Μεταφυσικά ρουσφέτια
15/08/2015 § Σχολιάστε
«Αν κάποιος κακομοίρης πει ότι είδε εξωγήινους ή ότι μας ψεκάζουν ή ότι ο Έλβις ζει θα φάει πολύ δούλεμα και πολλοί θα τον πουν τρελό. Από την άλλη αν κάποιος πει ότι μια μαυροφορεμένη Παναγιά ήρθε στο σπίτι του και του ζήτησε να πάει γονατιστός στην Τήνο (ή ότι είδε όραμα με άγιο ή ότι του μιλάει ο θεός) τότε εκεί αυτόματα μπαίνει στοπ στην κριτική… Εκεί απαιτεί και παίρνει τον ύψιστο σεβασμό.»
©Σπύρος Κιτσινέλης στο protagon
Η λέξη σεβασμός στην κοινωνία μας χρησιμοποιείται λανθασμένα κατά τη γνώμη μου, με αποτέλεσμα να λειτουργεί ως τροχοπέδη στην εξέλιξη και στην εποικοδομητική κριτική. Συνήθως με τη λέξη «σεβασμό» εννοούμε ότι κάποιες ιδέες και πρόσωπα δεν τα αγγίζουμε για κανένα λόγο, ώστε να μην θίξουμε και προσβάλλουμε εκείνους που τα σέβονται. Σεβασμός πρέπει να σημαίνει δικαίωμα και ελευθερία, αλλά όχι σιωπή και περιορισμός. Σέβομαι το δικαίωμα και την ελευθερία σου να πιστεύεις σε όποια μεταφυσική πεποίθηση θέλεις, αλλά διατηρώ και εγώ το δικαίωμα μου να το κριτικάρω και να το χαρακτηρίζω όπως θέλω. Σέβομαι το δικαίωμα και την ελευθερία σου να ακολουθείς παραδόσεις, αλλά διατηρώ και εγώ το δικαίωμα μου να αμφισβητώ την αξία τους ή να παλεύω για να τις αντικαταστήσω. Όταν καταλάβουμε ότι η λέξη σεβασμός σημαίνει δικαίωμα και ελευθερία έκφρασης, αλλά όχι σιωπή και λογοκρισία, τότε ίσως δούμε ωρίμανση της κοινωνίας σε κάποια θέματα. Κάνω αυτή την εισαγωγή διότι διανύουμε πάλι μέρες θρησκευτικής τρέλας και η γενική στάση του κόσμου είναι «Να σέβεσαι και να μην σχολιάζεις αρνητικά τα ιερά πιστεύω των άλλων». Θα ακούσεις επίσης για την «ανάγκη να πιστεύουν». Η ανάγκη μας όμως δεν είναι με το ζόρι η αλήθεια. Ίσα-ίσα το γεγονός ότι επικαλούμαστε προσωπικές ανάγκες δείχνει ακόμα περισσότερο ότι είναι δικό μας κατασκεύασμα αυτό που ισχυριζόμαστε.
Το διαδίκτυο θα γεμίσει εικόνες πιστών οι οποίοι γονατιστοί θα ανεβαίνουν τον δρόμο από το λιμάνι της Τήνου προς την εκκλησία της Παναγίας. Πολλοί θα έχουν μαζί τους παιδιά. Το μήνυμα κάθε τέτοιας εικόνας προς το παιδί είναι «Πέσε στα γόνατα παιδάκι μου γιατί αλλιώς η Παναγία δεν θα μας κάνει καλά… Τα κοιτάζει αυτά και αν θυμώσει, θα ασχοληθεί με άλλους και εμάς θα μας κρατήσει άρρωστους». Θεωρώ τα τάματα άκρως παράλογα και προσβλητικά. Ζούμε σε ένα κόσμο όπου, σύμφωνα με τη UNICEF, ένα εκατομμύριο παιδιά πεθαίνουν την πρώτη μέρα της ζωής τους και 2,8 εκατομμύρια βρέφη πεθαίνουν στις κρίσιμες πρώτες 28 μέρες. Αυτές είναι ενοχλητικές λεπτομέρειες για τον πιστό που θεωρεί ότι ο παντοδύναμος θεός του θα ασχοληθεί μαζί του αν το ζητήσει πολύ και με εκκεντρικό τρόπο. Ο κάθε πιστός που κάνει τάμα στην Παναγία ή αλλού μας λέει στην ουσία πως ένας «άγιος» θα μπορούσε να βοηθήσει με το πρόβλημα σου (βασικά, γιατί να επιτρέψουν οι ορδές αγίων και οσίων να εμφανιστεί το πρόβλημα εξαρχής, αλλά το προσπερνάμε αυτό για να μη το ζορίζουμε πολύ το θέμα), αλλά δεν το κάνει παρά μόνο αν του τάξεις κάτι. Αυτό το μεταφυσικό ρουσφέτι το βρίσκω παράλογο, παράδοξο, προσβλητικό, αλαζονικό, φαντασιακό και αστείο. Όμως αποτελεί πιστεύω εκατομμυρίων ανθρώπων.
Αν κάποιος κακομοίρης πει ότι είδε εξωγήινους ή ότι μας ψεκάζουν ή ότι ο Έλβις ζει θα φάει πολύ δούλεμα και πολλοί θα τον πουν τρελό. Από την άλλη αν κάποιος πει ότι μια μαυροφορεμένη Παναγιά ήρθε στο σπίτι του και του ζήτησε να πάει γονατιστός στην Τήνο (ή ότι είδε όραμα με άγιο ή ότι του μιλάει ο θεός) τότε εκεί αυτόματα μπαίνει στοπ στην κριτική… Εκεί απαιτεί και παίρνει τον ύψιστο σεβασμό. Μέχρι και πρωθυπουργοί μάς έχουν δώσει ανάλογες μαρτυρίες. Στις τριτοκοσμικές χώρες πιστεύουν σε μάγια, ξόρκια και βουντού και οι περισσότεροι Έλληνες τα βρίσκουν όλα αυτά αστεία. Δεν βρίσκουν όμως καθόλου αστεία τους αγιασμούς νερών, τα ξεματιάσματα, τα οράματα και τα μεταφυσικά ρουσφέτια. Όταν στη χώρα μας κυριαρχούν προλήψεις, τα μεταφυσικά και πολλά άλλα συναισθηματικής φύσης που βρίσκονται μακριά από τη λογική, τότε δεν πρέπει να αποτελεί καμιά έκπληξη ότι τα στοιχεία δεν έχουν τόσο μεγάλη σημασία σε κανένα πεδίο της δημόσιας ζωής. Η προσωπική άποψη και η υποκειμενική θεώρηση είναι σημαντικότερα πάντα και κάθε αυθαιρεσία έχει άσυλο για να μην χαλάσουν καρδιές.
Καμιά φορά φίλοι μου πιστοί με θεωρούν προκλητικό όταν κάνω αναφορές στα παράλογα και γελοία των θρησκειών και των μεταφυσικών ισχυρισμών. Πολύ θα ήθελα να τους ακούσω να κάνουν χρήση της λέξης «προκλητικός» όταν ακούνε μητροπολίτες (των οποίων τα χέρια φιλούν) να κάνουν κηρύγματα μίσους και ανοησίας ή όταν η εκκλησία διατηρεί εν μέσω κρίσης απίστευτα προνόμια. Εγώ είμαι ξεκάθαρος στην άποψή μου. Η κάθε θρησκεία είναι μια νοητική λοβοτομή για την συναισθηματική ανακούφιση από τους φόβους μας, αλλά και συμπληρωματική άσκηση εξουσίας. Πάντοτε και παντού. Δεν έχει σχέση ούτε με τη λογική ούτε με την ηθική. Η θρησκεία απαγορεύει και καθοδηγεί… Γεμίζει ενοχές και ξεχωρίζει τους ανθρώπους. Παίζει με τα πρωτόγονα ένστικτα. Θέλω οι άνθρωποι να απελευθερωθούν από τις θρησκείες και για να γίνει αυτό πρέπει να είμαστε αποφασιστικά επικριτικοί απέναντι στις μεταφυσικές αυθαιρεσίες του καθένα και απέναντι στον οποιοδήποτε απαιτεί η κάθε θρησκεία να γίνεται σεβαστή πάση θυσία. Ας παλέψουμε για να μπει τέλος στην τρέλα και στο παράλογο που όλοι οι θρήσκοι συντηρούν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό. Η απελευθέρωση μυαλού και καρδιάς από μπαμπούλες και παραμύθια θα είναι ένα βήμα προς ένα καλύτερο κόσμο.
