[Η παγίδα του Θουκυδίδη ·

02/06/2020 § Σχολιάστε

Πηγή πρωτότυπης φωτογραφίας: AP (επεξεργασμένη δραστικά από αγριμολόγο)

Γράφει ο ©Αντώνης Εφραιμίδης
στην Athens Review of Books 13/05/2020, Τεύχος 117 – ΜΑΪΟΣ

Τον όρο «παγίδα του Θουκυδίδη» επινόησε ο Γκρέιαμ T. Άλλισον στο βιβλίο του Προορισμένοι για πόλεμο: Μπορούν οι ΗΠΑ και η Κίνα να αποφύγουν την παγίδα του Θουκυδίδη;[1] για να περιγράψει την ερμηνεία του μεγάλου ιστορικού για τα αίτια του Πελοποννησιακού Πολέμου. Με λίγα λόγια η θεωρία αυτή υποστηρίζει ότι όταν μια ισχυρή κυρίαρχη δύναμη αντιλαμβάνεται την άνοδο μιας άλλης που απειλεί να την επισκιάσει, μοιραίως οδηγείται σε σύγκρουση μαζί της. Τον 5ο αιώνα π.Χ. η Σπάρτη ήταν η κυρίαρχη δύναμη και η Αθήνα ήταν η ανερχόμενη. Αφορμές για την σύρραξη υπήρξαν πολλές, αλλά η αιτία ήταν αυτή.
Ο συγγραφέας κατόπιν παρομοιάζει την Κίνα με την Αθήνα και τις ΗΠΑ με την Σπάρτη και συμπεραίνει μετά από διεξοδική ανάλυση και επιχειρήματα ότι οι δύο σημερινές υπερδυνάμεις κινδυνεύουν να πιαστούν στην παγίδα του Θουκυδίδη και να οδηγηθούν σε πόλεμο.
Η ξαφνική επιδρομή του COVID-19 όξυνε τις σχέσεις μεταξύ Κίνας και Αμερικής και επανέφερε έντονα στο προσκήνιο τον παραλληλισμό με τον Πελοποννησιακό Πόλεμο.
Αξίζει, και ίσως επιβάλλεται, να μελετήσουμε αυτόν τον παραλληλισμό με βάση όχι μόνο τα περίπου γνωστά επιχειρήματα που επικαλείται ο συγγραφέας, αλλά και τις πρόσφατες εξελίξεις με τον κορωνοϊό που πραγματικά απειλούν την ανθρωπότητα και έχουν προκαλέσει βαθιά ανησυχία σε όλα τα μήκη και πλάτη της υφηλίου.
Από την εποχή του « Μεγάλου Τιμονιέρη» Μάο Τσετούνγκ, υπό την ηγεσία του οποίου το Κομμουνιστικό Κίνημα οδήγησε την χώρα σε επαναστατική ανόρθωση) οι βολές της Κίνας προς τις ΗΠΑ είχαν γίνει εμφανείς και έντονες. Δεν ήταν μόνον στόχος του κομμουνιστικού καθεστώτος η Αμερική. Ήταν και στρατηγικός στόχος μιας χώρας που αναδυόταν από μια κατάσταση σατραπικής αποσύνθεσης με ανάγκη και αναζήτηση ζωτικού χώρου για τα πολλά εκατομμύρια των κατοίκων της. Η προσωνυμία «χάρτινη τίγρη» που απέδωσε ο Μάο στην Αμερική ήταν ενδεικτική αυτής της αρχικής στοχοποίησης. Αυτή η εξέλιξη ήταν το πρώτο στοιχείο της θεωρίας της Θουκυδίδειας παγίδας. Από τότε είχε αρχίσει η συζήτηση περί πολέμου Κίνας-Αμερικής.
Ακολούθησε κατόπιν το μεγάλο άνοιγμα της Δύσης προς την Κίνα με την επίσκεψη του Νίξον στο Πεκίνο το 1972. Το συμβάν αυτό είχε προκαλέσει σεισμό στις κρατούσες αντιλήψεις της εποχής. Πολλοί μίλησαν τότε για κοινό στρατηγικό αντιπερισπασμό Κίνας και Αμερικής εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης. Αυτή η θεωρία όμως γρήγορα κατέρρευσε. Όπως αποδείχθηκε περίτρανα, η βάση της σινοαμερικανικής προσέγγισης ήταν καθαρά οικονομική. Η έμπνευση του εγχειρήματος αποδίδεται στον Χένρυ Κίσσινγκερ και σημάδεψε το έναυσμα της λεγόμενης Παγκοσμιοποίησης που άργησε λίγο να υλοποιηθεί λόγω του θανάτου του Μάο και του σκανδάλου του Γουότεργκεϊτ. Έτσι οι τροχοί της εμπορικής παγκοσμιοποίησης μπήκαν σε κίνηση επί Ρέηγκαν και Θάτσερ από τις αρχές της δεκαετίας του 1980.
Η εξίσωση της παγκοσμιοποίησης ήταν αρχικά πολύ απλή. Από τη μια πλευρά υπήρχαν μεγάλα αποθέματα κεφαλαίου που αναζητούσαν κερδοφόρες επενδυτικές ευκαιρίες. Από την άλλη υπήρχε ένα τεράστιο ανθρώπινο δυναμικό που προσφερόταν έναντι όχι απλά ανταγωνιστικού, αλλά σχεδόν μηδενικού κόστους. Και βέβαια, αν και η Κίνα αποτελούσε την μεγαλύτερη δεξαμενή αυτού του δυναμικού, υπήρχαν και άλλες υπανάπτυκτες ή «αναπτυσσόμενες» χώρες (κατά την φρασεολογία εκείνης της εποχής) που καθιστούσαν την επενδυτική ευκαιρία δελεαστική, αν όχι ακατανίκητη. « Read the rest of this entry »

