[ Η Άνοιξη της Πράγας, 20 Αυγούστου 1968·
20/08/2025 § Σχολιάστε
Ζητήματα Ελευθερίας
◉
[ρωσοφιλία: μια ψευδαίσθηση που κοστίζει·
20/08/2025 § Σχολιάστε
Νεοελληνικός σουρεαλισμός
Πού οφείλεται η ρωσοφιλία των άκρων;
Η Ελλάδα φιλοξενεί ένα από τα πιο ισχυρά σταλινικά κόμματα της Δύσης. Γιατί; Επειδή ο Τσόρτσιλ, με μια υπογραφή σε χαρτοπετσέτα, έπεισε τον Στάλιν να την κρατήσει εκτός σιδηρού παραπετάσματος. Αν είχαμε πέσει στις αγκάλες του «υπαρκτού σοσιαλισμού», η φτώχεια και η καταστολή θα είχαν κάνει το ΚΚΕ και τους συνοδοιπόρους του παρίες, διωκόμενους από την ίδια την κοινωνία. Η ρωσοφιλία της Αριστεράς, λοιπόν, είναι παράδοξο προϊόν της «τυχής» που μας κράτησε στη Δύση.
Η ρωσοφιλία της άκρας Δεξιάς έχει βαθύτερες ρίζες: μεσαιωνικούς μύθους για το «ξανθό γένος» που θα απελευθέρωνε τους Έλληνες από τον οθωμανικό ζυγό. Όνειρα που κατέληξαν στον «κουβά», όπως λένε οι τζογαδόροι. Η Ρωσία, αντίπαλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, υποδαύλιζε εξεγέρσεις για να αποδυναμώσει τους Τούρκους, αφήνοντας τους Έλληνες να σφαγιάζονται.
Η ρωσοφιλία των άκρων δεν είναι απλή υπόθεση. Τροφοδοτείται από τρεις πυλώνες:
Θρησκευτικό-πολιτισμικό υπόβαθρο
Η Ορθοδοξία δημιουργεί «πνευματική συγγένεια». Ο μύθος της «Τρίτης Ρώμης» γοητεύει εθνικιστές, ενώ η Ρωσία προβάλλεται ως «μεγάλος αδελφός» απέναντι στη Δύση και την Τουρκία.
Ιδεολογική κληρονομιά
Για την Αριστερά, η ΕΣΣΔ παραμένει φάρος «αντι-δυτικισμού», παρά την κατάρρευσή της. Για τη Δεξιά, η Ρωσία του Πούτιν είναι το πρότυπο ενός αυταρχικού κράτους που μάχεται την «παρακμιακή» Δύση και υπερασπίζεται «παραδοσιακές αξίες».
Η γοητεία του αυταρχισμού
Η λατρεία του «ισχυρού ηγέτη» ενώνει τα άκρα. Η Ρωσία του Πούτιν, με τη στρατιωτική ισχύ και την περιφρόνηση προς φιλελεύθερους θεσμούς, γοητεύει όσους ονειρεύονται «ανεξαρτησία» χωρίς δημοκρατικούς περιορισμούς.
Η ρωσοφιλία είναι συμμαχία ετερόκλητων κινήτρων: η Ορθοδοξία δίνει συναισθηματικό έρεισμα, η σοβιετική νοσταλγία καλλιεργεί πειθαρχία, και ο αυταρχισμός προσφέρει «πολιτικό λίπος». Όμως η Ελλάδα δεν έχει να κερδίσει τίποτα από τη Ρωσία. Μια χώρα με τεράστιο ορυκτό πλούτο, αλλά χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ από το δικό μας, όπου οι περισσότεροι ζουν άθλια. Πέρα από όπλα και κατασκοπεία, η Ρωσία συνεισφέρει ελάχιστα σε κοινωνία, πολιτική ή τεχνολογία. Οι ταλαντούχοι Ρώσοι το ξέρουν και φεύγουν μαζικά για τη Δύση. Η ρωσοφιλία είναι μια ψευδαίσθηση που κοστίζει.
