[το κέντρο βάρους στον ίδιο τον άνθρωπο·
06/04/2026 § Σχολιάστε
Ο Γερμανός φιλόσοφος Ludwig Feuerbach (1804-1872) (imago / Danita Delimont)
Καταγράφω σύντομα ορισμένα συμπεράσματά μου από την ανάγνωση του βιβλίου: Λούντβιχ Φώυερμπαχ, Παραδόσεις για την ουσία της θρησκείας, (μτφρ. Γιάννης Καραπαπάς, εκδόσεις Τροπή, 2009) στο οποίο συνεχώς επανέρχομαι διαβάζοντάς το. Ξανά και ξανά!
Η σκέψη του Ludwig Andreas Feuerbach εκφράζει μια βαθιά τομή στην ιστορία της φιλοσοφίας, καθώς επιχειρεί να απομακρύνει το κέντρο βάρους από τον Θεό και να το τοποθετήσει στον ίδιο τον άνθρωπο. Όταν δηλώνει ότι στόχος του είναι να μετατρέψει τους ανθρώπους «από θεολόγους σε ανθρωπολόγους» και «από φιλόθεους σε φιλάνθρωπους», ουσιαστικά υποστηρίζει ότι η θρησκεία δεν πρέπει να αποτελεί το βασικό πεδίο κατανόησης της πραγματικότητας· αντίθετα, η μελέτη του ανθρώπου, των αναγκών, των συναισθημάτων και των σχέσεών του είναι εκείνη που μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική γνώση και πρόοδο. Για τον Feuerbach, ο Θεός δεν είναι μια ανεξάρτητη οντότητα, αλλά μια αντανάκλαση των ιδανικών του ανθρώπου: η παντοδυναμία, η αγάπη και η σοφία που αποδίδονται στο θείο είναι ιδιότητες που ο άνθρωπος επιθυμεί να κατέχει και τις προβάλλει έξω από τον εαυτό του.
Αυτή η προσέγγιση έχει έντονα ανθρωπιστικό χαρακτήρα, διότι καλεί τον άνθρωπο να στραφεί προς τον συνάνθρωπό του και να επενδύσει στις πραγματικές, υλικές και ηθικές σχέσεις της ζωής, αντί να αναλώνεται σε μια αφηρημένη λατρεία. Η μετατόπιση από τη φιλοθεΐα στη φιλανθρωπία σημαίνει ότι η ηθική δεν θεμελιώνεται σε θεϊκές εντολές, αλλά στην ανθρώπινη ανάγκη για συμβίωση, αλληλεγγύη και κατανόηση. Με αυτόν τον τρόπο, ο Feuerbach επηρεάζει βαθιά μεταγενέστερους στοχαστές, όπως τον Karl Marx, που θα δει επίσης τη θρησκεία ως ανθρώπινο κατασκεύασμα συνδεδεμένο με κοινωνικές συνθήκες.
Ωστόσο, η θέση του Feuerbach δεν διεκδικεί την απόλυτη αλήθεια. Για κάποιους. μπορεί να θεωρηθεί ότι απλουστεύει τη θρησκευτική εμπειρία, περιορίζοντάς την σε ψυχολογική προβολή, παραβλέποντας τη βιωματική και υπαρξιακή της διάσταση. Επιπλέον, η πλήρης αντικατάσταση της θεολογίας από την ανθρωπολογία θέτει το ερώτημα αν ο άνθρωπος μπορεί να αποτελέσει από μόνος του το απόλυτο μέτρο όλων των πραγμάτων χωρίς να οδηγηθεί σε σχετικισμό. Παρ’ όλα αυτά, η συμβολή του παραμένει καθοριστική, γιατί ενισχύει μια αντίληψη του κόσμου όπου η ευθύνη, η ηθική και το νόημα δεν αναζητούνται έξω από τον άνθρωπο, αλλά οικοδομούνται μέσα από τις ανθρώπινες σχέσεις και την κοινή εμπειρία.
