το Τσακάλι και ο Λύκος
29/12/2016 § Σχολιάστε
Μία φορά και έναν καιρό, το Τσακάλι και ο Λύκος προσλήφθηκαν από έναν άνθρωπο ως έμμισθοι υπηρέτες. Καταμεσής της νύχτας το Τσακάλι σηκώθηκε κρυφά και άλειψε την ουρά του Λύκου με λίπος· στη συνέχεια, έφαγε την υπόλοιπη ποσότητα αποθηκευμένου λίπους στο σπίτι. Το πρωί, ο άνθρωπος ξυπνά, βλέπει όλο το λίπος εξαφανισμένο, και αίφνης σκέφτηκε, γνωρίζοντας τον χαρακτήρα του, το Τσακάλι. «Για πήγαινε δες την ουρά του Λύκου», δήλωσε ο κανάγιας, «και θα δεις ποιος είναι ο κλέφτης». Ο άνθρωπος πήγε, είδε την πασαλειμμένη ουρά του Λύκου με το λίπος, και στη συνέχεια άρχισε να τον χτυπά τόσο άγρια, που παραλίγο να αφήσει εκεί την τελευταία του πνοή.
*
[Πατροπαράδοτο Νοτίου Αφρικής (κυρίως Ζulu, Xhosa, Ndembele) σε ελεύθερη απόδοση του αγριμολόγου]
Κλείνοντας εισιτήρια Aegean από εδώ, ενισχύετε τις Στάχτες
[περί θρεπτικού, σαδιστικού περιεχομένου·
09/12/2016 § Σχολιάστε
Πυρήνας του σαδισμού, κοινός σ’ όλες του τις εκφράσεις, είναι το πάθος να έχει κανείς απόλυτο και απεριόριστο έλεγχο πάνω σ’ ένα ζωντανό πλάσμα, είτε ζώο είτε παιδί, είτε άντρα είτε γυναίκα. Το ν’ αναγκάσουμε κάποιον να δοκιμάσει πόνο ή εξευτελισμό χωρίς να μπορεί να προστατέψει τον εαυτό του είναι μια εκδήλωση απόλυτου ελέγχου άλλα όχι και η μοναδική. Το άτομο πού ασκεί απόλυτο έλεγχο πάνω σ’ ένα άλλο ζωντανό πλάσμα κάνει αυτό το πλάσμα αντικείμενο του, ιδιοκτησία του, ενώ ταυτόχρονα γίνεται θεός γι’ αυτό το πλάσμα. […] Ο σαδισμός δεν έχει ουσιαστικά πρακτικό σκοπό, δεν είναι «επιφανειακός» αλλά μορφή αφοσίωσης. Είναι η μεταμόρφωση της αδυναμίας στην εμπειρία της παντοδυναμίας, είναι η θρησκεία των ψυχικά ανάπηρων. […] Ο σαδιστής θέλει να γίνει κύριος της ζωής, γι’ αυτό και επιδιώκει να διατηρήσει τη ζωή στο θύμα του. Κι αυτό είναι πού τον διακρίνει ουσιαστικά από το καταστροφικό άτομο. Ο καταστροφέας θέλει να εξοντώσει το άτομο, να το εξαφανίσει, να καταστρέψει την ίδια τη ζωή, ό σαδιστής γυρεύει την αίσθηση πως ελέγχει και πνίγει τη ζωή. Ένα άλλο γνώρισμα τού σαδιστή είναι πώς τον ερεθίζουν μόνο τα αβοήθητα άτομα και ποτέ τα ισχυρά. Για παράδειγμα, δεν αισθάνεται καμιά σαδιστική ικανοποίηση αν πληγώσει έναν εχθρό σε μια μάχη ίσου προς ίσο, επειδή σ’ αυτή την κατάσταση η πρόκληση μιας πληγής δεν είναι έκφραση έλεγχου. Για το σαδιστικό χαρακτήρα μόνο μια θαυμαστή ιδιότητα υπάρχει-η δύναμη, θαυμάζει, αγαπάει και υποτάσσεται μόνο σε κείνους πού έχουν δύναμη, ενώ περιφρονεί και θέλει να ελέγχει τους ανίσχυρους πού δε μπορούν να τον πολεμήσουν. Ο σαδιστικός χαρακτήρας φοβάται όλα όσα δεν είναι βέβαια και προβλέψιμα, όλα όσα τού προσφέρουν εκπλήξεις που θα τον ανάγκαζαν ν’ αντιδράσει αυθόρμητα και γνήσια. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο φοβάται τη ζωή. Η ζωή τον τρομάζει ακριβώς επειδή από τη φύση της είναι απρόβλεπτη και αβέβαιη. […] Οι ρωμαίοι καίσαρες πρόσφεραν στο κοινό θεάματα κυρίως σαδιστικής φύσης. Η σύγχρονη κοινωνία προσφέρει παρόμοια θεάματα με τη μορφή των ρεπορτάζ στις εφημερίδες και την τηλεόραση γύρω από εγκλήματα, πολέμους, αγριότητες, όπου το περιεχόμενο δεν είναι ανατριχιαστικό, δεν είναι και θρεπτικό —όπως τα δημητριακά των παιδικών τροφών πού προωθούνται από τα ίδια μέσα μαζικής ενημέρωσης και φθείρουν την υγεία των παιδιών. Αυτή η πολιτιστική τροφή δεν προσφέρει ενεργοποιητικά ερεθίσματα άλλα προωθεί την παθητικότητα και την αδράνεια. Στην καλύτερη περίπτωση προσφέρει διασκέδαση και συγκίνηση, αλλά σχεδόν ποτέ τη χαρά• κι αυτό γιατί η χαρά απαιτεί ελευθερία…
[Erich Fromm, Η ανατομία της ανθρώπινης καταστροφικότητας – Τόμος 1ος, μτφρ: Τζένη Μαστοράκη, εκδόσεις Μπουκουμάνη 1973 via Politeianet.gr]
Κλείνοντας εισιτήρια Aegean από εδώ, ενισχύετε τις Στάχτες
‘στορίες
09/07/2016 § Σχολιάστε
9.
Ω, ερανιστές της συνωμοσίας και του παραδόξου, οι θέτοντες αιχμηρά ερωτήματα τύπου «τι μας κρύβουν και δεν μας ανακοινώνουν την ύπαρξη εξωγήινων», και οι θέτοντες μεστά ερωτήματα τύπου «Αν συναντήσεις εξωγήινο και από φόβο τον σκοτώσεις, θα πας φυλακή ή όχι;».
Και οι γνωμοδοτήσεις ειδικών (τι θυμάμαι τώρα) νομικών, όπως του επιφανούς νομικού Σάφι Αχμέντ, από τις στήλες της «Νταίηλυ Μαίηλ», που… λάμπει σαν διαμάντι σε ένα τόσο σοβαρό, με κοινωνικές επιπτώσεις ζητούμενο «Ο φόνος εξωγήινου γράφει δεν προβλέπεται από τον ανθρώπινο νόμο. Αν διαπραχθεί κάτι τέτοιο, θα κριθεί σε συνάρτηση με τις προκαταλήψεις περί ανωτερότητας της ανθρώπινης ιδιότητας και με την επίδραση που όλοι έχουμε υποστεί από έργα επιστημονικής φαντασίας. Η Ιστορία ωστόσο διδάσκει ότι όσοι διακινδύνευσαν έξοδο από τη σιγουριά της φυλής τους και τόλμησαν να εισέλθουν σε ένα στάσιμο πολιτισμό έγιναν, κατά κανόνα, δεκτοί σαν θεοί. Αν κάποιος εξωγήινος διασχίσει αστερισμούς και γαλαξίες για να μας επισκεφθεί, θα θεωρηθεί αυτόματα τόσο πολύ ανώτερός μας που κάθε σκέψη για θανάτωσή του αλλά και κάθε ανθρώπινη νομοθεσία θα φανούν ξαφνικά παρωχημένες».[1]
Ω! πως φέρουν όλα τούτα στο νου Derrid-aϊκά sophistiqué της συσκότισης συνοδευόμενα μετά της φαντεζί ορολογίας του τίποτα και του θρησκευτικού μυστικισμού ρητορικών τεχνασμάτων λιλιπούτειων· φέροντες φιλοσοφικούς μανδύες με ύφος χιλίων καρδιναλίων που ορίζουν σκέψεις και ζωές εκατομμυρίων.
*
[1]από τη στήλη «Σήματα», εφημ. Τα Νέα 23.06.1998
*
*
[διαβάστε όλες τις ‘στορίες]
‘στορίες
05/07/2016 § Σχολιάστε
9.
