αγριμολογος

Το 1834, Θεόφιλος Γκωτιέ, σε ηλικία εικοσιτριών χρόνων και συγγραφέας της Δεσποινίδος ντε Μωπέν προλογίζει το μυθιστόρημά του με μια μακριά εισαγωγή που θα εξελιχθεί όχι μόνο σε μανιφέστο της λεγόμενης «τέχνης για την τέχνη», αλλά, γενικότερα, σε εύγλωττη αντίδραση μιας εξεγερμένης γενιάς εναντίον όσων «έχουν μνε νοικοδομήσουν την κοινωνία από την κορυφή ως τα νύχια»:

Όχι, όχι και πάλι όχι, ανόητοι, ηλίθιοι και δύσμοιροι. Από ένα βιβλίο δεν παράγεται σούπα ― ένα μυθιστόρημα δεν είναι ένα ζευγάρι μπότες· ένα σονέτο δεν είναι σύριγγα· ένα δράμα δεν είναι σιδηρόδρομος, δεν είναι ένα αντικείμενο εκπολιτιστικού και ωφελιμιστικού ενδιαφέροντος και δεν οδηγεί την ανθρωπότητα στη οδό της προόδου.

[…] Ο Γκωτιέ όμως πιστεύει ότι εναντί0ν της διαδεδομένης χυδαιότηταςδεν είναι αρκετή μια ήπια αντίδραση. Αντίθετα, βασιζόμενος στο παράδοξο στυλ του, ωθεί μέχρι τα άκρα την επίθεσή του κατά του ωφελισμισμού πλέκοντας ένα προκλητικό και ριζοσπαστικό εγκώμιο του άχρηστου:

Το πραγματικά ωραίο δεν χρησιμεύει σε τίποτα. Οτιδήποτε είναι χρήσιμο είναι και άσχημο, διότι είναι η έκφραση μιας ανάγκης και οι ανάγκες του ανθρώπου είναι βρόμικες και απεχθείς, όπως η φτωχή και πλημμελής φύση του. Το πιο χρήσιμο μέρος μιας κατοικίας είναι το αφοδευτήριο.

*

[από το βιβλίο του Nuccio Ordine, Η χρησιμότητα του άχρηστου, μτφρ: Ανταίος Χρυσοστομίδης, εκδόσεις Άγρα.

◉

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.