[Οι Πυροσβέστες της Μαδρίτης ·
11/05/2020 § Σχολιάστε
Rafael Sánchez Ferlosio (1927-2019)

❀
Κάποια μέρα, ο Αλφανουί κι ο κύριος Θάννα είδαν μια πυρκαϊά. Μια γυναίκα σ’ ένα μπαλκόνι ούρλιαζε απελπισμένη. Απ’ τις ρωγμές του σπιτιού έβγαινε καπνός. Ο κόσμος μαζεύτηκε γύρω απ’ το σπίτι. Από μακριά άρχισε ν’ ακούγεται η σειρήνα της Πυροσβεστικής. Έπειτα, έφτασαν μεγαλοπρεπείς απ’ το βάθος του δρόμου, με το κόκκινο, άλικο όχημά τους και την επιχρυσωμένη του και τα επιχρυσωμένα τους τα κράνη, καθαροί και περίλαμπροι. Οι πυροσβέστες έφερναν μια γιορτινή χαρά.
Υπήρχαν, εκείνους τους καιρούς, στη Μαδρίτη, πολλά παιδιά που ήθελαν να γίνουν πυροσβέστες. Ήταν μια ειρηνική εποχή και τα ηρωικά παιδιά δεν είχαν άλλο όνειρο. Γιατί ο πυροσβέστης ήταν ο καλύτερος ήρωας απ’ όλους τους ήρωες, αυτό που δεν είχε εχθρούς, ο μεγαλύτερος ευεργέτης. Οι πυροσβέστες ήσαν καλοί και σεβάσμιοι, με τα μεγάλα του μουστάκια, με τις φόρμες τους, με τις περικεφαλαίες τους όπως οι Έλληνες και οι Τρώες, αλλά ομόψυχοι κι ευγενικοί, χοντροί και καλοσυνάτοι. ζήτω οι πυροσβέστες!
Απ’ την άλλη μεριά, ήσαν οι μεγάλοι φίλοι της φωτιάς. Έπρεπε να βλέπατε με τι χαρά κατέφθαναν, τον ενθουσιασμό του έργου τους, την αγαλλίαση των κόκκινων οχημάτων τους. Έσπαζαν με τα τσεκούρια τους πολύ περισσότερα απ’ όσα έπρεπε να σπάσουν. Αγανακτισμένοι απ’ την ατέλειωτη ησυχία τους, τους μέθαγε ο συναγερμός, οι φλόγες τους ξανάβανε κι έφταναν στην πυρκαϊά όλο ευφορία. Έβαζαν μπροστά τους μηχανισμούς τους, πλήρεις από ενεργητικότητα και καθαρή ταχύτητα. Νικούσαν τη φωτιά, μόνο και μόνο επειδή παρουσίαζαν έναντι εκείνης μεγαλύτερης ενεργητικότητα και μεγαλύτερη ταχύτητα. Και η φωτιά ταπεινωμένη, αποσυρόταν στα μυστικά της σπήλαια. Αυτοί το γνώριζαν το μυστικό, το μόνο αποτελεσματικό ενάντια στις φλόγες. Νικούσαν τη φωτιά ως προς εκείνο που θεωρούσαν τότε περισσότερο σπουδαίοι: την κίνηση και τη σκηνογραφία. Την εξευτέλιζαν. Όλα τα μάτια στρέφονταν σ’ εκείνους• τη φωτιά κανείς δεν την κοιτούσε πια.
Έτρεχαν λιγότερο από ένα κανονικό άτομο, αλλά έτρεχαν με ρυθμό και τέμπο γυμναστικό: το στήθος έξω, πυγμή στο στήθος, ψηλά το κεφάλι, σηκώνοντας πολύ τα πόδια από το έδαφος και τα γόνατα προς τα έξω και ποτέ δεν σκόνταφτε ο ένας στον άλλο. Για όλους αυτούς τους λόγους ο κόσμος έλεγε:
– Τι όμορφα που τρέχουν!
Ποτέ δεν έβγαλαν κανέναν απ’ την πόρτα, αν και θα μπορούσαν• πάντα το έκαναν απ’ τα παράθυρα ή απ’ τα μπαλκόνια, επειδή το σημαντικό για να νικήσουν ήταν η θεαματικότητα. Υπήρξε πυροσβέστης που, πάνω στο ζήλο του, ανέβασε μια νεαρά ύπαρξη από τον πρώτο όροφο μέχρι τον πέμπτο, προκειμένου να την σώσει από εκεί.
