αγριμολογος

[Κανένα φως δεν παρασύρουν προς το μέρος τους·

28/12/2025 § Σχολιάστε

Μαρία Λαϊνά (1947 – έφυγε σαν χτες 27 Δεκ. 2023)

Υπάρχουν άνθρωποι που μόνο περιμένουν
Δεν είναι ποιητές
Δεν έγιναν ποτέ επαναστάτες
Κανένα φως δεν παρασύρουν προς το μέρος τους
Και πού και πού ένα κομμάτι σύννεφο
Περνάει πάνω απ’ την καρδιά τους
Και την κρύβει

[Από τη συλογή, Αλλαγή Τοπίου, Κέδρος, 1974

Πράγματα ανύπαρκτα

Ο χειρότερος εφιάλτης είπε
φαντάσου, είπε, να μάθεις ξαφνικά
εκεί που κάθεσαι, να μάθεις
να σου πουν δηλαδή αυτοί οι καριόληδες
ότι οι πιο πολύτιμες στιγμές σου
τα μέρη και οι άνθρωποι
δεν έχουν φύγει
ούτε πεθάνει
αλλά, χειρότερα,
δεν έχουν υπάρξει ποτέ
κόλαση, είπε
αυτό είναι κόλαση·
αλλά και τώρα πάλι βλέπω πράματα ανύπαρκτα
εκεί που κάθομαι τα βλέπω, καταλαβαίνεις;
πέφτω στον πειρασμό να φαντάζομαι.
Τι βλέπεις; είπα, πες μου κάτι ανύπαρκτο
που βλέπεις
να είπε, έναν τάρανδο
να κατεβαίνει τον δρόμο
και περασμένο στο αυτί του ένα σκουλαρίκι
α, είπα, εντάξει,
αυτό υπάρχει!

*
[Από τη συλλογή Ό,τι έγινε, Πατάκης, 2020

◉

[gravibus verbis_[XLIII]: ο ΨεκΝικολό, το ΨεκΌλιον, ο Πούτιν κι οι δορυφόροι·

27/12/2025 § Σχολιάστε

Σοβαρέ πολιτικέ

Ο πρώην υπουργός Νικολόπουλος «αποκαλύπτει» επιστολή στον… Πούτιν για να δείξουν οι δορυφόροι του αν υπήρχε ξυλόλιο στα Τέμπη.
Όπως ανέφερε η πρωτοβουλία δεν προέρχεται από πολιτικό πρόσωπο, αλλά από ομάδα δικηγόρων στην Ελλάδα, οι οποίοι –όπως είπε– έχουν κινηθεί νομικά, αποστέλλοντας σχετικό αίτημα στη ρωσική πλευρά!

Ιδού και Λίνκιον!

✳︎

διαβάστε τα μέρη [i] – [ii] – [iii] – [iv] – [v] – [vi] – [vii] – [viii] – [ix] – [x] – [xi] – [xii] – [xiii] – [xiv] – [xv] – [xvi] – [xvii] – [xviii] – [xix] – [xx] – [xxi] – [xxii] – [xxiii] – [xxiv] – [xxv] – [xxvi] ― [xxvii] ― [xxviii] – [xxix] – [xxx] – [xxxi] – [xxxii] – [xxxiii] – [xxxiv] – [xxxv] – [xxxvi] – [xxxvii] – [xxxviii] – [xxxix] – [XL] – [ XLI] – [XLII] –

◉

[Η woke κουλτούρα ως πρόσχημα λογοκρισίας·

26/12/2025 § Σχολιάστε

Ζητήματα Ελευθερίας

Mehr Licht, 1985. Julião Sarmento (1948 – 2021) Presented by the artist 2007.

Το «woke» ξεκίνησε ως έννοια εγρήγορσης απέναντι στις κοινωνικές αδικίες και από αυτό προέκυψαν κινήματα κοινωνικής δικαιοσύνης που διεκδίκησαν ορατότητα, ισότητα και δικαιώματα. Στην πορεία όμως, ο όρος χρησιμοποιήθηκε και ως πρόσχημα λογοκρισίας, τόσο από όσους τον επικαλούνται για να περιορίσουν τον λόγο όσο και από όσους τον δαιμονοποιούν για να απορρίψουν κάθε κριτική. Έτσι διαμορφώθηκε ένας ιδιότυπος πόλεμος λόγου, που δημιουργεί στρατόπεδα, πολώνει τη δημόσια συζήτηση και μετατρέπει σύνθετα κοινωνικά ζητήματα σε συνθήματα. Αυτή η σύγκρουση αποτελεί πρόκληση για τη δημοκρατία, γιατί αντί για διάλογο και ανοχή στην πολυφωνία, ενισχύει τη λογική του «εμείς ή αυτοί» και φθείρει τον κοινό δημόσιο χώρο.

