‘στορίες

17/05/2019 § Σχολιάστε

17.

«Διπλόφρυς»

…ο κόσμος των εικόνων που ονειρεύτηκα από τις οποίες
αποτελείται εξίσου ο στοχασμός μου και η ζωή μου…
Fernando Pessoa *

 

Χαράλαμπος Καραδιάκος. Γεννήθηκε το 1878 στην Αθήνα. Έμεινε γνωστός κυρίως με το παρατσούκλι «Διπλόφρυς» καθότι γεννήθηκε με δύο ζεύγη φρύδια πάνω από κάθε μάτι. Φοίτησε στην Ιατρική Αθηνών. Συνέχισε τις σπουδές του στη Πανεπιστήμιο της Λειψίας στη Γερμανία και διορίσθηκε βοηθός του γνωστού εκείνη την εποχή, περίφημου καθηγητή Φουχτενλάχτεν. Το 1925, μετά το θάνατο του καθηγητή Καλλινικούλη, ο Χ.Κ. τον αντικατέστησε καταλαμβάνοντας την έδρα της Έρευνας στην Ιατρική σχολή Αθηνών. Από το αρχείο της γνωστής εφημερίδας «Εστιακή» τον Μάρτιο του 1943, διαβάζουμε: «Έγραψε πλείστας μελέτας γερμανιστί, ελληνιστί και γαλλιστί, μερικάς δε με την συνεργασίαν του καθηγητού Νικολαϊτζόγλου, εκ των οποίων σπουδαιότεραι είναι: Περί ελαστικότητος των μυών, Περί της επιδράσεως του κουραρίου επί τον διά βερατρίνης δηλητηριασθέντα μύν του βατράχου, και βεβαίως την περίφημη μελέτη του, Περί των κέντρων της αναπνοής επί των ημισφαιρίων του εγκεφάλου,  όπου, σημειώνονται κάποιοι ιατρικοί ακαταλαβίστικοι, για μένα, όροι, περί της «αναπνοής που ελέγχεται από ένα πυκνό δίκτυο που εδράζεται στον κατώτερο εγκέφαλο…»,  και ότι ο βασικός αναπνευστικός ρυθμός παράγεται από ένα σύνολο νευρώνων του συμπλέγματος κλπ., κλπ.

Το σημαντικότερο όμως επιστημονικό επίτευγμα του Χαράλαμπου Καραδιάκου, ήταν παραδόξως, στη Ζωολογία, το οποίο επίτευγμα καταγράφεται σε όλα τα Scientific annals of zoology (επιστημονικά αρχεία ζωολογίας) από το 1945 έως σήμερα: την ανακάλυψη ενός είδους μικροσκοπικών μονοκύτταρων πρωτοζώων, που φέρουν το όνομα του.

Στο έγκριτο περιοδικό «Εικόνες Βιολογίας», εκδόσεις Γαλιλαίου, τ.256, Μάιος 1944, σελ. 76, διαβάζουμε την πλήρη επιστημονική περιγραφή του συγκεκριμένου πρωτόζωου:

«Γένος θηκαμοιβών της οικογενείας των διπλοφρυδών. Είναι μικροσκοπικά πρωτόζωα, άτινα απαντούν εις τα γλυκέα ύδατα. Το μονοκύτταρον σώμα των περιβάλλεται είτε από λεπτόν δερμάτιον, είτε από σφαιρικήν ή λεμονοειδή θήκην εκ χιτινώδους (όπως το περίβλημα του αστακού) ή συμφυρματοπαγούς (δηλ. ατάκτως τοποθετημένης) ύλης, η οποία εις τους δύο αυτής πόλους φέρει ανοίγματα, από όπου εξέρχονται πολλά νηματοειδή ψευδόποδα, ομοιάζοντα προς διπλήν οφρύν, εξ ού και η ονομασία του γένους: Διπλόφρυς»

 

__

[*] Fernando Pessoa, Βιβλίο της ανησυχίας, Α’ Τόμος, μτφρ. Μαρία Παπαδήμα, εκδόσεις Gutenberg

[διαβάστε τις ‘στορίες]

Advertisements

[Η απέραντη γοητεία της γραφής·

24/04/2018 § Σχολιάστε

«Πρωτοσπαθάριον»

©Dona Ruff / Fanatic 6 2014/Burn on book page/7 x 7 in.

