Μια «πινακοθήκη» φιλοτύραννων διανοούμενων
11/12/2014 § Σχολιάστε
Κυκλοφορησε: Mark Lilla, Η σαγήνη των Συρακουσών – εκδόσεις Αthens Review of Books

Για αυτό το σημαντικό βιβλίο ο φιλόσοφος Αβισάι Μαργκαλίτ τόνισε: «Ο Μαρκ Λίλα έχει γράψει ένα νηφάλιο και οξυδερκές βιβλίο για τους πολιτικούς στοχαστές και αναλυτές της ανθρώπινης κατάστασης που έχουν αναδειχθεί σε πολιτισμικούς ήρωες της εποχής μας. Σε πολλές περιπτώσεις παρουσιάζει τις ιδέες τους καλύτερα από ό,τι αυτοί οι ίδιοι. Ο Λίλα προσεγγίζει τους πρωταγωνιστές του με κατανόηση, όχι όμως και με συμπάθεια. Τους παρέχει τη δυνατότητα μιας δίκαιης δίκης, βρίσκει όμως την υπεράσπισή τους ανεπαρκή. Όλοι έχουν διαπράξει –άλλος περισσότερο, άλλος λιγότερο– ένα αδίκημα πρώτου βαθμού: ήταν απερίσκεπτοι για τις συνέπειες των ιδεών τους».
Ενώ ο κορυφαίος ιστορικός, καθηγητής στο Μπέρκλεϊ, Μάρτιν Μάλια (1924-2004) έγραψε: «Συνεχίζοντας την παράδοση που εγκαινίασαν Η aιχμάλωτη σκέψη του Τσέσλαβ Μίλος και Το όπιο των διανοουμένων του Ρεϋμόν Αρόν, [το βιβλίο του Μαρκ Λίλα] μάς προσφέρει μια εξαιρετική ανάλυση των φιλοτύραννων διανοούμενων του 20ού αιώνα – από τον Μάρτιν Χάιντεγκερ και τον Καρλ Σμιτ στη μεσοπολεμική Γερμανία έως τον Μισέλ Φουκώ και τον Ζακ Ντεριντά στη μεταπολεμική Γαλλία. Ο Λίλα διερευνά το αιώνιο δέλεαρ των φιλοσόφων, να υποκύψουν σε ιδεολογικούς βασιλείς με την προσδοκία ότι θα πραγματώσουν το κράτος της αλήθειας και της δικαιοσύνης. Πάρα πολλοί εκπρόσωποι του αμερικανικού ακαδημαϊκού κόσμου θα ωφεληθούν από την ευθυκρισία που επιδεικνύει ο συγγραφέας, αλλά και την ενδελεχή γνώση του γύρω από τις παραδόσεις της ευρωπαϊκής διανόησης που τόσο εύκολα παρερμηνεύονται στη χώρα μας».
Περισσότερα στον ιστότοπο της ARB και τις Στάχτες
Η σχεδίαση του εξωφύλλου είναι του Αγριμολόγου
.
Όχι στην Κατάργηση της Ενιαίας Τιμής Βιβλίου
14/03/2014 § Σχολιάστε

Τη Δευτέρα 17 Μαρτίου στις 18:00 στο Θέατρο ΑΚΡΟΠΟΛ (Ιπποκράτους 9-11, Αθήνα), θα γίνει συνάντηση διαμαρτυρίας όπου θα κληθούν βουλευτές και αρχηγοί κομμάτων να στηρίξουν την διατήρηση της Ενιαίας Τιμής του Βιβλίου.
Ας είμαστε όλοι παρόντες, με τους φίλους μας, τους συνεργάτες μας και με όποιο άλλο πρόσωπο νοιάζεται για τον πολιτισμό και την προκοπή του λαού μας.
«Φοράω το μπουφάν γιατί μου χρειάζονται οι τσέπες»
19/03/2013 Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο «Φοράω το μπουφάν γιατί μου χρειάζονται οι τσέπες»

