[δικαιοσύνη κλπ.
05/02/2025 § Σχολιάστε
Allegory: Justice./wood Engraving, American, 19Th Century. Poster Print by Granger Collection
Η θεσμική δικαιοσύνη, όσο ατελής κι αν είναι, τουλάχιστον βασίζεται σε κανόνες, διαδικασίες και κάποια μορφή ελέγχου. Μπορεί να καθυστερεί, να κάνει λάθη, να επηρεάζεται από δομές εξουσίας, αλλά έχει μια αρχή και μια μέθοδο. Αντίθετα, όταν η έννοια της δικαιοσύνης γίνεται προσωπικό ή κομματικό λάβαρο, τότε μετατρέπεται σε εργαλείο εκδίκησης και επιβολής αντί για μηχανισμό απονομής του δικαίου.
Δηλαδή, μια ατελής αλλά θεσμοθετημένη δικαιοσύνη είναι προτιμότερη από το χάος του «δίκαιου κατά το δοκούν».
Επίσης σημαντικό για κάθε κράτος δικαίου, δεν είναι αν η θεσμική δικαιοσύνη είναι τέλεια—γιατί ποτέ δεν είναι. Αλλά αν υπάρχει η βούληση να βελτιώνεται, να διατηρεί την ανεξαρτησία της και να αντιστέκεται στις σειρήνες των συμφερόντων.
Όπως έλεγε και ο Μοντεσκιέ: «Δεν υπάρχει πιο σκληρή τυραννία από εκείνη που ασκείται υπό το πρόσχημα της δικαιοσύνης».
◉
[πράξεις, μόνο οι πράξεις·
03/02/2025 § Σχολιάστε
Η πράξη αποτελεί το μέγιστο παράδειγμα.
Έρχεται στο νου, μια σοφή επισήμανση που ταιριάζει με το ύφος του Σενέκα: οι λέξεις, όσο θεραπευτικές κι αν είναι, δεν μπορούν να εγγυηθούν την εξισορρόπηση της ψυχής. Η φιλοσοφία μπορεί να είναι ένας οδηγός, ένα γιατρικό για το πνεύμα, αλλά η πραγματική θεραπεία βρίσκεται στην πράξη, στην εσωτερική εργασία που απαιτείται για να κατακτήσει κανείς την αταραξία.
Ο Σενέκας, ως Στωικός, θα συμφωνούσε ότι η φιλοσοφία δεν είναι θεωρία αλλά τρόπος ζωής. Τα λόγια του μπορεί να δίνουν παρηγοριά ή να λειτουργούν ως υπενθύμιση της λογικής και της αρετής, όμως δεν φέρουν ευθύνη για το πώς θα εφαρμοστούν.
Όπως έλεγε και ο ίδιος: «Δεν μαθαίνουμε για να ζούμε, αλλά ζούμε για να μάθουμε.»
*
ΥΓ: Τέλος με τις θεωρίες και τα κούφια ξύλινα λόγια, τα μεγάλα. Όχι άλλες ψευδαισθήσεις ―τις πάτησε το τρένο, αν και ξοδέψαμε με Αυτές, σημαντικό και πολύτιμο μέρος της νεότητάς μας.
◉
[λείψανα κ.α.
26/01/2025 § Σχολιάστε
Η λατρεία των ιερών λειψάνων είναι ένα φαινόμενο που κουβαλά αιώνες ιστορίας και πίστης, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και μια από τις πιο περίπλοκες πτυχές της θρησκευτικής παράδοσης. Από τη χριστιανική πλευρά, τα λείψανα θεωρούνται ιερά αντικείμενα, γεμάτα χάρη και θαυματουργικές ιδιότητες. Όμως, πίσω από τη θρησκευτική δέσμη, ξετυλίγεται ένα πιο κοσμικό και, ενίοτε, εμπορικό αφήγημα.
Η χριστιανική λειψανολατρεία φαίνεται να είναι η φυσική συνέχεια της αρχαίας ελληνικής ηρωολατρείας. Στην αρχαία Ελλάδα, οι ήρωες τιμούνταν ως ενδιάμεσοι μεταξύ ανθρώπων και θεών, ενώ τα οστά τους συχνά θεωρούνταν φυλακτά που μπορούσαν να προστατεύσουν πόλεις ή να προσδώσουν δύναμη σε στρατούς. Αυτή η αντίληψη δεν εξαφανίστηκε· μεταλλάχθηκε και ενσωματώθηκε στη χριστιανική παράδοση, όπου οι άγιοι και τα λείψανά τους απέκτησαν τον ίδιο ρόλο – πηγές θαυμάτων και προστασίας.
Όσο όμως αυξανόταν η ζήτηση για ιερά λείψανα, τόσο αυξανόταν και η πιθανότητα εκμετάλλευσης. Τον Μεσαίωνα, η ζήτηση νεκρών αγίων ήταν τέτοια που εμφανίστηκαν τεράστιες αγορές λειψάνων. Κομμάτια οστών, τρίχες, ακόμα και ρούχα αποδίδονταν σε αγίους, με τους εμπόρους να τροφοδοτούν την ανάγκη για πίστη – και κέρδος. Οι πιο «δημοφιλείς» άγιοι, όπως ο Άγιος Γεώργιος ή η Αγία Βαρβάρα, φαίνεται να είχαν περισσότερα λείψανα διασκορπισμένα ανά τον κόσμο από ό,τι θα μπορούσαν να αντέξουν οι φυσικοί τους σκελετοί.
Η απάτη των ιερών λειψάνων δεν είναι μυστικό. Ιστορικοί και θεολόγοι συχνά αναγνωρίζουν ότι η ανάγκη για θρησκευτικά σύμβολα και θαύματα άνοιξε τον δρόμο για πλαστογραφίες και απάτες. Αλλά η ουσία του φαινομένου ίσως να μην βρίσκεται μόνο στην αυθεντικότητα των λειψάνων, αλλά στο τι αντιπροσωπεύουν. Όπως και η ηρωολατρεία, η λειψανολατρεία αντανακλά την ανθρώπινη ανάγκη να συνδεθεί με το θείο, να βρει ελπίδα και παρηγοριά.
Παρόλα αυτά, ο κυνισμός της εμπορικής εκμετάλλευσης της πίστης δεν μπορεί να αγνοηθεί. Όταν η αυξανόμενη ζήτηση για νεκρούς αγίους μετατρέπεται σε μια αγορά όπου ο θείος συναντά τον κερδοσκοπικό, δημιουργείται ένα αμφιλεγόμενο αφήγημα που δεν αφορά μόνο την πίστη, αλλά και την ανθρώπινη φύση – και την τάση μας να αναζητούμε το ιερό, ακόμα και μέσα από τα πιο αμφιλεγόμενα μέσα.
◉
[αλλοτινά: Επέτειος, όπως «Άγιο είχαμε»
25/01/2025 § Σχολιάστε
Εκλογές και «ΠΦΑ» στις 25.01.2025
Του ©Κώστα Μητρόπουλου στην εφημερίδα «Τα Νέα»
αγριμολογος 