αγριμολογος

©Sophie Cape, Scattered and shining, 2013 unique state etching, aquatint

«Καθόμουν μόνος στο κουπέ μιας κλινάμαξας όταν, μετά από ένα τράνταγμα πιο απότομο από τα άλλα, άνοιξε η πόρτα που οδηγούσε στη διπλανή τουαλέτα κι ένας άνδρας μιας κάποιας ηλικίας, φορώντας μια ρόμπα και ένα ταξιδιωτικό σκούφο στο κεφάλι, εισήλθε στο χώρο μου. Υπέθεσα ότι είχε αποπροσανατολιστεί βγαίνοντας από το λουτρό που βρισκόταν ανάμεσα στα δύο κουπέ κι ότι είχε μπει στο δικό μου κουπέ κατά λάθος· σηκώθηκα βιαστικά, για να τον αποτρέψω, αλλά αντιλαμβάνομαι αίφνης ότι ο παρείσακτος ήταν η ίδια μου η εικόνα που αντανακλώνταν στον καθρέπτη της ενδιάμεσης πόρτας.»

Σε ένα άρθρο με τίτλο Das Unheimliche (το ανοίκειο) που μεταφράζεται συνήθως στα γαλλικά ως L’inquiétante étrangeté, ο Φρόυντ διηγείται αυτή την ανάμνηση που είχε από ένα ταξίδι με τρένο. Είχε παρατήσει για καιρό το άρθρο ξεχασμένο σ’ ένα συρτάρι, μέχρι που το ξαναδούλεψε και το δημοσίευσε στο περιοδικό Imago.

[René Major & Chantal Talagrand: Φρόυντ, μτφρ: Ελένη Κουκούλη & Άννα Πίγκου, εκδόσεις Κασταλία 2009]

σαν την ασυνέπεια των ημερολογίων, σκόρπιες δυσκίνητες σκέψεις, όπως αμήχανα παλιά ποστάλια γραμμής Δωδεκανήσου που λικνίζονταν οκνηρά μπρος στην ανεπάρκεια του λιμανιού στη θαλπωρή, δίχως δραματικές κορυφώσεις, απαλά, φυσικά, με την επιμονή και μόνο ως -καλά κρυμμένο- σύμμαχο. Η ανεπαίσθητη, η κομψή, η εν δυνάμει κινησιολογία στα όρια της στατικότητας, λικνίζεται είπαμε, κινείται. Ώρες ώρες έρχονται στο νου· σπάνιες πια, γκογκολικές φυσιογνωμίες ανθρώπων και τόπων, με κάποιο, έστω, ρομαντικό υπόστρωμα χωρίς σφιγμένες υστερίες, χωρίς υπερτιμήσεις, χωρίς αναμενόμενα κοινότοπα κρεσέντο, μια γνήσια, απλή πιστότητα έκφρασης, μια επάρκεια. Τι κι αν φαινομενικά προσφέρω την εντύπωση ότι γάντζωσα βαθιά την άγκυρα, παραμελώντας το εικαστικό μου εγώ. Μπρος μου, ο γέρος συνέχιζε να βρίσκεται καθιστός στο ξύλινο παγκάκι απέναντι από τον ναό του Προφήτη Ηλία, το αχνό χαμόγελό του δεν έχει ακόμα διαγραφεί από την εντύπωση, τον θαυμασμό, που του προκάλεσαν τα δύο περήφανα πορφυρά άτια που προ ολίγου, ανεβοκατέβαιναν τα μαρμάρινα σκαλοπάτια αμέσως μετά την δημόσια ιεροτελεστία, μόνο που τώρα το καπέλο του ήταν αφημένο πάνω στις τσαλακωμένες εφημερίδες στο χώρο πλάι του, γεγονός πρωτοφανές. Στο νου μου, χρόνια τώρα, έχω ταυτίσει τη φιγούρα, την φυσιογνωμία του με καπέλο, από τότε που νέος ακόμη, όταν ανταλλάσσαμε τον καθιερωμένο μας χαιρετισμό, ένα πρωινό καλημέρα, καθώς περνούσα με κατεύθυνση την Πραξιτέλους. Τέτοιες μικρές αλλαγές γενικότερα δεν θα έπρεπε να προκαλούν εντύπωση, όμως μία πόλη κρύβει πολλά περισσότερα από τουριστικά αξιοθέατα, κι εγώ που ζω μέσω της παρατήρησης, μου διέφυγε η ουσία. Στο μαύρο καπέλο του γέρου, υπήρχε γραμμένη, με άσπρη κιμωλία η λέξη, τέλος.

.

.

photo© Andre Kertesz, 1962 (detail)

©αγριμολόγος 2008

Από τη Μεγάλη Ιερά Επιχείρηση

©shutterstock -τροποποιημένη καταλλήλως από αγριμολόγο

«[…] όσο αναμφίβολα φρικτή κι αν είναι η σεξουαλική κακοποίηση, η προκληθείσα ζημιά πιθανότατα ωχριά μπροστά στη μακροχρόνια ψυχολογική ζημιά που ευθύς εξαρχής προκαλείται από την ανατροφή ενός παιδιού ως καθολικού (δικό μου σχόλιο: ή ορθόδοξου). […] Θυμήθηκα όμως αργότερα […[ όταν έλαβα της επιστολή μια σαραντάρας Αμερικανίδας, η οποία είχε λάβει ρωμαιοκαθολική ανατροφή. Κακοποιήθηκε σεξουαλικά από τον ιερέα της ενορίας της μέσα στο αυτοκίνητό του. Και την ίδια εποχή, μια μικρή συμμαθήτριά της, που είχε βρει το θάνατο, πήγε στην κόλαση επειδή ήταν προτεστάντισσα. [..] Συγκεκριμένα μου έγραψε:

Από τα χάδια του ιερέα μου χαράχθηκε η εντύπωση (στο μυαλό μιας επτάχρονης) του «σιχαμερού», ενώ η ανάμνηση της φίλης μου στην κόλαση μου άφηνε την αίσθηση ενός παγερού, απροσμέτρητου φόβου. Ποτέ δεν έχασα τον ύπνο μου εξαιτίας του ιερέα –όμως πέρασα πολλές άγρυπνες νύχτες τρομοκρατημένη με την ιδέα ότι οι άνθρωποι που αγαπούσα θα πήγαιναν στην κόλαση· μια φοβερή ιδέα που μου έφερνε εφιάλτες.

[…] Λέγεται ότι ο Άλφρεντ Χίτσκοκ, ο μεγάλος κινηματογραφικός μετρ της τέχνης του τρόμου, κάποτε οδηγούσε στην Ελβετία, όταν ξαφνικά έδειξε έξω από το παράθυρο του αυτοκινήτου λέγοντας: « Το πιο τρομακτικό θέαμα που έχω δει ποτέ!». Ήταν ένα ιερέας ο οποίος συζητούσε με ένα μικρό αγόρι, έχοντας το χέρι πάνω στον ώμο του αγοριού. Ο Χίτσκοκ έσκυψε έξω από το παράθυρο και φώναξε: «Τρέξε μικρέ! Τρέξε να σώσεις τη ζωή σου!».(δικές μου οι υπογραμμίσεις)

*

[Richard Dawkins, Η περί Θεού αυταπάτη,  σελ. 351-352, εκδόσεις Κάτοπτρο]

ΥΓ: γράψτε στο διαδίκτυο «child abuse by priests» ή «παιδεραστία από κληρικούς ή ιερείς» και θα διαβάσετε χ ι λ ι ά δ ε ς περιπτώσεις…