αγριμολογος

7.

…ή το Τέλος των ψευδαισθήσεων

Αλμπέρ Καμύ, Ο επαναστατημένος άνθρωπος, μτφρ. Νίκη Καρακίτσου-Douge, Μαρία Κασαμπάλογλου-Robin, Πατάκη, Αθήνα 2013, σελ. 504

«Ο επαναστατημένος άνθρωπος» του Αλμπέρ Καμύ αναπαύεται τον τελευταίο καιρό μονίμως στο κομοδίνο μου. Ίσως φταίνε οι καιροί όπου πολλά διαψεύστηκαν και συνεχίζουν να διαψεύδονται. Οι άλλοτε κραταιοί ιδεολογικοί μύθοι κατέρρευσαν μαζί με τα όνειρα πολλών από εμάς. Κάποτε· στη νιότη, κουβαλάγαμε τον ενθουσιασμό και τη βεβαιότητα του αλάθητου μιας θεωρίας και πράξης υποταγμένη σε μια αμείλικτη, επιβαλλόμενη όπως αποδείχτηκε -και όχι μόνο από τον Καμύ- «ιστορικότητα». Ίσως γιατί από το πόνημα αυτό αναδύονται επίμονα σκέψεις και ψίθυροι αμφισβητήσεων μέσω ενός εργάτη της γραφής μιας απαράμιλλης ευγένειας. Στην ομιλία του κατά την απονομή Νόμπελ το 1957 αναφέρει: «Ἡ  ευγένεια του επαγγέλματός μας θα έχει πάντα τις ρίζες της στις δυο δυσβάσταχτες υποχρεώσεις: την άρνηση να πει ψέματα για κάτι που γνωρίζει και την αντίσταση στην καταπίεση» και το μάτι τρεμοπαίζει στις σελίδες όπου συναντά κανείς σκέψεις αυτονόητα (;) πια· επίκαιρες: «Το εργατικό κίνημα έζησε μέχρι σήμερα βασισμένο πάνω στη βεβαιότητα μιας επανάστασης, που τα γεγονότα δεν έπαψαν να διαψεύδουν καιν που είναι καιρός πλέον να καταγγείλουμε ήρεμα το ψέμα της». Πόσοι από εμάς 2-3 δεκαετίες μετά τα λεγόμενα του Καμύ εξοδεύσαμε νιάτα ιδρώτα αγωνία· κυρίως πολύτιμο χρόνο για να μάθουμε στο τέλος κάτι το οποίο ενδόμυχα υποψιαζόμασταν και να γυρίσουμε οδυνηρά πίσω στη δεκαετία του 50 και των συμπερασμάτων του Καμύ ότι «Κάθε επαναστάτης γίνεται τελικά καταπιεστής ή αιρετικός». Σε όλο το βιβλίο ο συγγραφέας μιλά με τρυφερότητα απέναντι στη ανθρώπινη ζωή, το ίδιο κάνει όταν αναφέρεται στους αναρχικούς μιας ουτοπίας που πλήρωσαν με τη ζωή τους στέλνοντας το μήνυμα-υπόσχεση μιας αιώνιας αξίας· ταυτόχρονα μιλά με περιφρόνηση για τις υποσχέσεις περί ενός μελλοντικού «παραδείσου»· μας προσφέρει γλαφυρά τον αποτροπιασμό του για τους κατηχητές του που επιβάλλουν την υποταγή της ατομικής ζωής του καθενός, στο όνομα μιας αυθαίρετης «ιστορικής αναγκαιότητας». Περνά από κόσκινο –καταγγέλλοντας- τους διάφορους Νετσάγιεφ· τον επιφανή μπολσεβίκο και ίνδαλμα του Λένιν, Πιοτρ Τκάσεφ για την πρότασή του να εξοντωθούν όλοι οι άνω των 25 ετών Ρώσοι που δεν δύνανται να δεχτούν τις «νέες ιδέες» του Κόμματος.

