αγριμολογος

πως να γράψει κανείς απλά αφού κοιτώντας γύρω μας βλέπουμε σχήματα που ανασυσταίνονται συνεχώς στη μνήμη και επανέρχονται ως μαγιά της καθημερινότητας που διασπάται σε αλήθειες πολλών αποχρώσεων, ή επιστρέφουν σαν σχήματα προς σκιαγράφηση· έτοιμα για γοητευτικές αποκαλύψεις, άκαμπτα στη κίνηση του χρόνου· περιμένουν την επιλογή μας που θα δώσει όνομα, χάρη και· ίσως ανυπότακτη ευκινησία.

Τώρα που καλοκαίριασε, θυμήθηκα το βιβλίο του προπέρσινου καλοκαιριού στη Χίο, το αγόρασα από κάποιο όμορφο ξενοδοχείο του Κάμπου, εξαιρετικό, μου διαφεύγει το όνομά του. Αγοράσαμε διάφορα γλυκά του κουταλιού σε καλαίσθητα βαζάκια και αυτό το…βιβλίο του ζωγράφου Γιώργου Μουτσάτσου, «Σήματα Εσπεριδοειδών Χίου». Το καλύτερο αναμνηστικό που θα μπορούσα να κουβαλήσω στις αποσκευές μου. Μεγάλου μεγέθους, ματ χαρτί υψηλής ποιότητας. Στο βιβλίο υπάρχουν συγκεντρωμένα τα σήματα εσπεριδοειδών της Χίου. Λογότυπα, οι γραφικές τέχνες και η γοητεία της παλιάς τυπογραφίας, όλα παρελαύνουν στα μάτια του αναγνώστη. Βιβλίο-νόστος μιας ξεχασμένης εποχής, τότε που τα Χιώτικα προϊόντα, και δη τα εσπεριδοειδή αλώνιζαν τις ξένες αγορές. Το μεράκι του κ. Μουτσάτσου είναι διάχυτο σε όλη αυτή τη φροντισμένη έκδοση-κατάθεση συλλογικής μνήμης. Ψιλόχαρτα με την υφή κινέζικου χειροποίητου χαρτιού που διακρίνονται με την άριστη φωτογράφιση σε κάθε σελίδα. Κοιτάζοντας αυτά τα πολύτιμα κειμήλια άλλων εποχών, έχεις την αίσθηση ότι περιδιαβαίνεις παλιά σοκάκια γεμάτο από το άρωμα της αγοράς, νιώθεις εμπόρους και πελάτες να παζαρεύουν, σκέφτεσαι ξεχασμένα μπαούλα σε πατάρια, κιτρινισμένες διαφημίσεις, προϊόντα και ιδέες –αυτά πάνε πάντα μαζί• το νιώθεις μέσα σε αυτές τις σελίδες. Ετικέτες για μανταρίνια, πορτοκάλια, λεμόνια. Σκέφτεσαι εκείνα τα παλιά λιμάνια, τα πολύβουα με τους ξυπόλυτους εργάτες να κουβαλούν τα προϊόντα αυτά σε αραπιές, ανατολές, παρίσια και λόνδρες, σκέφτεσαι ναύτες Μαλτέζους, Χιώτες και πειρατές. Όπως εκείνες τις παλιές πειρατικές ταινίες και τη Μυστηριώδη Νήσο.
Στη σημείωση τις έβδομης σελίδας, πριν από το πρόλογο του κ. Μουτσάτσου, διαβάζουμε:

«Ευανθείς παράδεισοι και ευθαλείς λειμώνες
το μεν έαρ καταρωματίζουσι την περίχωρον
δια της ευωδίας των εσπεριδοειδών,
τον δε χειμώνα πλουτίζουσι τους κατοίκους δια
των καρπών των»

Από χειρόγραφο του 1810.

Ένα έργο τέχνης, είχε πει ο Beuys, δεν μιλά, ενεργεί. Ακόμα και το τι πρόκειται να αντιμετωπίσουμε εξετάζοντας ένα γλυπτό ή ένα σχέδιο, το ουσιαστικό δεν είναι η ανάλυση ή η επεξήγηση που υποβάλλει, οι λέξεις ή οι σκέψεις που μεταβιβάζει, αλλά η δράση ή αντίδραση που το γλυπτό ή το σχέδιο αυτό παράγει

…………..

photo: Iphigenie/Titus Andronicus, 1969. Perfomance, Experimenta 3, Franfurt (Ph. DR)