*
©Κώστας Στούπας – liberal.gr >>>
◉
[στα «σκαριά» εμβόλιο για όλους τους καρκίνους·
19/08/2025 § Σχολιάστε
Μόνο η Επιστήμη Σώζει
Ενα mRNA εμβόλιο για όλους τους καρκίνους
Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Φλόριδας ανέπτυξαν ένα καθολικό εμβόλιο για τον καρκίνο, το οποίο σε πειράματα σε ποντίκια έδειξε να ξυπνά το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να πολεμήσει κάθε είδος όγκου – Στα «σκαριά» κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Πιθανότατα δεν υπάρχει άλλος ιατρικός όρος που να έγινε τόσο viral εν μιά νυκτί σε κάθε μήκος και πλάτος της Γης όσο το mRNA – ελληνιστί αγγελιαφόρο ριβουνουκλεϊκό οξύ, ένα μόριο το οποίο εντοπίζεται μέσα σε όλα τα κύτταρα, συμπεριλαμβανομένων των καρκινικών, και μεταφέρει πληροφορίες από το DNA για τη σύνθεση πρωτεϊνών. Και αυτό διότι το mRNA αποτέλεσε τη βάση των εμβολίων ενάντια στον πανδημικό κορωνοϊό SARS-CoV-2, τα οποία έσωσαν εκατομμύρια ζωές παγκοσμίως.
Η «καριέρα» όμως του πολυδύναμου mRNA δεν τελείωσε με τα εμβόλια για την COVID-19, αντιθέτως μετά την πανδημία «εκτοξεύθηκε», με πολυάριθμες ερευνητικές ομάδες ανά τον κόσμο να αναπτύσσουν mRNA εμβόλια για πλείστες νόσους, μεταξύ των οποίων και πολλές μορφές καρκίνου.
Εμβόλιο «γενικών καθηκόντων»
Και εδώ βρίσκεται το «κλειδί» της πρωτοπορίας της μελέτης που θα σας παρουσιάσουμε σήμερα καθώς οι μέχρι σήμερα απόπειρες ανάπτυξης θεραπευτικών mRNA εμβολίων για τον καρκίνο αφορούσαν στοχευμένες προσπάθειες αντιμετώπισης ενός καρκίνου τη φορά. Τώρα όμως ερευνητές του Πανεπιστημίου της Φλόριδας επέτυχαν να αναπτύξουν ένα mRNA θεραπευτικό αντικαρκινικό εμβόλιο «γενικών καθηκόντων», όπως ανέφεραν προσφάτως στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Biomedical Engineering». Κοινώς είδαν ότι μπορούν, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα μέσω του εμβολίου, να το καθοδηγήσουν να κατατροπώσει οποιονδήποτε καρκίνο – τα μέχρι στιγμής πειράματα αφορούσαν συμπαγείς όγκους, ωστόσο θεωρητικώς ακόμη και οι αιματολογικοί καρκίνοι θα ήταν δυνατόν να αντιμετωπιστούν με την ίδια προσέγγιση, όπως πληροφόρησε το Βήμα-Science o επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Παιδιατρικής Ογκολογίας και κύριος ερευνητής στο Εργαστήριο Μηχανικής του RNA του Πανεπιστημίου της Φλόριδας δρ Ελάιας Σέγιουρ.
«Το εμβόλιό μας δρα με τρόπο παρόμοιο με το εμβόλιο για την COVID-19. Δίνει οδηγία στα ανοσοκύτταρα του οργανισμού να κυνηγήσουν και να χτυπήσουν οποιοδήποτε είδος όγκου με τον ίδιο τρόπο που επιτίθενται στην πρωτεΐνη-ακίδα του SARS-CoV-2» εξήγησε ο καθηγητής Σέγιουρ και προσέθεσε ότι «η μελέτη μας βασίστηκε σε μια αναπάντεχη και συνάμα συναρπαστική παρατήρηση: στο ότι ένα mRNA εμβόλιο, ακόμη και αν δεν έχει αναπτυχθεί ώστε να στοχεύει έναν συγκεκριμένο τύπο όγκου, μπορεί να έχει επίδραση σε οποιονδήποτε καρκίνο. Αυτό το εύρημα μεταφράζεται στο ότι στο μέλλον θα μπορούμε να έχουμε καθολικά εμβόλια για τον καρκίνο τα οποία θα ευαισθητοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα ενάντια στους όγκους του κάθε ασθενούς».
