[ο Δυτικός πολιτισμός κατά Pascal Bruckner [II]·
09/02/2022 § 1 σχόλιο
Διαβάστε το μέρος [I]
«Ή το Ισλάμ θα γίνει σε εμάς μια θρησκεία ανάμεσα στις άλλες, ή θα προσκρούσει σε μια ισχυρή αντίσταση εκ μέρους των ελεύθερων ανθρώπων που δεν ανέχονται τον ζυγό του φανατισμού, δύο αιώνες μετά τη γαλλική επανάσταση.
Ένας πολιτισμός σαν της Ευρώπης, ικανός για τις χειρότερες θηριωδίες όπως και για τα υψηλότερα επιτεύγματα, δεν μπορεί να βλέπει τον εαυτό του μονάχα μέσα από το πρίσμα της κατάρας: αν η Ευρώπη διακατέχεται από ένα πραγματικό «γενοκτονικό πάθος»[¹], είναι επίσης εκείνη που επέτρεψε να εννοήσουμε ορισμένα εγκλήματα ως γενοκτονίες, είναι εκείνη που, μετά το 1945, αποστασιοποιήθηκε από την ίδια της τη βαρβαρότητα για να δώσει σε αυτή τη λέξη ένα συγκεκριμένο νόημα διακινδυνεύοντας να δει την κατηγορία να στρέφεται εναντίον της. Είναι μια τρομακτική μηχανή παραγωγής και ταυτόχρονα αναχαίτισης του κακού. Το ιδιαίτερο πνεύμα της Ευρώπης είναι πως δεν αγνοεί τις σκοτεινές της ζώνες, γνωρίζει πολύ καλά τις ασθένειές της, την ευθραυστότητα των φραγμών που τη χωρίζουν από την ίδια της βδελυγμία. Αυτή η διαύγεια σπρωγμένη στα άκρα, της απαγορεύει να κηρύξει μια σταυροφορία του Καλού εναντίον του Κακού και τη ωθεί να την υποκαταστήσει μάλλον με τη μάχη του προτιμητέου εναντίον του απεχθούς, σύμφωνα με την έκφραση του Ραιϋμόν Αρόν. Κανείς Ευρωπαίος ηγέτης δεν θα μπορούσε να πει σαν τον πρόεδρο Τζωρτζ Γ. Μπους την επομένη των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001: «Είμαι κατάπληκτος. Κατάπληκτος που υπάρχει τόση ακατανοησία γι΄ αυτό που είναι η πατρίδα μας. (…) Επειδή ξέρω πόσο καλοί είμαστε[²]». Εμείς οι άλλοι, τα παιδιά του Παλαιού Κόσμου, γνωρίζουμε τουλάχιστον ένα πράγμα: πως δεν είμαστε καλοί (αλλά βελτιώσιμοι). Η Ευρώπη είναι η κριτική σκέψη εν ενεργεία: από την εποχή της Αναγέννησης συγκροτείται μέσα στο εσωτερικό της αμφιβολίας που την αρνείται, και κοιτάζει τον εαυτό της με βλέμμα αμείλικτου κριτή. Η δυτική λογική είναι αυτή η μοναδική περιπέτεια του στοχασμού που δεν αφήνει όρθιο κανένα είδωλο, μάχεται αδιάκοπα τις παραδόσεις και την αυθεντία. Με το που γεννιέται, η Ευρώπη εξεγείρεται ενάντια στον εαυτό της και τοποθετεί τον εχθρό μες στην καρδιά της, υποβάλλεται σε μια συνεχή αυτοεξέταση. Το γεγονός πω η επίκριση του συστήματος απορρέει σε τέτοιο σημεία από το ίδιο το σύστημα, πως ολόκληρη η αποικιακή ιστορία, για παράδειγμα, αμφισβητήθηκε εξαρχής από τα διάφορα ρεύματα της αντιαποικιοκρατίας, οφείλεται στο ότι, στα μέρη μας, πέρα από μια αρχή επέκτασης, υπάρχει κι ένας χώρος πλουραλισμού, σχετικότητας, δοξασιών και πίστεων. Στους ανταγωνισμούς των εθνών, πάνω σε μια καθορισμένη γεωγραφική περιοχή, προστέθηκε το θεμελιώδες στοιχείο του χωρισμού του καθενός τους με τον εαυτό του. Δεν χρειάζεται να τονίσουμε πως η Ευρώπη δεν είναι ανώτερη παρά στο μέτρο που αμφιβάλλει για την ανωτερότητά της. Τουλάχιστον, απ’ αυτή την άποψη, είναι διαφορετική από τους άλλους πολιτισμούς που, μέχρι τώρα, δεν έχουν επιδοθεί σε αυτή τη συστηματική αμφισβήτηση των ιδίων τους των βεβαιοτήτων. Κατά το παράδειγμα του Παλαιού Κόσμου, κανένας λαός δεν μπορεί να ξεφύγει από το καθήκον να συλλογιστεί ενάντια στον εαυτό του.»
