[Γιατί, Γιώργο μου, γιατί;
07/05/2017 § Σχολιάστε
Ο Ερρίκος Μπελιές (1950-2016) καυτηριάζει
Διεθνείς Έλληνες ποιητές
Φαίνεται ότι ορισμένοι ποιητές τό ‘καναν μόδα τώρα τελευταία να μπουκώνουν τα βιβλία τους με στίχους ξενόγλωσσους, προκειμένου να δείξουν την ευρυμάθειά τους. Ας δούμε ένα παράδειγμα:
Αγάπη
Την πήρα από το χέρι και τραβήξαμε
κατά το μονοπάτι με τις μαργαρίτες
«among the daisies» που λέει ο Gotwith
της είπα «Σ’αγαπώ πολύ» και
κείνη «Μα κι εγώ το ίδιο»
γιατί «les mêmes, toujours les mêmes»
το είπες πριν από μένα Jacques Quibrin
όλοι οι ποιητές τα ίδια λένε
όταν πρόκειται γι’ αγάπη, love ή amour.
Ναι, μέσα σ’όλη την πνευματική ανασουρδουμπουλιά μας μάθαμε και να σκεφτόμαστε πολύγλωσσα, να ορίζουμε ότι το ποιητικό μας πάθος είναι παγκοσμίου βεληνεκούς και δεν μας αρκεί τώρα πια η απόδοση της ιδέας μας στη δική μας γλώσσα.
Δύο φαίνεται να είναι τα αίτια: ή η γλώσσα μας φτώχυνε τόσο που δεν εκφράζει την ιδέα του δημιουργού, ή -και το πιθανότερο- ο δημιουργός θέλει με κάθε τρόπο να επιδείξει την -όποια- ευρυμάθειά του.
Και αυτό το δεύτερο μου θυμίζει το ευτράπελο που μου διηγήθηκε ο φίλος ποιητής Γιάννης Γκούμας: Πριν από χρόνια, στην Αστόρια της νέας Υόρκης, μια πλενοπιατού θρηνούσε το ξόδι του άντρα της και γύρω Έλληνες -της πολυθρύλητης «διασποράς»- αλλά και γείτονες Αμερικάνοι που είχαν σπεύσει να τη συντρέξουν. Η οιμωγή της χήρας: «Γιώργο μου, γιατί, γιατί να πεθάνεις; Γιατί, Γιώργο μου, γιατί; And for those who don’t understand Greek: Why, my George, why?».
[Ερρίκος Μπελιές, περιοδικό «λέξη» τ.57, Σεπτέμβρης 1986]
[μόνο η λογοκρισία πρέπει να λογοκρίνεται
06/05/2017 § Σχολιάστε
Δικαστική Ψύχωση: Δ η λ α δ ή το δικαστήριο καλείται να κρίνει αν η κα Σώτη Τριανταφύλλου είχε ή δεν είχε δίκιο λέγοντας ότι ο Μάρκο Πόλο (τον 13ο αι.!) μίλησε ή δεν μίλησε αρνητικά για τους Μουσουλμάνους(;!)…
Τι ζούμε και κυρίως ποιοι ζούνε ανάμεσά μας. Είναι δυνατόν;
Σε μια κοινωνία που θέλει να αναμετριέται αενάως δημοκρατικά με τον εαυτό της, δεν χωρά κανενός είδους λογοκρισία. Οι πάντες πρέπει να έχουν το δικαίωμα στην άποψή τους. Ακόμη και τα φασιστο-ναζιστικά κηρύγματα μίσους έχουν τη θέση τους, εφόσον υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που τα λένε και εκατοντάδες χιλιάδες που τα πιστεύουν. Ποιος θα τα απαγορέψει και με ποια ιδιότητα; Ποιος θα κρίνει τους κρίνοντες. Όπως πάμε αύριο μπορεί οι όποιοι «κριτές» θα έχουν το δικαίωμα να μας επιβάλουν ότι η γη δεν γυρίζει.
Και τέλος πάντων, αν εφαρμοστεί αυστηρά ο νόμος 4285/2014 κατά ρητορικής μίσους ή ρατσισμού, ελάχιστοι από τους σεπτούς ορθόδοξους ιερείς (κυρίως μητροπολίτες) θα βρίσκονταν εκτός φυλακής.