Με «όχημα» μεταφοράς νανολιπίδια
O δρ Σέγιουρ εργάζεται εδώ και σχεδόν μια δεκαετία επάνω στη χρήση του mRNA ενάντια στον καρκίνο προσπαθώντας να προσφέρει στο ανοσοποιητικό σύστημα τα «εργαλεία» ώστε να πολεμήσει οποιονδήποτε τύπο καρκινικού κυττάρου. Το πειραματικό εμβόλιο ενάντια στον καρκίνο που ανέπτυξε με την ομάδα του και το οποίο είναι σχεδιαστικά παρόμοιο με το εμβόλιο ενάντια στην COVID-19, καθώς το mRNA μεταφέρεται εντός του οργανισμού μέσα σε νανολιπίδια, δίνει ουσιαστικώς εντολή στον οργανισμό να παράγει ορισμένες πρωτεΐνες που ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό, συμπεριλαβανομένης μιας πρωτεΐνης που εντοπίζεται στα καρκινικά κύτταρα· ονομάζεται PD-L1 (Programmed Death-Ligand 1) και καθιστά τους όγκους πιο ορατούς στα ανοσοκύτταρα.
«Εξαφάνιση» διαφορετικών τύπων όγκων
Σε πειράματα τα οποία διεξήχθησαν σε ποντίκια με μελάνωμα (την πιο επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος) το εμβόλιο σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία – συγκεκριμένα με έναν αναστολέα PD-1, έναν τύπο μονοκλωνικού αντισώματος που «εκπαιδεύει» το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να αναγνωρίζει ότι τα καρκινικά κύτταρα αποτελούν… ξένα σώματα και να τους επιτίθεται – κατάφερε να εξολοθρεύσει όγκους που ήταν ανθεκτικοί στις υπάρχουσες θεραπείες. Ηταν μάλιστα αξιοσημείωτο ότι σε άλλα μοντέλα ζώων με διαφορετικές μορφές καρκίνου, όπως του εγκεφάλου, του δέρματος και των οστών, το πειραματικό mRNA εμβόλιο επέτυχε σε κάποιες περιπτώσεις να εξαφανίσει τους όγκους χωρίς καν να συνδυαστεί με ανοσοθεραπεία.
Συνέχεια της ανάγνωσης στο Βήμα >>>
◉
Η αληθινή τέχνη περιγράφει έναν κόσμο όπου κανείς δεν έζησε, όσο οικείος κι αν δείχνει
18/08/2025 § Σχολιάστε
«το να έχεις ως μόνη βεβαιότητα τη σοφία της αβεβαιότητας, δεν απαιτεί μικρότερο σθένος»
Stratos Fountoulis, Opus Dei(?) 33, mixed media on canvas 60x60cm, 2005
Ο Κωστής Παπαγιώργης είχε κάποτε γράψει στα πλαίσια αναφοράς του σε μια τότε («Αρτισύστατοι πεζογράφοι 19.10 1997») διαπίστωση εκείνου και άλλων εκείνη την εποχή, για έναν υπερκερασμό στη νεοελληνική «ποίηση»-ναι, με εισαγωγικά- και που ανεμένετο, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, μια στροφή στην πεζογραφία. Δεν θα επεκταθώ στις αποσαφηνίσεις του Κ.