αγριμολογος

14.

Περί απορριμμάτων απελπισίας

«Ποιες Στρίγγλες σου ροκανίσανε τα νεύρα;»
μου είπε η γριά Προσέληνος. Σε τι μαγαρισιές του
δρόμου, σε ποιο κουφάρι πάτησες τη νύχτα;
Πετρωνίου ‘Σατυρικόν’

Θυμάμαι το βροχερό πρωινό ανεβαίνοντας την Υμηττού, στο Παγκράτι· μού ‘ρθε στο νου, δεν ξέρω πως, το «Σατυρικόν»· και θυμήθηκα, πως τ ό τ ε που το διάβαζα, μου είχε κάνει εντύπωση, πόσο ο Πετρώνιος το χαιρόταν γράφοντάς το –αυτή ήταν η δική μου τουλάχιστον αίσθηση. Το διασκέδαζε. Κατέγραφε το κέφι του. Τη διάθεσή του· δίχως να καταντήσει σχολαστικός. Τα γραπτά του, για τους παλιούς και σύγχρονους μελετητές του, παραμένουν διφορούμενα. Τι σημασία έχουν όμως οι εντυπώσεις περί Πετρωνίου όταν κυριαρχεί η βροχή· ο απότομος θόρυβός της, όπως τον ένιωσε κάποτε ο Πεσσόα, να χύνεται πάνω στο φωτισμένο σύμπαν και να νιώθει την κρυάδα που έφτανε, όπως λέει, «ως στα υποθετικά μου κόκαλα, κάπως σαν να φοβάμαι» μπρος στη «μέρα που υψώνεται αμετάκλητα, ο πόνος που σηκώνεται κι αυτός σαν την ωμή αλήθεια της μέρας που μεγαλώνει…». Και οι σχέσεις με τον εαυτό μας· οι συνεχείς μεταβαλλόμενες σχέσεις με το περιβάλλον· οι κοινωνικές του λειτουργίες που αλλοιώνονται και· το άκαμπτο μοντέλο της γραφής αποσπάται· κείται στην άκρη της πραγματικότητας που κατά Πεσσόα, Προυστ και του ανάλαφρου Πετρωνίου η γραφή, δεν είναι παρά η γραπτή ουσία απορριμμάτων απελπισίας; Το γεγονός ε κ ε ί ν η ς της βροχής, ε κ ε ί ν ο το πρωινό στην Υμηττού, φαντάζει παραδόξως ως ένα σταθερό φωτογραφικό οπτικό είδωλο στη μνήμη. Ένα παρόν που θεάται μια παρελθούσα εμπειρία, ως π α ρ ό ν. Πρόκειται περί δύο αντικρουόμενες χρονικές τάσεις(;) ή περιόδους που αναδύονται από ένα κοινό υπόστρωμα: τη συγκίνηση. Και μου ήρθε τότε θυμάμαι, για πρώτη φορά η ιδέα, περπατώντας μες στη βροχή, να γράψω ένα βιβλίο από τυχαία αποσπάσματα που θα υπέκλεπτα ως λαθραναγνώστης· κρυφοκοιτάζοντας βιβλία ανθρώπων ενόσω διαβάζουν. Δυστυχώς η πρωτότυπη ‘μεγαλοφυής’ ιδέα μου δεν ευοδώθηκε ποτέ. Μήπως όμως, αυθαίρετα ίσως συμπεραίνω, οι απόψεις μας, ή τα «σημεία», όπως παράδειγμα ε κ ε ί ν ο το βροχερό πρωινό, ως φορείς μηνυμάτων που στηρίζονται σε παρελθούσες εμπειρίες, και μήπως· μεταξύ των μηνυμάτων αυτών και του κοσμοειδώλου μας συντελείται η πιθανή υπέρβαση που· μεταξύ ποικίλων άλλων ακόμα παραγόντων, καθορίζουν και την αντίληψή μας;

*

Αποσπάσματα Πετρωνίου ‘Σατυρικόν’ -μτφρ Άρη Αλεξάνδρου, εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 1985
Αποσπάσματα Πεσσόα, από ‘Το Βιβλίο της Ανησυχίας’ μτφρ. Άννυ Σπυράκου, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1989.

Η φωτογραφία είναι του ©αγριμολόγου

*

[διαβάστε όλες τις ‘στορίες]

Κλείνοντας εισιτήρια Aegean από εδώ, ενισχύετε τις Στάχτες