Σε κάθε όροφο υπήρχε πάντοτε μια νέα. Όλοι οι υπόλοιποι γείτονες έβγαιναν απ’ το σπίτι πριν να φτάσουν οι πυροσβέστες. Αλλά οι νέες έπρεπε να μείνουν και να σωθούν από κείνους. Αυτή ήταν η ιερή προσφορά που έκανε ο λαός στους ήρωές του, γιατί δεν υπάρχει ήρωας χωρίς κορίτσι. Όταν έφτανε η ώρα της φωτιάς, κάθε νέα γνώριζε τις υποχρεώσεις της. Ενώ οι υπόλοιποι έτρεχαν γρήγορα με όλα τα τιμαλφή, αυτές σηκώνονταν αργά και τραγικά, δίνοντας καιρό στις φλόγες, σκούπιζαν απ’ το πρόσωπό τους τις μπογιές και τα βαψίματα, έλυναν τις μακριές αλογοουρές τους, ξεγυμνώνονταν και φορούσαν το άσπρο νυχτικό. Έβγαιναν τέλος, επίσημες και μεγαλοπρεπείς, να ουρλιάξουν και χτυπήσουν τα μπράτσα τους στα μπαλκόνια.
Έτσι τα είδε ο Αλφανουί εκείνη την ημέρα, κι αυτά γίνονταν κάθε φορά που υπήρχε πυρκαϊά. Συνέβαινε πάντα το ίδιο, γιατί ήταν μια εποχή με τάξη και με σεβασμό και με καλές συνήθειες.
*
Μετάφραση: ©Γιώργος Λυκοτραφίτης. περιοδικό «η λέξη» Νο 180, Απρίλιος – Ιούνιος 2004…
Βιογραφικό του Rafael Sánchez Ferlosio
❀
[Kι’ όλο να λες, να λες, στα θάμβη της νυκτός ·
10/05/2020 § Σχολιάστε
Γιάννης Σκαρίμπας 1893-1984

❀
Φαντασία
Nάναι σα να μας σπρώχνει ένας αέρας μαζί
προς έναν δρόμο φειδωτό που σβει στα χάη,
και σένα του καπέλλου σου βαμμένη φανταιζί
κάποια κορδέλλα του, τρελλά να χαιρετάει.
Kαι νάν’ σαν κάτι να μου λες, κάτι ωραίο κοντά
γι’ άστρα τη ζώνη που πηδάν των νύχτιων φόντων,
κι’ αυτός ο άνεμος τρελλά, –τρελλά να μας σκουντά
όλο προς τη γραμμή των οριζόντων.
Kι’ όλο να λες, να λες, στα θάμβη της νυκτός
για ένα –με γυάλινα πανιά– πλοίο που πάει
όλο βαθειά, όλο βαθειά, όσο που πέφτει εκτός :
όξ’ απ’ τον κύκλο των νερών –στα χάη.
Kι’ όλο να πνέει, να μας ωθεί αυτός ο αέρας μαζί
πέρ’ από τόπους και καιρούς έως ότου –φως μου–
–καθώς τρελλά θα χαιρετάει κείν’ η κορδέλλα η φανταιζί,–
βγούμε απ’ την τρικυμία αυτού του κόσμου…
*
[από το Ουλαλούμ,1936
❀
[Γι’ αυτό δέκα χρόνια μετά θα καταθέσεις στεφάνι. Δεν ξέρεις τι γίνεται, μπορεί και να το χάψουν ·
10/05/2020 § Σχολιάστε

φωτο: Eurokinissi (τροποποιημένη)
Αφού τους τρεις στη Μαρφίν δεν τους έκαψαν οι εξάδελφοι μπάχαλοι αλλά η τράπεζα, γιατί καταθέτεις στεφάνι;
Γι’ αυτό δέκα χρόνια μετά θα καταθέσεις στεφάνι. Δεν ξέρεις τι γίνεται, μπορεί και να το χάψουν. Το Σάββατο πρωί στις 9.30. Alone. Στη Μαρφίν.
