[ευχές·
01/01/2026 § Σχολιάστε
Επιγραφικές ευχές και η κοινωνική τους σημασία
Το παρόν εύρημα αποτελεί τμήμα ψηφιδωτού δαπέδου του 4ου αιώνα μ.Χ., προερχόμενο από την Αλικαρνασσό της Μικράς Ασίας. Το ψηφιδωτό φέρει επιγραφές με ευχές, ενταγμένες σε ένα ευρύτερο επιγραφικό πρόγραμμα, χαρακτηριστικό της ύστερης ρωμαϊκής περιόδου. Τέτοιου είδους επιγραφές δεν είχαν αποκλειστικά διακοσμητικό χαρακτήρα, αλλά λειτουργούσαν ως φορείς κοινωνικών αξιών και συμβολικών μηνυμάτων, εκφράζοντας ιδανικά όπως η ευημερία, η υγεία, η αρμονία και η καλή τύχη των ενοίκων ή των επισκεπτών του χώρου.
Τα επιγραφικά ψηφιδωτά του είδους, συνέβαλλαν στη διαμόρφωση της κοινωνικής ταυτότητας των ιδιοκτητών, προβάλλοντας πολιτισμικό κεφάλαιο, παιδεία και προσήλωση σε κοινά αποδεκτές αξίες. Η επιλογή της γραπτής ευχής στο δάπεδο υποδήλωνε έναν διαρκή, «ενσωματωμένο» λόγο, ο οποίος συνόδευε την καθημερινή κίνηση και χρήση του χώρου. Το ψηφιδωτό ανακαλύφθηκε το 1857 και φυλάσσεται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο, αποτελώντας σημαντική μαρτυρία για την κοινωνική και επιγραφική διάσταση της ψηφιδωτής τέχνης στην ύστερη αρχαιότητα.
Καλή Χρονιά λοιπόν, με Υγεία, Ζωή, Χαρά, Ευθυμία και Ελπίδα για το 2026!
◉
[πολιτισμός στην πράξη·
22/12/2025 § Σχολιάστε
photo ©stratos fountoulis
Ο διαχωρισμός ανάμεσα στην τέχνη και τον βανδαλισμό αποτελεί βασικό δείκτη πολιτισμού και σεβασμού προς τον δημόσιο χώρο. Η τέχνη, ακόμη και όταν εκφράζεται στον δρόμο, έχει πρόθεση, αισθητική και μήνυμα· επιδιώκει να επικοινωνήσει ιδέες, να προκαλέσει σκέψη και να συνομιλήσει με το περιβάλλον και την κοινωνία. Αντίθετα, ο βανδαλισμός εκδηλώνεται μέσα από άναρχες μουντζούρες και συνθήματα χωρίς δημιουργικό περιεχόμενο, που αλλοιώνουν κτίρια και μνημεία, επιβαρύνοντας την εικόνα της πόλης και την καθημερινότητα των πολιτών.
Ο πολιτισμός στην πράξη δεν σημαίνει απόρριψη της τέχνης του δρόμου, αλλά υπεύθυνη στάση απέναντι στον κοινόχρηστο χώρο. Προϋποθέτει σεβασμό στην ιδιοκτησία, στους κατοίκους και στην ιστορική και αισθητική ταυτότητα κάθε περιοχής. Όταν η κοινωνία ξεκαθαρίζει αυτόν τον διαχωρισμό, δημιουργεί χώρο για ουσιαστική καλλιτεχνική έκφραση, ενώ ταυτόχρονα προστατεύει το δημόσιο περιβάλλον από την αυθαιρεσία και την υποβάθμιση. Έτσι, η πόλη μπορεί να εξελίσσεται ως ζωντανός χώρος πολιτισμού και όχι ως πεδίο ασέβειας.
◉
[Ρωσία: η σκληρή πραγματικότητα του εθνικού φαντασιακού στοιχείου·
07/12/2025 § Σχολιάστε
(Κ.Καστοριάδης, Μπροστά στον πόλεμο,μετ. Ζωή Χριστοφίδου Καστοριάδη, εκδ. Imago, σελ.31).
«Η Ρωσία είναι αφιερωμένη στην παρασκευή του πολέμου γιατί δεν ξέρει και δεν μπορεί να κάνει τίποτε άλλο»(ό.π.σελ. 256).