Ο Καμύ αναλύει τους τρεις τελευταίους αιώνες κυρίως, την επανάσταση και την εξέγερση του ανθρώπου. Καυτηριάζει Χίτλερ και Μουσολίνι όπου ο πρώτος υπογράμμιζε: «όταν η φυλή διατρέχει τον κίνδυνο της καταπίεσης… τότε το θέμα της νομιμότητας παίζει δεύτερο ρόλο» -και ο δεύτερος: «τίποτα εκτός Κράτους, ενάντια στο Κράτος. Όλα στο Κράτος, για το Κράτος, μέσα στο Κράτος»[…] «Όλες οι σύγχρονες επαναστάσεις κατέληξαν στην ενίσχυση του Κράτους. Το 1789 φέρνει τον Ναπολέοντα, το 1848 τον Ναπολέοντα Γ’, το 1917 τον Στάλιν, οι ιταλικές ταραχές του 1920 τον Μουσολίνι, η δημοκρατία της Βαϊμάρης τον Χίτλερ» -Η ανθρώπινη τυφλή εμπιστοσύνη και η εγκατάλειψη προς ένα ουτοπικό πολλά υποσχόμενο μέλλον μετατρέπει πολύτιμες ανθρώπινες ζωές σε άβουλα πιόνια. Ας δούμε τώρα ένα οδυνηρό συμπέρασμα στη σ.339 που δεν έχει χάσει την αξία του: «Αλλά τα θύματα δεν θα είναι πια εδώ για να κρίνουν. Για το θύμα, το παρόν είναι η μόνη αξία, η εξέγερση η μόνη δράση. Για να υπάρχει μεσσιανισμός, πρέπει να διαμορφωθεί ενάντια στα θύματα. Πιθανόν να μην το ήθελε ο Μαρξ, εδώ όμως βρίσκεται η ευθύνη του που πρέπει να εξεταστεί ότι δικαιώνει, στο όνομα της επανάστασης, την αιματηρή από δω και πέρα πάλη ενάντια σε όλες τις μορφές εξέγερσης».

Το αυτονόητο σήμερα δεν ήταν αυτονόητο στη δεκαετία του 50. Ο Καμύ με το βιβλίο του αυτό· έζησε την απομόνωση. Ένα κοινό κείμενο των Μερλώ-Ποντύ και Σαρτρ το 1950 που εξυμνούσε τα σταλινικά στρατόπεδα διότι θεωρούσαν τη Σοβιετική Ένωση προστάτη του διεθνούς προλεταριάτου και όποιος τα κατάγγελλε τασσόταν αυτομάτως στο πλευρό των ιμπεριαλιστικών εγκλημάτων του καπιταλισμού και άλλα παρόμοια κείμενα, η ζωντανή πραγματικότητα τα πέταξε στο καλάθι των αχρήστων. Κανείς δεν τα διαβάζει πλέον στα σοβαρά.

Αντιθέτως τα κείμενα του «αφελή» Αλμπέρ Καμύ στέκουν σήμερα φωτεινός φάρος ελευθερίας κι ανθρωπισμού. Δικαιωμένα. Επίκαιρα.

*

©Στράτος Φουντούλης

[Πρώτη δημοσίευση στο ιστολόγιο του Εντευκτηρίου με τίτλο «Ένα βιβλίο στο κομοδίνο του Στράτου Φουντούλη»

[τα όνειρα καπνός]

6.

Ριζοσπάστης 1982

Ή το τέλος των ψευδαισθήσεων

Για τη συζήτηση σχετικά με το σύμφωνο συμβίωσης, στην παρέμβασή του, ο Γ. Γκιόκας (ΚΚΕ) σημείωσε, μεταξύ άλλων, τα εξής σε σχέση τη συζήτηση για το σύμφωνο συμβίωσης:

[…] Η θεσμοθέτηση του συμφώνου συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια είναι επί της ουσίας επέκταση του θεσμού της οικογένειας και σε αυτά τα ζευγάρια. Η εμπειρία από άλλες χώρες αποδεικνύει ότι, όπου θεσμοθετήθηκε το σύμφωνο συμβίωσης ή ο γάμος ομοφυλοφίλων, άνοιξε ο δρόμος και για την υιοθεσία παιδιών. Εμείς δε συμφωνούμε σε αυτό. Μια σειρά άλλα ζητήματα θα μπορούσαν να διευθετηθούν με άλλο τρόπο, ιδιωτικό.

