[βάλτος·

12/05/2017 § Σχολιάστε

Λέξις ξένη, απαντώσα εις την ελληνικήν από του 8ου μ. Χ. αιώνος υπό τους τύπου: βάλτον και βάλται

Βάλτος σημαίνει έλος, τέλμα, τέναγος. Βαλτοθάλασσα = παραθαλάσσιον έλος συνεχόμενον με την θάλασσαν. Βαλτότοπος και βαλτοτόπος τα ελώδη μέρη, βαλτόνερα δέ και βαλτονέρια τα στάσιμα και βρώμικα νερά των έλων. Βαλτολίμνη = αβαθής τεναγώδης λίμνη. Βαλτόχορτα, τα φυτά τα φυόμενα εις έλη και ειδικώς ο μικρόφυλλος της οικογένειας των σκιαδιοφόρων. Το ρήμα βαλτώνω σημαίνει γίνομαι τέλμα, αποτελματούμαι. Μεταφορικώς, μένω στάσιμος και κατ’ επέκτασιν περιπίπτω εις αδιέξοδον: «Είμαι βαλτωμένος και δεν ξέρω τι να κάμω». Η πράξις και η κατάστασις του βαλτωμένου: βάλτωμα.

[Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν «Ήλιου», +/- 1950]

Σημείωση προς αποφυγή παρεξηγήσεως: Η επιλογή του λήμματος είναι τυχαία…

Η διαχείριση του Αρχείου Καβάφη [2]

10/05/2017 § Σχολιάστε

Ο Καβάφης σε Ίδρυμα

οι φωτογραφίες είναι από την Athens Review of Books

Η ποινικοποίηση της έρευνας, η ποίηση ως αξιοθέατο
και ο αόρατος «επιστημονικός σύμβουλος» (ας φρόντιζαν)

Από τον περασμένο Σεπτέμβριο συμβαίνουν αδιανόητα πράγματα με το Αρχείο Καβάφη. Οι εκδότες του περιοδικού Κονδυλοφόρος απέσυραν από την κυκλοφορία το 14ο τεύχος, ύστερα από εξώδικες διαμαρτυρίες των παλαιών κατόχων του Αρχείου (Μανόλης Σαββίδης και λοιπή οικογένεια) και ‒κυρίως‒ των νέων ιδιοκτητών του (Ίδρυμα Ωνάση). Αυτό συνέβη διότι ο Μιχάλης Πιερής, συντάκτης του Αναλυτικού και Ειδολογικού Καταλόγου του Αρχείου Καβάφη, δημοσίευσε την εργασία του στο εν λόγω περιοδικό. Το Ίδρυμα Ωνάση, αντί να αναρτήσει από το 2012/2013, ως όφειλε, τον κατάλογο περιεχομένων του Αρχείου, απείλησε με δικαστική δίωξη τον Μ. Πιερή, θεωρώντας ότι, ακόμη και ένα θεμελιώδες ερευνητικό εργαλείο, όπως ο κατάλογος, στον οποίο πρέπει να έχουν άμεση πρόσβαση οι μελετητές από κάθε σημείο του πλανήτη, είναι ιδιοκτησία του. Από τις αρχές του περασμένου Μαρτίου, μετά και την απήχηση που είχαν τα δημοσιεύματα της ARB, το συγκεκριμένο τεύχος του Κονδυλοφόρου επανακυκλοφόρησε. Στις επόμενες σελίδες παραθέτουμε και φωτογραφικά όλα τα σχετικά ντοκουμέντα, διότι αλλιώς αυτή η ιστορία ακούγεται εξωπραγματική.

« Read the rest of this entry »

Η διαχείριση του Αρχείου Καβάφη [1]

08/05/2017 § Σχολιάστε

ΚΛΙΚ στην εικόνα για μεγέθυνση -φωτο ©Athens Review of Books

Το τίμιο ξύλο του Καβάφη
Η διαχείριση του Αρχείου Καβάφη από το Ίδρυμα Ωνάση απασχολεί έντονα τον τελευταίο καιρό την ακαδημαϊκή κοινότητα και τον δημόσιο λόγο. Γιατί αντιδρούν οι ερευνητές, τι απαντά το Ίδρυμα.

