ζητήματα ελευθερίας | αγριμολογος

[Τι θα πει «ψηφίζω όπως ψήφιζαν οι γονείς μου»·

28/12/2017 § Σχολιάστε

Αυτοπροσωπογραφία του αγριμολόγου (Une lettre jaimais reçue No29 -mixed media on canvas)

«Αλλοι βγήκαν αριστεροί από χουντική οικογένεια, κι άλλοι χουνταίοι με πατέρα αρχειομαρξιστή. Ετσι είναι. Η δήθεν τιμητική αναφορά στους γονείς και η εμμονή στον Εμφύλιο και το ότι μας κυνηγάνε οι χαφιέδες ακόμα είναι ναρκισσιστικός αυτο-οικτιρμός.»

Ιδεολογική κλωνοποίηση
του Γιώργου Σκαμπαρδώνη στα Νέα

Δεν είμαι από «αριστερή οικογένεια». Είμαι από μια οικογένεια – ιδεολογικό ημι-σκούμπριο: ο πατέρας ήταν κομμουνιστής και η μάνα μου βασιλόφρων. Επομένως και κατά συνέπεια, αφού η οικογενειακή καταγωγή (κατά κάποιους) οφείλει να επηρεάζει την δική μας ιδεολογία, τότε πρέπει εγώ να ψηφίζω κάτι ανάμεσα στους δύο γεννήτορες, άρα Κέντρο, δηλαδή Βασίλη Λεβέντη.

Καταρχήν δεν μπορεί ιδεολογικά να χλευάζεις το τρίπτυχο πατρίδα – θρησκεία – οικογένεια και μετά να επικαλείσαι την οικογένεια. (Ή, και την πατρίδα, αν χρειαστεί, που είναι συχνά «το τελευταίο καταφύγιο των απατεώνων», όπως είδαμε, πάλι, πρόσφατα). Δεν μπορεί να ειρωνεύεσαι μια ζωή την αστική οικογένεια ως θεσμό και μετά να λες είμαι κομμουνιστής γιατί ο πατέρας μου ήταν στον ΕΛΑΣ – αυτό συνιστά μικροαστική παρέκκλιση, κραυγαλέα αντίφαση, και εξυπακούει την έννοια της οικογενειακής ευθύνης. Ασε που έτσι δικαιώνεις εκείνους που συνελάμβαναν κάποιους, ένθεν κακείθεν, επειδή ο μπαμπάς τους ήταν έτσι ή αλλιώς, ή ο μπατζανάκης τους είπε μια κουβέντα στο καφενείο. Επειδή ο αδερφός τους πολεμούσε με τον Εθνικό Στρατό, ή με τον ΔΣΕ. Αρα είχαν δίκιο που τους συνελάμβαναν, και απ’ τις δυο μεριές: εφόσον αν ο μπαμπάς, ή ο αδερφός είναι έτσι, τότε αναλόγως προκύπτει και το παιδί ή ο ομογάλακτος, ως μηχανιστική αναπαραγωγή. Σαν την κλωνοποίηση της Ντόλι, του γνωστού προβάτου.

Αλλά και τι γίνεται αν ο μπαμπάς ήταν κομμουνιστής και μετεστράφη, ή δεξιός που αποφάσισε να επιβάλει τον κομμουνισμό; Τι απ’ τα δύο οφείλει να κάνει το τέκνο; Να είναι με το πριν του πατρός ή το μετά; Στην Μακρόνησο το 93% έγιναν δηλωσίες. Κι έπειτα; Ξέρουμε τι τράβηξαν; Και τι οφείλουν να πράξουν τα παιδιά; Αλλοι υπήρξαν γιοι δωσιλόγων, έτεροι γιοι ανθρώπων που πάλευαν να αυτονομηθεί η Μακεδονία και η Θράκη. Τι οφείλουν να πιστεύουν οι επίγονοι; Να ταυτιστούν με το ιδεολόγημα του μπαμπά, ανεξαρτήτως με την δική τους, προσωπική άποψη; Κάποιοι είναι εγγονοί των φιλο-ναζιστών που πήγαν να κάνουν κίνημα κατά του Ιωάννη Μεταξά (3 Ιουνίου 1940: Σκυλακάκης, Κοτζιάς, Γκοτζαμάνης, Τουρκοβασίλης, κ.λπ.) και συνελήφθησαν. Με ποιον οφείλουν να είναι τα εγγόνια; Με τον παππού, με τον Μεταξά, με τον Θεμιστοκλή Σοφούλη, με τον Σκαρίμπα που έλεγε «Ανάρχα και Θεοί πείθονται», ή απλώς με τον Ολυμπιακό;

Σήμερα φάγαμε κουκιά, κι αύριο κουκόζουμο; Ή, θα ακολουθήσουμε την σοφή άποψη των αρχαίων που υποστήριζαν το «Σκέπτεσθαι εξ ιδίων»; Να σκέφτεσαι, δηλαδή, μόνο με το δικό σου το μυαλό; Εκτός κι αν βγαίνουμε πανομοιότυποι από ιδεολογικές βιοτεχνίες, κι επειδή ο σημερινός μπαμπάς μπορεί να είναι υπέρ του Σώρρα, και θα ψήφιζε Σώρρα, οφείλει να κάνει το ίδιο και ο γιος, στο μέλλον, προς δόξαν της ηρωικής οικογένειας. Αν συνέβαινε και συνεχιζόταν αυτό στην Ιστορία, τότε σε τι βάθος θα μπορούσε να φτάσει; Γιατί εγώ, τώρα, να μην είμαι οπαδός του Τρικούπη, ή του Αγροτικού Κόμματος και του Ιωάννη Σοφιανόπουλου (ποιος είν’ αυτός;), εν έτει 2017;

Μιλάμε για αταβισμό του αίματος; Και γιατί αυτή η εμμονή με τον Εμφύλιο και την Κατοχή; Τι θα πει «ο μπαμπάς μου ήταν κομμουνιστής, ή εθνικόφρων, άρα είμαι κι εγώ το ίδιο»; Και πού ξέρουμε τι ακριβώς συνέβη τότε, ποια ήταν η συγκυρία και τι ακριβώς έκανε ο καθείς; Βέβαια όλοι οι πατεράδες είχαν δίκιο και κανείς δεν έσφαξε στον Εμφύλιο, παρότι είχαμε διπλάσιους σκοτωμένους Ελληνες απ’ ό,τι στην Κατοχή. Ολοι ήταν αθώοι και μόνοι κάποιοι άλλοι έκαναν αγριότητες. Πάντως ο δικός μου ο πατέρας (Θεός σχωρέστον) ήταν κομμουνιστής και της τρίτης δημοτικού. Απ’ όσο θυμάμαι αν του έλεγες το όνομα Μαρξ θα νόμιζε ότι ήταν μάρκα τσατσάρας και ταλαιπωρήθηκε, ο δυστυχής, ώς το 1968 που έφυγε – ο αδερφός του πολέμησε με τον Εθνικό Στρατό. Και οι δύο όπου και να ήταν, αυτό συνέβη κατά λάθος. Δεν ξέρανε, δεν είχαν ιδέα. Αγράμματοι άνθρωποι – ζήσανε μια τραγωδία. Ηταν τραγικοί οι ίδιοι. Για ποια ιδεολογία μπορούμε να μιλάμε; Κι εγώ δεν οφείλω να τα αντιμετωπίζω κριτικά όλα αυτά; Ή, πρέπει να κάνω την Ντόλι; Και γιατί να μην είμαι υπέρ της μάνας μου που ήταν βασιλόφρων επειδή ο παππούς μου διώχθηκε απ’ τους βενιζελικούς; Τρέχα γύρευε.

Αλλοι βγήκαν αριστεροί από χουντική οικογένεια, κι άλλοι χουνταίοι με πατέρα αρχειομαρξιστή. Ετσι είναι. Η δήθεν τιμητική αναφορά στους γονείς και η εμμονή στον Εμφύλιο και το ότι μας κυνηγάνε οι χαφιέδες ακόμα είναι ναρκισσιστικός αυτο-οικτιρμός. Και σαν να λέμε: τιμώ τον πατέρα μου για έναν λόγο, επειδή έβγαλε έναν τόσο σπουδαίο γιο. Ο οποίος επιπλέον ψάχνει και για ηρωικό παρελθόν, με την λογική: και εγώ ως γιος ήρωα (τρόπος του λέγειν) κάτι πρέπει να έχω πάρει απ’ τον επαναστάτη, ή αντεπαναστάτη γεννήτορα. Πρόκειται απλώς για μικροαστικό ναρκισσισμό. Κάτι σαν τους νεο-αστούς που εφευρίσκουν αριστοκρατικό οικογενειακό δέντρο με τίτλους Κατεπάνω, ή Μέγα Λογοθέτη στο Βυζάντιο. Είναι το ίδιο ακριβώς, ανεστραμμένο – αν και το είπε έγκαιρα ο Ουάιλντ: δυστυχώς το πνεύμα δεν είναι μεταδοτικό.

