Dat Rosa Mel Apibus «Το ρόδο προσφέρει μέλι στις μέλισσες» Robert Fludd, Φρανκφούρτη, 1629

…από το εξαίσιο Pervigilium Veneris που ανέβασε σήμερα (τι ιδέα!) ο Γιώργος Μίχος…

Τι μου θύμισε. Παιδικά χρόνια σε χώρες νότιες, μακρινές, «παιδικά», ανήσυχα διαβάσματα – στίγματα που κουβαλούμε ακόμα. Κι η αίσθηση που δημιουργεί το:
«Perdidi Musam tacendo, nec me Phoebus respicit.»… που δεν έπαψε ποτέ να στοιχειώνει εμμονές. «Κατέστρεψα την Μούσα επιμένοντας στη σιωπή. Ακόμη κι ο Φοίβος πια με αγνοεί» (ελεύθερη δική μου μετάφραση…)

μα χτες, κυριακάτικα κύριε Μίχο;

.

.

«Παλατινή Ανθολογία, σαν ρόδο υποπόρφυρο...» του Ι.Ν.Κυριαζή, Εκδόσεις Ενδυμίων , 2009

Απόσπασμα από τον πρόλογο του βιβλίου
“Στον ανήφορο της παιδικής ηλικίας, η πορεία μου προς τα γράμματα σκόνταφτε στα ηλιοβασιλέματα.Τ’ απογεύματα στο σχολείο, περισσότερο κι απ’ τον Οιδίποδα με βασάνιζε μια κόκκινη κιμωλία που μουτζούρωνε τα γραμμένα στον πίνακα – τυφλωμένος κι εγώ, μα από το δράμα του ήλιου…Κι όπως κάνουν στα παιδιά για να μη δουν το τέλος ενός ανθρώπου, τραβούσε τις κουρτίνες ο καθηγητής κι έμενα μ’ ένα εξακολουθητικό υπερσυντέλικο φως να συνοψίζει το συσκοτισμένο μου μέλλον.
Ίσως γι’ αυτό αγάπησα τις λέξεις – γιατί αυτές δεν τέλειωναν ποτέ. Μα κι έτσι αβασίλευτες, ακηδεμόνευτες, μια χαρά κατάφερναν να κηδεύουν τα παιδικά μου μάτια, νιογέννητες αυτές, στα σπλάχνα των αρχαίων κοιμωμένων…, ήθελα να πω, κειμένων.

Η Παλατινή Ανθολογία έμεινε εν πολλοίς ανέγγιχτη από την εκπαιδευτική διαδικασία.Η τολμηρή της θεματολογία πιθανόν την κράτησε μακριά από τη σχολική ρουτίνα.Έτσι η επαφή μου μαζί της είχε κάτι από ανεπαίσθητο τρίψιμο ώμου σε κοριτσίστικο στήθος, ως υλικό κατοπινής ονείρωξης.
Τα επιγράμματα της Παλατινής τα είδα σαν συνθήματα των νεκρών στους πάλλευκους τοίχους του θανάτου, ερωτικά sms που ανταλλάσσουν χαμένα ζευγάρια στον Άδη, νεύματα αγάπης από σβησμένα πρόσωπα.
Ποιήματα μικρά μα κι απέραντα τρυφερά, παλιά μα κι απέθαντα, ολοζώντανοι ρυθμοί για έναν πένθιμο χορό της γλώσσας, δίστιχες ράγες δακρύων, αναπαλμοί καρδιάς στο στήθος άψυχων ονείρων · αυτό είναι για μένα η Παλατινή…
Σιγά-σιγά, μεταφράζοντας τα επιγράμματά της, άρχισα ν’ αγαπώ τους ποιητές της κι ιδιαιτέρως τους ανώνυμους, απ’ τους οποίους διασώθηκε μόνο η λάμψη κάποιου δίστιχου.Μ’ αρέσει να τους σκέφτομαι με σκοτεινό πρόσωπο να βουλιάζουν μες στους αιώνες ρίχνοντας πίσω τους χρυσά γράμματα, για να τους βρούμε…”

«Γδύσου κι άσε τα μέλη μου τα μέλη σου να βρούνε
κι ανάμεσά μας, τίποτε – τα πάντα ας ενωθούνε.
Ακόμη και το αραχνωτό υφαντό που σ’ αγκαλιάζει
με τείχος αδιαπέραστο της Βαβυλώνας μοιάζει.
Τα στήθη μου στα στήθη σου, τα χείλη μου στα χείλη,
μα τ’ άλλα ας κρύψει η σιωπή – μ’ αυτήν είμαστε φίλοι.»