Girolano Cardano, από γαλλική έκδοση του 17ου αιώνα
Ιερώνυμος Καρντάνο (Girolano Cardano). Ιατρός, μαθηματικός, αστρολόγος και φιλόσοφος (1501-1576). Ιδέα δεν είχα για το άτομο και τα επιτεύγματά του. Τον ανακάλυψα «σκαλίζοντας» εδώ κι εκεί 2-3 παλιά, ελληνικά κι αγγλόφωνα, εγκυκλοπαιδικά λεξικά. Σπούδασε αρχικώς στην Παβία όπου και γεννήθηκε αλλά και στην Παδούα έως το 1525. Όταν αρχικά το μάτι μου έπεσε στις αστρολογικές του… μελέτες, θέλησα να μην συνεχίσω την ανάγνωση της σύντομης βιογραφίας του· καθώς λίγο ακόμα και θα ξεκαρδιζόμουν στα γέλια όταν διάβασα ότι την «ευδοκίμησιν της χριστιανικής θρησκείας την ερμήνευεν εκ του ωροσκοπίου του Χριστού, γεννηθέντος υπό την συζυγίαν του Διός και του Ηλίου» -μετά σκέφτηκα την εποχή του. Κάπως σοβαρεύτηκα. Ιδιαιτέρως δε· όταν τότε, τον 16ο αιώνα, ήταν «ευρέως» γνωστόν (δεν έχω καταλάβει το πώς…), ότι ο Ιουδαιϊκός νόμος, ισχυριζόταν ο Καρντάνο, έλαβε υπόσταση υπό την επήρεια του… πλανήτη Κρόνου(!). Προσωπικά δεν με εκπλήσσουν τα αλλόκοτα συμπεράσματά του, δεδομένου της περίεργης, θα μπορούσε να πει κανείς, συμπεριφορά του, καίτοι παραδέχτηκε ανοιχτά ότι ένα φάντασμα, το οποίο κληρονόμησε από τον πατέρα του, ήταν πάντα στο πλευρό του και ότι άκουγε θορύβους και ομιλίες από δαίμονες να μιλούν πίσω από την πλάτη του, ανακατεμένα όλα με μια ισχυρή μυρωδιά του θείου να πλανάται στον αέρα…
Τα επιτεύγματά του στα μαθηματικά είναι σχετικά γνωστά σε όλο τον ανεπτυγμένο δυτικό κόσμο από τον 16ο έως και τις αρχές του 18ου αιώνα. Μυθιστορηματικές ήταν οι διενέξεις του με το σύγχρονό του, επίσης γνωστό μαθηματικό Νίκολο Φοντάνα (1500-1550) με το παρατσούκλι «Ταρτάγλια» (τραυλός), οι αναφερόμενες στη λύση «εξισώσεων του τρίτου βαθμού» κλπ., αν και ποσώς μ’ ενδιαφέρουν όλα αυτά. Ως φιλόσοφος ο Καρντάνο ακολουθεί το σύστημα των Στωϊκών υπό τη μορφή που είχε διαμορφώσει ο Ποσειδώνιος «διά των περί παγκοσμίου συμπαθείας διδασκαλιών του» -περιττό να σημειωθεί ότι, ούτε και οι φιλοσοφικές του ανησυχίες με ενδιαφέρουν ιδιαίτερα.
Δύο είναι κυρίως οι λόγοι της παρούσας αναφοράς μου στον Ι. Καρντάνο, τη μία την αναφέρω λόγω κοινωνικής ευαισθησίας και την άλλη λόγω λογοτεχνικού ενδιαφέροντος.
Πρώτον: Το εκδοθέν (1557) σημαντικό κατά τη γνώμη μου· αλλά και για την εποχή, σύγγραμμά του De varietate rerum (Περί της ποικιλίας των πραγμάτων) όπου «υπεδείκνυε τρόπο καθ’ όν δύνανται να μάθουν οι τυφλοί, χρησιμοποιούντες την αίσθησιν της αφής, να αναγιγνώσκουν και να γράφουν. Προέτεινε προσέτι και σύστημα σημάτων, δια των οποίων δύνανται οι κωφοί να συνεννοούνται». και…
Δεύτερον: Οι ομοιότητες μεταξύ Καρντάνο και του θεατρικού χαρακτήρα Πρόσπερο στην Τρικυμία του Σαίξπηρ· οι οποίες, όπως μαθαίνω από την Encyclopedia Britannica, έκδοσης του 1968, πέρασαν απαρατήρητες από τους έγκυρους κριτικούς και μελετητές του Σαίξπηρ. Στην πραγματικότητα ο Καρντάνο και ο Πρόσπερο έχουν πολλά κοινά. Και οι δύο έχουν κληρονομήσει ένα φάντασμα, είναι ευγενείς από το Μιλάνο, θεωρήθηκαν μάγοι, και τέλος και οι δυο φυλακίστηκαν και εξορίστηκαν αφού βεβαίως και οι δυο προδόθηκαν από ανθρώπους της εμπιστοσύνη τους.
Απορώ πως, ειδικά αυτές οι τρανταχτές… συμπτώσεις, διέφυγαν της προσοχής του λατρεμένου μας Μπόρχες.
*
[διαβάστε όλες τις ‘στορίες]
αγριμολογος 