Η Λαμπρινή Κουζέλη στο ©Βήμα

Το 1933 πεθαίνει ο Κ. Π. Καβάφης. Το 1969 ο Γ. Π. Σαββίδης αγοράζει από τους κληρονόμους του το αρχείο του ποιητή, το οποίο μελετούσε από το 1963. Το 2012 οι κληρονόμοι του Σαββίδη πωλούν το Αρχείο Καβάφη στο Ιδρυμα Ωνάση. Αυτή είναι η ιδιοκτησιακή γενεαλογία του Αρχείου Καβάφη, που απασχολεί έντονα τον τελευταίο καιρό την ακαδημαϊκή κοινότητα και τον δημόσιο λόγο, σε μια συζήτηση που περιλαμβάνει εξώδικα, πολλή αλληλογραφία, δημοσιεύσεις, ομοφυλόφιλους και «ομοφοβικούς», παραδοσιακή φιλολογία και  πολιτισμική θεωρία σε μια υπόθεση που θα αποτελούσε απολαυστικό μυθιστόρημα ή θα συνιστούσε δαιμόνια επικοινωνιακή καμπάνια αν δεν ήταν αρκετά σοβαρή.

Ερωτήσεις-απαντήσεις για το Αρχείο Καβάφη

Και είναι σοβαρή διότι – ας το πούμε από την αρχή για να φύγει από τη μέση – ο Καβάφης είναι συμβολικό μέγεθος, φετίχ, τίμιο ξύλο, ιερό δισκοπότηρο για όλους, πριν και τώρα και αύριο. Ολοι οι Ελληνες τον γνωρίζουν και όλοι γνωρίζουμε ότι αποτελεί το πλέον αναμφισβήτητο διαπιστευτήριο εισόδου της γλώσσας μας στον κόσμο της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Ο Καβάφης είναι στα γράμματά μας, στην κουλτούρα μας, ένα ιερό σώμα, ένα άγιο λείψανο. Οπως είναι ο Σαίξπηρ, ο Βολταίρος, ο Γκαίτε αλλού. Κι αυτό δεν είναι επιλήψιμο.

« Read the rest of this entry »

[Γιατί, Γιώργο μου, γιατί;

07/05/2017 § Σχολιάστε

Ο Ερρίκος Μπελιές (1950-2016) καυτηριάζει

Διεθνείς Έλληνες ποιητές

Φαίνεται ότι ορισμένοι ποιητές τό ‘καναν μόδα τώρα τελευταία να μπουκώνουν τα βιβλία τους με στίχους ξενόγλωσσους, προκειμένου να δείξουν την ευρυμάθειά τους. Ας δούμε ένα παράδειγμα:

Αγάπη

Την πήρα από το χέρι και τραβήξαμε
κατά το μονοπάτι με τις μαργαρίτες
«among the daisies» που λέει ο Gotwith
της είπα «Σ’αγαπώ πολύ» και
κείνη «Μα κι εγώ το ίδιο»
γιατί «les mêmes, toujours les mêmes»
το είπες πριν από μένα Jacques Quibrin
όλοι οι ποιητές τα ίδια λένε
όταν πρόκειται γι’ αγάπη, love ή amour.

Ναι, μέσα σ’όλη την πνευματική ανασουρδουμπουλιά μας μάθαμε και να σκεφτόμαστε πολύγλωσσα, να ορίζουμε ότι το ποιητικό μας πάθος είναι παγκοσμίου βεληνεκούς και δεν μας αρκεί τώρα πια η απόδοση της ιδέας μας στη δική μας γλώσσα.

Δύο φαίνεται να είναι τα αίτια: ή η γλώσσα μας φτώχυνε τόσο που δεν εκφράζει την ιδέα του δημιουργού, ή -και το πιθανότερο- ο δημιουργός θέλει με κάθε τρόπο να επιδείξει την -όποια- ευρυμάθειά του.

Και αυτό το δεύτερο μου θυμίζει το ευτράπελο που μου διηγήθηκε ο φίλος ποιητής Γιάννης Γκούμας: Πριν από χρόνια, στην Αστόρια της νέας Υόρκης, μια πλενοπιατού θρηνούσε το ξόδι του άντρα της και γύρω Έλληνες -της πολυθρύλητης «διασποράς»- αλλά και γείτονες Αμερικάνοι που είχαν σπεύσει να τη συντρέξουν. Η οιμωγή της χήρας: «Γιώργο μου, γιατί, γιατί να πεθάνεις; Γιατί, Γιώργο μου, γιατί; And for those who don’t understand Greek: Why, my George, why?».

[Ερρίκος Μπελιές, περιοδικό «λέξη» τ.57, Σεπτέμβρης 1986]

Where Am I?

You are currently browsing the σκέψεις category at αγριμολογος.