αγριμολογος

Ζητήματα ελευθερίας και ανορθολογισμός
και ορισμένα παράδοξα

Η επιστροφή του Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί στο Ιράν, την 1η Φεβρουαρίου 1979

Ιστορική και ιδεολογική αντίφαση

Η σημερινή στάση ορισμένων αριστερών ή κομμουνιστικών παρατάξεων απέναντι στο καθεστώς του Ιράν φαίνεται να αγνοεί ή να υποβαθμίζει το γεγονός ότι μετά την Ιρανική Επανάσταση του 1979, οι ισλαμιστές υπό τους αγιατολάχ όχι μόνο περιθωριοποίησαν αλλά και κατέστειλαν βίαια την ίδια την αριστερά. Οργανώσεις όπως το Τουντέχ και άλλες μαρξιστικές ομάδες αρχικά συμμάχησαν τακτικά με το επαναστατικό κύμα εναντίον του Σάχη, όμως πολύ γρήγορα βρέθηκαν στο στόχαστρο του νέου θεοκρατικού καθεστώτος, με διώξεις, φυλακίσεις και εκτελέσεις.

Παρ’ όλα αυτά, στη σύγχρονη γεωπολιτική σκηνή, μέρος της αριστεράς προσεγγίζει το Ιράν όχι μέσα από το πρίσμα της εσωτερικής του πολιτικής, αλλά ως αντίπαλο δέος στον δυτικό ιμπεριαλισμό και την αμερικανική επιρροή στη Μέση Ανατολή. η στάση αυτή δεν βασίζεται απαραίτητα σε ιδεολογική ταύτιση με το θεοκρατικό καθεστώς, αλλά σε μια αντι-ηγεμονική λογική που ιεραρχεί ως κύριο εχθρό τη Δύση και τους συμμάχους της.

Αυτό όμως οδηγεί συχνά σε επιλεκτική μνήμη ή σε μια μορφή πολιτικού πραγματισμού που αγνοεί τις ιστορικές διώξεις και τις βαθιές ιδεολογικές αντιθέσεις μεταξύ πολιτικού Ισλάμ και μαρξισμού.

Το αποτέλεσμα είναι μια θέση που, ενώ μπορεί να εξηγηθεί στο πλαίσιο της διεθνούς πολιτικής, παραμένει δύσκολο να συμφιλιωθεί με τις ίδιες τις αρχές που παραδοσιακά υπερασπίζεται τουλάχιστον, η μη σταλινική-κομμουνιστική, αριστερά, όπως η κοινωνική χειραφέτηση, η ελευθερία της έκφρασης και η αντίσταση στην καταπίεση κάθε μορφής εξουσίας.

◉