αγριμολογος

Αν και, τότε, ο λόγος του Ουγκώ δεν εισακούστηκε και οι άμεσοι παραλήπτες του δεν «ξανάγιναν άνθρωποι», είναι επιτακτικά επίκαιρο να ηχήσει και πάλι, έστω και αν ούτε σήμερα θα εισακουστεί.

Μετάφραση ©Βίκτωρ Ιβάνοβιτς ―Athens Review of Books, 12/05/2022, Τεύχος 139 – ΜΑΪΟΣ

✳︎

Στρατιώτες της Ρωσίας, ξαναγίνετε άνθρωποι.

Τούτη η δόξα σάς προσφέρεται αυτήν εδώ τη στιγμή· αδράξτε την.

Όσο υπάρχει ακόμη καιρός, ακούστε:

Εάν συνεχίσετε τον κτηνώδη αυτόν πόλεμο· εάν, εσείς, αξιωματικοί, που μια ευγενική καρδιά χτυπάει στα στήθη σας, αλλά που ένα καπρίτσιο των ανωτέρων σας αρκεί για να καταστραφείτε και να βρεθείτε εξόριστοι στα βάθη της Σιβηρίας· εάν εσείς, οπλίτες, χθεσινοί δουλοπάροικοι και σημερινοί δούλοι, που τόσο βάναυσα σας έχουν σύρει μακριά από τις μητέρες, τις συζύγους, τις οικογένειές σας· εσείς, που στενάζετε κάτω από το κνούτο και υποφέρετε κάθε λογής άλλες κακουχίες· εσείς, οι υποσιτισμένοι, οι επ’ αόριστον κατάδικοι σε μια στρατιωτική θητεία πιο σκληρή στη Ρωσία απ’ ό,τι τα κάτεργα σε άλλες χώρες· εάν λοιπόν εσείς, τα θύματα, ταχθείτε εναντίον των θυμάτων· εάν, την ιερήν αυτή στιγμή που η σεβάσμια Πολωνία ορθώνει το ανάστημά της, την υπέρτατην αυτή στιγμή που σας δίδεται η επιλογή μεταξύ της Πετρούπολης, όπου εδρεύει ο τύραννος, και της Βαρσοβίας, όπου βρίσκεται η ελευθερία· εάν, σε τούτη την αποφασιστική αναμέτρηση, αγνοήσετε το καθήκον σας, το μοναδικό σας καθήκον, την αδελφοσύνη· εάν εναντίον των Πολωνών συμπαραταχθείτε με τον Τσάρο, τον δήμιο και αυτών και δικό σας· εάν εσείς, οι καταπιεσμένοι, δεν έχετε αντλήσει άλλο μάθημα από την καταπίεσή σας παρά μόνον να στηρίζετε τον καταπιεστή· εάν η συμφορά σας γίνει όνειδος· εάν εσείς, που κρατάτε το σπαθί, υπηρετήσετε το γιγαντιαίο και ανεγκέφαλο τέρας του δεσποτισμού, που συνθλίβει τους πάντες, Ρώσους μαζί και Πολωνούς· εάν, αντί να στρέψετε τα όπλα σας ενάντια στον σφαγέα των εθνών, συντρίψετε άνανδρα, με την υπεροχή του οπλισμού και του αριθμού σας, τους ηρωικούς αυτούς πληθυσμούς σε απόγνωση, οι οποίοι διεκδικούν το υπέρτατο δικαίωμα του ανθρώπου, που είναι το δικαίωμα στην πατρίδα· εάν, στα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα, διαπράξετε τη δολοφονία της Πολωνίας· εάν το κάνετε αυτό, τότε να το θυμάστε, άνδρες του ρωσικού στρατού: τότε θα πέσετε, όσο απίθανο κι αν ακούγεται αυτό, πιο κάτω ακόμη κι από τις ορδές των Νοτίων στην Αμερική, και θα τραβήξετε επάνω σας την κατακραυγή ολόκληρου του πολιτισμένου κόσμου! Τα εγκλήματα ισχύος παραμένουν εσαεί εγκλήματα, και ο δημόσιος αποτροπιασμός είναι η τιμωρία που τους αξίζει.

Άνδρες του ρωσικού στρατού, εμπνευστείτε από τους Πολωνούς, μην τους πολεμάτε.

Αυτό που βλέπετε μπροστά σας στην Πολωνία δεν είναι ο εχθρός, είναι ένα παράδειγμα προς μίμησιν.