Π. όσων αναφορά τις διαπιστώσεις του, στέκομαι σε μία μόνο παράγραφό του: «… η λογοτεχνία δεν δημιουργεί τον κόσμο με αλήθειες, αλλά με ψέματα. Μόνο με τα χρόνια και τη δουλειά αντιλαμβάνεται κανείς ότι το άμεσο βίωμα –απαραίτητο σαν φροντιστήριο- δεν διδάσκει λογοτεχνία. Όσο κοινότοπη κι αν είναι αυτή η αρχή, αξίζει πάντα να την τονίζουμε: για να πείσει ένα γραφτό πρέπει να είναι πλάσμα της φαντασίας, νεοσύστατη ζωή· αντίθετα όλες οι καταγραφές που γίνονται με αφελή απόδειξη ταυτότητας δεν πείθουν ή τουλάχιστον δεν ενδιαφέρουν. Η αληθινή λογοτεχνία περιγράφει έναν κόσμο όπου κανείς δεν έζησε, όσο οικείος κι αν δείχνει»[1]
Φυσικά ο Κ.Π. δεν είναι ο πρώτος που κάνει αυτές τις διαπιστώσεις, αρκεί να θυμηθούμε το «η ζωή μιμείται την τέχνη πολύ καλύτερα από ότι η τέχνη μιμείται τη ζωή» του Όσκαρ Ουάιλντ ή τον σύγχρονο Μίλαν Κούντερα που συμπεραίνει: «Χωρίς την παρουσία του ύψιστου Κριτή, ο κόσμος εμφανίζεται ξαφνικά μέσα σε μια επικίνδυνη αμφισημία. Η μία και μοναδική Θεία Αλήθεια αποσυντέθηκε σε μυριάδες σχετικές αλήθειες, διάσπαρτες ανάμεσα στους ανθρώπους. Έτσι γεννήθηκε ο κόσμος των Νέων χρόνων και μαζί του το μυθιστόρημα, είδωλο και πρότυπό του» και που στη συνέχεια συμπεραίνει ότι εάν το να νοήσεις μαζί με τον Καρτέσιο το «σκεπτόμενο εγώ» είναι μία στάση που ο Χέγκελ κρίνει ως ηρωική, αλλά μήπως εξίσου ηρωική δεν είναι η απόλυτη αμφισημία του Θερβάντες για να αντιμετωπίσει όχι μία μόνο κατ’ ανάγκη, απόλυτη αλήθεια, αλλά ένα πλήθος από σχετικές αλήθειες που αντιφάσκουν μεταξύ τους, «αλήθειες ενσωματωμένες σε φανταστικά εγώ που ονομάζονται μυθιστορηματικά πρόσωπα», και συνεχίζει: «το να έχεις ως μόνη βεβαιότητα τη σοφία της αβεβαιότητας, δεν απαιτεί μικρότερο σθένος».[2]
Ο νατουραλιστής Ζολά όσο και εάν προσπάθησε να αποδώσει με όλες τις δυνάμεις του τεράστιου ταλέντου που πράγματι διέθετε, την πιστότητα της ζωής και της κοινωνίας, δεν απέφυγε ούτε τον κανόνα του φανταστικού εγώ αλλά ούτε και τα μυθιστορηματικά πρόσωπα. Οι νατουραλιστικοί, λεγόμενοι κανόνες του, δεν βρήκαν την ανταπόκριση που άξιζαν στο χρόνο (διαβάζεται ελάχιστα) λόγω του απροσδιόριστου της ανθρώπινης συμπεριφοράς, ή λόγω του χάους της αμφισημίας που διαποτίζει τον άνθρωπο και την έκβαση των κοινωνιών που αυτός δημιούργησε και συνεχίζει να δημιουργεί, αλλά και λόγω της ραγδαίας ανάπτυξης της φιλοσοφικής, αισθητικής και κριτικής σκέψης –αντιθέτως, το έργο του κατά πολύ παλαιότερου του Ζολά, του Θερβάντες αντέχει, συνεχώς επανεκδίδεται, διαβάζεται και στις μέρες μας, σε όλο τον πολιτισμένο κόσμο.