[Όταν ανησυχούμε ή διαμαρτυρόμαστε για την καταστροφή «φυσικού περιβάλλοντος» θα πρέπει να σκεφτόμαστε τι είμαστε διατεθειμένοι να εκχωρήσουμε ·

28/05/2020 § Σχολιάστε

Οικολογισμοί με αφορμή την πανδημία

Από τον ©Σπύρο Σφενδουράκη στην Athens Review of Books, τ,117, Μάιος 2020

Αληθεύει άραγε ότι οι πανδημίες, όπως η τρέχουσα, οφείλονται ή έστω συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, με την αλαζονεία του ανθρώπινου είδους, με τη στρεβλή πορεία που έχει πάρει ο πολιτισμός μας και μας απομακρύνει από τη φύση, όπως λένε και γράφουν πολλοί; Η αυθόρμητη αντίδραση των περισσότερων, ή τουλάχιστον όσων τρέφουν κάποιον σεβασμό για το φυσικό περιβάλλον, είναι το επιδοκιμαστικό κούνημα της κεφαλής. Η απάντηση στο ερώτημα αυτό, όμως, απαιτεί προσεκτική εξέταση και ίσως μια κάπως διαφορετική προσέγγιση. Αυτή που θα υιοθετούσε ένας επιστήμονας που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, άρα και του ανθρώπου, με το περιβάλλον τους, όπως αυτή διαμορφώνεται μέσα από την εξέλιξη της ζωής στον πλανήτη μας. Δηλαδή, την προσέγγιση ενός εξελικτικού οικολόγου. Προσπερνώ το κοινωνικοπολιτικό ζήτημα της παραποίησης του τίτλου «οικολόγος» από όσους ενδιαφέρονται για «το περιβάλλον», επισημαίνοντας απλώς ότι εδώ αναφέρομαι στην επιστήμη της οικολογίας και όχι στις πολιτικές και κοινωνικές ομάδες που χρησιμοποιούν τον όρο ως μέρος του αυτοπροσδιορισμού τους.

Πώς θα προσέγγιζε το ερώτημα, λοιπόν, ένας εξελικτικός οικολόγος; Θα μπορούσαμε να παρομοιάσουμε, εντός κάποιων ορίων φυσικά, την οπτική γωνία της επιστήμης αυτής με εκείνη ενός εξωγήινου ερευνητή που επισκέπτεται τον πλανήτη μας εδώ και εκατομμύρια χρόνια και η χρονική κλίμακα της μελέτης του εκτείνεται σε χρόνους πολύ διαφορετικούς από εκείνους της συνήθους εμπειρίας μας. Επίσης, εξετάζει τον άνθρωπο ως μία από τις συνιστώσες του έμβιου μέρους του πλανήτη μας. Τι θα διαπίστωνε ένας τέτοιος ερευνητής;

Καταρχάς θα έβλεπε ότι λοιμοί και πανδημίες, είτε οφείλονται σε ιούς είτε σε βακτήρια ή άλλους μικροοργανισμούς, εκδηλώνονταν ανέκαθεν στα περισσότερα είδη φυτών, ζώων και άλλων ομάδων έμβιων οργανισμών. Ακόμα και στις ανθρώπινες κοινωνίες εμφανίζονται λοιμοί αρκετά συχνά στο πέρασμα της ιστορίας, άλλοτε με κάπως τοπικό χαρακτήρα και άλλοτε υπό μορφή πανδημίας. Εξάλλου, οι σχέσεις παρασίτων-ξενιστών, στις οποίες εντάσσονται και οι προσβολές από τέτοια μικρόβια, είναι τόσο παλιές όσο σχεδόν και η ζωή, και οδήγησαν μάλιστα σε κρίσιμα άλματα την εξέλιξή της.

