[η αγάπη σκόνη και τ’ όνειρο καπνός·
04/06/2019 § Σχολιάστε
–34.
Σαν σήμερα: Η σφαγή των φοιτητών στην πλατεία Τιεν Αν Μεν
Η ειρηνική διαδήλωση που πνίγηκε στο αίμα
Στις 4 Ιουνίου του 1989, οι φοιτητές στην Κίνα ήταν ήδη αρκετές μέρες στους δρόμους, με κύριο αίτημα τους την χορήγηση πολιτικών ελευθεριών. Ο κινεζικός στρατός όμως εκείνη την ημέρα έπνιξε στο αίμα την διαδήλωση τους, με το βίαιο αυτό περιστατικό να μένει στην ιστορία ως η «Σφαγή της Πλατείας Τιεν Αν Μεν». Η πιο συγκλονιστική στιγμή της ημέρας ήταν όταν ένας φοιτητής στάθηκε μπροστά στο τανκ, σταματώντας την πορεία του…
Μετά τον θάνατο του Μάο, οι διάδοχοί του προχώρησαν σε μεταρρυθμίσεις, κυρίως στην οικονομία της χώρας. Η πιο φιλελεύθερη στροφή της τελευταίας οδήγησε στην αλλαγή των ορίων του Κομμουνιστικού καθεστώτος. Ωστόσο, οι μεταρρυθμίσεις μέσα από το σύνθημα «η οικονομία έχει τον πρώτο λόγο», περιορίστηκαν σε αυτήν, με τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις να είναι απειροελάχιστες, υπό των φόβο των συντηρητικών του κόμματος.
Παρόλο που το μονοκομματικό μοντέλο παρέμενε, οι πιέσεις ήταν πολλές. Ο εκσυγχρονισμός έγινε σε τέσσερις τομείς, στην γεωργία, την βιομηχανία, την άμυνα και την τεχνολογία. Ολόκληρη την δεκαετία του ’80, η κριτική στο κόμμα αυξήθηκε, με τις διαδηλώσεις από τα μέσα τις δεκαετίας να είναι συχνές.
Ο ηγέτης της χώρας Ντεγκ Σιαπινγκ, απέπεμψε τον γραμματέα του Κόμματος Χου Γιαομπανγκ, με τους συντηρητικούς κύκλους να βρίσκουν ευκαιρία για εκστρατεία, εναντίον της «πνευματικής μόλυνσης» και της «διάβρωσης από τις ιδέες της μπουρζουαζίας».
Στις 14 Απριλίου του 1989, ο Γιαομπαγνγκ πέθανε από καρδιακή προσβολή. Οι φοιτητές κατέλαβαν την πλατεία Τιεν Αν Μεν ζητώντας αύξηση των πολιτικών ελευθεριών, φωνάζοντας συνθήματα υπέρ της δημοκρατίας. Λίγες μέρες αργότερα, η εργατική τάξη ενώθηκε μαζί τους και τα αιτήματα απέκτησαν πιο βροντερή φωνή. Το κίνημα εξαπλώθηκε σε πολλές πόλεις.
Η Τιεν Αν Μεν («πλατεία Ουράνιας Γαλήνης»), βρίσκεται δίπλα από την «Απαγορευμένη Πόλη», ένα συμβολικό μέρος για την Κίνα. Γι’ αυτό τον Μάιο του 1989, ο γενικός γραμματέας του κόμματος Ζάο Ζιγιανγκ, υποσχέθηκε διάλογο με τους φοιτητές. Οι φοιτητές συνέχισαν να διαδηλώνουν ειρηνικά. Η κυβέρνηση όμως ήθελε να σταματήσει αυτή η παρατεταμένη πολιτική κρίση.