____________
[¹] Georges Bensoussan, Europe, une passion genocidaire: essai d’ histoire Culturelle, Mille et une nuits, 2006.
[²] Συνέντευξη τύπου του προέδρου Τζωρτζ Γ. Μπους, 11 Οκτωβρίου 2001.
*
[Πασκάλ Μπρυκνέρ, Η τυραννία της μεταμέλειας: Δοκίμιο πάνω στον δυτικό πολιτισμό. Μετφρ.: Λόισκα Αβαγιανού, εκδόσεις Αστάρτη 2007
❂
Αλμπερ Καμύ- Ζακ Μονό: Δύο τολμηροί και ιδιοφυείς διανοητές του 20ου αιώνα
03/02/2022 § Σχολιάστε
Στην πιο σκοτεινή πτυχή της σύγχρονης ιστορίας, και στην κατεκτημένη από τους Ναζί Γαλλία, δύο νεαροί Γάλλοι αρχίζουν να χαράζουν μια φωτεινή τροχιά που μερικά χρόνια αργότερα θα οδηγούσε τον καθένα τους στην αίθουσα απονομής των βραβείων Nobel και στην ανάδειξή τους, ανάμεσα στους σημαντικότερους διανοητές του 20ου αιώνα.
Τον έναν, που τον έλεγαν Αλμπέρ Καμύ, τον βρίσκουμε να δουλεύει το 1943 στην αντιστασιακή εφημερίδα Combat υπογράφοντας τα άρθρα του με το ψευδώνυμο Bauchard. Τον άλλον, που τον έλεγαν Zακ Μονό, τον βρίσκουμε να εργάζεται στο εργαστήριο Zωολογίας στη Σορβόννη, παράλληλα όμως να δραστηριοποιείται στις τάξεις της Γαλλικής Αντίστασης με το ψευδώνυμο Malivert, ως διοικητής του τμήματος που ήταν επιφορτισμένο με την διενέργεια σαμποτάζ και κατασκοπείας προς όφελος των συμμαχικών δυνάμεων.
Οι τροχιές των δύο ανδρών δεν θα συναντηθούν παρά το 1948, δηλαδή 3 χρόνια μετά τη λήξη του πολέμου. Αυτή όμως τη φορά στο στόχαστρό τους δεν είναι η ναζιστική θηριωδία, αλλά η καταγγελία του ιδεολογικού απολυταρχισμού που έχει εγκαθιδρυθεί στη Σοβιετική Ένωση, εξαιτίας της οποίας ο Μονό και πολύ νωρίτερα ο Καμύ έχουν αποχωρίσει από το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα, του οποίου υπήρξαν μέλη.
Αφορμή για τη συνάντηση αυτή ήταν ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στο προσκείμενο στο Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα περιοδικό Les Lettres Françaises με τίτλο: “Ένα μεγαλειώδες επιστημονικό γεγονός“, στο οποίο ο ενθουσιώδης συντάκτης εξυμνούσε τους νέους νόμους της κληρονομικότητας που έφερε στο φως ο … κορυφαίος σοβιετικός επιστήμων Τροφιμ Λυσένκο, χάρη στους οποίους θα γινόταν δυνατή η μετατροπή του καλοκαιρινού σιταριού σε χειμωνιάτικο, προκειμένου να διπλασιαστεί η σοβιετική παραγωγή σιτηρών.
Ο Καμύ έχοντας υπόψη τις επιφυλάξεις των δυτικών επιστημόνων για την ορθότητα της θεωρίας του Λυσένκο-που αμφισβητούσε την ύπαρξη των γονιδίων ως φορέων της κληρονομικότητας- αλλά και τις ανησυχίες τους για τις διώξεις του σταλινικού καθεστώτος κατά των Σοβιετικών γενετιστών που αντετίθεντο στην ορθότητά της, επιθυμούσε να βρει κάποιον βιολόγο ο οποίος θα συνέτασσε μια σχετική απάντηση στην εφημερίδα Combat, της οποίας είχε τη διεύθυνση.
