[Εὐγενίου τοῦ Βουλγάρεως, Δύναμις καὶ Χάρις τῆς Μουσικῆς·
28/04/2026 § Σχολιάστε
Τῆς μουσικῆς ἡ χάρις καὶ ἡ δύναμις, ἡ χρῆσις καὶ ἡ ὠφέλεια εἶναι ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ φαινόμενα, τὰ ὁποῖα, ἐπειδὴ τὰ γνωρίζουν πάντες κοινῶς, φαίνεται περιττὸν νὰ ζητῇ τινὰς νὰ τὰ παραστήσῃ ἰδίως. Οἱ παλαιοὶ Ἕλληνες ἔλεγον, ὅτι ὅστις δὲν ἀνοίγει στόμα εἰς ἔπαινον τοῦ Ἡρακλέους εἶναι κωφός. Τοῦτο ὁποῦ ἐλέγετο διὰ τὸν υἱὸν τοῦ Διὸς καὶ τῆς Ἀλκμήνης, δύναται νὰ ῥηθῇ καὶ διὰ τὰς Μούσας, τὰς θυγατέρας τῆς Μνημοσύνης καὶ τοῦ Διός, τὰς ὁποίας καὶ ἐκεῖνος ὁ ἥρως τιμῶν ἐξόχως καὶ θεραπεύων εἰς ἐγκωμίου λόγον ἔλαβε τὸ νὰ ὀνομάζεται ὡς ὁ Ἀπόλλων καὶ αὐτὸς Μουσηγέτης. Ἂν εἶναι τις ἀκίνητος εἰς τὰ θέλγητρα καὶ εἰς τοὺς γλυκασμοὺς τῆς Εὐτέρπης, τῆς Ἐρατοῦς καὶ τῆς Τερψιχόρης, βέβαια ὁ τοιοῦτος πρέπει νὰ εἶναι κωφός· ἢ ἂν δὲν εἶναι βεβλαμμένος τὰς ἀκοάς, ἀνάγκη νὰ συναριθμηθῇ με τὰ ἀλογώτερα καὶ νωθρότερα κτήνη· ἐπειδὴ καὶ τούτων ἱστοροῦνται πολλά, εἰς τὰ ὁποῖα ἐφιλοτιμήθη ἡ φύσις νὰ ἐνστάξη τὸν τῆς μουσικῆς ἔρωτα. Τί ἄλλο οἱ παμπάλαιοι μῦθοι νὰ μᾶς διδάξουν ἠθέλησαν παρὰ τὴν δραστηριωτάτην χάριν ἢ τὴν χαριεστάτην δύναμιν τῆς μουσικῆς, ὅταν ἐτόλμησαν νὰ πλάσουν τὰς τόσον ἀπίστους, τόσον ἀτόπους περὶ αὐτῆς παραδοξολογίας; Ὁ Θρᾷξ Ὀρφεὺς μὲ τὴν μουσικήν του ἀνεχαίτιζεν ἀπὸ τὸν ἴδιον δρόμον τοὺς ποταμούς· ἔσυρεν ὀπίσω του ὄχι μόνον τὰ θηρία τὰ πλέον ἄγρια, ἀλλὰ καὶ τὰ δένδρα καὶ τὰς πέτρας· καὶ με τὴν γλυκύτητα τῆς μελῳδίας ἔφθασε (λέγουσι) νὰ καταμαλάξῃ καὶ τὸν Ἀϊδωνέα καὶ τὴν Περσεφόνην, τοὺς ἀμειλίκτους καὶ ἀδυσωπήτους θεούς, διὰ νὰ τοῦ ἐπιστρέψουν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωὴν Εὐρυδίκην τὴν φιλτάτην του σύζυγον. Οἱ Βοιωτοὶ Ζῆθος καὶ Ἀμφίων μὲ τὰ θελκτικὰ κρούσματα τοῦ ὀργάνου των καὶ κατεκήλουν καὶ κατεκύλιον ἀπὸ τὰ ὄρη τὰ μάρμαρα καὶ τοὺς λίθους, καὶ δι᾿ αὐτῶν, εὐρύθμως τε καὶ ἁρμονικῶς συναπτομένων, ἔκτιζον τῶν Θηβῶν τὰ ὑψηλὰ πυργώματα καὶ τὰ τείχη. Καὶ ὁ Μηθυμναῖος Ἀρίων, πηδῶν εἰς τὴν θάλασσαν διὰ νὰ φύγῃ τὸν κίνδυνον τῶν καταποντιστῶν, συνεκάλει διὰ τῶν τῆς λύρας αὐτοῦ μουσουργημάτων πρὸς βοήθειάν του τοὺς φιλανθρώπους δελφῖνας, καὶ ὑπ᾿ αὐτῶν ἀναβασταζόμενος καὶ διανηχόμενος ἀσφαλῶς τὰ κύματα εὕρισκεν εἰς Ταίναρον τὴν σωτηρίαν. Τοῦτο τὸ ἔσχατον δὲν ἔλειψέ τις νὰ τὸ περάσῃ ὡς πραγματιώδη καὶ ἀληθινὴν ἱστορίαν. Ἡμεῖς μὲ τοὺς