Στις 3 Ιουνίου, προειδοποίησε, μέσω της τηλεόρασης, τους πολίτες να μείνουν στα σπίτια τους. Στις 4 Ιουνίου 50 τανκς και 300.000 στρατιώτες βγήκαν στους δρόμους και κατευθύνθηκαν στην πλατεία Τιεν Αν Μεν. Κάποιοι αποχώρησαν, όμως οι περισσότεροι έμειναν στην θέση τους. Οι πυροβολισμοί δεν άργησαν να ακουστούν. Οι φοιτητές απάντησαν με μολότοφ και πέτρες και οι στρατιώτες με περισσότερα πυρά. Οι αρχές ανέφεραν πως οι νεκροί έφτασαν τους 241. Ο Ερυθρός Σταυρός της Κίνας έκανε λόγο για 2.400 νεκρούς. Η προπαγάνδα που ακολούθησε για εκείνη τη ημέρα δεν είχε τέλος. Οι συλλήψεις ήταν χιλιάδες και κάποιοι από τους συλληφθέντες εκτελέστηκαν.
Η πιο συγκλονιστική στιγμή συνέβη την επόμενη μέρα, όταν ένας άντρας, που κρατούσε δυο τσάντες, στάθηκε μπροστά στα τανκς. Για μερικά λεπτά προσπαθούσε να σταματήσει, ενώ κάποια στιγμή ανέβηκε στο τανκ, με σκοπό να μιλήσει στον οδηγό. Κάποιοι τον απομάκρυναν. Κανένας δεν ξέρει τι ακριβώς του συνέβη από τότε. Η κάμερα του Jeff Widener, ο οποίος βρισκόταν στον έκτο όροφο του ξενοδοχείο κατάφερε να απαθανατίσει το περιστατικό. Η φωτογραφία ταξίδεψε σε όλον τον κόσμο και ο άγνωστος άντρας έγινε σύμβολο αντίστασης κατά του απολυταρχικού καθεστώτος.
ΥΓ: υπάρχουν σήμερα άνθρωποι που ακόμα διαβάζουν και λατρεύουν τον ανορθολογισμό στα βιβλία του Alain Badiou —Τα φιλοσοφικά κείμενα του εν λόγω «φιλοσόφου», είναι ακατανόητα, γεμάτα ανεδαφική λογόρροια, καταχρώντας τις τεχνικές της γραφής που περιορίζουν εντέχνως, την «ουσία» με περίπλοκες υποτίθεται σε… βάθος my ass-συζητήσεις.
*
Διαβάστε όλα [τα όνειρα καπνός]
[η αγάπη σκόνη και τ’ όνειρο καπνός·
02/06/2019 § Σχολιάστε
–33.
Οκτώβριος 2012. Το τελευταίο χάλκινο άγαλμα του Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν γκρεμίζεται στην Ουλάν Μπατόρ, Μογγολία (based on a photo by Getty Images)
Βασίλης Λαλιώτης: Τέλος Εποχής
Σαν είδε γκρεμισμένους τους ανδριάντες στην τηλεόραση
θυμήθηκε τον καθοδηγητή του που ‘λεγε: Θα δείξει η ζωή
Η ζωή έδειξε, τον δικαιώνει, μα δικαίωση πικρή.
Είδε σχεδόν ντοκυμανταίρ τα χρόνια του
από την πρώτη επαφή ως τη διαγραφή
κι έπιασε πάλι ρίζες μέσα του η οργή.
Κανάγιες! γραμματείς και διαφωτιστές πουλάτε τώρα
το μέλλον του κόσμου της λιανικής στις ασφαλιστικές.
Και όχι πως δεν ήταν θετικό το πέρασμα:
του έμεινε η αυτομόρφωση κι αυτή
η αγάπη για τους δίσκους κλασσικής
αυτά έξω από την οργάνωση που θα τα συναντούσε.
Πάλι καλά που τέλειωσε και τα λογιστικά
πληρώνει και το δάνειο, πες ένα νοίκι.
Τώρα τους βλέπει κάποια βράδια στην τηλεόραση
σε γκρεμισμένους ανδριάντες πλάι ατσαλάκωτοι
πιο γρήγοροι όπως πάντα πάλι μες στα πράγματα
παρθένες της συνενοχής και αναβαπτισμένοι
κι εκείνος πάλι “ώριμο τέκνο της οργής”
Κι όπως του δείχνει η ζωή τον παίρνει ο ύπνος
στον καναπέ μπροστά στην τηλεόραση.
*
σχόλιο του ©Βασίλη Λαλιώτη:
Αριστερή μελαγχολία κι άλλες παπαριές…
αν είχατε ίχνος αριστεροσύνης αυτό θα ήταν
σουξέ από το 95 που γράφτηκε. … 🙂
*
Διαβάστε όλα [τα όνειρα καπνός]
[«Όποιος ξέρει ν’αγαπά, ξέρει και να χωρίζει…»
29/05/2019 § Σχολιάστε
Καταγέλαστοι και αξιοδάκρυτοι
Niccolò Machiavelli, Φλωρεντία 1469-1527
Του ©Χρήστου Χωμενίδη
«Όποιος ξέρει ν’αγαπά, ξέρει και να χωρίζει…» επισημαίνει το τραγούδι του Μανώλη Χιώτη σε στίχους της Μέλπως Κολοκοτρώνη. Ολόσωστο. Η τέχνη τού να κερδίζεις και η τέχνη τού να χάνεις είναι μία. Απαιτεί να έχεις αυτοπεποίθηση, εσωτερική συγκρότηση ώστε να μη σε παρασέρνει σαν φτερό στον άνεμο η λύπη ούτε όμως και η χαρά, πρωτίστως δε αίσθηση του μέτρου. Αυτό που λέμε χαρακτήρα. Ο Σύριζα απέδειξε περίτρανα, δυστυχώς, πως δεν διαθέτει τίποτα από τα παραπάνω.
Την εποχή τού καλπασμού, ο νους του είχε ψηλώσει δέκα φορές πάνω απ’τα ποσοστά του. Ξεχείλιζε από αλαζονεία, μισαλλοδοξία, από περιφρόνηση για όποιον στεκόταν απέναντί του. Οικειοποιούνταν αδίστακτα κεφάλαια ολόκληρα της Ιστορίας, την Εθνική και την Αντιδικτατορική Αντίσταση. Περιέφερε αυτάρεσκα ένα κληρονομημένο με πλαστούς τίτλους «ηθικό πλεονέκτημα». Κόμπαζε για τους διεθνείς επαίνους προς τον αρχηγό του δίχως να υποψιάζεται ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός -μετά τη δεκαεπτάωρη διαπραγμάτευση και την απόλυτη συνθηκολόγηση το θέρος του 2015- είχε μετατραπεί σε πρόθυμο διεκπεραιωτή, πειθήνιο τοποτηρητή των ξένων συμφερόντων στην ευρύτερη περιοχή. Φλόμωνε με ψέματα την κοινωνία, κυρίως δε τον εαυτό του.
Από την Κυριακή το βράδυ, ο Σύριζα καλείται να αντιμετωπίσει, να μεταβολίσει, μια εκλογική συντριβή. Το κάνει κατά τρόπο καταγέλαστο και αξιοδάκρυτο ταυτόχρονα.
Έχετε νοιώσει σίγουρα πελώρια αμηχανία παρακολουθώντας κάποτε μία άθλια παράσταση. Βλέποντας τους ηθοποιούς να ψελλίζουν, το σκηνικό να θυμίζει καραγκιόζ μπερντέ, τα όσα συμβαίνουν στο σανίδι να μην έχουν την παραμικρή πειστικότητα, πόσω δε μάλλον να μεταδίδουν συγκίνηση… Αυτό ακριβώς το αίσθημα προξενεί σήμερα ο Σύριζα. Κι όσο κι αν σε έχει ως πολίτη προσβάλει -ακόμα και προσωπικά υβρίσει ή συκοφαντήσει- τα περασμένα χρόνια, δεν σού γεννιέται αντικρίζοντας τον να ανεμίζει τα κουρέλια του παρά μελαγχολία.
Οι απλοί οπαδοί του, οι απολίτικοι επί της ουσίας άνθρωποι που σαγηνεύτηκαν από τα κούφια λόγια του, δέθηκαν στο άρμα του, φανατίστηκαν, αρνούνται να δεχτούν ότι πιάστηκαν κορόιδα. Θρηνούν κι οδύρονται και βλαστημούν την πλειοψηφία που δεν κατάλαβε -λένε- το μεγαλείο του Αλέξη και του’ δωσε να πιεί πικρό ποτήρι. «Καληνύχτα Κεμάλ…» γράφουν στο διαδίκτυο «αυτός ο κόσμος δεν θ’αλλάξει ποτέ.» Λες και τον άλλαζε τον κόσμο ο Σύριζα με τα επιδόματα της ντροπής, με τις κακόγουστες φανφάρες του, με τις δειλές μεταρρυθμίσεις που επιβάλλονταν απ’ το μνημόνιο, με το υποκριτικό ενδιαφέρον του για τις μειονότητες. Λες και εξελισσόταν στην πατρίδα μας κάποια κοινωνική επανάσταση, η οποία ανεκόπη αιφνιδίως προχθές…
Όσοι πάλι περνιούνται για έγκυροι σχολιαστές της επικαιρότητας, διαμορφωτές τής κοινής γνώμης, αρθρογραφούν εμβριθώς για τα αίτια της ήττας. Με στομωμένα αναλυτικά εργαλεία, με ιδεοληπτικές παρωπίδες, μάς εξηγούν ότι «ο Τσίπρας επιχείρησε έναν ιδιότυπο τρίτο δρόμο εντός του ευρώ…» Τι περιελάμβανε ακριβώς αυτός ο «τρίτος δρόμος» αποφεύγουν βεβαίως να το αναφέρουν – πώς να περιγράψεις το κενό; Τα ρίχνουν έπειτα στην «πανευρωπαϊκή υποχώρηση της Αριστεράς», στην επικράτηση της «μεγάλης αστικής Δεξιάς» και τού «ολιγαρχικού σχεδίου» της.
Έχουν άραγε τέτοια τρικυμία εν κρανίω οι διανοούμενοι υπερασπιστές της Κουμουνδούρου ώστε να μην καταλαβαίνουν πως ο Σύριζα αποδοκιμάστηκε όχι εξαιτίας του αριστερού του προσωπείου αλλά επειδή πίσω από τη ριζοσπαστική του μάσκα -φτιαγμένη με υλικά των Απόκρεω- ξεπρόβαλε ένα πρόσωπο λιγούρικο, αρχοντοχωριάτικο, τραμπούκικο, ανίκανο εν τέλει να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της χώρας και του λαού της;
Πως οι Έλληνες πολίτες δεν μαύρισαν τον Γρηγόρη Λαμπράκη αλλά τον Παύλο Πολάκη; Ότι δεν γύρισαν την πλάτη στον Ρήγα Φεραίο, πόσω δε μάλλον στον Ιησού Χριστό -με τον οποίον είχε την παράνοια να συγκρίνει τον εαυτό του ο πρωθυπουργός- μα στον Αλέξη Τσίπρα που φιλοξενείται σε θαλαμηγούς, που χαρακτηρίζει τον Κυμπουρόπουλο γλάστρα, που περιστοιχίζεται από τον Καρανίκα κι από τον Πετσίτη; Ότι η σύγκρουση στις εκλογές της 26ης Μαΐου δεν ήταν ιδεολογική. Όταν σε βαραίνει το Μάτι κι εσύ έχεις το θράσος να το αποκαλείς ξαναζεσταμένο φαγητό, κανένα Bella Ciao, καμιά επίκληση στο «δίκιο των πολλών» δεν θα σε σώσει. Το έχεις μόνος σου το δίκιο βάναυσα καταπατήσει.
