Η διαχείριση του Αρχείου Καβάφη [2]

10/05/2017 § Σχολιάστε

Ο Καβάφης σε Ίδρυμα

οι φωτογραφίες είναι από την Athens Review of Books

Η ποινικοποίηση της έρευνας, η ποίηση ως αξιοθέατο
και ο αόρατος «επιστημονικός σύμβουλος» (ας φρόντιζαν)

Από τον περασμένο Σεπτέμβριο συμβαίνουν αδιανόητα πράγματα με το Αρχείο Καβάφη. Οι εκδότες του περιοδικού Κονδυλοφόρος απέσυραν από την κυκλοφορία το 14ο τεύχος, ύστερα από εξώδικες διαμαρτυρίες των παλαιών κατόχων του Αρχείου (Μανόλης Σαββίδης και λοιπή οικογένεια) και ‒κυρίως‒ των νέων ιδιοκτητών του (Ίδρυμα Ωνάση). Αυτό συνέβη διότι ο Μιχάλης Πιερής, συντάκτης του Αναλυτικού και Ειδολογικού Καταλόγου του Αρχείου Καβάφη, δημοσίευσε την εργασία του στο εν λόγω περιοδικό. Το Ίδρυμα Ωνάση, αντί να αναρτήσει από το 2012/2013, ως όφειλε, τον κατάλογο περιεχομένων του Αρχείου, απείλησε με δικαστική δίωξη τον Μ. Πιερή, θεωρώντας ότι, ακόμη και ένα θεμελιώδες ερευνητικό εργαλείο, όπως ο κατάλογος, στον οποίο πρέπει να έχουν άμεση πρόσβαση οι μελετητές από κάθε σημείο του πλανήτη, είναι ιδιοκτησία του. Από τις αρχές του περασμένου Μαρτίου, μετά και την απήχηση που είχαν τα δημοσιεύματα της ARB, το συγκεκριμένο τεύχος του Κονδυλοφόρου επανακυκλοφόρησε. Στις επόμενες σελίδες παραθέτουμε και φωτογραφικά όλα τα σχετικά ντοκουμέντα, διότι αλλιώς αυτή η ιστορία ακούγεται εξωπραγματική.

Το Κοινωφελές Ίδρυμα, αντί να διευκολύνει την έρευνα και να εξυπηρετεί τους μελετητές, προβάλλει διεκδικήσεις και δημιουργεί προσκόμματα. Ακόμη χειρότερα: αν κάποιος προχωρήσει στη δημοσίευση υλικού που «ανήκει στο Αρχείο» ή έστω κοινοποιήσει απλώς το περιεχόμενό του, επί του οποίου από το 2003 ασφαλώς δεν υπάρχουν δικαιώματα (ο Καβάφης πέθανε το 1933), κινδυνεύει να τον σύρουν στα δικαστήρια, όπου θα πρέπει να εξηγεί σε έλληνες δικαστές τη διαφορά ανάμεσα στο χειρόγραφο (το οποίο ο ιδιοκτήτης του μπορεί να πουλήσει στους Sotheby’s) και το περιεχόμενό του που ανήκει σε όλη την ανθρωπότητα. Συνέβησαν όμως και άλλα ανατριχιαστικά, τα οποία αποτυπώνονται στις προσβλητικές επιστολιμαίες αξιώσεις του Ιδρύματος Ωνάση σε δύο διαπρεπείς ερευνήτριες του έργου του Καβάφη. Μόνο ντροπή και οργή μπορεί να αισθανθεί κανείς διαβάζοντας την παράλογη αξίωση του Ιδρύματος να εγκρίνει μια επιστημονική μελέτη, «ακόμα και στην περίπτωση που αυτή σχετίζεται με εργασία που έχει ολοκληρωθεί πριν τον χρόνο απόκτησης από εμάς του εν λόγω Αρχείου.». Και επίσης ότι «η συγκατάθεσή [τους] αυτή δίδεται ή όχι ανάλογα με την αξία της [μελέτης]».

Ένα Ίδρυμα που θέλει να προσφέρει στον πολιτισμό (όπως το Ίδρυμα Ωνάση) πρέπει να παρέχει καλές υπηρεσίες και να διασφαλίζει άνετη πρόσβαση στο υλικό που συναποτελεί το αρχείο. Πρέπει να καθιστά τα αποκτήματά του κοινά αγαθά. Είναι τραγελαφικά οξύμωρο να καταδικάζεις περιοριστικές χρήσεις του αρχείου που ισχυρίζεσαι ότι έγιναν στο παρελθόν («Σε αντίθεση με το παρελθόν, κανένας ερευνητής δεν είχε τα τελευταία χρόνια αποκλειστική ή προνομιακή πρόσβαση στο Αρχείο») και την ίδια στιγμή να ασκείς μετά μανίας τέτοια αστυνόμευση στο παρόν, επικαλούμενος ένα σχεδόν μεταφυσικό copyright. Δεν περιμέναμε κατά κανένα τρόπο αγγλόγλωσσες και ελληνόγλωσσες επιστολές και εξώδικα, προειδοποιήσεις, απειλές και, γενικά, μια ελεγκτική και λογοκριτική εποπτεία που διαλαλεί τα νομικά της δικαιώματα και απαιτεί να αναγνωριστεί η απόλυτη κατοχή της σε ό,τι «καβαφικό» υπάρχει, ή φημολογείται ότι υπάρχει, σε ολόκληρο το Σύμπαν (κείμενο, φωτογραφία, σημείωμα, επιστολή, φωτοτυπία, αντίγραφο, ακόμη και αναπαραγωγές από βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες του παρελθόντος). Αυτή η τακτική δεν λέγεται χρήση, λέγεται κατάχρηση. Δεν υπηρετεί την έρευνα, μοιάζει περισσότερο με επιλεκτική διανομή τίμιου ξύλου.[…]Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στην Athens Review of Books

Συνέχεια την επόμενη Πέμπτη —->

Τα προηγούμενα:
Η διαχείριση του Αρχείου Καβάφη [1]

Advertisements

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.

What’s this?

You are currently reading Η διαχείριση του Αρχείου Καβάφη [2] at αγριμολογος.

meta

Αρέσει σε %d bloggers: