Περί μίσους (που ουδέποτε ένιωσα)

08/08/2016 § Σχολιάστε

stapledon8.8.16
nTBBo7b8c
Μιλάς σάμπως το μίσος να ήταν ορθολογικό, σάμπως οι άνθρωποι μισούν μόνο εκείνο που έχουν λόγο να μισήσουν. Αν θέλεις να καταλάβεις τη σύγχρονη Ευρώπη και τον κόσμο, πρέπει να θυμάσαι τρία πράγματα που είναι στην πραγματικότητα πολύ διαφορετικά, αν και είναι μπλεγμένα μεταξύ τους.
Πρώτα υπάρχει αυτή η καθολική σχεδόν ανάγκη να μισείς κάτι, λογικά ή παράλογα, να βρεις κάτι να του φορτώσεις τα δικά σου αμαρτήματα, και μετά να το συντρίψεις. Σε υγιή μυαλά (ακόμα και στο δικό σας γένος), η ανάγκη αυτή για μίσος παίζει μικρό ρόλο. Όμως σχεδόν όλα τα μυαλά είναι τρομερά νοσηρά, και γι’ αυτό πρέπει να έχουν κάτι να μισούν. Κατά το πλείστον, απλώς μισούν τους γειτόνους, ή τις γυναίκες, ή τους άντρες τους, ή τους γονείς, ή τα παιδιά τους. Αισθάνονται όμως πολύ ανώτερο είδος ζωηρής συγκίνησης μισώντας ξένους. Τελικά ένα έθνος δεν είναι παρά μια εταιρεία μίσους των ξένων, ένα είδος ανώτερης λέσχης μίσους.
Το δεύτερο που πρέπει να θυμάσαι είναι το αυτονόητο της οικονομικής αταξίας. Εκείνοι που διαθέτουν οικονομική δύναμη προσπαθούν να κατευθύνουν τον κόσμο για δικό τους όφελος. Πρόσφατα, πολύ ή λίγο το πέτυχαν, τώρα όμως αυτός ο ρόλος τους έχει ξεπεράσει, και όπως όλοι ξέρουμε τα πράγματα πάνε κατά διαβόλου. Αυτό δίνει μια νέα διέξοδο στο μίσος. Οι φτωχοί, πολύ δικαιολογημένα μισούν τους πλούσιους, που δημιούργησαν αυτή την κατάσταση και δεν μπορούν να τη διορθώσουν. Οι πλούσιοι φοβούνται και επομένως μισούν με μεγάλη διάθεση τους φτωχούς. Εκείνο, που δεν μπορεί ν’ αντιληφθεί ο κόσμος, είναι το ότι αν δεν υπήρχε αυτή η βαθιά ριζωμένη ανάγκη για μίσος σε κάθε μυαλό, το κοινωνικό πρόβλημα θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί έξυπνα, και ίσως να λυνόταν.
Τέλος είναι ο τρίτος παράγοντας, δηλαδή η αίσθηση ότι υπάρχει κάτι το τελείως στραβό με το σημερινό αποκλειστικά επιστημονικό πολιτισμό. Μ’ αυτό δεν εννοώ ότι διανοητικά ο κόσμος έχει αμφιβολίες για την επιστήμη. Είναι πολύ βαθύτερο απ’ αυτό. Απλώς διαπιστώνουν ότι δεν είναι αρκετός για να γεμίσει τη ζωή και δε λειτουργεί πρακτικά. Κάπου έχει χαλαρώσει μια βίδα του ή πέθανε κάποιο ζωτικής σημασίας μέρος του.
(…) Τα πλήθη που δεν μπορούν ν’ αποδεχτούν το χριστιανικό αφιόνι έχουν τρομερή ανάγκη από κάτι, αν και δεν ξέρουν τι είναι εκείνο, ούτε καν ότι το χρειάζονται. Κι αυτή η μεγάλη τους ανάγκη ανακατεύεται με την ανάγκη να μισούν και αν ανήκουν στη μέση τάξη, ανακατεύεται επίσης με το φόβο τους για κοινωνική επανάσταση. Και αυτός ο φόβος, μαζί με την ανάγκη να μισούν μπορεί ν’ αξιοποιηθούν και να τα εκμεταλλευτεί ο κάθε παλιάνθρωπος, για να εξυπηρετήσει δικά του συμφέροντα, ή ο κάθε ικανός άνθρωπος που φλέγεται από την επιθυμία να κουμαντάρει.

*
[OLAF STAPLEDON: Ο ΠΑΡΑΞΕΝΟΣ ΤΖΩΝ via politeianet.gr]

σα μουσική, την νύχτα, μακρυνή, που σβύνει

06/08/2016 § Σχολιάστε

Κ.Π. Καβάφης

Kavafis6.8.16

Φωνές

Ιδανικές φωνές κι αγαπημένες
εκείνων που πεθάναν, ή εκείνων που είναι
για μας χαμένοι σαν τους πεθαμένους.