Διαβάζω σημείωμά που είχα αντιγράψει από ένα, δεν θυμάμαι πιο, παλαιό κείμενο της δεκαετίας του 1940 που είχε κάποτε πέσει στη κατοχή μου:

Βαγενετία
Περιοχή της Ηπείρου, μνημονευομένη πολλάκις εις τα μεσαιωνικά κείμενα. Εις το νομισματικόν μουσείον Αθηνών υπάρχει μολυβδόβουλλον του Θ’ και Ι’ αιώνος ανήκον εις τίνα «Ευτρόπιον, βασιλικόν πρωτοσπαθάριον και άρχοντα Βαγενετίας». Κατά την εποχήν του Καρόλου Β’ του Ανδηγαυού και του Φιλίππου Α’ του Τάραντος, δηλαδή μεταξύ των ετών 1285 και 1331, κατέφυγον εκ της Κερκύρας αθίγγανοι, εις τους τους οποίους παρεχωρήθη εν Κερκύρα τιμάριον. Εν Ηπείρω υπάρχει και σήμερον χωρίον Βαγενήτι.

ΥΓ:
Βαγενήτι: Κοινότης της επαρχίας Δωδώνης του νομού Ιωαννίνων. Κάτοικοι 159 τη δεκαετία του 1940…
(σήμερα είναι οικισμός με το όνομα Βαγενίτι, με 76 κάτοικους -ανήκει στο Δήμο Ζίτσας, στη δημοτική ενότητα Πασαρώνος)

‘στορίες

23/12/2017 § Σχολιάστε

16.

ο ισχνός λόγος που πάχυνε

©Jeff koons, Ceramic sculpture figurative and Kitsch art (ο εν λόγω καλλιτέχνης έγινε δισεκατομμυριούχος δημιουργώντας τερατουργήματα)

Ο εκδιδόμενος ή δημοσιευμένος (γραπτός ή εικαστικός) Λόγος δεν πρέπει να απαιτεί πολύ χώρο στον εγκέφαλο, και τα εφέ είναι ιδανικά, ιδιαιτέρως δε τα ‘ειδικά εφέ’ τύπου Ο πόλεμος των Άστρων. Τα εφέ είναι ο γοητευτικότερος εχθρός της φαντασίας. Βέβαια θα μου πείτε για να δημιουργήσει ο άνθρωπος εφέ χρειάστηκε επίσης μεγάλη επινοητικότητα και φαντασία και θα έχετε δίκιο, ωστόσο και ιδιαίτερα στον γραπτό λόγο, η εξαιρετική αδιαφορία του φανατικού οπαδού των εφέ ή των φτηνών ερωτικο-συναισθηματικών πασπαλισμάτων και ψευδο-ευαίσθητων περιττών περιγραφών θα χάψει το δόλωμα αυτής της παραλογοτεχνίας και θα το χάψει ως μεγάλη λογοτεχνία. Το αυτό, η παρόμοιο, συμβαίνει όταν βλάκες παίζουν το ρόλο του ηγέτη· ψηφίζονται αδρά και χειροκροτούνται. Ο βλάκας στην προκειμένη περίπτωση μετατρέπεται σε θαυμαστό έργο τέχνης. Προσωπικότητα ολκής. Είναι μια πραγματικότητα ριζωμένη βαθιά σε συλλογικές πεποιθήσεις. Άτομα που παλαιότερα ήταν γελωτοποιοί παρέας στο γωνιακό καφενείο έγιναν στο μεταξύ διασημότητες με βαριά βιογραφικά. Κρατικοί λειτουργοί αρέσκονται στο να εμφανίζονται ειδήμονες σε θέματα τέχνης, προλογίζουν λογοτέχνες, το γεγονός αναμεταδίδεται από τα ΜΜΕ δημιουργώντας με τον καιρό λογοτεχνική ιστορία όπου και ιστορικά καταγράφεται. Μια ορχήστρα είναι όλα αυτά και επιμένει να παίζει φάλτσα και που στο τέλος οι θεατές σηκώνονται χειροκροτώντας εκστασιασμένοι. Ποιος τολμά δημόσια να εκφράσει ότι παρόμοιες τέτοιες «δημιουργίες» παλαιότερα, δεν αντιπροσώπευαν παρά μόνο Το Ισχνό που τώρα, μετά τόσων χορταστικών επαίνων, έχει Παχύνει.