Ο καθείς μας έχει έναν πατέρα και μια μάνα. Τους τιμούμε ό,τι και να ήταν. Με όποιους και να ήταν. Δεν ήταν πρώτα ιδεολόγοι, αλλά, ελπίζω, πρώτα άνθρωποι. (Η ύπαρξη προηγείται της ιδεολογίας). Τους αγαπούμε. Και, προσωπικά, αν μου επιτρέπεται, δεν τους οφείλω ιδεολογικώς τίποτε. Ούτε μου το ζήτησαν ποτέ. Κι εξάλλου ένας ελεύθερος πολίτης οφείλει πνευματικά, ως μυαλό, ως σκέψη, και μάλιστα σε ιλιγγιωδώς διαφορετικές συνθήκες από εκείνους, να είναι απόλυτα αυτoφυής, αυτογενής και αυτοπάτωρ. Χωρίς ζώδιο. Να σκέπτεται εξ ιδίων. Κάτι, όμως, που είναι επίπονο, τολμηρό και ιδιαίτερα δύσκολο. Ενας άγρυπνος αγώνας διά βίου. Βάσανο. Αλλά έχει έξοχον θήραμα: την κατά το μάλλον εσωτερική (τουλάχιστον) ελευθερία.

Βέβαια το να είσαι Ντόλι και να βελάζεις εντός κρύπτης είναι κι αυτό μια ελεύθερη, εμφυλιοπολεμική επιλογή. Συνήθως κοντόφθαλμα συμφέρουσα.

©Γιώργος Σκαμπαρδώνης 16.12.2017

η αγάπη σκόνη και τ’ όνειρο καπνός

20/12/2017 § Σχολιάστε

–25.

Για όσους έχουν ακόμα «αγαθές αυταπάτες» για την επανάσταση των μπολσεβίκων, συνιστώ το βιβλίο του Θανάση Γιαλκέτση «Η ουτοπία στην εξουσία», που εκδόθηκε από την «Εφ.Συν.». Είναι έγκυρο και τεκμηριωμένο. Γραμμένο ψύχραιμα και με απόσταση.

Αγαθές αυταπάτες

του ©Περικλή Κοροβέση

Φέτος γιορτάσαμε τα 100 χρόνια της Οκτωβριανής Επανάστασης. Ισως είναι το τελευταίο μεγάλο ψέμα που μας άφησε κληρονομιά η πρώην ΕΣΣΔ. Η Επανάσταση είχε γίνει από τον Φεβρουάριο από έναν εξεγερμένο και πεινασμένο λαό της Αγίας Πετρούπολης με πολλά θύματα. Κανένα από τα υπάρχοντα κόμματα της εποχής δεν καθοδήγησε αυτήν την επανάσταση.

Ούτε οι μπολσεβίκοι. Ολη τους η ηγεσία βρισκόταν στο εξωτερικό. Οταν ο Λένιν γυρίζει πίσω στη Ρωσία, ύστερα από 17 χρόνια εξορίας, με το περίφημο «σφραγισμένο τρένο του κάιζερ», στις 4 Απριλίου, η επανάσταση είχε συντελεστεί τρεις μήνες πριν. Και από τις 2 Μαρτίου είχε σχηματιστεί προσωρινή κυβέρνηση και ο τσάρος είχε παραιτηθεί.

Τη νύχτα της 24ης-25ης Οκτωβρίου οι μπολσεβίκοι κάνουν πραξικόπημα και καταλαμβάνουν τις υποδομές της πόλης και τα χειμερινά ανάκτορα, έδρα της προσωρινής κυβέρνησης, χωρίς να συναντήσουν αντίσταση. Αλλά έπρεπε να καταλάβουν τα ανάκτορα και μια δεύτερη φορά. Αυτή τη φορά για τα γυρίσματα του ντοκιμαντέρ του Αϊζενστάιν.

Το έργο αυτό παρουσιάστηκε σαν αυθεντικό ντοκουμέντο, ενώ ήταν σκηνοθετημένο μέχρι την τελευταία του λεπτομέρεια. Και όσοι έλεγαν πως ήταν προπαγάνδα -το πραξικόπημα έγινε νύχτα και όχι μέρα, όπως το ήθελε ο σκηνοθέτης- δέχονταν τη βαριά κατηγορία του αντεπαναστάτη. Περνούσαν αυτομάτως στην πλευρά της αντίδρασης.