photo© Jasanský/Polák 1994/96
Ήταν νέος. Έτσι θα πουν. Πενήντα πέντε χρονών. Ακούγεται σαν μέση. Για μένα ίσως είναι το τέλος. Ήταν νέος, θα πουν. Σήμερα είσαι νέος. Παλιά ήσουν γέρος. Εγώ πάλι νομίζω πως είσαι στη μέση. Νέος για θάνατο και γέρος για ζωή.
Πενήντα πέντε: καλή ηλικία για να αφήσει κανείς τα εγκόσμια.
Αλλά. Αλλά η ζωή είναι γλυκιά. Κι ο θάνατος μαυρίλα.
Κοίτα να δεις σκέψεις που κάνω τώρα. Μόνο και μόνο επειδή είμαι κουρασμένος. Επειδή κρατάω αυτές τις δυο σακούλες με τα ψώνια και μου φαίνεται σαν να σηκώνω τόνους βάρος. Ασήκωτο βάρος ζωής. Κι όμως, είναι μόνο λίγα πορτοκάλια και μερικές πατάτες. Τόσο βαριά είναι τα πορτοκάλια; Ή εγώ δεν έχω πια δύναμη;
Είμαι άρρωστος. Το πόσο άρρωστος δεν το ξέρω. Το ξέρουν οι άλλοι. Μου το κρατούν σαν έκπληξη για το τέλος.
Προς το παρόν κοιτάζω να τα βγάλω πέρα με τις σακούλες. Θα πάω τα ψώνια στο σπίτι, ο κόσμος να χαλάσει.
Ζεσταίνομαι. Είναι φυσιολογικό να ζεσταίνομαι τόσο; Ο ιδρώτας τρέχει ποτάμι. Οι ρίζες των μαλλιών μου είναι μούσκεμα. Ο ιδρώτας κυλάει στο μέτωπο και μπαίνει στα μάτια μου. Τυφλός. Σαν τυφλός περπατάω. Φοράω το μπουφάν γιατί μου χρειάζονται οι τσέπες. Πού θα βάλω τα τσιγάρα και το τηλέφωνο; Κι αυτό το αναθεματισμένο χτυπιέται ασταμάτητα σαν δονητής. Σαν μηχανικό γαμήσι. Λες και σε προειδοποιεί πως αυτός που σου τηλεφωνεί θέλει να σε πηδήξει. Δεν το σηκώνω. Δεν προκαλώ άλλο την τύχη μου. Ας χτυπάει όσο θέλει.
Θα σταματήσω. Δεν χάθηκε ο κόσμος αν αργήσω λίγο. Μήπως με περιμένει κανείς; Θέλω να κάνω ένα τσιγάρο. Μάλλον, για την ακρίβεια, άλλο ένα τσιγάρο. Θα σε σκοτώσει, μου λέει ο περιπτεράς. Τώρα;…, θέλω να του πω, με έχει ήδη σκοτώσει. Αλλά φυσικά δεν λέω τίποτα. Ο άνθρωπος δείχνει ενδιαφέρον. Και πάντα με το χαμόγελο. Έχει σημασία αυτό. Μου λέει ότι είμαι ο καλύτερος πελάτης. Τον πιστεύω. Ποιος άλλος καταναλώνει τόσα πακέτα την ημέρα; Κι εγώ όμως, πιστός. Δεν πάω αλλού. Από αυτόν αγοράζω. Είναι μια σταθερά. Και, δεν ξέρω, έχω ανάγκη από κάποιες σταθερές. Να δω μια γνώριμη φάτσα, να πω μια καλημέρα. Μια καλημέρα είναι κάτι, καμιά φορά. Ο άλλος δεν είναι φίλος σου, μα είναι σαν φίλος. Σου εύχεται να έχεις μια καλή μέρα. Και το εννοεί. Είναι κάτι αυτό.
***
[Ευγενία Μπογιάνου, Κλειστή πόρτα –απόσπασμα, εκδόσεις Πόλις]
*
Διαβάστε ολόκληρο το διήγημα στις Στάχτες.
Γιάννης Γκούμας, Σε ρε μπεμόλ
16/07/2012 Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Γιάννης Γκούμας, Σε ρε μπεμόλ

Πολύ πριν μάθει την αλφάβητο
προσάρμοσε δάκρυα και στα επτά φωνήεντα
και με στεφάνια μηδενικών ζωής
έτρωγε τον ήλιο στα δέκα νύχια του.
Το πρόσωπό του δεν γνώριζε άλλα πρόσωπα,
μόνο το αντισηπτικό χείλος της ευτυχίας·
τη φροντίδα που εκφυλίζεται σε λέξεις.
Σε λίγο δεν είχε από που να κατέβει
και που να ανέβει.
Υπήρχε αυτή η πλευρά και η άλλη,
κι αυτός με το βάσανό μιας μόνο γραμμής.
Σκεπτόταν πάντα έτσι όπως κανείς δεν ακούει.
Οποτεδήποτε απολάμβανε αυτό που ήθελε,
και όπου μπορούσε,
ήταν δακτυλοδεικτούμενος σαν να τον πυροβολούσαν
ή ένας αποκαλυπτικός αστερίσκος τον έσερνε
σε υποσημειώσεις ενοχής.
Επειδή γνώριζε τον εαυτό του από όσα έλεγε ο κόσμος,
είχε την ανάγκη να μεταμορφωθεί σε κάποιον άλλον·
να έχει περιθώρια επιλογής για το τι μπορούσε να
κάνει·
ν’ απαντήσει σ’ ερωτήσεις «τι κάνετε;»
και ν’ ανταποδώσει ρωτώντας «πως είστε;»
Όταν έφτασε η μεγαλύτερη μέρα της ζωής του,
δεν ήξερε τι να κάνει
–δεν είχε ιδέα που τελειώνει το σώμα
και που αρχίζει η θαλπωρή –
αν η ψυχή ήθελε αγάπη
ή το σώμα ένα άλλο σώμα
για να επανακτήσει όλη του την έκσταση.
(Ακόμα δεν ξέρει
αν με το να κολλάει σαν αφρός
στην επιφάνεια της μνήμης
μπορεί να τα καταφέρει διαρκώς
χωρίς βοήθεια κανενός.)
Και η αυγή στάγδην μεταμορφώθηκε σε σκοτάδι
και η εξώπορτα, μετά από τόση αναμονή,
δεν ήταν πλέον από ξύλο.
Και το σήμερα έχει γίνει μακρινό παρελθόν,
γι’ αυτό και το πρόσωπό του δεν συγχρονίζεται
με τις ματιές σας.
***
Γιάννης Γκούμας, Ανθολογία 1985-2012, εκδόσεις Ποιείν