περισσοτέρους τὸ κρίνομεν μῦθον, καθὼς καὶ ἄλλα· ἀλλ᾿ οἱ μῦθοι οὗτοι εἰκονίζουσι τὴν ἀλήθειαν· καὶ ἡ ἀλήθεια ὁποῦ ὑποκρύπτεται ὑπὸ τὰς εἰρημένας μυθολογίας εἶναι, ὅτι ἡ μουσικὴ τόσον ἔχει δύναμιν εἰς τὰς ψυχὰς τῶν ἀνθρώπων, ὁποῦ καὶ τοὺς ἀκινήτους διὰ ῥᾳθυμίαν τοὺς διεγείρει, καὶ τοὺς ἀναισθήτους διὰ νωθρότητα τοὺς παρορμᾶ, καὶ τοὺς σκληροὺς καὶ ἀτέγκτους μαλάττει, καὶ τοὺς ἀγρίους καὶ θηριώδεις φέρει εἰς ἡμερότητα.
_________
Ο Ευγένιος Βούλγαρης (1716–1806) ήταν κορυφαία μορφή του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, κληρικός, πολυγραφότατος λόγιος και διδάσκαλος του Γένους. Με καταγωγή από την Κέρκυρα, δίδαξε σε σημαντικές σχολές (όπως η Αθωνιάδα) εισάγοντας τη νεωτερική φιλοσοφία και τις θετικές επιστήμες, ενώ διετέλεσε Αρχιεπίσκοπος Σλαβωνίου και Χερσώνος στη Ρωσία [wikipedia]
◉
[η πρόοδος εναπόκειται στα ανθρώπινα διανοήματα·
27/04/2026 § Σχολιάστε
Αξιόλογα Τύπου

Joseph Beuys, Utopia at the Stag Monuments. Installation view, London 2018
ανθρωπισμός
Το «ανθρωπεύομαι» του Αριστοτέλη σημαίνει να ζης και να συμπεριφέρεσαι σαν άνθρωπος αλλά ο «ανθρωπισμός» έχει πολύ πιο πρόσφατη ιστορία, η λέξη αποδίδει το λατινικό humanismus και η ελληνική μεταγραφή, ο «ουμανισμός», ιστορικά οριοθετεί το Zeitgeist της Αναγέννησης όταν, μετά τον λίγο πολύ θεοκρατικό Μεσαίωνα, η δυναμική επανασύνδεση με την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα παλινόρθωσε τον ανθρώπινο Λόγο και αναγνώρισε στο ανθρώπινο υποκείμενο κυρίαρχη θέση στην παραγωγή, κυριότητα και νομή υπαρξιακού νοήματος.
Αν εξαιρέσει κανείς ορισμένες υβριδικές εκδοχές όπου η ανθρωπιστική στροφή βρήκε τρόπους σύμπλευσης με τις αξίες των θρησκευτικών παραδόσεων, κοινός παρονομαστής όλων των κατοπινών μεταλλάξεων του ουμανισμού είναι η εκκοσμικευτική έμφαση και η εδραία πεποίθηση ότι η πρόοδος εναπόκειται στα ανθρώπινα διανοήματα.
Αλλά αν, πριν από την Επιστημονική Επανάσταση, οι ουμανιστές μπορούσαν να επιμένουν ότι σεπτή κιβωτός τέτοιων διανοημάτων παρέμενε η φιλοσοφική και γραμματολογική παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας, η ραγδαία ανάπτυξη των φυσικών επιστημών μετά τον 17ο αιώνα δημιούργησε προϋποθέσεις αναθεώρησης του παλαιού ουμανιστικού μοντέλου. Τα τιμαλφέστερα διανοήματα και το πνεύμα της προόδου τα συν-διεκδικούσε τώρα ένας «επιστημονικός ουμανισμός».