Η συγκεκριμένη περίπτωση έχει και την πλάκα της, διότι όπως λέει κι ο Παντελάκης: Είναι τουλάχιστον παράδοξο. Ιδιαίτερα αν σκεφτεί κάποιος ότι ιστορικοί δεν έχουν συμφωνήσει ακόμα για τον ακριβή χρόνο και τόπο γέννησης του Μάρκο Πόλο. Τώρα ένας δικαστής ενός Πρωτοδικείου θα πρέπει να λύσει το παρακάτω αίνιγμα: ο εξερευνητής για τον οποίο δεν είναι βέβαιο πότε ακριβώς έζησε αλλά το γνωρίζουμε περίπου, είπε αυτή την αρνητική για τους μουσουλμάνους φράση; (ε, ρε γλέντια!)
Είναι να τρελαίνεται κανείς σε αυτή τη χώρα!
[Σε δίκη για ισλαμοφοβία με βάση τον αντιρατσιστικό νόμο παραπέμπεται η συγγραφέας Σώτη Τριανταφύλλου, μετά από μήνυση που κατέθεσε εις βάρος της ο Εκπρόσωπος του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι και διαχειριστής του blog «Παρατηρητήριο Ρατσιστικών Εγκλημάτων» Παναγιώτης Δημητράς, με αφορμή κείμενό της που είχε δημοσιευθεί στην ηλεκτρονική σελίδα της Athens Voice]
[Η νενέ·
06/05/2017 § Σχολιάστε
Συγκινητική μαρτυρία από τη Σμύρνη
Στα παληά χρόνια, ίσως από το 1860, ήτανε στον αυλόγυρο τση Άγια Φωτεινής ένα κοριτσίστικο σκολειό. Εκεί επήγε φαίνεται για λίγο καιρό και η νενέ μου η κώνα Παρασκευούλα καθώς και η μητέρα μου η Πολυξένη. Η νενέ μου το μόνο που απεκόμισε από το σκολειό αυτό, ήτανε το γράμμα όμικρον το οποίο το θυμότανε επειδή ήτανε στρογγυλό. Είχε κι ένα θείο που έμενε ματζί τους και που τόνε λέγανε Γιώργη. Αυτόνανε, κάποτε που γύριζεν από την εξοχικήν εκκλησιά του Προφητηλιά, τόνε χτύπησεν ένα βόδι με τα κέρατά του κι από τότες σακατεύτηκε, δεν μπόραγε να πορπατήση κι έμενε πάντα στο σπίτι. Ήτανε, ηλέγανε, πρακτικός φιλόσοφος, κι ερχόντουστε κι άλλοι φίλοι του, φιλόσοφοι κι αυτοί στο σπίτι μας και συζητάγανε. Η νενέ μου μάλιστα, θυμόντανε από τις συζητήσεις των φιλοσόφων εκείνων αυτό το αρχαίο γνωμικό:
Υπομονή των πενήτων
ού και κατελύτον
Δεν ξαίρω όμως αν αυτό το γνωμικό ήτανε της Ελεατικής φιλοσοφικής Σχολής ή της Πυθαγόρειας.
Είχε η νενέ μου το βιβλίο του Σεβάχ Θαλασσινού τυλιγμένο μέσα σε ένα τσερβέ ―κεντημένη ζώνη― κι όταν είχε κανένα μεταλλήκι περισσευούμενο μου τόδινε για να της διαβάσω τις περιπέτειες του Σεβάχ Θαλασσινού, τις οποίες ηάκουε με μεγάλην ευχαρίστηση. Η νενέ μου μούλεγε ότι παλαιά ηκαθούντανε στο μαχαλά μας η άμια Ντουντού ―θεία θα πη― η χιώτισσα που είχε μιαν αδερφή Τουρκάλα. Την είχανε αρπάξη οι Τούρκοι στις σφαγές της Χίου και τήνε παντρέψανε μ’ έναν δικό τους. Κάθε Κυριακή το λοιπόν μετά τη λειτουργία ήπαιρνε αντίντερο ―αντίδωρο― από την εκκλησιά η άμια Ντουντού, τόκρυβε μέσα στον κόρφο της τυλιγμένο σε χαρτάκι, το πήγαινε στην αδερφή τση εκεί στον Τουρκομαχαλά και τση τόδινε και τότρωγεν αυτή.
Ήλεγε στη νενέ μου η άμια Ντουντού για την αδερφή τση. Τι να κάνη η κακομοίρα που είχε παιδιά κοτζαμάμ άντρες, κι αν το μάθουνε πως φέρνω αντίντερο στη μάνα τους, θα με σφάξουνε.