Τον βιολόγο αυτόν βρήκε στο πρόσωπο του Μονό, ο οποίος τότε εργαζόταν στο Ινστιτούτο Παστέρ. Το άρθρο του Μονό δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 1948 με τίτλο: “Η νίκη του Λυσένκο δεν έχει κανένα απολύτως επιστημονικό χαρακτήρα“. Στο άρθρο του ο Μονό, απηύθυνε ένα δριμύ κατηγορώ στον πολιτικό καιροσκοπισμό του Λυσένκο, υπερασπίστηκε τους διωκόμενους γενετιστές, και κατέδειξε ότι μόνο παραπλανημένη δεν ήταν η σοβιετική ηγεσία όταν καθιστούσε κυρίαρχη μια ολοφάνερα αντιεπιστημονική θεωρία, αλλά αντιθέτως ότι την προώθησε διότι ήταν απολύτως συμβατή με το επίσημο δόγμα του σταλινικού καθεστώτος.
Το άρθρο αυτό στοίχισε στο Μονό την απώλεια φίλων που παρέμεναν στο Γ.Κ.Κ. το οποίο υπερασπιζόταν με πάθος τον Λυσενκοϊσμό, ως υπόδειγμα προλεταριακής επιστήμης. Πια όμως είχε βρει στο πρόσωπο του Kαμύ, έναν νέο φίλο με τον οποίο μοιράζονταν την αντίθεσή τους σε οποιαδήποτε μορφή ολοκληρωτισμού και την πίστη στην αναπαλλοτρίωτη αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Η φιλία που ανέπτυξαν και η οποία συνεχίστηκε ως τον πρόωρο θάνατο του Καμύ στην ηλικία των 46 ετών (1960), σε ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα, επηρέασε αμοιβαία το έργο τους.
Ο Καμύ το 1951 στο βιβλίο του “Επαναστατημένος Άνθρωπος” -που στάθηκε αιτία να διαρρήξει τη φιλία του με τον Ζαν Πωλ Σαρτρ, λόγω της οξύτατης κριτικής που άσκησε στον Μαρξισμό- επηρεασμένος από το άρθρο του Μονό για τον Λυσενκοϊσμό, είδε καθαρότερα γιατί ο σοβιετικός ολοκληρωτισμός επιτέθηκε ανελέητα κατά της ελευθερίας της επιστημονικής έρευνας γράφοντας:
Η μόνη επιστημονική πλευρά του μαρξισμού βρίσκεται στην προκαταβολική άρνηση των μύθων και την προβολή των πιο σημαντικών συμφερόντων. …
Δεν πρέπει λοιπόν να απορούμε που για να κάνει (ο Μαρξ) τον μαρξισμό επιστημονικό και να διατηρήσει αυτόν τον μύθο, έπρεπε να κάνει την επιστήμη μαρξιστική, διά της βίας.
Η πρόοδος της επιστήμης από τον Μαρξ και πέρα, έγκειται στο ότι αντικατέστησε τον ντετερμινισμό και τον αρκετά αδέξιο μηχανισμό που είχε στα χρόνια του Μαρξ, με την πιθανοκρατία. Ο Μαρξ έγραφε στον Ένγκελς ότι η θεωρία του Δαρβίνου αποτελούσε τη βάση της θεωρίας τους.
Για να μείνει λοιπόν αλάνθαστος ο Μαρξισμός, έπρεπε να απορρίπτονται όλα τα βιολογικά επιτεύγματα μετά τον Δαρβίνο. Και επειδή τυχαίνει αυτά τα επιτεύγματα, μετά τις αιφνίδιες μεταβολές που διεπίστωσε ο de Vries, να εισάγουν, ενάντια στον ντετερμινισμό, την έννοια του τυχαίου στη βιολογία, ανατέθηκε στον Λυσένκο να πειθαρχήσει τα χρωμοσώματα και να αποδείξει πάλι, τον πιο στοιχειώδη ντετερμινισμό.
Αυτό είναι γελοίο. Διότι αν ισχύσει αυτό τότε ο 20ος αιώνας θα πρέπει να αρνηθεί την αναιτιοκρατία στην επιστήμη, την ειδική θεωρία της σχετικότητας, τη θεωρία των κβάντα και τέλος τη γενική τάση της σύγχρονης επιστήμης. Ο Μαρξισμός είναι σήμερα επιστημονικός, αν αντιστρατεύεται τον Χάιζεμπεργκ, τον Μπωρ, τον Αϊνστάιν και τους μεγαλύτερους σοφούς της εποχής.