Αδημονούσα για την εμφάνιση τού Αλέξη Τσίπρα μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων. Το ενδιαφέρον μου ήταν και συγγραφικό – «πώς θα αντιδράσει» αναρωτιόμουν «ένας άνθρωπος, ο οποίος στα σαρανταπέντε του γνωρίζει την πρώτη του ήττα, πολιτικά αλλά και προσωπικά; Που έχοντας σμίξει με το ταίρι του από τα δεκάξι, δεν έχει καν γευτεί την πίκρα τής χυλόπιττας; Τι σοκ πρέπει να’ ναι για εκείνον ο οποίος πέρασε τη ζωή του μέχρι τώρα ατσαλάκωτος, αγαλβάνιστος, ανέγγιχτος από τις ματαιώσεις και τα βάσανα που διαμορφώνουν φρόνημα και σθένος ψυχικό;»
Τι είδα;
Ένα αγόρι αλαφιασμένο μεν και πληγωμένο αλλά διόλου σοφότερο. Κάποιον ο οποίος επέμενε να μηρυκάζει τα ίδια έωλα επιχειρήματα, στο ίδιο παρωχημένο ιδίωμα. Που -σάμπως να βρισκόμαστε στη δεκαετία του 1980- μιλούσε για τη «δημοκρατική παράταξη», εννοώντας το κόμμα του και τα ρετάλια που έχει εσχάτως περιμαζέψει. Που επέσειε το φόβητρο της Δεξιάς και το ξόρκι του νεοφιλελευθερισμού. Που ως μόνο λάθος του αναγνώρισε την υπερβολική του αισιοδοξία κι ως καταληκτικό του επιχείρημα επικαλέστηκε ότι ο ίδιος και οι σύντροφοί του είναι καλά παιδιά, συμπάσχουν -λέει- με τους φτωχούς και τους καταφρονεμένους, ενώ οι αντίπαλοί τους κάτι άθλιοι τύποι, οι οποίοι νοιάζονται μονάχα για την πάρτη τους. Ο Νίκος Φώσκολος της τηλεοπτικής «Λάμψης» σίγουρα θα τον καμάρωνε. Ο Κάρολος Μαρξ αντιθέτως θα άφριζε ακούγοντάς τον…
Άμα πάει με αυτά τα όπλα ο Αλέξης Τσίπρας στις βουλευτικές εκλογές -και πού να βρει καλύτερα ένας άνθρωπος με ελλιπή μόρφωση και ανύπαρκτη εκτός του κομματικού σωλήνα κοινωνική πείρα-, αν διεκδικήσει με τέτοιες μπαρούφες (και δίχως πλέον το φωτοστέφανο του αήττητου) την ψήφο των Ελλήνων, το βράδυ της 7ης Ιουλίου θα νοσταλγεί τα ποσοστά της 26ης Μαΐου. Έσται η έσχατη πλάνη χείρων της πρώτης…
Δεν ξέρω εάν η Νέα Δημοκρατία θα μπορέσει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Σίγουρα πάντως η Ελλάδα θα έχει άμεση ανάγκη από μια αντιπολίτευση στο ύψος των περιστάσεων, στις ανάγκες των καιρών. Πώς θα μπορούσε η αντιπολίτευση αυτή να’ναι ο σημερινός Σύριζα;
* Ο κ. Χρήστος Χωμενίδης είναι συγγραφέας
[Jacqueline de Romilly: Όταν ο λόγος δεν είναι επαρκής, δεν απομένει παρά η άξεστη, βλακώδης, τυφλή βία…
22/05/2019 § Σχολιάστε
«Δεν είμαι πολύ αισιόδοξη για τις αγαπημένες μου αρχαίες γλώσσες, ούτε άλλωστε για τα γαλλικά, ούτε για τις ανθρωπιστικές σπουδές εν γένει και, ακόμη λιγότερο, για το μέλλον του πολιτισμού μας. Αν δεν υπάρξει κάποιο σκίρτημα, οδεύουμε προς μια καταστροφή και μπαίνουμε σε μια εποχή βαρβαρότητας. Υπάρχει μια αδιαφορία, ακόμη και περιφρόνηση για τον Λόγο και τον Διαφωτισμό.