Γράφει ο ©Λεωνίδας Καστανάς στην Athens Voice
Όταν ξεμύτισε ο ιός από τη Γιουχάν, έλεγες ότι δεν είναι παρά μια απλή γρίπη που χρησιμοποιεί το σύστημα για να σπείρει τον φόβο στους λαούς. Όταν άρχισε να σκοτώνει αβέρτα, έλεγες ότι είναι κατασκευασμένος στα υπόγεια της CIA για να μειώσει τον πληθυσμό του πλανήτη και να διασώσει τα ασφαλιστικά συστήματα του καπιταλισμού. Όταν η πατρίδα πήρε εγκαίρως τα κατάλληλα και σωτήρια μέτρα, έλεγες ότι το lockdown παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Όταν η Ευρώπη έβγαζε τα φέρετρα με τις νταλίκες αλλά εμείς μέναμε σπίτι ασφαλείς, απαιτούσες να λήξουμε την καραντίνα ως υπερβολική. Τώρα που τα κρούσματα υποχωρούν και όλος ο κόσμος επανέρχεται στην κανονικότητα, δεν θέλεις να ανοίξουν τα σχολεία. Παρτάκια όμως στις πλατείες θέλεις. Γκαζόζα, δεν μας είπες, θέλεις;
Ενδιάμεσα, ζητούσες εδώ και τώρα επίταξη των ιδιωτικών κλινικών, την έπεφτες στον Τσιόδρα γιατί ήταν το επιστημονικό φρικιό της δεξιάς, ο Χαρδαλιάς σου θύμιζε χουντικό συνταγματάρχη και δυσφορούσες γιατί σου έκοψαν τα μπάνια στη θάλασσα τον Μάρτη μήνα. Σε άκουγα να λες ότι από τύχη σώθηκε η Ελλάδα, η Αλβανία έχει λιγότερους νεκρούς, η Μάρεβα βγάζει μεροκάματο από τις μάσκες, να κάνουμε περισσότερα τεστ όπως η Κορέα, να μοιράσει ο Μητσοτάκης το 50% του ΑΕΠ όπως η Γερμανία, να μην παίζονται τα τραγούδια σου στου Κούλη τα λημέρια, «ΟΧΙ» στην τηλεκπαίδευση, αφού δεν έχουν όλοι υπολογιστή, και «ΟΧΙ» στη βιντεοσκόπηση, γιατί παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Της πλάτης του μαθητή, του καθηγητή, ίσως και του πίνακα.
Και για να μη νομίζουμε ότι ξέχασες την επανάσταση, διαδήλωσες έξω από τον Ευαγγελισμό ενώ μέσα ψυχορραγούσαν άνθρωποι, έκανες ασκήσεις ακριβείας απέναντι από τη Βουλή των Ελλήνων για να τιμήσεις δήθεν την εργατική πρωτομαγιά, συγχρωτίστηκες ανέμελα στο Σύνταγμα για να μείνουν «τα βουνά ελεύθερα από τα αιολικά» και πας δειλά και πλαγίως να στήσεις κίνημα για το δικαίωμα της «οργισμένης» νεολαίας να πίνει μπίρες στις πλατείες. Όταν ο χάρος μας χτυπήσει δυνατά την πόρτα και αρχίζει να γράφει πάλι το κοντέρ, θα σηκώσεις το δάχτυλο για να δείξεις τον υπαίτιο. Φρόντισε να μη στέκεσαι μπροστά από καθρέφτη. Δέκα χρόνια μετά θα καταθέσεις στεφάνι. Το Σάββατο πρωί στις 9.30.

Όταν ξεκίνησε αυτή η τραγωδία, ήσουν σίγουρος ότι το τέλος της θα σε βρει νικητή. Μονά ζυγά δικά σου. Το πιθανότερο ήταν η πατρίδα να τα πάει ως συνήθως χάλια και να πεθαίνουν οι άνθρωποι σαν τις μύγες εν μέσω κατάρρευσης του νοσηλευτικού συστήματος της επάρατης δεξιάς. Διότι ο νεοφιλελευθερισμός βάζει τους αριθμούς επάνω από τον άνθρωπο. Δεν σου έκατσε. Ο φιλελεύθερος τρελάθηκε και έβαλε μπροστά τους γέρους και από πίσω όλους τους υπόλοιπους ανθρώπους, ενώ ξέχασε τους αριθμούς.
Τώρα που όλος ο κόσμος υμνεί την Ελλάδα για τις επιλογές της, εσύ ο αριστερός θυμάσαι τους αριθμούς ελπίζοντας να στήσεις πανηγύρι πάνω στην ύφεση. Τους βάζεις μπροστά, αλλά μια ανησυχία την έχεις. Τελειώνει το lockdown, γυρίζει το κλειδί στη μηχανή, λες να πάρει μπρος η οικονομία; Λες να επιλέξουν οι παραθεριστές την Ελλάδα που δεν είχε πολλά θύματα; Λες να προλάβουν και η ζημιά να μην είναι τόσο μεγάλη; Και τι θα απογίνει η αριστερά που ποντάριζε στους αριθμούς; Στους αριθμούς των δημοσκοπήσεων βεβαίως. Γιατί αυτοί είναι που την απασχολούν και όχι οι αριθμοί της οικονομίας. Αυτή ανέκαθεν ήταν απλώς το μέσο. Δυστυχώς, αγάπη μου, μπορεί να μην είναι ούτε τα μονά αλλά ούτε και τα ζυγά δικά του. Γι’ αυτό δέκα χρόνια μετά θα καταθέσεις στεφάνι. Δεν ξέρεις τι γίνεται, μπορεί και να το χάψουν. Το Σάββατο πρωί στις 9.30. Alone.