Βίκτωρ Ουγκώ
Hauteville House, 11 Φεβρουαρίου 1863.

✳︎

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ
Ένας γενναίος λαός μάχεται απεγνωσμένα για την επιβίωσή του ως έθνους και για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Μπροστά του έχει έναν εχθρό συντριπτικά ισχυρότερο στρατιωτικά και αριθμητικά: μίαν αυτοκρατορία γνωστή τοις πάσι ως εστία καταπίεσης και ωμής βίας. Την ίδια στιγμή, μεγάλο μέρος του υπόλοιπου («πολιτισμένου», υποτίθεται) κόσμου κοιτάει αλλού, φροντίζει να διαφυλάξει «ευαίσθητες ισορροπίες», κρατάει ίσες αποστάσεις ή, το πολύ-πολύ, απευθύνει προς τα θύματα χειρονομίες πλατωνικής (και υποκριτικής) συμπάθειας.

Γνώριμο δεν σας φαίνεται αυτό το «σενάριο»;

Πρόκειται για την μαρτυρική Πολωνία σε οποιανδήποτε από τις πολλαπλές εξεγέρσεις της, του 19ου αιώνα, ή για την μαρτυρική Ουκρανία στον αμυντικό της πόλεμο, εν έτει 2022; Οι διαφορές είναι ελάχιστες, πολλώ δε μάλλον όταν ο δήμιος και των δύο χωρών ήταν και είναι η διαχρονική «Αγία Ρωσία»: των τσάρων, του Στάλιν ή του νεο-τσάρου / νεο-Στάλιν που απαντά στο όνομα Βλαδίμιρ Βλαδιμίροβιτς Πούτιν.

Η σελίδα που μεταφράζω παραπάνω γράφτηκε σε λιγότερο από ένα μήνα από το ξέσπασμα του μεγάλου ξεσηκωμού των Πολωνών, τον Ιανουάριο 1863, εναντίον της ρωσικής τυραννίας. Τότε, ο πολιτικός στοχαστής και συγγραφέας Αλεξάντρ Ιβάνοβιτς Χέρτσεν (1812-1870), ηγετική φυσιογνωμία της ρωσικής πολιτικής διασποράς, απηύθυνε από τις σελίδες της εφημερίδας Колокол / Κολοκόλ (Η καμπάνα), που εξέδιδε στο Λονδίνο, ένα φλέγον αίτημα προς τον Βίκτωρα Ουγκώ: «Μεγάλε αδελφέ, βοήθεια! Μιλήστε εξ ονόματος του πολιτισμού!».

Ο Ουγκώ, εξόριστος ο ίδιος στο νησί Guernsey της Μάγχης (καθότι αντίπαλος του καθεστώτος του Ναπολέοντος Γ΄), ανταποκρίθηκε πάραυτα στο κάλεσμα του Χέρτσεν και έστειλε στο Κολοκόλ την δική του Έκκληση προς τον Ρωσικό Στρατό (την οποίαν αναδημοσίευσαν πλήθος εντύπων ανά την Ευρώπη).

Αν και, τότε, ο λόγος του Ουγκώ δεν εισακούστηκε και οι άμεσοι παραλήπτες του δεν «ξανάγιναν άνθρωποι», είναι επιτακτικά επίκαιρο να ηχήσει και πάλι, έστω και αν ούτε σήμερα θα εισακουστεί.

Είθε, τουλάχιστον τούτη την φορά όσοι παραμένουμε άνθρωποι να μην επιτρέψουμε την δολοφονία της Ουκρανίας, όπως πάλαι ποτέ επετράπη η σφαγή της Πολωνίας.

― Βίκτωρ Ιβάνοβιτς

Η έκκληση του Ουγκώ είναι διαθέσιμη και στα αγγλικά.

Μπορείτε να διαβάσετε το Γαλλικό πρωτότυπο Ε Δ Ω >>

◉

Ζητήματα Ελευθερίας
πολιτισμός στην πράξη

Γράφει ο Πρύτανης του ΑΠΘ ©Νικόλαος Γ. Παπαιωάννου

Τις πρώτες πρωινές ώρες της 7ης Μαΐου ομάδα εγκληματικών στοιχείων, φέροντας βαριοπούλες, τροχούς και εργαλεία διάρρηξης, ισοπέδωσε με μένος τον ισόγειο χώρο του Τμήματος Βιολογίας, όπου κατασκευάζεται η νέα ενοποιημένη βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών.