Άλλωστε η αρχή, σύμφωνα με την οποία πρέπει να υποτάσσεται η επιστημονική λογική στις απαιτήσεις της προφητείας, δεν έχει τίποτε το μυστηριώδες. Έχει κιόλας ονομαστεί αρχή της αυθεντίας· είναι η ίδια που κατευθύνει τις Εκκλησίες, όταν θέλουν να υποδηλώσουν την πραγματική λογική στη νεκρή πίστη και την ελευθερία του πνεύματος, στη διατήρηση της κοσμικής εξουσίας.
Ο συγγραφέας που στην εισαγωγή του βιβλίου του έγραφε: Η ιδεολογία σήμερα ασχολείται με την άρνηση των άλλων ανθρώπων, που οι ίδιοι έχουν το δικαίωμα να παραπλανηθούν. Τότε είναι που αρχίζουμε να σκοτώνουμε… στην ιδιόχειρη αφιέρωση του δοκιμίου που απέστειλε στον φίλο του, σημείωνε: Στον Ζακ Μονό, ως απάντηση σε μερικά από τα ερωτήματά μας, με τη λέξη “μας”, υπογραμμισμένη…
Όπως ο συγγραφέας και φιλόσοφος, επηρεασμένος από το βιολόγο φίλο του, ενέταξε στην οπτική του την επιστήμη, έτσι και ο βιολόγος, στο κλασσικό πλέον βιβλίο, που εξέδωσε το 1970, την Τύχη και Αναγκαιότητα, επηρεασμένος από τον φιλόσοφο φίλο του γεφύρωσε το χάσμα ανάμεσα στην Επιστήμη και τη Φιλοσοφία, προσθέτοντας δίπλα στο αμιγώς επιστημονικό ερώτημα: Τι είναι η ζωή; το αμιγώς φιλοσοφικό: Πώς πρέπει να την ζούμε, ώστε να έχει νόημα.
Στο βιβλίο του ο Μονό, εξηγεί γιατί η δημιουργία (και) του ανθρώπινου είδους είναι αποτέλεσμα της τύχης και όχι ενός προδιαγεγραμμένου σχεδίου, υποστηρίζει ότι οι θρησκευτικές ή ιδεολογικές πεποιθήσεις που αντιστρατεύονται την ιδέα αυτή εκτός από αβάσιμες, ευθύνονται για τις βίαιες αντιπαραθέσεις που ιστορικά έχουν ταλανίσει τις ανθρώπινες κοινωνίες και προτείνει ότι το δυναμικό του ανθρώπου θα απελευθερωθεί όταν ο ίδιος αποφασίσει πώς να ζει, και πώς να δρα, σε κοινωνίες στις οποίες θα δεσπόζει η επιβεβαιωμένη γνώση, η δημιουργικότητα και η ελευθερία.
Στις μέρες τους ο Καμύ και ο Μονό αντιτάχθηκαν στις δύο δεσπόζουσες ολοκληρωτικές και αντιεπιστημονικές ιδεολογίες, θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του πολέμου και τη δημοφιλία τους, στον καιρό της ειρήνης. Σήμερα, που οι θρησκευτικοί και πολιτικοί εξτρεμισμοί ξαναπαίρνουν “κεφάλι”, απειλώντας με νέους ολοκληρωτισμούς τον σύγχρονο κόσμο, το αίτημά τους για την υπεράσπιση των αξιών της κατανόησης, του διαλόγου, της μετριοπάθειας της ίδιας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, είναι περισσότερο παρά ποτέ επιτακτικό.