[διαβάστε τις ‘στορίες]

‘στορίες

08/06/2017 § Σχολιάστε

15.

είδωλα ξεχασμένων φωτογραφιών

ο Αγριμολόγος νεαρός φαντάρος. Ρεντίνα Χαλκιδικής, Μαρτίος-Απρίλιος 1974

Το παγιδευμένο στιγμιότυπο είναι ένα σταθερό (ή μη σταθερό που με τον καιρό ξεθωριάζει αν πρόκειται για μνήμη) οπτικό είδωλο. Αποτελεί, ας πούμε, πιστή εικονική αντιγραφή της πραγματικότητας σε μια παρελθούσα χρονικά στιγμή. Χάρη στην πιστότητά του ανακαλεί με κάποια αμεσότητα το γεγονός που εικονίζει, παρ΄ όλο που το εικονίζει ακίνητο και στερημένο από τη χρονική πραγματικότητα. Παγιδευμένο στιγμιότυπο είναι και ένας δεσμός του τώρα που το κοιτάμε με το παρελθόν που έχει απωλιθωθεί (και) ως εικόνα. Ο δεσμός αυτός συνιστά ανάμνηση ταυτοποιώντας δύο χρόνους, ένα συμβολικό παρελθόν που περιέχει βιώματα και παρουσία, και λέω ‘συμβολικό’ επειδή του λείπει ο βιωματικός χρόνος· και ένα παρόν που θεάται αυτή τη συμβολιζόμενη παρελθούσα εμπειρία -ως Παρόν. Μια διττότητα του χρόνου. Διττότητα ύπαρξης. Μια διττότητα που συλλαμβάνει (έστω, προσπαθεί να) την ενότητα ανάμεσα σε δυο αντίθετες καταστάσεις, να εκμηδενίσει την μεταξύ τους απόσταση· όπου η πρώτη ζει δίχως να βλέπει τον εαυτό της· και η δεύτερη να βλέπει το παγιδευμένο στιγμιότυπο ως είδωλο/εικόνα μιας ζωής που προσπαθεί να ξαναζήσει. Στη συνείδηση. Ως χρονική απόσταση. Ως νοσταλγία που περιέχεται σε κάθε ανάμνηση και που εκμηδενίζει την (κάθε) απόσταση. Δυο αντίθετες τάσεις με ένα κοινό υπόστρωμα, αναδύονται μέσω συγκίνησης.

Ίσως. Μια φωτογραφία…

Είναι πολύ πιθανό, κατά την άποψή μου, το έναυσμα για το μυθιστόρημά του ‘Η άγνοια‘,  ο Μίλαν Κούντερα  να το εμπνεύστηκε από μια ξεχασμένη φωτογραφία που μία μέρα ξέθαψε από τον σκονισμένο πάτο ενός συρταριού: ‘Πριν φύγει είχε προσπαθήσει τη συνάντηση πρόσωπο με πρόσωπο με τα γνώριμα μέρη, με την περασμένη του ζωή, κι είχε αναρωτηθεί: Θα τον πιάσει συγκίνηση; θα μείνει ψυχρός; θα νιώσει χαρά; κατάθλιψη; Τίποτε απ’ όλα αυτά. Τα χρόνια της απουσίας του πέρασε μια αόρατη σκούπα πάνω απ’ το τοπίο της νεανικής του ηλικίας κι έσβησε ό,τι του ήταν οικείο· η συνάντηση πρόσωπο με πρόσωπο που υπολόγιζε δεν έγινε.’[*]

Όμως η αόρατη αυτή σκούπα που αναφέρει ο Μ.Κ., ξέρουμε πολύ καλά ότι σβήνει μεν, αλλά δεν δύναται να διαγράψει μεμιάς τα πάντα, διότι η ανάμνηση είναι πράγμα άναρχο κι απρόβλεπτο κι αίφνης δύναται να εμφανιστεί ως αντιφατικό σύμπλοκο στο οποίο συμμετέχουν πάντα η οδύνη και η μαγεία.

Ευτυχώς.

[*]Μίλαν Κούντερα Η άγνοια, Εστία -μτφρ: Γιάννης Χάρης

*

[διαβάστε όλες τις ‘στορίες]

Where Am I?

You are currently browsing the stories category at αγριμολογος.