αγριμολογος

του Αργύρη Χιόνη…

Ο ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ

Πως βρέθηκα ισόβια κλεισμένος
στον σκοτεινό ετούτο θάλαμο;
Πως τη ζωή μου έταξα, χωρίς ενδοιασμό,
στην τέχνη αυτή την άχαρη;

Τα χημικά τα νύχια μου μαυρίζουν,
τ’ απανωτά τσιγάρα καίνε τα πλεμόνια μου,
ήλιο δεν έχει η μέρα μου, η νύχτα μου σελήνη,
μονάχα ένα λαμπιόνι κόκκινο, θαμπό
φωτίζει δεν φωτίζει φιν ψυχή μου.

Και τα αρνητικά αρνητικά να μένουν
μορφές, πού θα ‘σαν κάποια ανακούφιση, επιμένουν
να μοιάζουνε φαντάσματα φρικτά•
μαύρα τα πρόσωπα, άδεια τα μάτια, άσπρα τα μαλλιά.

(από την ενότητα ‘Προσωπεία’)

~~~

VIII
Το σπίτι μου δεν βρίσκεται σε όροφο• ισόγειο είναι χωρίς υπόγειο. Ποιος μου χτυπά λοιπόν, τις νύχτες, το πάτωμα από κάτω, ποιος μου φωνάζει οργισμένος: «Χαμήλωσε τη μουσική• υπάρχει κόσμος που κοιμάται, κόσμος εργαζόμενος, νεκρός από τον μόχθο!».

(από την ενότητα «Εκδοχές του τέλους, I-XVII»)

~~~

Η φωνή της, στο τηλέφωνο, ήταν τόσο γλυκιά, τόσο ζεστή, τόσο φρέσκια, που του’ ρχότανε να φάει το ακουστικό. Τό ‘φαγε κι ήτανε γλυκό κι αφράτο σαν τσουρέκι. Τώρα, η φωνή της ηχεί, μέσα στα σπλάχνα του, ακόμη πιο γλυκιά, ακόμη πιο ζεστή, ακόμη πιο φρέσκια.

(από την ενότητα «Παίγνια και σάτιρες»)

~

~

Αργύρης Χιόνης, «Ό,τι περιγράφω με περιγράφει» – ποίηση δωματίου. Εκδ. Γαβριηλίδη

Διαψεύστηκε ότι έφυγε χτες, βρίσκεται στην εντατική, στο Μητέρα.

«…»
«Ο Καμπανέλλης είναι ο ίδιος ηθοποιός, παίζει ο ίδιος κάθε ρόλο του έργου του και αγωνίζεται και αγωνιά να μεταδώσει αυτή τη δική του ερμηνεία, τη δική του παράσταση, στον αναγνώστη. Προσπαθεί να εγγράψει στο καταγραμμένο λόγο του δραματικού κειμένου τη δική του σύλληψη της παράστασης. Και σ’ αυτό τον βοηθάει η χρήση των αποσιωπητικών. Χωρίς το όραμα της παράστασης, αόρατο για τον αναγνώστη, ίσως να μην είχε γράψει ούτε μια λέξη δραματικού διαλόγου. Αυτό άλλωστε αποτελεί και την ξεχωριστή ποιότητα του θεατρικού του λόγου, που δεν είναι τόσο τέχνη του λόγου, αλλά το λεκτικό μόνο μέρος της τέχνης της σκηνικής παράστασης. Η τόσο απόλυτη και συστηματική χρήση των αποσιωπητικών (και των στικτικών μέσων γενικότερα) φανερώνει το μέγεθος και την ένταση της αγωνίας του να μεταδώσει στον αναγνώστη ολόκληρη την παράσταση, όπως την έχει συλλάβει, καταγράφοντας το λεκτικό μέρος του δραματικού έργου, το λόγο, που είναι πάντα, κατά τον Χόφμανσταλ, ανολοκλήρωτος χωρίς τη σκηνική ερμηνεία. Αν αυτή η διάγνωση είναι σωστή, ο Καμπανέλλης έχει κάποια μοναδικότητα στη γενεά των μεταπολεμικών δραματογράφων, που εν πολλοίς ξεκινούν από το λόγο για να φτάσουν στην παράσταση και όχι από την παράσταση για να φτάσουν στο λόγο. Κορυφαίοι δραματουργοί του Ευρωπαϊκού θεάτρου, από την αρχαιότητα, τον Σαίξπηρ και το Μολιέρο ως τον Μπρεχτ, ήταν και θιασάρχες και ηθοποιοί, θεατράνθρωποι δηλαδή. Υπήρχαν και άλλοι, όπως ο Γκαίτε και ο Σίλλερ, ο Κλωντέλ ή ο Σαρτρ, που είναι πιο κοντά στη λογοτεχνία. Ο Καμπανέλλης ανήκει, σε αντίθεση προς τους περισσότερους σύγχρονους Έλληνες δραματογράφους, στην πρώτη κατηγορία….»