Αυτή η λατρεία διασάλευσης της νομιμότητας, αυτός ο παντός καιρού κόντρα ρόλος, αυτή η απανθρωπιά πίσω από την ηχηρώς επαναλαμβανόμενη ανθρωπιά μπορεί να σου φαίνεται επαναστατική, αλλά σε εκθέτει. Γιατί σε αυτοαναιρεί. Είναι όπως η σχέση της αριστεράς με τα εκπαιδευτικά νομοσχέδια. Τα έχει καταγγείλει όλα, ακόμα και αυτά που αναιρούσαν όσα προηγούμενα είχε αρνηθεί. Ακόμα και αυτά που νομοθετούσε η ίδια ως κυβερνώσα. Διότι στον κόσμο της ως πολιτική δεν νοείται η θέση παρά μόνο η αντίθεση.
Αφού τους τρεις στη Μαρφίν δεν τους έκαψαν οι εξάδελφοι μπάχαλοι αλλά η τράπεζα, γιατί καταθέτεις στεφάνι; Να τιμήσεις ποιους και γιατί; Έχεις καταθέσει στεφάνι και γι’ άλλα θύματα πυρκαγιάς που οφείλονται σε αμέλειες; Μήπως και γι’ αυτά στο Μάτι; Αφού η ανεπίσημη αλλά ισχυρή άποψη του κινήματος είναι ότι τη φωτιά την έβαλαν προβοκάτορες του συστήματος, γιατί ζητάς από τον υπουργό της δεξιάς να βρει τους ενόχους; Και αν οι ένοχοι είναι οι ασφαλίτες, γιατί πέντε χρόνια που κυβερνούσες δεν τους έψαξες να κλείσει το θέμα και να μην τολμάει κανείς να σε σύρει σε κατάθεση στεφάνου; Το Σάββατο το πρωί στις 9.30. Με την τσίμπλα στο μάτι.
Είναι δυνατόν να στηθεί κίνημα πάνω στο δικαίωμα μιας χούφτας κακομαθημένων νεαρών για πάρτι με μπίρες στην πλατεία με την πανδημία σε εξέλιξη; Αντί να βγεις να τους ζητήσεις να διαλυθούν για να μη διασπείρουν τον ιό και θρηνήσουμε νέα θύματα, τους μπιζάρεις καταγγέλλοντας την επέμβαση της αστυνομίας; Και συγκρίνεις το μπάχαλο μιας υπαίθριας σύναξης με το συντεταγμένο και σταδιακό άνοιγμα των σχολείων. Πώς ανακατεύεις ανόμοια πράγματα και γιατί νομίζει ότι θα γίνεις πιστευτός; Πώς και γιατί στο όνομα μιας τυφλής επί παντός αντιπολίτευσης ξευτελίζεις την όποια αξιοπιστία σού απέμεινε στο 30% του εκλογικού σώματος;
Αλλά αν χαρακτηρίζει κάτι την αριστερά, είτε στη δογματική είτε στην εναλλακτική εκδοχή της, αυτό είναι ο διχασμός. Γι’ αυτό δεν κατανοεί την ομοψυχία, δεν αντιλαμβάνεται την αξία του εθνικού. Όλο το θεολογικό μαρξιστικό αφήγημα περί ενός άλλου κόσμου, αυτού του σοσιαλιστικού παραδείσου επιβάλλει τον ολοκληρωτικό πόλεμο για την επίτευξη του Σκοπού. Για την ανατροπή του παρόντος. Και επειδή η πλειοψηφία των ανθρώπων είναι συμφεροντολόγοι και όχι αφελείς, τον Σκοπό αναλαμβάνει να υπηρετήσει το κόμμα – εκκλησία ως συλλογικός ζηλωτής. Αφού το κάθε αμαρτωλό μέλος χωριστά αρνείται να «αυτοκτονήσει», ας αναδείξουμε τη συλλογική ανευθυνότητα, μήπως και «αυτοκτονήσει» σύσσωμη η καπιταλιστική κοινωνία και κυριαρχήσουμε εμείς.