Εικόνες καταστροφής, εικόνες ντροπής, όπως χαρακτηρίζονται στα δημοσιεύματα, πλημμύρισαν το διαδίκτυο με το φως της ημέρας. Ζημιές πολλών χιλιάδων ευρώ σε δημόσια περιουσία, οι οποίες επιβαρύνουν τον Έλληνα φορολογούμενο. Η οργή, ο αποτροπιασμός και ό,τι άλλο ενεργοποιεί το συλλογικό θυμικό σε τέτοιες θλιβερές καταστάσεις που εδώ και δεκαετίες υπονομεύουν τη δυναμική του ελληνικού δημόσιου πανεπιστημίου, στην πράξη έχει αποδειχθεί πως είναι εφήμερες όσο και η επικαιρότητα.

Οι πρυτανικές Αρχές προχωρήσαμε σε όλες τις προβλεπόμενες νόμιμες ενέργειες, κι έχοντας εμπιστοσύνη στο Κράτος Δικαίου θεωρούμε πως καμία αξιόποινη πράξη δε θα μείνει ατιμώρητη. Οι τοίχοι που γκρεμίστηκαν θα ξαναχτιστούν. Οι καταστροφές θα αποκατασταθούν. Είναι αυτό αρκετό;

Το θεσμικό πλαίσιο άλλαξε κατοχυρώνοντας χωρίς αστερίσκους και υποσημειώσεις την ακαδημαϊκή ελευθερία, η αποφασιστικότητα της Πολιτείας να εφαρμοστεί ο νόμος διακηρύσσεται σε ανώτατο επίπεδο, η κοινωνία είναι σύμμαχος στην εθνική προσπάθεια το πανεπιστήμιο να αφήσει οριστικά πίσω την παρακμή. Τι δεν έχει αλλάξει λοιπόν, γιατί εξακολουθούν ακόμη τέτοια γεγονότα να τραυματίζουν το πανεπιστήμιο; Μπορούν κάποιες δεκάδες κουκουλοφόροι να τρομοκρατούν ολόκληρη την πανεπιστημιακή κοινότητα και να επιβάλλουν το «δίκαιο» της βαριοπούλας και της μολότοφ, που δεν ανέχεται τη δημιουργία μιας βιβλιοθήκης που θα εξυπηρετεί χιλιάδες φοιτητές και ερευνητές;

Οι απαντήσεις υπάρχουν και οι κουκούλες είναι καιρός να βγουν. Οι κουκούλες όσων βιοπορίζονται διαχρονικά από το μπάχαλο ως επάγγελμα, αλλά και το προσωπείο εκείνων που έχουν επενδύσει καριέρες και ζουν επί δεκαετίες πολιτικά από το μπάχαλο, και ουσιαστικά υποθάλπουν τη βία προσφέροντας δήθεν ιδεολογικό προκάλυμμα στην ανομία, τις καταστροφές, τη βία, τους τραμπουκισμούς. Οι μάσκες των δήθεν ευαίσθητων, δήθεν προοδευτικών, που μπροστά στις εικόνες ολικής καταστροφής το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να σφυρίζουν ανέμελα.

Η σιωπή είναι συνενοχή και πρέπει να τελειώσει εδώ και τώρα. Είμαι υπερήφανος που η απόφαση να δημιουργηθεί βιβλιοθήκη στον χώρο που επί 34 χρόνια ήταν κατειλημμένος από στοιχεία που καμία σχέση δεν έχουν με την ακαδημαϊκή λειτουργία του ιδρύματος, ήταν ομόφωνη. Τα μέλη της Συγκλήτου ανεξαρτήτως ιδεολογικών ή κομματικών αναφορών αποφάσισαν ομόφωνα ότι οι υποδομές του Πανεπιστημίου μας προορίζονται για λόγους εκπαιδευτικούς και προς όφελος όλης της πανεπιστημιακής κοινότητας.

Όποιος όμως διαφωνεί σήμερα στο να γίνει βιβλιοθήκη εκεί όπου 34 χρόνια υπήρχε κατάληψη, να βγει και να το πει. Οφείλουμε όλα τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας να επιλέξουμε πλευρά, τι μας εκφράζει, τι εκπροσωπούμε: Τη δημοκρατική νομιμότητα ή την τρομοκρατία της κουκούλας. Κι επειδή η συντριπτική πλειοψηφία έχει ήδη εκφραστεί μπορώ να πω με βεβαιότητα: Η Βιβλιοθήκη θα γίνει!

liberal.gr