Κάποτε μες στα όνειρά μας ομιλούνε·
κάποτε μες στην σκέψι τες ακούει το μυαλό.

Και με τον ήχο των για μια στιγμή επιστρέφουν
ήχοι από την πρώτη ποίησι της ζωής μας —
σα μουσική, την νύχτα, μακρυνή, που σβύνει.

*

[Από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984]

*

21.07.1928

21/07/2016 § Σχολιάστε

Ο Κώστας Καρυωτάκης αυτοκτονεί στην Πρέβεζα

kariotakis

Είναι καιρός να φανερώσω την τραγωδία μου. Το μεγαλύτερό μου ελάττωμα στάθηκε η αχαλίνωτη περιέργειά μου, η νοσηρή φαντασία και η προσπάθειά μου να πληροφορηθώ για όλες τις συγκινήσεις, χωρίς τις περσότερες να μπορώ να τις αισθανθώ. Τη χυδαία, όμως, πράξη που μου αποδίδεται τη μισώ. Εζήτησα μόνο την ιδεατή ατμόσφαιρά της, την έσχατη πικρία. Ούτε είμαι ο κατάλληλος άνθρωπος για το επάγγελμα εκείνο. Ολόκληρο το παρελθόν μου πείθει γι’ αυτό. Κάθε πραγματικότης μου ήταν αποκρουστική. Είχα τον ίλιγγο του κινδύνου. Και τον κίνδυνο που ήρθε τον δέχομαι με πρόθυμη καρδιά. Πληρώνω για όσους, καθώς εγώ, δεν έβλεπαν κανένα ιδανικό στη ζωή τους, έμειναν πάντα έρμαια των δισταγμών τους ή εθεώρησαν την ύπαρξή τους παιχνίδι χωρίς ουσία. Τους βλέπω να έρχονται ολοένα περισσότεροι μαζί με τους αιώνες. Σ’ αυτούς απευθύνομαι. Αφού εδοκίμασα όλες τις χαρές !!! είμαι έτοιμος για έναν ατιμωτικό θάνατο. Λυπούμαι τους δυστυχισμένους γονείς μου, λυπούμαι τα αδέλφια μου. Αλλά φεύγω με το μέτωπο ψηλά. Ήμουν άρρωστος. Σας παρακαλώ να τηλεγραφήσετε, για να προδιαθέση την οικογένειά μου, στο θείο μου Δημοσθένη Καρυωτάκη, οδός Μονής Προδρόμου, πάροδος Αριστοτέλους, Αθήνας.

[Υ.Γ.] Και για ν’ αλλάξουμε τόνο. Συμβουλεύω όσους ξέρουν κολύμπι να μην επιχειρήσουνε ποτέ να αυτοκτονήσουν δια θαλάσσης. Όλη νύχτα απόψε, επί δέκα ώρες, εδερνόμουν με τα κύματα. Ήπια άφθονο νερό, αλλά κάθε τόσο, χωρίς να καταλάβω πώς, το στόμα μου ανέβαινε στην επιφάνεια. Ορισμένως, κάποτε, όταν μου δοθεί η ευκαιρία, θα γράψω τις εντυπώσεις ενός πνιγμένου.

πηγή

«πρὸς πλήρωσιν πανεπιστημιακῆς θέσεως, ἀρκεῖ νὰ ἠξεύρῃ ν᾽ ἀναγινώσκῃ ἓν οἷον δήποτε τετράδιον…»

20/07/2016 § Σχολιάστε

Εμμανουήλ Ροΐδης: «Χρήσιμα Ἐλαττώματα»

roidis

Ἄξιον τῷ ὄντι σημειώσεως εἶναι, ὅτι μόνον εἰς τὰς ὑψηλὰς θέσεις δύναται νὰ εὕρῃ ἄσυλον ἡ βλακεία. Ἀδύνατον λ.χ. εἶναι νὰ ἐκπληρώσῃ τις τὰ καθήκοντα εἰρηνοδίκου, ἂν δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ μοιράσῃ δύο ἀντιδίκων ἄχυρα καὶ νὰ συντάξῃ ἀπόφασιν ἐκ τοῦ προχείρου, κάλλιστα ὅμως δύναται ὁ τυχὼν νὰ προσθέσῃ τὴν τιμημένην ὑπογραφήν του εἰς ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου. Διὰ νὰ διδάξῃ τις ὡς ἑλληνοδιδάσκαλος ἢ σχολάρχης πρέπει νὰ γνωρίζῃ τουλάχιστον τὰ στοιχεῖα τῆς γραμματικῆς καὶ τῆς ὀρθογραφίας, ἐνῷ πρὸς πλήρωσιν πανεπιστημιακῆς θέσεως, ἀρκεῖ νὰ ἠξεύρῃ ν᾽ ἀναγινώσκῃ ἓν οἷον δήποτε τετράδιον ἀπὸ τοῦ ὕψους καθηγητικῆς ἕδρας ἢ ὅσην ὁ μακαρίτης [Νικόλαος]Κοτζιᾶς φιλοσοφίαν.