Για την σύνταξη του άρθρου εκτός από τα δύο βιβλία του Ζακ Μονό, την “Άνοδο και την Πτώση του Λυσένκο”, την “Τύχη και Αναγκαιότητα” και το βιβλίο του Αλμπερ Καμύ “Ο Επαναστατημένος Άνθρωπος” αξιοποιήθηκαν οι ακόλουθες πηγές:
- http://eprints.nottingham.ac.uk/34418/1/pdf.pdf
- http://lareviewofbooks.org/article/chance-necessity-revisited/#
- http://www.spiked-online.com/newsite/article/camus_and_monod_courage_and_genius/14328#.WM9bLXfxOV5
πηγή: biology4u.gr
⎈
[θεωρητικοποίησαν τη βία και τη σιωπή·
16/01/2022 § Σχολιάστε
(θα μπορούσα να το είχα γράψει εγώ) Του Νικόλα Σεβαστάκη:
«Το πιο βασικό από όλα όσα μας χωρίζουν πια από πρώην συντρόφους είναι ότι δεν νιώθουμε μια οικογένεια με τους ολοκληρωτικούς και όσους ζητούν την υποταγή των πανεπιστημίων στα δικά τους συνθήματα και στις δικές τους αυθαίρετες αποφάσεις. Έχουμε έλθει σε ρήξη με εκείνο το κομμάτι του εαυτού μας που χαιρέτησε, ανέχτηκε, αδιαφόρησε ή, ακόμα χειρότερο, θεωρητικοποίησε τη βία και τη σιωπή για να μην »πληγεί η Αριστερά». Αυτή η γελοία, ντροπιαστική σιωπή»
✖︎
[λάβετε θέση απέναντι στην επιστήμη·
10/01/2022 § Σχολιάστε
Λαβετε θεση απεναντι στη θεωρια της εξελιξης του φαινομενου της ζωης και του ανθρωπου.
Ο αντιδαρβινισμός που μας ταλαιπωρεί
Για δεκάδες χρόνια βιολόγοι και γιατροί αγωνίζονται για περισσότερο μερίδιο επιστημών της ζωής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση – εις μάτην.
Μήπως η αναποτελεσματικότητα των μέτρων κατά του κορωνοϊού, η άρνηση του εμβολιασμού, οι θεωρίες συνωμοσίας και η αμφίσημη στάση κάποιων εκκλησιαστικών παραγόντων έχουν να κάνουν, σε κάποιο βαθμό, με αυτό το έλλειμμα όχι μόνο στην παιδεία αλλά και στην πληροφόρηση του κοινού; Το ερώτημα είναι εύλογο και η απάντηση σύνθετη.
Σε μια δημοσκόπηση με το ερώτημα «δέχεστε τη θεωρία της εξέλιξης;», που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science τo 2006, το ποσοστό του ΝΑΙ για την Ελλάδα ήταν 54%. Από τις 33 χώρες που περιελάμβανε η μελέτη, έξι είχαν χαμηλότερο ποσοστό: Λιθουανία (50), Βουλγαρία (49), Λετονία (47), Κύπρος (46), ΗΠΑ (42) και Τουρκία (28). Σε τρεις από τις παραπάνω χώρες (Ελλάδα, Βουλγαρία, Κύπρος) η Ορθοδοξία είναι το κοινότερο θρήσκευμα. Νεότερα στοιχεία υπάρχουν και για άλλες έξι ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες η Ορθοδοξία αποτελεί το κύριο θρησκευτικό στοιχείο: Ρωσία (65), Σερβία (61), Γεωργία (58), Ρουμανία (56), Ουκρανία (54) και Λευκορωσία (43) (τα ποσοστά είναι εκτιμήσεις από διαγράμματα και επομένως μπορεί να διαφέρουν ελαφρώς από τα πραγματικά νούμερα που δεν είναι διαθέσιμα). Και στις εννέα ορθόδοξες χώρες το ποσοστό είναι κατώτερο από τον μέσο όρο (69%) των 25 μη ορθοδόξων χωρών της Ευρώπης. Η πιθανότητα να είναι τυχαία αυτή η κατανομή των ποσοστών μεταξύ ορθοδόξων και μη ορθοδόξων χωρών είναι 3:10.000. Η σχέση είναι αιτιώδης, αλλά ποια είναι τα αίτια;
Δεν υπάρχει τίποτε στο δόγμα ή στην ιστορία της Ορθοδοξίας που να την καθιστά περισσότερο εχθρική προς τη θεωρία της εξέλιξης απ’ ό,τι τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία ή τον Προτεσταντισμό. Δεν έχει στήσει Ιερές Εξετάσεις, δεν έχει εμπλακεί σε ενδο-χριστιανικούς πολέμους. Φρενάρισε όμως, σε συνδυασμό με την οθωμανική κυριαρχία, την έλευση της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού και έμεινε αμέτοχη στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού, ένα βασικό χαρακτηριστικό του οποίου είναι ο διαχωρισμός της πολιτειακής και της θρησκευτικής εξουσίας. Κατολίσθησε έτσι στην ομάδα των φονταμενταλιστών του Αμερικανικού Προτεσταντισμού και του Ισλάμ, όπου πρέπει να ανατρέξουμε για να βρούμε ποσοστά κατώτερα εκείνων που σπιλώνουν τη χώρα μας. Και όμως δεν έχουμε τίποτε το κοινό με τον ρατσισμό του πρώτου ή τον υποβιβασμό της γυναίκας του δεύτερου, για να αναφέρω μόνο δύο χαρακτηριστικά. Το ότι τα ποσοστά μας βάζουν στην ίδια κατηγορία μας αδικεί στην καλύτερη περίπτωση, μας υποτιμά στη χειρότερη.
