Νίκος Φωκάς: Αίσ-χός, Αίσ-χός
26/01/2009 § Σχολιάστε
Βρυξέλλες. Μια πρόσφατη βροχερή μέρα στην Boulevard Géneral Jacques, φωτογραφία τραβηγμένη μέσα από το αυτοκίνητο...
Από το βιβλίο του «Ελεύθερο Θέμα», πεζοποιήματα. Εκδόσεις Βιβλιοπωλείο της Εστίας.
Αίσ-χός, Αίσ-χός
Απ’ το ανοιχτό παράθυρο φτάνει ως εδώ η βοή μιας Αθήνας δίχως όρια, σαν πελώρια ομοφωνία. Έτσι λοιπόν οι διάφοροι ήχοι: δημόσια ψέματα, χάχανα Νεοελλήνων όμοια με χρεμετισμούς αλόγων, λόγοι λαϊκές μουσικές, σαματάς γηπέδων, δελτία ειδήσεων, δελτία χρηματιστηρίου, αναγνώσεις ποιημάτων, συνέδρια, κατά παραγγελία χειροκροτήματα, οργανωμένος ενθουσιασμός, καθημερινά φληναφήματα, νιαουρίσματα κινητών με μοτίβα Μπετόβεν, φωνακλάδικοι στην συνέχεια τηλεφωνικοί μονόλογοι, υλιστικά κραυγαλέα συνθήματα σε πορείες, αγγλικούρες, βρισίδια των δρόμων κ. α. αποκτούν συγχωνευμένοι, ένα επίφοβο, συνεχώς πιο δυσπολέμητο, μέγεθος και μία αδιατάραχτη ολοχρονίς πια διάρκεια ώστε να καταπνίγεται κάθε εορτολόγιο (αρχαίο, χριστιανικό ή άλλο) με τις επιμέρους εορτές του σύμφωνα με τις εποχές του ενιαυτού.
Ταυτόχρονα, μια τέτοια ομοφωνία απαγορεύει στις εξατομικευμένες, ανθρώπινες φωνές πόνου ν’ ακουστούν όσο οξείες και νά΄ναι ή όσο και να στήνει κανένας αυτί.
Κι όμως είναι ώρες που έρχεται από κάποιο απροσδιόριστο βάθος ή απόσταση ένας αντίθετος αχός, εξαίρεση στην καθολική σύμπνοια, κάτι σαν απόπειρα αντίπραξης που εξουσιάζει για δευτερόλεπτα τη σύμμειχτη χλαλοή, κυρίαρχος στιγμιαία πάνω στον βαρύ ρόγχο του πλήθους, που βέβαιο για την ισχύ του δεν ελέγχει τις ηχητικές του αποβολές, όμοια με κοιμισμένο γίγαντα. Ω σίγουρα το ξίφος του Θησέα θα τον πετύχαινε στον ύπνο!
Άραγε τι νά’ ναι αυτός ο ήχος; φωνή μοναχική μα βροντερή κάποιου νεότερου ημίθεου που επιστρέφει ή μια ενιαία κραυγή θυμού, τέλεια συντονισμένη, κάποιας συνάθροισης ατόμων; Όπως και να ‘χει, είτε μομφή κατάμονου ήρωα είτε θυμός ανθρώπινου συνόλου, μια λέξη επαναληπτική κυριαρχεί παροδικά, στην ακοή, λέξη ελληνική κι ευκρινής (έστω και παρατονισμένη) μέσα κι ενάντια στη βαριά κι ομόφωνη βοή της γενικής συναίνεσης: άγρια, απελπισμένη, ρυθμική.
2001.
.
Copyright© Νίκος Φωκάς και Εκδόσεις Εστίας
.
.
Μαρσέλ Προυστ: τυχαία αποσπάσματα (2)
17/01/2009 § Σχολιάστε
«…Ένας άνθρωπος που κοιμάται κρατά σε κύκλο ολόγυρά του το νήμα που δένει τις ώρες, την τάξη που ακολουθούν τα χρόνια και οι κόσμοι. Τα συμβουλεύεται όλ’ αυτά με το ένστικτό του μόλις ξυπνήσει και διαβάζει σ’ ένα δευτερόλεπτο το σημείο της γης που κατέχει ο ίδιος, το χρόνο που κύλησε όσο κοιμόταν• όμως οι σειρές τους μπορούν να μπερδευτούν, να κοπούν. Αν τα ξημερώματα, ύστερα από αϋπνία, τον πάρει ο ύπνος ενώ διαβάζει, σε μια στάση πολύ διαφορετική απ’ αυτή που συνηθίζει όταν κοιμάται, τότε το υψωμένο χέρι του αρκεί να σταματήσει τον ήλιο, να τον κάνει να υποχωρήσει και, στην πρώτη στιγμή του ξύπνου του, δεν θα γνωρίζει πια την ώρα, θά ‘χει την εντύπωση πως μόλις πλάγιασε να κοιμηθεί…»
Από «Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο» – Από τη μεριά του Σουάν, μετάφραση Παύλος Ζάνας, εκδόσεις Ηριδανός.
.
.
Μαρσέλ Προυστ: τυχαία αποσπάσματα (1)
09/01/2009 § Σχολιάστε
φωτογραφία: Man Ray
«[…]Αναρωτιόμουν τι ώρα μπορούσε νά ‘ναι· άκουγα το σφύριγμα των τραίνων που, κοντινό ή απόμακρο, όπως το κελάηδημα πουλιού στο δάσος φανερώνει τις αποστάσεις, μου περιχαράζει την έκταση του έρημου κάμπου, όπου ο ταξιδιώτης προχωρεί βιαστικά για να φτάσει στον επόμενο σταθμό· και το μονοπάτι που ακολουθεί θα χαραχτεί στη μνήμη του απ’ τον ερεθισμό που προκάλεσαν καινούργιοι τόποι, πράξεις ασυνήθιστες, η πρόσφατη συζήτηση κι ο αποχαιρετισμός κάτω απ’ την ξένη λάμπα που τον συντροφεύουν ακόμα μέσα στη σιωπή της νύχτας, η γλυκειά γαλήνη της επιστροφής σε λίγο.[…]»
Από «Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο» – Από τη μεριά του Σουάν, μετάφραση Παύλος Ζάνας, εκδόσεις Ηριδανός.
◉
.
.
αγριμολογος 