_____
[από το βιβλίο: Ν. Kαρτσωνάκης-Nάκης, Θυμάμαι τη Σμύρνη, Tο Eλληνικό Bιβλίο, 1972]
Η φωτογραφία είναι από το σάιτ του Απόλλωνα Σμύρνης
[για ό,τι θα αποτύχει, ή μερικώς πετύχει στο μέλλον·
04/05/2017 § Σχολιάστε
«Οι λαοί δεν έχουν σταθερά ιδανικά.
Πιο εύκολα πείθονται από ένα δημαγωγό,
παρά κρατάνε σταθερά τα πιστεύω τους»
Νικολό Μακιαβέλι – Ο Ηγεμόνας
Το ποιοτικό επίπεδο της Δημοκρατίας, κυρίως η επιβίωσή της, εξαρτάται από την παιδεία που διαμορφώνει το εκπαιδευτικό σύστημα. Το θέμα της παιδείας δεν είναι μόνο πρόβλημα παραγωγικότητας της οικονομίας. Είναι προφανές ότι δίχως κριτική σκέψη ένα πολίτης ελάχιστα μπορεί να συνεισφέρει στην εύρυθμη, ισόρροπη και δίκαιη λειτουργία της κοινωνίας του. Η κριτική σκέψη είναι συστατικό στοιχείο της λογικής σκέψης. Η κριτική σκέψη είναι εξ ορισμού και ταυτοχρόνως συστηματική και δημιουργική. Με τη συστηματική σκέψη προσπαθούμε να βάλουμε σε κάποια τάξη το χάος του Κόσμου και της Φύσης.[1]
Ο Φρόυντ (1923) παρατηρεί σχετικά με τις παλινδρομικές τάσεις της κοινωνικής ψυχολογίας των μαζών. Η μάζα μας λέει:
«[…]σέβεται την ισχύ και επηρεάζεται μόνο λίγο από την καλοσύνη, που γι΄ αυτήν σημαίνει μόνο είδος αδυναμίας. Αυτό που απαιτεί από τους ήρωές της είναι ισχύς, ακόμη και βιαιότητα. Θέλει να εξουσιάζεται, να καταπιέζεται και να φοβάται τον κύριό της. Κατά βάση απόλυτα συντηρητική, αποστρέφεται βαθιά κάθε νεωτερισμό και πρόοδο και σέβεται απεριόριστα την παράδοση.» […] «με την συνύπαρξη των ατόμων στη μάζα αίρονται όλες οι ατομικές αναστολές, ενώ αφυπνίζονται προς ελεύθερη ορμική ικανοποίηση όλα τα θηριώδη, ωμά και καταστροφικά ένστικτα, που υποβόσκουν στο άτομο ως κατάλοιπα της πρωταρχικής εποχής της ιστορίας.»[…] «Οι μάζες δεν έχουν γνωρίσει ποτέ δίψα για αλήθεια. Απαιτούν αυταπάτες από τις οποίες δεν μπορούν να παραιτηθούν.»[2]
Όσες αναλύσεις και αν γραφτούν για το μέλλον της ανθρωπότητας, όσες αιτίες και αν αναλυθούν για «προσδοκίες» που διαψεύστηκαν από κοινωνικές επαναστάσεις κλπ., όσο και αν αναρωτηθούμε γιατί στην εποχή του θριάμβου των φυσικών επιστημών, συνεχίζουν, έστω και με μειωμένη επιρροή, θρησκευτικές δοξασίες και μυστικισμοί, πίσω από όλες τις απορίες και κυρίως τις απαντήσεις, θα βρίσκεται το ζήτημα της Παιδείας. Όλα τα οράματα για την πρόοδο της κοινωνίας για ένα καλύτερο δημοκρατικό Αύριο, σκόνταψαν και συνεχίζουν να σκοντάφτουν στην Παιδεία. Ό,τι με καλές προθέσεις απέτυχε στο παρελθόν και ό,τι θα αποτύχει, ή μερικώς πετύχει στο μέλλον, εξαρτάται πάντα από το ποσοστό του πληθυσμού που κατέχει επάρκεια κριτικής σκέψης που μόνο η παιδεία μπορεί να προσφέρει.
_______________
[1] Γ.Β. Δερτιλής, Η Τυραννία της Αμάθειας, Athens Review of Books, τ.83, Απρίλιος 2017
[2] Φρόυντ, Ψυχολογία των μαζών και ανάλυση του εγώ, μτφρ: Κ. Τρικεριώτη, εκδόσεις Επίκουρος 1994
η φωτογραφία είναι του ©αγριμολόγου