Να σημειώσουμε για την Ιστορία πως τη νύχτα του πραξικοπήματος, η ζωή της Πετρούπολης συνεχιζόταν κανονικά. Θέατρα, εστιατόρια, συγκοινωνίες, μαγαζιά, όλα δούλευαν ρολόι. Η πόλη δεν κατάλαβε πως είχε γίνει επανάσταση.

Σήμερα που έχουν ανοίξει τα αρχεία της ΕΣΣΔ και έχουν εκδοθεί πολλές έγκυρες μελέτες για όλες τις πτυχές της Ιστορίας της Ρωσικής Επανάστασης, καταλήγουμε αβίαστα στο εξής συμπέρασμα: Μπορεί να υπήρξε μια επαναστατική περίοδος από τον Φεβρουάριο μέχρι τις εκλογές του Νοεμβρίου, όπου την απόλυτη πλειοψηφία την είχαν οι σοσιαλεπαναστάτες με 370 έδρες από τις 715 και οι μπολεσβίκοι 175 έδρες.

Να σημειώσουμε πως στις εκλογές συμμετείχαν και οι γυναίκες. Με πραγματικά νούμερα οι σοσιαλεπαναστάτες πήραν 18 εκατομμύρια ψήφους έναντι 10 εκατομμυρίων των μπολσεβίκων.

Αλλά στον Λένιν δεν άρεσαν αυτά τα αποτελέσματα. Με την πρώτη συνεδρίαση της συντακτικής συνέλευσης (5/1/18) έγινε ξεκάθαρο ποια θα ήταν η κυβέρνηση. Η μειοψηφία και όχι η πλειοψηφία. Την επόμενη μέρα ο Λένιν κάνει και δεύτερο πραξικόπημα.

Καταργεί τη συντακτική συνέλευση και αντί να δοθεί όλη η εξουσία στα σοβιέτ, όπως είχε υποσχεθεί με τις θέσεις του Απρίλη, περνάει στο κόμμα που εγκαθιδρύει τη δικτατορία του, καταργώντας κάθε ελευθερία. Η αλήθεια πια είναι αποκλειστικό προνόμιο του κόμματος, απολύτως ιδιόκτητη και απαραβίαστη. Οποιος τολμήσει να έχει έστω και την παραμικρή αμφιβολία οδηγείται αυτομάτως στο πυρ το εξώτερον.

Ποτέ και πουθενά καμιά εξουσία δεν καταργεί μια άλλη εξουσία. Απλά αλλάζει χέρια χωρίς να χάσει την ουσία της. Το κράτος-κόμμα με τον κρατικό καπιταλισμό που δημιουργεί δεν έχει στα χέρια του μόνο τα μέσα παραγωγής, αλλά και τις επιστήμες, τα γράμματα, τις τέχνες, ακόμα και τη σκέψη μαζί με την καθημερινή συμπεριφορά.

Ακόμα και στις πιο σκληρές μοναρχίες δεν συναντούμε τέτοιο επίπεδο εξουσίας και τυραννίας. Και αυτό επιτεύχθηκε με την απόλυτη τρομοκρατία και τον γενικευμένο χαφιεδισμό που είχε καταχωριστεί στις ηρωικές πράξεις και αρετές.

Ο πιονέρος Πάβλικ Μορόζοφ, μόλις 14 χρόνων, καρφώνει τον πατέρα του ως «κουλάκο». Ο πατέρας του συλλαμβάνεται, βασανίζεται και εκτελείται χωρίς να ξέρει γιατί. Οταν μαθαίνεται η εκτέλεση του πατέρα Μορόζοφ, το χωριό ξεσηκώνεται και είναι έτοιμο να λιντσάρει τον νεαρό καταδότη. Αλλά επεμβαίνει ο παππούς του και τον σκοτώνει με τα ίδια του τα χέρια.

Ο Πάβλικ από την επόμενη μέρα έγινε εθνικός ήρωας. Ο Μαξίμ Γκόρκι τον θεωρεί πρότυπο νεολαίου, με υψηλά ιδανικά, τον νέο άνθρωπο που διαπλάθει ο σοσιαλισμός «που δεν λογαριάζει τη συγγένεια αίματος, αλλά πνεύματος». Αυτός ο χαφιεδάκος έπρεπε να γίνει πρότυπο για τους νέους.