[…]

Ὁ θέλων νὰ διορθώσῃ τὰ ἐλαττώματά του πρέπει πρὸ παντὸς ἄλλου νὰ γνωρίσῃ αὐτά. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἤδη καθ᾽ ἑαυτὸ μέγιστον μειονέκτημα. Κατὰ τὸν ἀρχαῖον φιλόσοφον ἡ ἀρχὴ σοφίας εἶναι τὸ «γνῶθι σαὐτόν». Ἀλλὰ τὸ παράγγελμα τοῦτο δύναται ν᾽ ἀποβῇ χρήσιμον εἰς μόνον τὸν ὀρεγόμενον νὰ ζήσῃ ὡς φιλόσοφος, ἤτοι οὐδὲν νὰ φιλοδοξήσῃ καὶ οὐδὲν νὰ κατορθώσῃ. Ὁ εἰς ταῦτα ἀρκούμενος δύναται νὰ παραδοθῇ ἀκινδύνως εἰς τὴν πενιχρὰν ἀπόλαυσιν τῆς γνώσεως ἑαυτοῦ καὶ τῆς καταμετρήσεως τῆς ἀθλιότητός του, ἥτις ἐνδέχεται νὰ τὸν καταστήσῃ κατάλληλον πρὸς βίον καλογήρου ἢ γυμνοσοφιστοῦ. Ἀλλ᾽ ὁ θέλων νὰ εὐδοκιμήσῃ μεταξὺ τῶν ὁμοίων του, νὰ ὑψωθῇ ὑπεράνω αὐτῶν, νὰ καταλάβῃ ἐπίζηλον θέσιν, νὰ προαχθῇ καὶ νὰ εὐπραγήσῃ πρέπει πρὸ πάντων ν᾽ ἀπέχῃ ἀπὸ πάσης ἐκτιμήσεως ἑαυτοῦ, ἀφοῦ ἐνενηκοντάκις τοῖς ἑκατὸν οὐδὲν ἄλλο δύναται ἐκ ταύτης ν᾽ ἀντλήσῃ ἢ τελείαν ἀποθάρρυνσιν. Ὁ ἐπιμένων νὰ γνωρίσῃ πρὸς τί εἶναι πράγματι ἱκανὸς πλειστάκις ἀνακαλύπτει, ὅτι ἡ φύσις καὶ τὸ πνεῦμα καθιστῶσιν αὐτὸν κατάλληλον μόνον πρὸς βόσκησιν προβάτων ἢ στίλβωσιν ὑποδημάτων, ἡ δὲ ἀνακάλυψις αὕτη δὲν φαίνεται δυναμένη νὰ ἱκανοποιήσῃ τῶν πλείστων τὴν φιλοδοξίαν. Ἡ ἄγνοια ἀπ᾽ ἐναντίας ἐμπνέει πεποίθησιν καὶ θάρρος πρὸς πᾶν ἔργον. Μόνος ὁ ἀγνοῶν ἑαυτὸν δύναται ν᾽ ἀποβλέπῃ εἰς πᾶν ἐπάγγελμα καὶ πᾶν ἀξίωμα καὶ ἐκλέγων μεταξὺ τῶν ἀνωτάτων νὰ εἴπῃ σπουδάζων: «Θέλω νὰ γείνω ἐπιστήμων, πολιτικὸς ἀνήρ, καλλιτέχνης, στρατηγός, ὑπουργὸς ἢ δραματογράφος». Τὸ δὲ κοινὸν βοηθεῖ αὐτοὺς πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ ποθουμένου, διότι ἀπὸ πολλοῦ ἐσυνείθισε νὰ ταυτίζῃ τὰς ἀξιώσεις μετὰ τῆς ἀξίας. Ἡ ἄγνοια καὶ ἡ ὑπερτίμησις ἑαυτοῦ ἀποβαίνει οὕτω τὸ πρῶτον καὶ ἀπαραίτητον ἐλατήριον προαγωγῆς καὶ κοινωνικῆς ἐπιτυχίας. Ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους βλέπομεν κατέχοντας τὰς ὑψίστας θέσεις δὲν θὰ κατελάμβανον βεβαίως αὐτάς, ἂν εἶχον ὑποπέσει εἰς τὸ ὀλέθριον σφάλμα νὰ καταμετρήσωσι τὴν ἱκανότητά των. Θὰ ἦσαν τότε ταπεινοὶ καὶ ἡ μετριοφροσύνη των θὰ ἀπεστέρει αὐτοὺς τῶν ὅσα ἠδυνήθησαν νὰ κατακτήσωσι, διὰ τὸν μόνον λόγον ὅτι ἐτόλμησαν νὰ ἐπιδιώξωσι ταῦτα.

[…]

Διαβάστε ολόκληρο το απολαυστικό κείμενο του μέγιστου Εμμανουήλ Ροΐδη στην © AthensReviewOfBooks.com

Where Am I?

You are currently browsing the των Ποιητών category at αγριμολογος.