αγριμολογος

Γράφει ο Σταύρος Σταμπόγλης 

Στράτος Φουντούλης: “Σημειωματάριο βαρύτητας”, πεζά και άλλα, Προλόγισμα από τον Δ. Φύσσα, ΑΩ Εκδόσεις – Μάρτιος 2021

Παρατηρείς την επεξήγηση «πεζά και άλλα». Ανοίγεις, αντικρίζεις τη δομή και νομίζεις πως έχει μπροστά σου πρόζες. Λες, θα πρόκειται για μικρό – διηγήματα. Και συνεχίζοντας  αντιλαμβάνεσαι  πως δεν είναι ακριβώς έτσι.  Εκείνο που υπερβαίνει εδώ είναι το «…και άλλα». Το μόνο βέβαιο εξ αρχής πως δεν πρόκειται για απλή ανταπόκριση γεγονότος και συναισθημάτων. Και τι μπορεί να συμβαίνει; Μα ανάδυση ουσιών απ΄ την άβυσσο. Από την επίγευση της καθολικότητας του έρωτα μέχρι την αγωνία κατά της λήθης. Λήθη μπορεί να σημαίνει και θάνατος. Αλλά εδώ  η σιωπή φτάνει ομολογία, εξομολόγηση καθώς προάγεται διάλογος με αφαιρετικές αρετές. Απαγγέλλεις∙ εξαιρετικοί ήχοι εν οικονομία και οφειλόμενο πένθος:  [«Ήρθες χτες στο νου μου∙ στεκόσουν εκεί βρεγμένη λίγο πάνω από το έδαφος, φορούσες όλο κι όλο ένα άσπρο καπέλο, ήταν κι άλλοι τριγύρω, σε κοίταζαν όπως κοιτούν κομμένο λουλούδι, κι ήσουν μόνη∙ κι ένοιωσα να πλανιέται άρωμα γιαπωνέζικου γιασεμιού…», απόσπασμα από τον ήχο SEPIA VII»]. Όπου η μνημοσύνη μετασχηματίζεται σε αναγκαίο στοιχείο της αγάπης εν ζωή.

Συνάντησα εδώ ένα ψηφιδωτό από σταγόνες αβύσσου καθώς η γραφή, βαθιά σμίλευση,  διεισδύει στο γεγονός, το διαπερνά και ταχύτατα φθάνει στο θεμελιώδες . Πρόκειται για κείμενα όπου η ποιητική, άλλοτε μοιάζει με άστρο καρφιτσωμένο στη θάλασσα της μνήμης, άλλοτε με στίχο κεκρυμμένο να κρυφακούει την διήγηση, άλλοτε με ήχους όπου το αστραπιαίο της ταχύτητας εξαφανίζει διαφορές και αποστάσεις ανάμεσα στα είδη της γραφής. Η αφαίρεση μετασχηματίζεται σε πολλαπλασιασμό πίσω από την πρώτη έννοια της κατανόησης, [«… Όμως μετά το τέλος όλων των ερωτημάτων , υπάρχει η παύση…», – «…Ξέρουμε ότι είμαστε για ένα διάστημα καταδικασμένοι να πάρουμε θέση ανάμεσα στους ζωντανούς…», αποσπάσματα από τον ήχο ΤΟ ΑΓΌΡΙ ΚΑΙ Ο ΥΠΝΟΣ»].  Διήγηση με υπόστρωμα ποίησης  και το αντίστροφο.