Η ραγδαία ανάπτυξη της κοινωνικής ευμάρειας σε πλατύτερα κοινωνικά στρώματα και τάξεις μετά τα μέσα του 19ου αιώνα, αναπτύχθηκε και ο καθοριστικός ρόλος του ανώνυμου αναγνώστη που με την αγοραστική του δύναμη και αυξανόμενη γνώση καθορίζει και επηρεάζει το βιβλίο και φυσιολογικά τον συγγραφέα που δεν μπορεί πλέον να τον αγνοήσει, αλλά αυτό είναι μία άλλη συζήτηση με την οποία, ίσως επανέλθω. Θέλω μόνο επιγραμματικά να τονίσω τη σπουδαιότητα της νέας αυτής αυξανόμενης επιρροής του αναγνώστη, και κατά πόσο στα τέλη του 19ου-αρχές του 20ου αιώνα λαμβάνονταν πλέον πολύ σοβαρά υπόψη από τους δημιουργούς, χαρακτηριστικά ο Προυστ, που ως γνωστόν διάβαζε πολύ και με πάθος αναφέρει: Είναι ίδιον της μετριότητας να ισχυρίζεται «ότι το να αφηνόμαστε να μας καθοδηγούν τα βιβλία που θαυμάζουμε, αφαιρεί από την κριτική μας ικανότητα μέρος της ανεξαρτησίας της».[3] Η αλληλεπίδραση συγγραφέα/καλλιτέχνη- ανώνυμου αναγνώστη/καταναλωτή είναι πλέον γεγονός και που στο εξής θα υποχρεώσει τους δημιουργούς να αλλάξουν οριστικά τον τρόπο της έκφρασής τους γενικότερα.
Στο θέμα μας. Ας πάρουμε την κατάλληλη δημιουργική απόσταση από την πολύτροπη πραγματικότητα που θα μας επιτρέψει να την κατανοήσουμε καλύτερα, αυτό άλλωστε είναι η τέχνη. Ας πάρουμε επίσης τις αποστάσεις μας από τους προσδιορισμούς του χώρου και του χρόνου για την καταγραφή ενός οιουδήποτε συμβάντος στον κόσμο. Η τέχνη δεν απαιτεί την αλήθεια, αλλά την αληθοφάνεια.
Για τον Μπόρχες, και για πολλούς μετά από αυτόν, η μόνη πραγματικότητα είναι η γραμμένη λέξη, τίποτα πέραν αυτής· τίποτα δεν υφίσταται, είναι η μόνη οντολογικά πραγματική και η πραγματικότητα αυτή υπάρχει εφόσον υπάρχει και αναφέρεται στο γραπτό λόγο, στα κείμενα.
Τελειώνω με ένα έξοχο, σύντομο αφήγημα του δικού μας Ε.Χ. Γονατά, Τα μοσχοβούβαλα:
‘Σέρνει με το λουρί απ’ το λαιμό δυο υπέροχα κανελλιά μοσχοβούβαλα. Δίπλα της οι δυο κόρες της καμαρωτές και υπάκουες την ακολουθούν χοροπηδώντας ναζιάρικα. Ξαφνικά το ένα μοσχαράκι γυρίζει και χωρίς προφανή λόγο χώνει μια γερή δαγκωματιά στο μπούτι του πιο μικρού κοριτσιού. Η μικρούλα βγάνει τότε απ’ την τσέπη της ποδιάς της ένα μαχαιράκι και περνώντας το μπροστά απ’ τα μάτια του ατίθασου ζώου, σφίγγοντας τα δόντια, αρχίζει να χαράζει τη ράχη του, απ’ όπου τρέχει άφθονο αίμα, ενώ του λέει: «Αυτό για να σε συνετίσει, για να σου γίνει μάθημα να μην το επαναλάβεις ποτέ», και συνεχίζει να προχωρά, χοροπηδώντας ναζιάρικά’.
____________
[1] Κωστή Παπαγιώργη, Υπεραστικά, εκδόσεις Καστανιώτη
[2] Μίλαν Κούντερα, Η τέχνη του μυθιστορήματος, εκδόσεις Εστία
[3] Μαρσέλ Προυστ, Ημέρες ανάγνωσεις, εκδόσεις Ίνδικτος
©Αγριμολόγος
A’ δημοσίευση 18/08/2025
αγριμολογος 