« Read the rest of this entry »

[Έβρος και πατριδοκαπηλία

26/05/2020 § Σχολιάστε

Περι το 1975, σαν ιδιώτης μηχανικός, ανέλαβα να κατασκευάσω μια γέφυρα Μπελεϋ που να συνδέει το Πέταλο του Πέπλου, έκτασης 8.000 στρεμμάτων, ανατολικά του Έβρου, με την δυτικά του ποταμού ελληνική επικράτεια. Τότε εντυπωσιάστηκα από μια άγνωστη για μένα πραγματικότητα. Τα χωράφια Ελλήνων και Τούρκων, ανατολικά του ´Εβρου, βρίσκονταν διπλα διπλα χωρίς κανένας φράχτης να τα χωρίζει. Οι αγρότες ,Έλληνες και Τουρκοι, όργωναν και θέριζαν τα χωράφια τους μοχθώντας, συνεργαζόμενοι και συναναστρεφόμενοι σαν γείτονες που ήταν, παρά τις δύσκολες περιόδους έντασης που βίωσαν οι δυο χώρες. Αυτό συμβαίνει μέχρι σήμερα. Το ίδιο συνέβαινε και στην περιοχή των Ιμιων, μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων ψαράδων. Ώσπου οι σημαίες που σήκωσαν αλόγιστα στην βραχονησίδα κάποιοι «υπερπατριώτες» άνοιξαν τους ασκούς του Αιολου και παρά λιγο οι δυο χώρες να εμπλακούν σε ενα καταστροφικό πόλεμο. Ευτυχώς στον Έβρο επικράτησαν οι ψύχραιμοι και δεν υπήρξε συνέχεια σε μια ένταση που ξεκίνησε από fake news κάποιων τοπικών ιστοσελίδων με φωτογραφίες τουρκικών σημαιών και δήθεν εισβολή Τούρκων στρατιωτών σε ελληνική έκταση. Μεχρι που ο πρέσβης της Τουρκίας μίλησε για ενα τεχνικό ζήτημα εφαρμογής των συντεταγμένων. Το δυσάρεστο είναι ότι εκτος από τους συνήθεις εθνικιστές και πολεμοκάπηλους, πήραν συγκρουσιακή θέση στο επεισόδιο και πολιτικες δυνάμεις που δεν έχουν στο DNA τους την πατριδοκαπηλεία.

[πηγή: ©Γιάννης Λασκαράκης, στο facebook

[η αγάπη σκόνη και τ’ όνειρο καπνός: «κόλπο είναι για να ελέγχουν καλύτερα τις μάζες»

06/05/2020 § Σχολιάστε

47.

Ποιος ιός, κόλπο είναι για να ελέγχουν καλύτερα τις μάζες. Στην κοινωνία που οραματιζόμαστε δεν θα υπάρχουν ιοί ούτε και συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας, διότι στη κοινωνία που οραματιζόμαστε δεν γίνεται να διαμαρτυρηθείς ενάντια στον εαυτό σου, στο δικό σου κράτος. Άρα, αν διαμαρτυρηθείς, στην ουσία θα θέλεις το κακό του λαού, και ο λαός δεν θα στο επιτρέψει. Στην κοινωνία που οραματιζόμαστε ο λαός θα μπορεί να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του, αρκεί να συμβαδίζουν με την αναπόφευκτη Ιστορική Αναγκαιότητα και να μην τάσσονται ενάντιά Της. Αν δεν με πιστεύεις, ρώτα και τρανούς ποιητές (Αραγκόν, Νερούδα, Μπρεχτ, Ρίτσος κ.α.) που έγραψαν τόσα γι’ αυτή την ανθρωπιστική κοινωνία που οραματιζόμαστε. Πίστεψέ με λοιπόν. Το μέλλον αναπόφευκτα, μας ανήκει. Ιός είναι μόνο ο Καπιταλισμός, ηλίθιε.

*

[Από fcbk 05/05/2020

*

Διαβάστε όλα [τα όνειρα καπνός]

Where Am I?

You are currently browsing the Reason category at αγριμολογος.