[ο Αγριμό o ευτελής ·
10/07/2015 § Σχολιάστε
«Κατά τες συνταγές» του ψεύδους. Κατά τες συνταγές πιστευτών πιστωτών και ατιμώρητων επαναλαμβανόμενων déjà vu σκυφτών και σερνόμενων στα τέσσερα ηρωικώς πεσόμενων αληθώς ή ψευδώς κακομοίρηδων θυτών δε και θυμάτων. Αλληλούια. Κατά τες συνταγές ματωμένων εικόνων και πλάνης των λέξεων. Αμήν. Κατά τες συνταγές των αμάσητων μύθων οι ξεφτίλες. Κατά τες συνταγές της γλώσσας του λαού οι ξεφτίλες. Κατά τες συνταγές ημερεύσεως θολών αποπροσανατόλιστων ιδεών οι ευτελείς. Κατά τες συνταγές του ύπνου των ανθρώπων οι λαοπλάνοι. Κατά τες ψευδείς συνταγές διατήρησης της μνήμης οι εκμεταλλευτές όλων των δυνατών αποχρώσεων. Σκατά. Κατά τες συνταγές της ανομολόγητης αλήθειας, αφήσανε το στόμα του σκεπτόμενου άφωνο οι υποκριτές. Κατά τες συνταγές της εθνικής αξιοπρέπειας μας βύθισαν σε ημέτερους μυστικούς διαύλους σήψης και φθοράς. Κάθε καπέλο και λαγός κάθε λαγός και πόνος στο σώμα των πραγμάτων. Κάθε ψεύδος και επιβράβευση κάθε ψεύδος και στήριγμα μύθων σε πλατείες και πανό να ανεμίζουν. Σε φτύνω, σε ξαναφτύνω με στηρίζεις· σε φτύνω σε ξαναφτύνω με λατρεύεις. Γι’ αυτό με λατρεύεις, γι’ αυτό θα σε ξαναφτύσω.
Ο Χάιντεγκερ για νεκρούς
29/06/2015 § Σχολιάστε
Του Αντώνη Αντωνάκου
Ο Χάιντεγκερ γυρίζει πίσω και απευθύνεται στους νεκρούς. Είναι ο φιλόσοφος των νεκρών. Είναι ο μαθητής του Παρμενίδη που έγινε πρύτανης στο Φράιμπουργκ και δημόσιος υπάλληλος του εθνικοσοσιαλισμού. Είναι η κότα που κυκλοφορούσε ελεύθερη στα πεδία μαχών της Ευρώπης πότε κάνοντας κουτσουλιές και πότε χρυσά αυγά στα χαρακώματα της παρηκμασμένης σκέψης. Της σκέψης που μέσα στη βαρβαρότητα στέκει σαν τον οβελίσκο. Της απαράμιλλης γλώσσας της νεκροκεφαλής του πνεύματος, του αθάνατου σκιάχτρου πριν το εξομολογήσει ο κεφαλαιοκράτης, τοποθετώντας το στα ράφια της ακαδημίας και στους πάγκους των προσφορών στα σούπερ μάρκετ της γνώσης και της απόγνωσης. Ο Χάιντεγκερ νιώθει ότι ο φιλόσοφος δεν μπορεί να πει τίποτε και ότι μόνο ο ποιητής μπορεί να μιλήσει νόμιμα για το Είναι και ότι ο δικός του ρόλος δεν μπορεί να είναι άλλος παρά να το σχολιάσει. Ο σχολιασμός όμως, έστω και «φιλοσοφικός», ενός ποιήματος, χωρίς να επιδιώκεται η απόδειξη του αν είναι αληθές ή ψευδές, δεν είναι φιλοσοφία, όπως δεν είναι φιλοσοφία ο αντίστοιχος «φιλοσοφικός» σχολιασμός ενός εξ αποκαλύψεως θρησκευτικού κειμένου. H αποκάλυψη μας τοποθετεί σε μια θρησκευτική οπτική γωνία. H θρησκευτική οπτική γωνία του χαϊντεγκερισμού επιβεβαιώνεται από την αναζήτηση από μέρους του της σωτηρίας. Υπάρχει τόσο στο περιεχόμενο όσο και στον τύπο. Όταν υπάρχει αποκάλυψη, ο τόνος είναι πάντα δογματικός, οι θέσεις εκφράζονται χωρίς απόδειξη. Ο Χάιντεγκερ δεν απευθύνεται στους άλλους