Και το έργο αυτό το ανέλαβε ο μεγάλος Αϊζενστάιν κάνοντας την ταινία «Το λιβάδι του Μπεζίν». Αλλά η ταινία δεν ολοκληρώθηκε και τα γυρίσματα διακόπηκαν. Η ταινία ήταν φορμαλιστική και ιδεολογικά λανθασμένη. Η λογοκρισία είναι δημοκρατική. Δεν εξαιρεί ούτε τον Αϊζενστάιν.

Μια άλλη ιστορία είναι εξίσου συγκλονιστική για το κλίμα του χαφιεδισμού. Μια μητέρα με την πεντάχρονη κόρη της ζούσε σε ένα κοινόβιο. Ξαφνικά συλλαμβάνεται και εκτοπίζεται στα γκούλαγκ. Εμπιστεύεται την κορούλα της στην καλύτερή της φίλη και γειτόνισσα για να την αναθρέψει. Επέζησε από το στρατόπεδο και ύστερα από 17 χρόνια εξορίας ξαναβρίσκει την κόρη της.

Στη διάρκεια της περεστρόικα άνοιξαν οι φάκελοι των εγκλημάτων και η εκτοπισθείσα ψάχνει να βρει ποιο ήταν το έγκλημά της. Την είχε καταγγείλει η φίλη της που μεγάλωσε το παιδί της, για να πάρει το δωμάτιό της στο κοινόβιο. Γύρισε σπίτι και κρεμάστηκε.

ΥΓ. Για όσους έχουν ακόμα «αγαθές αυταπάτες» για την επανάσταση των μπολσεβίκων, συνιστώ το βιβλίο του Θανάση Γιαλκέτση «Η ουτοπία στην εξουσία», που εκδόθηκε από την «Εφ.Συν.». Είναι έγκυρο και τεκμηριωμένο. Γραμμένο ψύχραιμα και με απόσταση.

πηγή: ©Εφημερίδα των Συντακτών 09.12.2017

Διαβάστε όλα [τα όνειρα καπνός]

Γλέζος-Κοροβέσης στηρίζουν την Athens Review of Books

19/12/2017 § Σχολιάστε

Ζήτημα Ελευθερίας Λόγου και Έκφρασης

Δυο συμβολικές μορφές της αντίστασης, στη Γερμανική Κατοχή και την Απριλιανή Δικτατορία, ο Μανώλης Γλέζος και ο Περικλής Κοροβέσης, υπερασπίζονται την Athens Review of Books που επιδιώκει να κλείσει ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Κοτζιάς. Δυο αγωνιστές της ελευθερίας υπερασπίζονται την ελευθερία του λόγου. Δίνουν στη δημοσιότητα την παρακάτω κοινή δήλωση:

ATHENS REVIEW OF BOOKS: ΟΙ ΓΚΑΟΥΛΑΪΤΕΡ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΥΠΟ ΔΙΩΓΜΟ

Εμείς, μέλη της μεγάλης οικογένειας της Αριστεράς, παρόντες πάντα στους αγώνες της εποχής μας, γνωρίσαμε ήρωες και αγίους. Αλλά γνωρίσαμε και τον ανθρώπινο πόνο και το βαρύ, ασήκωτο πένθος, των οικογενειών τους που κράτησε μια ζωή, σε μια κοινωνία που συχνά θεωρούσε τη συγγένειά τους με ένα μάρτυρα «εθνικά ύποπτη».

Ανάμεσά τους η Χαρά Λιουδάκη-Σουκατζίδη, η μνηστή του Ναπολέοντα Σουκατζίδη, με αδελφό πεσόντα στο Αλβανικό Μέτωπο και με την αδελφή της, παιδαγωγό και λαογράφο Μαρία, κατακρεουργημένη από τον συμμοριτοφασίστα Μπαντουβά.

Τώρα έρχεται η σειρά της κόρης τής Χαράς, Μαρίας Βασιλάκη, εκδότριας του εξαίρετου λογοτεχνικού περιοδικού «Αθηναϊκή Επιθεώρηση του Βιβλίου (ATHENSREVIEWOFBOOKS)», που ο υπουργός Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ θέλει να κλείσει, επειδή γνωρίζει ότι στη διπλωματική γλώσσα η αμφισημία είναι κανόνας; Αλλά και οι δικαστές που καταδίκασαν το περιοδικό ‒παρά την πιο έγκυρη μαρτυρία του καθηγητή Χριστόφορου Χαραλαμπάκη (Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας της Ακαδημίας Αθηνών)‒, επειδή δεν γνωρίζουν πως η λέξη Γκαουλάιτερ έχει χάσει την αρχική σημασία της και ότι σημαίνει πια φανατικός. « Read the rest of this entry »

[Η ψευδοεπαναστατική μέθη εξατμίστηκε σαν πάχνη στον πρωινό ήλιο·

07/12/2017 § Σχολιάστε

Το ηρωικό τίποτα δεν πεθαίνει μόνο νωρίς. Αφήνει πίσω του ερείπια και καταστροφή.
Είναι τα διόδια της Ιστορίας που καλούμαστε να πληρώσουμε όλοι, ως υλική καταβολή και ως πολιτική συνεισφορά στο μέτωπο της συνειδητοποίησης.

Τα διόδια της Ιστορίας

Του Λευτέρη Κουσούλη στο Βήμα

Το ηρωικό τίποτα πεθαίνει νωρίς.
«Δεν πληρώνω – δεν πληρώνω» φώναζε ο κ. Τσίπρας το 2014 στα διόδια της Ελευσίνας. Υπό τον θόρυβο των εκουσίως προσερχομένων χειροκροτητών του «κινήματος». Και κάτω από τα φώτα της σκηνοθετημένης στιγμής.
Πέρασε ο καιρός.
Και μεσολάβησαν πολλά.
Περισσότερα από όσα λένε οι «επίσημες αναφορές».

Η ψευδοεπαναστατική μέθη εξατμίστηκε σαν πάχνη στον πρωινό ήλιο. Και έπεσαν τα φώτα του σκηνοθετημένου κόσμου. Η ψευδής συνείδηση δεν έχει άλλα περιθώρια για νέες παραστάσεις.
Η εποχή αυτή εξαντλήθηκε. Είμαστε στην επόμενη φάση.
Βλέπουμε τον έλληνα πρωθυπουργό με τον ίδιο ενθουσιασμό που κατήγγελλε τον παλαιό κόσμο, με το ίδιο πάθος να τον αφομοιώνει.

Είναι γνωστό ότι η πραγματικότητα στην Ιστορία διατηρεί τα πρωτεία. Δεν τη σκιάζουν οι φοβέρες της καταγγελίας. Δεν την αλλάζουν οι ψευδοαγανακτισμένες συνειδήσεις.
Η αποδοχή της πραγματικότητας αποτελεί βήμα εξέλιξης για την ελληνική κοινωνία. Είτε πρόκειται για κυνική προσαρμογή, είτε πρόκειται για συνειδητοποιημένη μεταστροφή, είτε πρόκειται για ανομολόγητη αποδοχή της ήττας.

Αυτό θα απαντηθεί στον χρόνο. Ο καιρός θα δείξει αν οι ύμνοι στην επιχειρηματικότητα, η επίκληση των επενδύσεων, η αναγνώριση της πολύπλευρης σπουδαιότητας των ΗΠΑ, η προσήλωση σε μια μορφή πολιτικής λειτουργίας, είναι αυθεντική απόφαση ή τακτική επιλογή μιας κυνικής αλλοιωμένης συνείδησης.

Σε όλη αυτή τη διαδρομή, από τον Ιανουάριο του 2015 έως τη «συνομιλία» με τον Τραμπ, ο ελληνικός λαός έχει καταβάλει ένα υψηλό κόστος. Κόστος χρήματος και χρόνου. Αλλά και δοκιμασίας του αγαθού της πολιτικής δημοκρατίας, αφού συχνά η σύγκρουση, με εκφραστή τον κ. Τσίπρα, έλαβε μορφή αυτάρεσκου διχασμού και εμφυλιοπολεμικής διαίρεσης.

Το κόστος αυτό δεν είναι λογιστικό μέγεθος. Συνδέεται άμεσα με τους ανθρώπους και τη ζωή τους. Και το κόστος αυτό το σηκώνουν οι Ελληνες του σήμερα και του αύριο.
Το ηρωικό τίποτα δεν πεθαίνει μόνο νωρίς. Αφήνει πίσω του ερείπια και καταστροφή.
Είναι τα διόδια της Ιστορίας που καλούμαστε να πληρώσουμε όλοι, ως υλική καταβολή και ως πολιτική συνεισφορά στο μέτωπο της συνειδητοποίησης.

Αρνούμενοι τη λήθη, προσπερνάμε και προχωράμε.

Ο κ. Λευτέρης Κουσούλης είναι πολιτικός επιστήμονας.