Έτσι τα μέλη της «εκκλησίας» φροντίζουν για την υγεία τη δική και των οικείων τους και διαδηλώνουν με προφυλάξεις, ενώ ταυτόχρονα προτρέπουν τους αφελείς σε πανηγύρια και συνωστισμούς για να δουν το σύστημα να αρρωσταίνει, να ηττάται και να καταρρέει. Ενώ τα μέλη της «εκκλησίας» φροντίζουν για τη μόρφωση των παιδιών τους εντός αυτού ή άλλου ακόμα πιο ανταγωνιστικού πλαισίου, την ίδια στιγμή προτρέπουν δάσκαλους και μαθητές σε απεργίες και καταλήψεις για να δουν το εκπαιδευτικό σύστημα να διαλύεται. Είναι όταν ο στρατευμένος ανθρωπισμός ξεγυμνώνεται και φαίνεται η μισανθρωπία του.
Ο αντισυστημικός καλλιτέχνης ζητά επιδότηση από το σάπιο σύστημα, ώστε να συνεχίσει να το ξεσκίζει με τα έργα του. Ο επαναστάτης ζητά από την «αστική δημοκρατία» περισσότερα δικαιώματα, ώστε να την ανατρέψει και να την κάνει «λαϊκή δικτατορία». Και αυτή ως υπόχρεος των αρχών της του τα παρέχει απλόχερα. Όταν όμως το 2015 του δόθηκε η ευκαιρία να το κάνει, φοβήθηκε τις κακουχίες και προτίμησε την ασφάλεια του ευρώ. Ο συμφεροντολόγος νίκησε τον επαναστάτη. Φαντάσου να μην.
Επειδή είναι κομμάτι δύσκολο να πολεμάς ό,τι αγαπάς, να αρνείσαι ό,τι αναζητάς, να καταστρέφεις συλλογικά ό,τι χτίζεις ιδιωτικά, κοινώς να ζεις μες τις ακραίες αντιφάσεις σου, στο τέλος χάνεις την αίσθηση της πραγματικότητας και εκτίθεσαι. Ή εμείς ή αυτοί. Μόνο που εσύ ανήκεις και στο «εμείς» και στο «αυτοί». Και γι’ αυτό υποστηρίζεις τα ίδια και τα αντίθετά τους. Αρκεί να φαίνεσαι πάντοτε ως αρνητής. Μέχρι που καταθέτεις και στεφάνι στη Μαρφίν. Απαρνούμενος τον εαυτό σου. Το Σαββάτο στις 9.30. Ακριβώς.
[αντισταθείτε με μια μπύρα στο χέρι ·
08/05/2020 § Σχολιάστε
❀
Πολλοί εγχώριοι ριζοσπάστες αριστεροί, κατά δήλωση τους τουλάχιστον, την περίοδο της αντιμνημονιακής παρωδίας αποδέχθηκαν την τότε ανορθολογική ερμηνεία της κρίσης. Τώρα, οι ίδιοι ριζοσπάστες αριστεροί, εκθειάζουν και ερμηνεύουν ανορθολογικά την συμπεριφορά πολλών και κυρίως νέων, που αψηφούν τους κινδύνους της πανδημίας και τις εντολές των αρμοδίων οργάνων της πολιτείας και συμμετέχουν στις, αυτοσχέδιες η μη, βραδινές συγκεντρώσεις στις διάφορες πλατείες. Με έναν εφηβικό επαναστατικό λυρισμό και μια υπόρρητη αποδοχή και αναπαραγωγή των διαφόρων ανορθολογικών και συνωμοσιολογικών δοξασιών βλέπουν τις συμπεριφορές αυτές ως μια μορφή αντίστασης στο κράτος που προσπαθεί να πειθαρχήσει τις ζωές των πολιτών. Με μια «νεολαγνική» αντίληψη ότι οι νέοι έχουν μόνο δικαιώματα και όχι και υποχρεώσεις και ότι δεν οφείλουν να αναγνωρίζουν κάποια όρια στις κινήσεις τους ,παραβλέπουν τις ενδεχόμενες πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις στην διασπορά του κορωνοΪού. Αδιαφορούν προκλητικά ότι η «άσκηση» του δικαιώματος αυτού των νέων προσβάλλει ευθέως το δικαίωμα στην υγεία και στη ζωή των άλλων πολιτών. Εμπρός λοιπόν ριζοσπάστες, αντισταθείτε με μια μπύρα στο χέρι στην «πειθάρχηση» του κόσμου. Το ζήτημα όμως είναι να υπάρχει ο κόσμος ζωντανός!
*
[Του ©Κώστα Καρακώτια, από τον τοίχο της φίλης Λίλης Σφήκας Παπαγιαννάκη