Τι πρέπει να γίνει; Η Εκκλησία της Ελλάδος οφείλει να διαμορφώσει και να διακηρύξει μια ξεκάθαρη θέση έναντι της θεωρίας της εξέλιξης, όπως έκανε η Ρωμαιοκαθολική το 1996. Η σιωπή ισοδυναμεί με άρνηση. Κανένα θρησκευτικό δόγμα και καμιά ιδεολογία δεν μπορεί να μονοπωλήσει τις κοινωνίες. Η διαφορετικότητα είναι νόμος της φύσης και η συνύπαρξη με το διαφορετικό απαιτεί τη συνεννόηση και τη συνεργασία. Η φυσική επιστήμη αποτελεί ένα συμπαγές σώμα.
Το να δεχόμαστε την ιατρική που είναι μέρος της βιολογίας και να απορρίπτουμε τη θεωρία της εξέλιξης, που είναι η θεμελιώδης αρχή της βιολογίας, αποτελεί αντίφαση.
Προβάλλουμε, από άγνοια ή σκοπιμότητα, μια όψη της θεωρίας της εξέλιξης, τον ανταγωνισμό μεταξύ ατόμων και ειδών. Αλλά αποσιωπούμε την εξελικτική ερμηνεία του αλτρουισμού και της ενσυναίσθησης που βρίθουν στο ζωικό βασίλειο και στον άνθρωπο – μια άλλη αντίφαση. Μέσα από την εξέλιξη, η επιστήμη αποκαλύπτει τα βαθιά αίτια του ψυχισμού του ανθρώπου και δείχνει ότι η ζυγαριά γέρνει προς τη συνεργασία και την κοινωνικότητα (παράδειγμα η εργασία του Νικόλα Χρηστάκη, όπως την παρουσιάζει στο βιβλίο του «Προσχέδιο»). Εφοδιάζει έτσι με εργαλεία όσους είναι ταγμένοι στην υπηρεσία της κοινωνίας.
Η Εκκλησία είναι κύρια δύναμη προς αυτή την κατεύθυνση. Η επιστήμη καταθέτει την προσφορά της και αναμένει ανταπόκριση. Πρόσφατα, η προκλητικότητα της γείτονος χώρας μας έκανε να κραυγάζουμε εναγωνίως προς τους εταίρους μας ότι τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ενωσης βρίσκονται απέναντι από την ακτή της Μικράς Ασίας. Παράλληλα, κάνουμε ό,τι μπορούμε για να τους υπενθυμίζουμε ότι τα πολιτισμικά σύνορα της Ευρώπης αφήνουν έξω τα Βαλκάνια. Και αυτό αποτελεί μια άλλη αντίφαση.
Οι αντιφάσεις έχουν κοινό τροφό: το ιστορικό φορτίο που δεν μπορούμε να αποτινάξουμε από τις πλάτες μας. Τις ζούμε καθημερινά ως δυσπιστία (καμιά φορά και εχθρότητα) στην επιστημονική γνώση, δεισιδαιμονίες, προτιμήσεις για εύκολες λύσεις. Ο κορωνοϊός τις έφερε στο προσκήνιο με δραματικό τρόπο. Ομως δεν μπορούμε να ζούμε εσαεί μέσα σε αντιφάσεις. Το κόστος είναι μεγάλο, υποβιβάζει την ποιότητα της ζωής μας και πριονίζει τη θέση μας μέσα στον πολιτισμένο κόσμο.
Επαναλαμβάνω την έκκληση προς όσους έχουν ή μπορούν να έχουν ρόλο. Λάβετε θέση απέναντι στην επιστήμη, λάβετε θέση απέναντι στη θεωρία της εξέλιξης του φαινομένου της ζωής και του ανθρώπου.
*
Ο ©Λευτέρης Ζούρος στην Καθημερινή, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, πρόεδρος της Ελληνικής Εξελικτικής Εταιρείας.
αγριμολογος 