φιλοσόφους σαν σε ίσους, αλλά όπως ένας δάσκαλος στους μαθητές του. Εδώ καταφθάνει ο φασίστας με τη στάμνα γεμάτη θαλασσινό νερό για να ξεδιψάσει τους ετοιμοθάνατους. Εδώ έρχεται Ο Μεγάλος αδερφός που συγκεντρώνει καθημερινά μπροστά στη μικρή οθόνη εκατομμύρια αγωνιούντες οπαδούς που προσπαθούν να καταλάβουν από χίλιες δυο λεπτομέρειες, που μαντεύουν αλλά δε βλέπουν ακριβώς, αν η ξανθιά γαμήθηκε με τον μελαχρινό ή αν η νεαρά αραβικής καταγωγής ερωτεύτηκε τον Έλληνoαυστραλό έκφυλο οσποδάρο που πίνει φραπέ ξύνοντας τ’ αρχίδια του. Εδώ έρχεται ο ηθικολόγος εξπρεσιονιστής του στοχασμού και εξομοιώνει το είναι ενός λαού με το είναι ενός ατόμου. Εφόσον τα διάφορα συστατικά ενός ατόμου (όργανα, μόρια) δεν έχουν καμία αυτονομία, με κίνδυνο την παθολογική αποδιοργάνωση και τον θάνατο, πρέπει να συμπεράνουμε ότι το ίδιο ισχύει και για τα διάφορα συστατικά ενός λαού, δηλαδή τους πολίτες, κάτι το οποίο αποτελεί τη φιλοσοφική δικαιολογία για την καταδίκη της δημοκρατίας. Έρχεται εδώ ως απολογητής του Φύρερ εξηγώντας την αρχή του Ενός ως μιαν «απαραίτητη συνέπεια», επειδή αλλιώς θα περνούσαμε «σε έναν κόσμο πλάνης, εκεί όπου απλώνεται το κενό που απαιτεί μια τάξη και μια θέση του όντος σε ασφάλεια». Ο Χάιντεγκερ για νεκρούς. Εργένης της φιλοσοφίας που συνήθιζε να τρώει μόνος. Και τρώγοντας μόνος γίνεσαι εύκολα σκληρός και ωμός. Στομαχικός. Τρως και μετά κατευθείαν ξερνάς πάνω απ’ τη χέστρα. Γήρας και παρακμή εκεί που θα’ πρεπε μετωπικά να τσακιστεί ο σεξουαλικός πίθηκος Μάρτιν Χάιντεγκερ στην αγκαλιά Της. Στο λατρευτό Μουνί Αυτής που σφάχτηκε απ’ τις ραδιουργίες του ενός και μοναδικού θεού. Του θεού αυτού που μπουκώνει χαρτονομίσματα τα ξεδιάντροπα πνεύματα.
*
Προτάσεις για νέο νόμο ελευθερίας του Τύπου
21/06/2015 § Σχολιάστε
«…ο λεγόμενος «τυποκτόνος νόμος» όχι μόνο δεν εξυπηρετεί τον σκοπό για τον οποίο υποτίθεται ότι θεσπίσθηκε, αλλά σχεδόν πάντα λειτουργεί υπέρ των εχθρών της ελευθερίας του λόγου.»
Αφίσα και σκίτσο του ©Tomi Ungerer
Του ΜΑΝΩΛΗ ΒΑΣΙΛΑΚΗ*
Σκοπός του περί τύπου νόμου ήταν υποτίθεται η προστασία της τιμής και της υπόληψης των πολιτών και η αποκατάσταση σε περίπτωση συκοφάντησης. Δεν είναι ο αθέμιτος πλουτισμός και η δήθεν αποκατάσταση του ενάγοντος όταν μετά από χρόνια τελεσιδικήσει η υπόθεση. Ο N. 1178/1981, όπως τον χειροτέρεψαν οι νόμοι Βενιζέλου 2243/94 και 2328/1995, έγινε ακριβώς εργαλείο εκβιασμού, φίμωσης και αθέμιτου πλουτισμού από αυτούς που έχουν κάνει επικερδές επάγγελμα την υπεράσπιση της δήθεν θιγείσας τιμής και η υπόληψής τους και το απόλυτο εργαλείο για δημόσια πρόσωπα ώστε να επιβάλουν τη λογοκρισία στην κριτική στην οποία δείχνουν σφοδρή δυσανεξία. Μετατράπηκε σε μάστιγα της ελευθερίας του λόγου και του τύπου.
Θα μπορούσα να δώσω πολλά παραδείγματα για το πώς ο λεγόμενος «τυποκτόνος νόμος» όχι μόνο δεν εξυπηρετεί τον σκοπό για τον οποίο υποτίθεται ότι θεσπίσθηκε, αλλά σχεδόν πάντα λειτουργεί υπέρ των εχθρών της ελευθερίας του λόγου. Καταρχήν, ο εμφανιζόμενος ως θιγμένος δεν ζητά την άμεση ανάκληση όσων υποτίθεται ότι τον έθιξαν βαρύτατα, δεν ζητά την άμεση αποκατάσταση, αλλά με μια αγωγή ζητά αποζημίωση εκατοντάδων χιλιάδων ή και εκατομμυρίων ευρώ. Και μόνον αυτό αρκεί για να αποδειχθεί ότι ο νόμος είναι κακός και πρέπει να αλλάξει. Και μόνον αυτό αρκεί για να αποδειχθεί ότι ο ενάγων υποκρίνεται τον θιγμένο, αφού άλλα είναι εκείνα που τον ενδιαφέρουν: θα υπομένει την προσβολή για όσα χρόνια απαιτηθεί ώστε να «αποκατασταθεί» η τιμή του που τιμή δεν έχει, αφενός με την όσο γίνεται μεγαλύτερη χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που δήθεν υπέστη και αφετέρου με την δήθεν αποκατάσταση διά της καταχώρισης στον Τύπο περίληψης της απόφασης που έκανε δεκτή –έστω και κατά μικρό ποσοστό– την αγωγή του.
Καμιά φράση αυτού του νόμου δεν έχει γραφεί για να υπηρετεί τον υποτίθεται δίκαιο σκοπό του. Δεν υπάρχει διαστροφή του νοήματος της δημόσιας κριτικής, ακόμη και βιασμού του ύφους, που να μην ευνόησε ο νομοθέτης και να μην αποδέχθηκε η εθελοτυφλία της νομολογίας, εξ ου και οι τόσες καταδίκες της χώρας μας στο Στρασβούργο. Ο νόμος παρέχει τη δυνατότητα στους ενάγοντες να κακοποιήσουν την ελευθερία του άλλου, την ελευθερία του λόγου και του τύπου, προκειμένου να διεκδικήσουν ένα μεγάλο ποσόν που θα απαλύνει τον ψυχικό πόνο που υπέστησαν (π.χ. το άλγος που ένιωσε «έξαλλος ακροδεξιός εθνολαϊκιστής» πολιτικός, το οποίο θα εξαλειφθεί με την καταβολή 2 εκατομμυρίων ευρώ). Και το πραγματικό θύμα, ο διωκόμενος συντάκτης του επίμαχου δημοσιεύματος, δεν έχει το παραμικρό όπλο να αντισταθεί στον παραλογισμό αυτού του άδικου νόμου, παρά μόνο αν έχει την τύχη να χειριστούν την υπόθεσή του δικαστές που δεν αγνοούν τη νομολογία του Δικαστηρίου του Στρασβούργου (και του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ). Σε περίπτωση απόρριψης της αγωγής, που σημαίνει ότι ήταν προφανώς αβάσιμη, καταχρηστική ή και εκβιαστική, παραδόξως δεν θεωρείται ότι προσεβλήθη η προσωπικότητα ή άλλα έννομα αγαθά τού αδίκως εναχθέντος ή ότι υπέστη ηθική βλάβη ώστε να μπορεί να ασκήσει κάποιο ένδικο μέσον.
Με δυο λόγια, με την άσκηση αγωγής, ο ενάγων δεν έχει να χάσει τίποτε, αντιθέτως, υπάρχει πιθανότητα να κερδίσει ένα μεγάλο ή καμιά φορά και τεράστιο ποσόν με τα κατώτατα όρια που όρισε με προφανή δόλο ο νομοθέτης. Ακόμη κι αν ο εναγόμενος δικαιωθεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, αποζημιώνεται από τους έλληνες φορολογούμενους, ενώ ο αδικοπραγήσας ενάγων μπορεί να απολαμβάνει ανενόχλητος τα χρήματα που αθεμίτως αποκόμισε με τις επανειλημμένες κακοδικίες των ελληνικών δικαστηρίων. Ο εναγόμενος, στην καλύτερη περίπτωση μετά από χρόνια ταλαιπωρίας θα πρέπει να αισθάνεται δικαιωμένος αν απορριφθεί η αγωγή, στη χειρότερη μπορεί να χάσει το σπίτι του ή την περιουσία του και σε κάθε περίπτωση ένα μέρος της ελευθερίας του και την ψυχική του ηρεμία για μεγάλο χρονικό διάστημα. Έχει συμβεί ακόμη και το ακραίο κρούσμα να υποβάλλονται πολλές πανομοιότυπες αγωγές για το ίδιο κείμενο και να προσδιορίζονται σε διαφορετικές ημερομηνίες ώστε ο εναγόμενος να καταστρέφεται οικονομικά και ψυχολογικά διά της δικαστικής διαδικασίας και μόνο. Θα μπορούσα να συνεχίσω περιγράφοντας τις διαστροφές του νόμου της ανελευθερίας, αλλά είναι προτιμότερο να παραθέσω μερικές ιδέες και προτάσεις, όχι βέβαια νομοτεχνικά επεξεργασμένες αφού δεν είμαι νομικός, οι οποίες θα συνέβαλαν στην σύνταξη ενός νόμου ελευθερίας του λόγου και του τύπου και όχι ανελευθερίας, εκβιασμού και τρομοκρατίας όπως συμβαίνει με τον σημερινό νόμο.