Θα μπορούσε επίσης να πει κανείς ότι πρόκειται και ως μια μορφή κόπωσης της Δύσης από την ίδια της την αυτοκριτική. Για δεκαετίες, η αυτοκριτική υπήρξε πηγή ανανέωσης: αποκάλυψε αποκλεισμούς, διεύρυνε δικαιώματα, ενίσχυσε τη δημοκρατική ευαισθησία. Όταν όμως γίνεται μόνιμη κατάσταση κρίσης και όχι εργαλείο κατανόησης, μπορεί να μετατραπεί σε βάρος.

Σε αυτό το σημείο, η αυτοκριτική παύει να λειτουργεί απελευθερωτικά και αρχίζει να βιώνεται ως ηθικός καταναγκασμός. Τότε εμφανίζεται η αντίδραση: άλλοι την απορρίπτουν συνολικά ως «woke ιδεολογία», άλλοι τη σκληραίνουν σε κανόνα ορθότητας που δεν ανέχεται απόκλιση. Και οι δύο στάσεις τροφοδοτούν την ίδια κόπωση.

Το κρίσιμο ερώτημα για τη δημοκρατία δεν είναι αν πρέπει να υπάρχει αυτοκριτική — αυτό είναι θεμέλιό της — αλλά αν μπορεί να παραμείνει γόνιμη χωρίς να ακυρώνει τον διάλογο, χωρίς να μετατρέπεται σε ταυτότητα ή σε στρατόπεδο. Όταν η αυτοκριτική χάνει το μέτρο, η Δύση δεν κουράζεται από τις αξίες της· κουράζεται από τον τρόπο που τις διαχειρίζεται.

◉

[η γιορτινή χαρά ως προϊόν με αγοραία αξία·

23/12/2025 § Σχολιάστε

Ημιτελές Έντεκα

Η «χαρά των εορτών» συχνά πακετάρεται, προωθείται και πωλείται: μέσω διαφημίσεων, δώρων, εμπειριών, ακόμη και μέσω της πίεσης να νιώσουμε με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Η αγορά δεν πουλά μόνο αντικείμενα· πουλά συναισθήματα, προσδοκίες, ταυτότητες. Τα Χριστούγεννα, το Πάσχα ή οποιαδήποτε γιορτή μετατρέπονται σε εποχικά προϊόντα με συγκεκριμένο αφήγημα: χαμόγελα, θαλπωρή, επιτυχία, «σωστές» στιγμές.

Η χαρά λοιπόν, στο πλαίσιο της σύγχρονης καταναλωτικής κουλτούρας, αντιμετωπίζεται ως προϊόν με αγοραία αξία. Δεν νοείται ως αυθόρμητη ή εσωτερική κατάσταση, αλλά ως αποτέλεσμα κατανάλωσης. Παρουσιάζεται ως κάτι που αποκτάται μέσω συγκεκριμένων αγαθών, υπηρεσιών και εμπειριών, τα οποία υπόσχονται τη συναισθηματική πληρότητα που υποτίθεται ότι λείπει.

Η αγορά κατασκευάζει πρότυπα χαράς: εικόνες ευτυχισμένων ανθρώπων, τυποποιημένες στιγμές απόλαυσης, επαναλαμβανόμενα αφηγήματα επιτυχίας. Η χαρά αποκτά μετρήσιμα χαρακτηριστικά, συνδέεται με εποχές, γεγονότα και κοινωνικούς ρόλους, και ενσωματώνεται σε κύκλους προσφοράς και ζήτησης. Καθίσταται προβλέψιμη, αναπαραγώγιμη και, κυρίως, πωλήσιμη.

Στο πλαίσιο αυτό, η χαρά λειτουργεί ως μηχανισμός κατανάλωσης: δεν πωλείται μόνο το αντικείμενο, αλλά η υπόσχεση του συναισθήματος. Η έλλειψη χαράς μετατρέπεται σε έλλειψη που απαιτεί αγορά για να καλυφθεί. Έτσι, η χαρά παύει να είναι εμπειρία και γίνεται δείκτης συμμόρφωσης σε ένα οικονομικό και πολιτισμικό πρότυπο.

Ως εμπορευματοποιημένο προϊόν, η χαρά υπόκειται στους ίδιους κανόνες με κάθε άλλο αγαθό: φθείρεται γρήγορα, απαιτεί συνεχή ανανέωση και αντικατάσταση, και χάνει την αξία της εκτός του πλαισίου που τη νομιμοποιεί η αγορά. Δεν βιώνεται· καταναλώνεται.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η χαρά καθαυτή είναι ψεύτικη ή ακυρώνεται. Σημαίνει ότι συνυπάρχουν δύο επίπεδα: 1)το εμπορευματοποιημένο (τι πρέπει να αγοράσω/κάνω για να είναι «σωστή» η γιορτή) και 2) το βιωματικό (τι έχει πραγματικά νόημα για μένα και τους άλλους)

Η ένταση προκύπτει όταν το πρώτο καταπίνει το δεύτερο. Όταν η χαρά γίνεται υποχρέωση ή μέτρο επιτυχίας.

Σήμερα, μέρες γιορτινές που είναι, και παρατηρώντας με μεγάλη προσοχή, τη συμπεριφορά του κόσμου γύρω μου, προτίμησα να ασχοληθώ με το πρώτο επίπεδο.