*

Άποψη:
Το ΚΚΕ απέδειξε για μια ακόμη φορά πως παραμένει ένα κόμμα ολοκληρωτικών νοοτροπιών, ανίκανο να αντιληφθεί το ιστορικό γίγνεσθαι, την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης προσωπικότητας, τις ανάγκες και τις αγωνίες των ανθρώπων, πέρα από τα εργατικά ζητήματα που παραμένουν σχεδόν το μοναδικό θέμα του κι αυτό πάλι ιδωμένο μέσα από την οπτική ενός παντοδύναμου κράτους-εργοδότη και ταυτόχρονα αστυνόμου και κατασκόπου της ιδιωτικής ζωής των πολιτών, «των ζωών των άλλων». Οι δηλώσεις του γ.γ. του κόμματος για το «σύμφωνο», είναι κυριολεκτικά για τα πανηγύρια, όζουν αφόρητου μικροαστισμού, αντιδραστικού συντηρητισμού και κωμικοτραγικής μικρόνοιας. [του «Λ» στο Shades Magazine]

[τα όνειρα καπνός]

*

5.

Ή το τέλος των ψευδαισθήσεων

Ο πάντα αισθαντικός «Ῥιζοσπάστης»

Βραδιά Ποιήσεως
Απαγγέλει ο Αρκάν μαζί με τον παιδεραστή μητροπολίτη Παχώμιο

•»Χάθηκα τελικά/ για όλους τους ευεργέτες./ Καίγομαι σαν τσιγάρο/ σε χείλος νευρωτικό:/ Ενά με ψάχνουν παντού -/ περιμένω τη χαραυγή/ τη μεγάλη τύχη/ να παρατήσω τα πάντα ξαφνικά/ όλα όσα ο καιρός μου δίνει,/ και να ρίξω την πρωινή βόμβα/ του χαμόγελου,/ του μοναχικού ανθρώπου». Το προφητικό αυτό ποίημα ανήκει στον Ράντοβαν Βούκοβ Κάρατζιτς.Ο ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας, ασκείται με την ποίηση από παιδί. «»Εξ αμνημονεύτων χρόνων» και άλλα ποιήματα»,τιτλοφορείται το βιβλίο ποιημάτων του (της περιόδου 1967 – 1990) που κυκλοφόρησε από τα «Ελληνικά Γράμματα» και τη Βαλκανική Ενωση Φιλίας,σε μετάφραση Στέφανου Σωτηρίου,προλογισμένο από τον ίδιο τον Κάρατζιτς και τους Μανώλη Γλέζο, Χρήστο Χαλαζία, Ζέλιντραγκ Νίκτσεβιτς.Το βιβλίο παρουσίασαν χτες σε συνέντευξη Τύπου οι Λ. Ζούκοβιτς (υπουργός της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας), Ρ. Λιούζικ (καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου) και Π. Μιχαλακάκος (πρόεδρος της Βαλκανικής Ενωσης Φιλίας).

Αλίευση από ε δ ώ

*

[τα όνειρα καπνός]

*

4.

Ή το τέλος των ψευδαισθήσεων

Πλήρης αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων – Ανοίγει η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Κούβα

Ιστορικό το βράδυ της Κυριακής της 19ης Ιουλίου για ΗΠΑ και Κούβα. Οι δύο χώρες αποκαθιστούν πλήρως τις διπλωματικές τους σχέσεις, αφού τα μεσάνυχτα ανοίγουν τις πρεσβείες τους σε Αβάνα και Ουάσιγκτον. Πρόκειται για ένα νέο σταθμό της ιστορικής προσέγγισης που άρχισαν πέρυσι ο Μπαράκ Ομπάμα και ο Ραούλ Κάστρο.

(καθυστερημένη μεν η ανάρτηση, αναγκαία δε…)

[τα όνειρα καπνός]