Ζητήματα ελευθερίας

Οι δύο πρόσφατες επιθέσεις σε πανεπιστημιακούς δεν αποτελούν δύο απλά επεισόδια έντασης. Δείχνουν ένα πανεπιστήμιο αφημένο σε μια γκρίζα ζώνη, όπου η πολιτική διαφωνία μπορεί άνετα να εκτραπεί σε στοχοποίηση, η σύγκρουση σε εκφοβισμό και η «παρέμβαση» σε άσκηση βίας και πρακτική δημόσιας διαπόμπευσης.

Δείχνουν επίσης μια κυβέρνηση που μιλά διαρκώς για τάξη, ασφάλεια και κανονικότητα, αλλά αφήνει την ακαδημαϊκή ζωή εκτεθειμένη σε μορφές βίας που προσβάλλουν ευθέως τον δημοκρατικό χαρακτήρα ενός ακρογωνιαίου θεσμού της δημόσιας σφαίρας.

Το πρώτο περιστατικό, η επίθεση στο σπίτι της ομότιμης καθηγήτριας Φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ, Βάνας Νικολαΐδου, σηματοδοτεί μια επικίνδυνη μετατόπιση: η ιδιωτική κατοικία ενός πανεπιστημιακού μετατρέπεται σε πεδίο ψυχολογικής βίας. Η πράξη αυτή υπερβαίνει τα όρια της διαμαρτυρίας και εισέρχεται στην περιοχή της προσωπικής στοχοποίησης.

Όταν η αντιπαράθεση βγαίνει από τον δημόσιο χώρο του επιχειρήματος και περνά στο κατώφλι του σπιτιού, η δημοκρατική διαφωνία αντικαθίσταται από την απειλητική εγγύτητα.

Το δεύτερο περιστατικό, με την επίθεση στον αντιπρύτανη του ΑΠΘ Ιάκωβο Μιχαηλίδη, αποκαλύπτει την ίδια παθολογία, αυτήν την φορά μέσα στον χώρο του πανεπιστημίου.

Η προσπάθεια επιβολής κανόνων στις φοιτητικές εστίες αντιμετωπίστηκε με προπηλακισμό και βίαιη ένταση. Ένας θεσμικός εκπρόσωπος του πανεπιστημίου βρέθηκε απέναντι σε μια λογική που θεωρεί την οργανωμένη ακαδημαϊκή ζωή «καταστολή» και την αυθαιρεσία «δικαίωμα».

Έτσι, το πανεπιστήμιο μετατρέπεται σε χώρο όπου οι κανόνες υποχωρούν μπροστά στην πίεση των ομάδων που επιβάλλονται με φωνές, απειλές και εκφοβισμό.

Η κυβέρνηση φέρει βαριά πολιτική ευθύνη για αυτή την κατάσταση. Επένδυσε συστηματικά σε μια ρητορική σύγκρουσης με την πολιτική βία, και μάλιστα βία εντός της πανεπιστημιακής κοινότητας, την κρίσιμη στιγμή άφησε τους ανθρώπους του πανεπιστημίου ακάλυπτους.

Από τη μία πλευρά, νομοθετεί με πυγμή. Από την άλλη, αδυνατεί να εξασφαλίσει το στοιχειώδες: ότι ένας καθηγητής, ένας αντιπρύτανης, ένας ερευνητής, ένας φοιτητής μπορεί να ζει, να εργάζεται, να διδάσκει και να διαφωνεί χωρίς φόβο.

Η κυβέρνηση κρίνεται ακριβώς εδώ: στο χάσμα ανάμεσα στις μεγάλες λέξεις περί φιλελεύθερης δημοκρατίας και στην υποχώρηση μπροστά στην αριστερή βία.

Γι’ αυτό το κατηγορητήριο είναι βαρύ. Οι δράστες τέτοιων ενεργειών προσβάλλουν άμεσα την φιλελεύθερη ζωή. Η κυβέρνηση, με την αδράνεια, την επιλεκτική ευαισθησία και την επικοινωνιακή διαχείριση, επιτρέπει στο πρόβλημα να βαθύνει. Και όταν ένα πανεπιστήμιο φτάνει στο σημείο να θεωρεί σχεδόν φυσιολογικό τον εκφοβισμό των ανθρώπων του, τότε η ευθύνη ανήκει και σε εκείνους που είχαν την εξουσία να το προστατεύσουν και προτίμησαν να το χρησιμοποιήσουν ως σκηνικό πολιτικής ρητορείας.

___________
πηγή ©Μανούσος Μαραγκουδάκης, καθηγητής Κοινωνιολογίας, Πανεπιστήμιο του Αιγαίου >>>liberal.gr >>>

◉