Δεν είμαι ιστορικός και τα γεγονότα με ενδιαφέρουν λιγότερο από τα κείμενα. Αυτό που με συνεπαίρνει στα ελληνικά κείμενα είναι η συνάντηση με τη γέννηση της ορθολογικής σκέψης, του στοχασμού, είναι το φως που εισβάλλει για πρώτη φορά σ΄ έναν ακόμη μπερδεμένο και σκοτεινό κόσμο. Η πολιτική ηθική και η φιλοσοφία των Ελλήνων δεν έχουν γεράσει καθόλου, οι ανησυχίες τους είναι εξαιρετικά σύγχρονες! Το να μάθεις να σκέφτεσαι, να είσαι ακριβής, να ζυγίζεις τις λέξεις σου, να ακούς τον άλλον, σημαίνει να είσαι ικανός να διαλέγεσαι και είναι το μόνο μέσο για να αναχαιτισθεί η τρομακτική βία που αυξάνεται γύρω μας. Ο λόγος είναι η έπαλξη κατά της κτηνωδίας. Όταν δεν ξέρουμε, όταν δεν μπορούμε να εκφραστούμε, όταν ο λόγος δεν είναι επαρκής, όταν δεν είναι αρκετά επεξεργασμένος επειδή η σκέψη είναι ασαφής και μπερδεμένη, δεν απομένουν παρά οι γροθιές, τα χτυπήματα, η άξεστη, βλακώδης, τυφλή βία…
Ο κίνδυνος για τη δημοκρατία, ο μοναδικός, ο πραγματικός κίνδυνος, είναι η δημαγωγία. Ας μην υποκύψουμε σ΄ αυτόν. Τίποτε δεν άλλαξε από την εποχή του Αλκιβιάδη. Οι αλλαγές είναι περιθωριακές, ανεκδοτολογικές. Η μόνη σημαντική αλλαγή είναι ότι η “μη κουλτούρα” έχει κερδίσει έδαφος… Θα σας εμπιστευθώ την ερώτηση που μου έθεσε μια φορά ένας πρωτοετής της Εκόλ Νορμάλ: “Κυρία, οι νεκρές γλώσσες ήταν ήδη νεκρές όταν ήσασταν νέα;”. Καλό, δεν είναι;
Το πάθος είναι αυτό που με κρατάει στη ζωή, το πάθος γι΄ αυτό που κάνω, για τη δουλειά μου, για τις έρευνές μου, και μετά η αγάπη, η αγάπη για τον αγαπημένο μου Θουκυδίδη. Σε μερικές εβδομάδες θα γίνω 94 χρόνων. Τα γηρατειά είναι μια τρομερή μάχη την οποία είναι σίγουρο ότι θα χάσεις. Όλα εκφυλίζονται… Μπορεί να έχεις κερδίσει σε φρονιμάδα, σε ανωτερότητα απόψεων, σε ηθικό σθένος, σε στωικότητα (πρέπει να παρηγορείται κανείς από τις θετικές πλευρές), αλλά χάνεις την όρασή σου, την ακοή σου, την ελευθερία των κινήσεών σου. Δεν υπάρχει κάτι για το οποίο να χαρείς. Το μόνο για το οποίο χαίρομαι είναι ότι έχω διατηρήσει το χιούμορ μου, την ικανότητα να γελάω».
[Αποσπάσματα συνέντευξης που έδωσε η μεγάλη ελληνίστρια Ζακλίν ντε Ρομιγύ στο περιοδικό «Le Point» με την ευκαιρία της βράβευσής της, στα 93 της, από τη Γαλλική Δημοκρατία με τον Μεγαλόσταυρο της Λεγεώνας της Τιμής -από: tanea.gr]