«…»

Πούχνερ Βάλτερ, Φιλολογικά και θεατρολογικά ανάλεκτα. Πέντε μελετήματα, «Φιλολογικές παρατηρήσεις στα θεατρικά έργα του Ιάκωβου Καμπανέλλη» Αθήνα 1995, Καστανιώτης, σσ. 393-420

Λεπτομέρειες για τη ζωή και το Έργο του

Λυμαίνεσαι άνευ αιδούς το παρελθόν και μάλιστα των άλλων.

Άλλων παλαιών Σουμερίων και άλλων νέων Βέλγων που ουδόλως σου ανήκουν.

Είναι που, προφανώς, υπερεξάντλησες όσα παλαιόθεν και νομίμως σου ανήκαν· όσα αντλήθηκαν βιαίως και όσα στάγδην εδρόσισαν απότιστες παλάμες, τις ίδιες εδώ και δεκαετίες.

Τα μωρά μεγάλωσαν, άφησαν την παλάμη σου και έπαψαν πια να ζουν.
.
.
.
Από τα διηγήματα της Νίκης Χατζηδημητρίου «Υποφωτισμένο», εκδόσεις Εστία.
Αγαπητή κυρία Χατζηδημητρίου νιώθω ότι σας ξέρω χρόνια…

προκειμένου η τέχνη να είναι τέχνη δεν απαιτείται απόλυτη ειλικρίνεια, αλλά κάποιος βαθμός ειλικρίνειας είναι αναγκαίος. Μπορεί κάποιος να συνθέσει ένα άρτιο ερωτικό σονέτο κάτω  από δύο προϋποθέσεις – επειδή  είναι σφόδρα ερωτευμένος με μία γυναίκα, ή επειδή είναι σφόδρα ερωτευμένος με την ποίηση. Πρέπει να είναι ειλικρινής ως τον έρωτά του για την γυναίκα ή την ποίηση· διαφορετικά δεν μπορεί να κατακτήσει καμία από τις δύο. Μπορεί να φλέγεται εσωτερικά, χωρίς να σκέφτεται το σονέτο που γράφει· μπορεί να φλέγεται εξωτερικά, χωρίς να σκέφτεται τον έρωτα που προσπαθεί να εκφράσει. Αλλά θα πρέπει να φλέγεται. Αλλιώς δεν θα καταφέρει παρά να σκάψει τον λάκκο της ανθρώπινης κατωτερότητάς του.

.

.

.

# – Φερνάντο Πεσσόα, απόσπασμα 23 από το  «Ηρόστρατος. Η αναζήτηση της αθανασίας», μτφρ. Χάρης Βλαβιανός, εκδόσεις Εξάντας.

#- στις φωτογραφίες ο Πεσσόα στα 40 και στα 47 του χρόνια, από το βιβλίο «Fernando Pessoa» ed. Circulo Leitores. Απρόσμενο δώρο που έλαβα από τη Λισαβόνα για τα γενέθλιά μου. Μυρσίνη, σε ευχαριστώ!