◉
[«rebranding» ή, ποιος έχει την πολυτέλεια να ξαναζήσει πειράματα του 2015·
05/04/2026 § Σχολιάστε
από το εξώφυλλο του ιταλικού περιοδικού Panorama, Ιούλιος 2015, με τον χαρακτηριστικό τίτλο PAGLIACCI
Δεν μπορεί να τα σκέφτηκε όλα αυτά και να τα εκστόμισε έτσι με μια… αφελή αυτοπεποίθηση. Δεν γίνεται να μην του έχει πει κανείς ότι είναι αρλούμπες που αγοράζουν μόνον άσχετοι και δεν του περιποιεί τιμή να ισχυρίζεται τόσο προκλητικές ελαφρότητες του τύπου «έπρεπε να είχα κλείσει τις τράπεζες την επομένη των εκλογών».
Ο λόγος για τον Αλέξη Τσίπρα (συνέντευξη στον Νίκο Χατζηνικολάου) που ξεπέρασε τον εαυτό του λέγοντας ότι κακώς δεν εκβίασε περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ενωση βάζοντας λουκέτο στις τράπεζες πέντε μήνες πριν τις οδηγήσει εκεί με τις επιλογές του. Ηταν μια ωμή υπενθύμιση ότι ο πρώην πρωθυπουργός παραμένει εγκλωβισμένος στην ίδια καταστροφική λογική που κόστισε ακριβά στη χώρα. Αυτό που προκύπτει αβίαστα είναι ότι όχι μόνο δεν έχει διδαχθεί τίποτε, αλλά επιμένει να παρουσιάζει τα εγκληματικά λάθη του ως χαμένες ευκαιρίες. Η αναφορά του στις τράπεζες δεν είναι απλώς προκλητική και πολιτικά ανεύθυνη, αλλά είναι κυρίως κυνική και δείχνει ότι «πρώτα βγαίνει η ψυχή και μετά το χούι». Στην πραγματικότητα αποκαλύπτει έναν τρόπο σκέψης όπου η οικονομική ασφυξία της χώρας θα μπορούσε στον φανταστικό κόσμο του κ. Τσίπρα να γίνει εργαλείο πίεσης. Είναι ανήκουστο να ισχυρίζεται ότι θα ήταν διαπραγματευτικό χαρτί η καταστροφή. Αν είναι έτσι, τότε να κλείνουμε κάθε τόσο τις τράπεζες για να απογειωθεί η ελληνική οικονομία και να πάρει ο πρώην πρωθυπουργός ένα Νομπέλ σαν και αυτό που διεκδικεί ο ειρηνοποιός πρόεδρος των ΗΠΑ. Ακόμη πιο ανησυχητικό, όμως, είναι το συμπέρασμα που προκύπτει από τη συνολική τοποθέτησή του ότι το πρόβλημα δεν ήταν η στρατηγική του 2015, αλλά το γεγονός ότι δεν εφαρμόστηκε με μεγαλύτερη ένταση. Πολύ απλά ο κ. Τσίπρας δεν αμφισβητεί τη λογική της σύγκρουσης και του εκβιασμού. Απλώς θεωρεί ότι δεν την πήγε αρκετά μακριά. Πρόκειται για μια αντίληψη επικίνδυνη, που αν είχε υλοποιηθεί πλήρως θα μπορούσε να είχε οδηγήσει τη χώρα στον γκρεμό και δεν θα μπορούσε να την ξανασώσει τώρα που θέλει να επιστρέψει…
Η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια να ξαναζήσει πειράματα του 2015 και η πολιτική δεν μπορεί να ασκείται με υποθετικά σενάρια καταστροφής που παρουσιάζονται ως εναλλακτικές στρατηγικές. Οταν κάποιος επιμένει ότι το λάθος του ήταν πως δεν πίεσε αρκετά προς την άβυσσο, τότε το πρόβλημα δεν είναι η συγκυρία αλλά η αντίληψη του κ. Τσίπρα, και αυτή φαίνεται πως παραμένει αμετάβλητη.
