ. και ήταν ένθερμος υποστηρικτής της επικούρειας φιλοσοφίας. Έγραψε το διδακτικό ποίημα «De Rerum Natura» (Περί της φύσεως των πραγμάτων), όπου εξέθεσε τις ιδέες του Επίκουρου στα λατινικά. 

◉