«Μέσα στα ερείπια της ιδεολογίας, μπροστά σε μια οικονομική και κοινωνική κατάσταση, απολιθωμένη και αφόρητη, ο εθνικισμός, ο μύθος (μάλλον η μυθοποιημένη πραγματικότητα) της ρώσικης αυτοκρατορίας ξαναγίνονται οι μόνες διαθέσιμες φαντασιακές σημασίες που μπορούν να δώσουν ένα ομοίωμα νοήματος στην ύπαρξη των ατόμων για όσο διάστημα τα άτομα αυτά δέχονται την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων. Τους παρέχουν ταυτόχρονα συνταυτιστικές αναφορές, πόλους αξιολόγησης, κίνητρα μιας δράσης που εγγράφει το παρόν σε μια ιστορική συνέχεια που το ξεπερνά (και ως εκ τούτου σβήνει ή μειώνει την σημασία των αρνητικών του χαρακτηριστικών.) Πέρα από τη ρώσικη περίπτωση – και όπως αποδεικνύεται από τον σχεδόν άτρωτο χαρακτήρα της παντού στον κόσμο –ξαναβρίσκει κανείς εδώ την σκληρή πραγματικότητα του εθνικού φαντασιακού στοιχείου, που ο μαρξισμός, τόσο επιφανειακά, θέλησε να εξαλείψει»(ό.π.σελ.306,307)
*
[Κ.Καστοριάδης, Μπροστά στον πόλεμο, μετ. Ζωή Χριστοφίδου Καστοριάδη, εκδ. Imago
[από spyros.koutroulis >>>
◉
[ο βανδαλισμός ως πράξη… επαναστατική·
22/11/2025 § Σχολιάστε
Οι Επαναστάτες
Αυτός που βρωμίζει τις όψεις των κτιρίων ή αυτός που καταστρέφει αγάλματα δεν είναι επαναστάτης. Αυτός που καταλαμβάνει χειμερινά ανάκτορα για να διορθώσει τον κόσμο με δικτατορίες και εγκλήματα δεν είναι επαναστάτης. Αυτός που οργανώνει κάλπικα δημοψηφίσματα, που μετά τα παραβιάζει, δεν είναι επαναστάτης. Επαναστάτης είναι αυτός που βοηθάει τον άνθρωπο να βελτιώσει τη ζωή του. Είναι αυτός που κάποτε ανακάλυψε τον τροχό ή τη γραφή. Είναι αυτός που σήμερα ανακαλύπτει το ChatGPT, ένα ρομπότ ∆ιαδικτύου υποστηριζόμενο από τεχνητή νοημοσύνη. Τον ανέδειξε ως επαναστάτη ο νομπελίστας Χριστόφορος Πισσαρίδης, με τη δήλωσή του: «Η επανάσταση του ChatGPT ανοίγει την πόρτα στην εβδομάδα τεσσάρων ημερών, παρέχοντας σημαντική ώθηση στην παραγωγικότητα». Τόσοι επαναστατικοί αγώνες για μείωση του ωραρίου πήγαν χαμένοι, επειδή η μείωση δεν ήταν εφικτή. Μέχρι που ήρθε η επανάσταση που ανέφερε ο Πισσαρίδης.
Προφανώς, ο αυτοματισμός θα καταργήσει αρκετά επαγγέλματα και πολλές θέσεις εργασίας. Μας προειδοποιεί γι’ αυτό η Αννα Διαμαντοπούλου από το 2017. Θα καταργηθούν ακόμη και κάποιοι γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί. Ηδη στην Εσθονία τα πλημμελήματα δικάζονται από αλγορίθμους. Οι διαθέσιμες εργασίες εκτός ψηφιακής τεχνολογίας θα περιοριστούν στις φθηνά αμειβόμενες χειρωνακτικές. Ετσι, θα δημιουργηθούν πρωτοφανείς οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες. Θα σημειωθούν πολλά φαινόμενα λουδιτισμού και βίας. Και οι Τσιπραίοι λαϊκιστές θα καταγγέλλουν ως αιτία τον «νεοφιλελευθερισμό»!
Υπάρχει διέξοδος; Δεν έχουμε παρά να κοιτάξουμε μια χώρα φτωχή, που υπέφερε από τον Σταλινισμό επί δεκαετίες. Την Εσθονία, που κατά τον κ. Μητσοτάκη «αξιοποίησε σημαντικά την ψηφιακή τεχνολογία για την ανάπτυξη της οικονομίας της και αποτελεί σήμερα παράδειγμα για όλη την Ευρώπη».
Τι υποδομή χρειάζεται για την οικονομική ανάπτυξη βασισμένη στην ψηφιακή τεχνολογία; Καμία, εκτός από την ψηφιακή παιδεία. Γνωρίζοντας την κρισιμότητα του πράγματος, το υπουργείο ξεκίνησε πρόσφατα τις παραδόσεις των πρώτων από τους 36.000 διαδραστικούς πίνακες και 177.000 σετ ρομποτικής σε όλα τα νηπιαγωγεία, δημοτικά και γυμνάσια της χώρας. Ομως, κανένα υπουργείο δεν μπορεί να δημιουργήσει πολίτες με ψηφιακές γνώσεις χωρίς τη θέληση και την προσπάθειά τους. Εκείνοι που θα πάρουν πάνω τους την υπόθεση θα είναι οι πραγματικοί επαναστάτες.
*
αγριμολογος 