Δεν πρόκειται για οξύμωρο πλην κάτι είχε ψυχανεμιστεί ο ουμανιστής Αινείας Σίλβιος Πικολόμινι (1405-1464) που επέμενε ότι οι θετικές επιστήμες δύσκολα μπορούν να πλαγιάσουν στην ίδια κλίνη με την ανθρωπιστική παιδεία. Και θα ήταν βέβαιος αν μπορούσε να προβλέψει ότι η τεχνολογία θα έβλεπε κάποτε τον άνθρωπο, όπως τον εννoούσε ο ανθρωπισμός, ως μεταβατική κατάσταση στον δρόμο προς τον μετανθρωπισμό (posthumanism).
Αλλά τέτοιος «μετανθρωπισμός» είναι οξύμωρο, κι αφού οι λέξεις κουβαλάν αναπαλλοτρίωτη ιστορία είναι ίσως ακριβέστερο τα μελλούμενα να τα πούμε «μετα-ανθρωπικά».
*
Λεξιλογείον via Το Βήμα της Κυριακής – 05.04.2026
◉
[Garry Kasparov: «Διδάσκουν στα παιδιά να μισούν»
24/04/2026 § Σχολιάστε

— Garry Kasparov:
«Η Ρωσία έχει επαναβιομηχανοποιηθεί και έχει αναδιαμορφώσει την κοινωνία της για έναν διαρκή πόλεμο. Διδάσκουν στα παιδιά να μισούν, να πεθαίνουν για την πατρίδα και επίσης πώς να σκοτώνουν με σύγχρονα όπλα. Μόνο μια ολοκληρωτική ήττα θα καταστρέψει αυτόν τον ιό, και αυτό ξεκινά με τη νίκη της Ουκρανίας.»
***
Επίσης, κάποιες θέσεις του, οι οποίες έχουν διατυπωθεί σε πλήθος συνεντεύξεων:
«Κράτος-Μαφία»: Ο Κασπάροφ έχει περιγράψει τη Ρωσία υπό τον Πούτιν ως ένα δικτατορικό «κράτος-μαφία», όπου οι θεσμοί (Κοινοβούλιο, Γερουσία) είναι «σαθροί» και διακοσμητικοί.
Ο Πόλεμος ως «Οξυγόνο»: Θεωρεί ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι απαραίτητος για την επιβίωση του καθεστώτος Πούτιν, λειτουργώντας ως οξυγόνο για την παραμονή του στην εξουσία.
Ανάγκη για Ήττα: Έχει υποστηρίξει έντονα ότι για να υπάρξει μέλλον για τη Ρωσία, η χώρα πρέπει να χάσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Τεχνολογικός Αποκλεισμός: Ο Κασπάροφ έχει τονίσει ότι, πέρα από το εμπάργκο πετρελαίου, ο απόλυτος τεχνολογικός αποκλεισμός της Ρωσίας είναι κρίσιμος.
«Φασιστικό Καθεστώς»: Χαρακτηρίζει το καθεστώς Πούτιν ως φασιστικό.
________
Ο Γκάρι Κασπάροβ είναι αρμενικής καταγωγής πρώην Σοβιετικός Ρώσος τέως παγκόσμιος πρωταθλητής στο σκάκι και θεωρείται από πολλούς ως ο κορυφαίος σκακιστής όλων των εποχών. Είναι επίσης συγγραφέας και πολιτικός ακτιβιστής.
◉
[το ψώνιο «Γιάνης» και η Αναστροφή του Ολοκαυτώματος·
21/04/2026 § Σχολιάστε

Η καραψωνάρα μας, ο ελεεινός, ο ένας και μοναδικός, ο πολύς, το δικό μας τεμάχιο Γιάνης «η σφαγή και οι βιασμοί 7/10 ήταν ιερή υποχρέωση» Βαρουφάκης (που δεν πρόκειται ποτέ να καταδικάσει τους «αντάρτες» για τους αποκεφαλισμούς με τσάπες, τα ξεκοιλιάσματα εγκύων, τη νεκροφιλία, τους μαζικούς βιασμούς με μια σφαίρα στο κεφάλι, τους ακρωτηριασμούς παιδιών μπροστά στους γονείς και τα βγαλσίματα ματιών των γονιών μπροστά στα παιδιά, τις εκτελέσεις ακόμα και σκυλιών, τους πυροβολισμούς σε νεκρά ήδη παιδιά και τους αποκεφαλισμούς για λύτρα και όλα τα χειραφετητικά και απελευθερωτικά και κομμουνιστικά που είδαμε κατά την 7/10, επειδή υποτίθεται τα έκαναν επειδή είναι «καταπιεσμένοι»), εκτός από χορηγός της τζιχάντ και της τρομοκρατίας και της υποκίνησης μίσους για σφαγές και βιασμού Εβραίων, είναι επίσης και ένας αισχρός διαστρεβλωτής της μνήμης και της μοναδικότητας του Ολοκαυτώματος.