Υπάρχει μια κιστέρνα κάτω απ΄ την επιφάνεια των σελίδων. Εκεί ο Στράτος Φουντούλης, ως εξαιρετικός μάστορας του γραπτού λόγου, συγκεντρώνει το βρόχινο της οδύνης. Χρόνια βροχή και ήχοι σ΄ έναν ελάχιστο τόπο. Θυελλώδης αρχή του τρεχούμενου και της συνάφειας. Μπόρες, ποτιστική βροχή, ψιχάλες, ανομβρία, λίβας. Σύννεφα, γουλιές ουρανών  και μαύρο βότσαλο της λάβας, φυτεμένα στην αυλή του ποιητή. Κι αν δεν τολμά να ομολογήσει την ποιητική του, η ποιητική αυτό-προσδιορίζεται, αυτό-υποστηρίζεται, προαγόμενη σε βαρύτητα με φτερά. Σημειωματάριο ρυθμών ή ρυθμολογία επιβίωσης. Ανάλυση υπό συμπύκνωση σε συνθήκες αγωνιώδους αποδοχής. Ασκητική γραφή. Συχνά θυμίζει μετάφραση αγιογραφιών τυραννισμένων απ΄ την υγρασία και τον άνεμο, την άπνοια και την ξηρασία.  Ό,τι εισβάλει απ΄ τις κατακρημνίσεις του χρόνου. Σώμα ολοκληρωμένο της συντριβής, ίχνη σχεδίων και χρώματα, παράξενες σκιάσεις από αλλεπάλληλες καταστροφές∙ οντότητες καθώς διαφεύγουν την λήθη και τον θάνατο. Κάθε λέξη με τις αιχμές και τις στρογγυλάδες του πολύτιμου. Φθάνεις στην αφετηρία της συγκρότησης αφού διαπεράσεις τον καθρέφτη σου, [«…οι αναχωρήσεις έχουν πάντα αποθηκευμένη θλίψη ιδιαιτέρως οι χαρούμενες. Θυμάσαι. Το αεράκι ανέμιζε τις πρόχειρα κολλημένες υδατογραφίες στον τοίχο∙ «πρόσεχε τις σκάλες» ακούς∙ το ακούς. Επανέρχεται, ψυθιριστά. Θυμάσαι. Μέρες εικόνες. Φωτεινές λέξεις στο σκοτάδι…», απόσπασμα από τον ήχο «ΘΑΝΑΤΟ ΨΙΘΥΡΙΖΕ Ο ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ»]. Στερεομετρία άνωθεν, γεωμετρίες κάτωθεν. Δαιδαλώδης σύνθεση αλλά κατανοητή γιατί πάντα ανήκει στο αληθινό,  στο κοινό μαρτύριο της επιβίωσης .

Δέχομαι ετούτη την γραφή. Με κερδίζει με το άρωμα, τον ήχο, τον τόπο, τα πλήθη των εννοιών πίσω από την παράταξη των λέξεων, σαν ποιητική συνθήκη ελλειπτικότητας, [«… Ο κύριος Τπτ έχει μελετήσει με κάθε λεπτομέρεια το είδος των ταλαντεύσεων του θηράματος ανάλογα με το τι (θα) ονειρεύεται, Στην ακραία , λέμε τώρα, στη σπάνια περίπτωση που το θήραμα νιώσει -αν και αυτό θεωρείται απίθανο- άβολα, ή του δημιουργηθούν ψευδαισθήσεις περί δραπετεύσεως, τότε ο κύριος Τπτ θα του αφαιρέσει  αργά, συστηματικά, τμήματα του σώματος του, έως ότου αυτό ξεψυχήσει…», απόσπασμα από τον ήχο «ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΤΠΤ»]. Η αποτύπωση του γεγονότος με σαφήνεια νεορεαλισμού, ασπρόμαυρες εικόνες και Αισχύλεια επίγευση επιχρωματισμών. Το αναπόφευκτα τραγικό κάτω απ’  το ενιαίο του  σύμπαντος.

Ολοκληρώνω  με μια ακροτελεύτια  στροφή, ή αποστροφή της τεθλασμένης διήγησης –στην ουσία οδηγίες αποτύπωσης γεγονότων- με τίτλο ΝΩΠΑ ΡΟΔΟΠΕΤΑΛΑ από το περίφημο Σημειωματάριο βαρύτητας του Στράτου Φουντούλη. Η ένταση του καθημερινού υπερρεαλισμού επικαλύπτει την πιθανή εμμονή για απλή πρόζα.  Εδώ αποκαλύπτεται η βασική ιδέα ως αιτία  γραφής καθώς το προσωπικό βίωμα προάγεται σε δείκτη καθολικής οδύνης, «…Θυμάμαι τότε που πίστευες ότι το ψάρι είναι ψάρι και όχι μία αποσυνδεδεμένη γλώσσα δίχως πτερύγια∙ τώρα η σχέση μας βρίσκεται σε αδιέξοδο. Φτάνουμε στο μπαρ. Πιάνουμε τραπέζι. Τοποθετώ το κεφάλι μου σαράντα πέντε μοίρες γωνία στον τοίχο. Ποτό και τσιγάρο επειγόντως. Παρατηρώ τις κινήσεις του καπνού να αιωρούνται αμήχανα στον πάτο του ποτηριού∙ σχεδιάζω κύκλους στην πετσέτα και τα βλέφαρά μου σκορπίζονται σαν νωπά ροδοπέταλα. Θέλω να σου πω κάτι.

Πες μου.  

Ο ήλιος είναι το μάτι του θηρίου».  

Προσοχή, ο αναγνώστης πρέπει να βρίσκεται σε επιφυλακή. Η γραφή του Στράτου Φουντούλη δεν είναι κρυπτική αλλά ορίζεται από την ένταση της συμπύκνωσης. Και τότε η μνημοσύνη, και η καθημερινότητα που την κουβαλά, δημιουργούν συνθήκες και καταστάσεις πολύτιμης ποιητικής. Το ποίημα υπάρχει παντού στο Σημειωματάριο της βαρύτητας.

◉

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.