(V 252. ΠΑΥΛΟΥ ΣΙΛΕΝΤΙΑΡΙΟΥ)

….

125 επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας και 15 αποσπάσματα από το ευρύτερο πεδίο της αρχαίας ελληνικής ποίησης επιλέγονται με κριτήριο την ποιητική συγκίνηση που προκαλούν και αποδίδονται με έμμετρους ομοιοκατάληκτους στίχους, σε αναλογία με τη χαμένη πια προσωδία των ποιημάτων αυτών στο πρωτότυπο.Η δίγλωσση έκδοση προσφέρει τη δυνατότητα παρακολούθησης των μεταφραστικών επιλογών σε σχέση με τη γλώσσα-πηγή.

Ενδεικτικό του τρόπου προσέγγισης της Παλατινής είναι το κάτωθι απόσπασμα από τον πρόλογο του βιβλίου:
«Τα επιγράμματα της Παλατινής τα είδα σαν συνθήματα των νεκρών στους πάλλευκους τοίχους του θανάτου, ερωτικά sms που ανταλλάσσουν χαμένα ζευγάρια στον Άδη, νεύματα αγάπης από σβησμένα πρόσωπα.
Ποιήματα μικρά μα κι απέραντα τρυφερά, παλιά μα κι απέθαντα, ολοζώντανοι ρυθμοί για έναν πένθιμο χορό της γλώσσας, δίστιχες ράγες δακρύων, αναπαλμοί καρδιάς στο στήθος άψυχων ονείρων · αυτό είναι για μένα η Παλατινή…»
…
14. Αλκμαν, 89

εὕδουσι δ’ ὀρέων κορυφαί τε καὶ φάραγγες
πρώονές τε καὶ χαράδραι
φῦλα τ’ ἑρπὲτ’ ὅσα τρέφει μέλαινα γαῖα
θῆρες τ’ ὀρεσκῷοι καὶ γένος μελισσᾶν
καὶ κνώδαλ’ ἐν βένθεσσι πορφυρέας ἁλός·
εὕδουσι δ’ οἰωνῶν φῦλα τανυπτερύγων.

Φαράγγια, λόφοι και βουνά, χαράδρες, δες, κοιμούνται
και τα ερπετά της μαύρης γης καθόλου δεν κουνιούνται.
Των μελισσών το γένος δες, στον ύπνο που εγλυκάθη,
τα κήτη μες στης θάλασσας της σκοτεινής τα βάθη,
των μακροφτέρουγων πουλιών το σμήνος που εβουβάθη.

15. Ομήρου Ιλιάδα, Ζ 146-149

οἵη περ φύλλων γενεή, τοίη δὲ καὶ ἀνδρῶν.
φύλλα τὰ μὲν τ’ ἄνεμος χαμάδις χέει, ἄλλα δὲ
θ’ ὕλη τηλεθόωσα φύει, ἔαρος δ’ ἐπιγίγνεται ὥρῃ·
ὥς ἀνδρῶν γενεὴ ἡ μὲν φύει ἡ δ’ ἀπολήγει.

Θνητές γενιές, σκορπάτε σαν τα φύλλα-
βάζει στη θέση σας άλλα η φύση,
ώσπου κι αυτά μια μέρα θα σκορπίσει
φύσημα ανέμου σαν ανατριχίλα.

*”Παλατινή Ανθολογία, σαν ρόδο υποπόρφυρο…” του Ι.Ν.Κυριαζή, Εκδόσεις Ενδυμίων , 2009.
Αποκλειστική διάθεση: Βιβλιοπωλείο Ναυτίλος, Χαριλάου Τρικούπη 28, Αθήνα

**Από το blog του Ιωάννη Ν. Κυριαζή

COPYRIGHT © Ι.Ν.Κυριαζής

…

Ευχαριστώ τον Γιώργο Μίχο που είχε την καλοσύνη να μου προσφέρει το θαυμάσιο βιβλίο του Ι.Ν. Κυριαζή – ένα από τα καλύτερα δώρα σε περίοδο Χριστουγέννων στην πατρίδα.

.

.