1. Προϋπόθεση του παραδεκτού έγερσης αγωγής αστικής αποζημίωσης είναι να έχει ζητήσει ο ενάγων αποκατάσταση της αλήθειας και να υπήρξε άρνηση, απροθυμία ή μη επαρκής και ρητή αποκατάσταση. Η αποκατάσταση της αλήθειας θεωρείται οιονεί εξωδικαστικός συμβιβασμός. Προθεσμία κατάθεσης της αγωγής αστικής αποζημιώσεως να είναι 6 μήνες από το επίμαχο δημοσίευμα (και όχι 5 χρόνια όπως ισχύει σήμερα).
2. Μετά την υποβολή της η αγωγή μελετάται από αρμόδιο προς τούτο δικαστικό λειτουργό-εισηγητή, και σε περίπτωση που είναι προφανώς αβάσιμη, καταχρηστική, εκβιαστική, ή τα αιτήματά της αντίκεινται στις αποφάσεις του ΕΔΑΔ, τίθεται στο αρχείο με την ανάπτυξη του σχετικού σκεπτικού, ώστε ο ενάγων να μπορεί να το προσβάλει εφόσον επιμένει στην αγωγή του.
3. Σε περίπτωση απόρριψης της αγωγής επιδικάζεται το ήμισυ του αιτηθέντος και απορριφθέντος ποσού στον εναγόμενο. Θα μπορούσε να γίνει αυστηρότερο αν προσθέταμε και για το απορριφθέν μέρος. Αυτό είναι το κλειδί για να σταματήσει η βιομηχανία υποβολής καταχρηστικών αγωγών, χωρίς καμιά συνέπεια για τους ενάγοντες. Η προσθήκη θα περιόριζε αυτομάτως τις απαιτήσεις εκατοντάδων χιλιάδων ή εκατομμυρίων ευρώ.
4. Προϋπόθεση χρηματικής αποζημίωσης για ηθική βλάβη πολιτικού ή δημοσίου προσώπουείναι να έχει υποβάλει εκτός από αγωγή και μήνυση ο ενάγων. Μέχρι την εκδίκαση της μήνυσης η συζήτηση της αγωγής αναστέλλεται.
5. Σε περίπτωση που γίνει δεκτή η αγωγή αλλά ο εναγόμενος δικαιωθεί από το ΕΔΑΔ, δικαιούται να ζητήσει ως αποζημίωση όλο το αιτούμενο ποσόν εντόκως από τον ενάγοντα εις ολόκληρο με το ελληνικό δημόσιο.
6. Σε περίπτωση υποβολής πολλών και με το ίδιο περιεχόμενο αγωγών για ένα άρθρο ή βιβλίο ή την αρθρογραφία ή εκπομπή/ές που αφορά ένα θέμα αυτές υποχρεωτικά συνεκδικάζονται.
7. Σε περίπτωση καταδίκης της χώρας μας από το ΕΔΑΔ, οι ενάγοντες υποχρεούνται να επιστρέψουν τα ποσά που αθεμίτως εισέπραξαν και επιπλέον να αποζημιώσουν τον εναγόμενο αντί των ελλήνων φορολογουμένων.
8. Τα κατώτερα ποσά που όριζε ο προηγούμενος νόμος καταργούνται και αφήνονται στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου. Ωστόσο, αυτά δεν μπορεί να είναι υπερβολικά ή εξοντωτικά, έτσι που να καταστρέφουν το μέσον ενημέρωσης ή τον συντάκτη του επίδικου δημοσιεύματος.
* Ο Μ. Βασιλάκης είναι διευθυντής της Athens Review of Books.
Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών, Παρασκευή 19 Ιουνίου 2015, σελ. 28.
αγριμολογος 