*
[Παναγιώτης Λάμψιας Καθημερινή
◉
[η Εθνική μας Bully, ή Όπου η πραγματική ισχύς δεν βρίσκεται σε εκείνον που Αλαλάζει·
04/04/2026 § Σχολιάστε
Η ευγενική αστυνομικός
TO πρόσωπο της εβδομάδας
Δεξιά στη φωτό, η εθνικής μας bully
―η Εθνική μας Bully στην αστυνομικίνα: «εσείς που με εμποδίζετε να περάσω το όνομά σας ποιο είναι;
― Η αστυνομικός ευγενικά: «είμαι σε διατεταγμένη υπηρεσία, θα πάρετε τα στοιχεία μου από την υπηρεσία μου, σας παρακαλώ, με εντολή της προέδρου του δικαστηρίου να μπείτε από επάνω».
― η Εθνική μας Bully επιμένει: «Εγώ θέλω να μπω μαζί με τους συγγενείς που εκπροσωπώ».
― Η αστυνομικός ευγενικά αντέτεινε: «Κατ’ αρχάς απαγορεύεται η βιντεοσκόπηση»
― η Εθνική μας Bully: «Ποιος το απαγορεύει;»
― Η αστυνομικός ευγενικά: «Βάσει του άρθρου 166 παράγραφος 1 του κώδικα πολιτικής δικονομίας απαγορεύεται αυτό που κάνετε»
― η Εθνική μας Bully επιμένει έντονα: «Με εμποδίζετε να περάσω;»
― Η αστυνομικός ήπια και αποφασιστικά: «Μη δυσκολεύετε, σας παρακαλώ, τη διαδικασία»
*
Επί μια ώρα μια μοναδική γυναίκα αστυνομικός υπερασπίζεται το Κράτος Δικαίου κάνοντας απλά τη δουλειά της και δέχεται ανελέητο bullying.
Κανείς, κανένα κόμμα, κανένας ευαίσθητος δικαιωματιστής ή μια φεμινιστική οργάνωση δεν την υπερασπίστηκε. Τσιμουδιά.
*
ΥΓ: Η αστυνομικίνα επίσης υπερασπίστηκε τις εντολές μιας προέδρου του δικαστηρίου που από δειλία δεν έκανε τη δουλειά της, αντί να στείλει αυτόφορο προς τη γνωστή άθλια Bully, αλλά αντιθέτως… παραιτήθηκε!
◉
[θλιβερό ρεκόρ δεκαετίας: €614 εκατομμύρια για φροντιστήρια·
02/04/2026 § Σχολιάστε
H διαπίστωση ότι τα ελληνικά νοικοκυριά δαπάνησαν €614 εκατομμύρια (ρεκόρ δεκαετίας) για φροντιστήρια το 2023, το υψηλότερο ποσό της τελευταίας δεκαετίας, υποδηλώνει ότι το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ελλάδα αδυνατεί σε σημαντικό βαθμό να καλύψει επαρκώς τις μαθησιακές ανάγκες των μαθητών μέσα στο δημόσιο σχολείο, οδηγώντας τις οικογένειες στην αναζήτηση εξωσχολικής υποστήριξης. Αυτό φανερώνει έντονη εξάρτηση από την ιδιωτική εκπαίδευση, ιδιαίτερα για την προετοιμασία για κρίσιμες εξετάσεις, όπως οι πανελλαδικές, αλλά και μια ευρύτερη δυσπιστία ως προς την αποτελεσματικότητα της σχολικής διδασκαλίας.
Παράλληλα, αναδεικνύει κοινωνικές ανισότητες, καθώς δεν έχουν όλα τα νοικοκυριά την ίδια οικονομική δυνατότητα να επενδύσουν σε φροντιστήρια, γεγονός που μπορεί να επηρεάζει τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες και τις επιδόσεις των μαθητών. Συνολικά, το φαινόμενο αυτό καταδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της δημόσιας εκπαίδευσης, τόσο σε ποιότητα όσο και σε υποστήριξη, ώστε να περιοριστεί η ανάγκη για παράλληλη ιδιωτική δαπάνη.
― Ελληνική παγκόσμια πρωτιά!
αγριμολογος 