αγριμολογος

Νουβέλα, εκδόσεις Πόλις

Η Κωμωδία είναι νουβέλα• μ’ άλλα λόγια, το μακροσκελέστερο κείμενό μου μετά το μικρό μυθιστόρημα Ο Ναπολέων Αστός σε νέες περιπέτειες, του 1974. Φανατικός θιασώτης και θεράπων της μικρής φόρμας (τόσο στη λογοτεχνία όσο και στον κινηματογράφο), υποχρεώθηκα από το ίδιο το θέμα να αναπτυχθώ πέρα απ’ τις οικείες μου διαστάσεις, επιχειρώντας, ωστόσο, να εξορκίσω την παράβαση (ή να εξευμενίσω τον θεό της μικρής φόρμας) με τις δύο πρώτες λέξεις της νουβέλας: «Καίριο και περιεκτικό».

Στο αντίστοιχο «Τυπωθήτω» για το Ψυχώ εμφανιζόταν ο ίδιος ο Χίτσκοκ, ο οποίος, για να μην προδώσει τα μυστικά της ταινίας του, ξεναγούσε απλώς τον θεατή στο φοβερό σπίτι πάνω απ’ το φοβερό μοτέλ και, στο τέλος του τρέιλερ, τραβούσε απλώς την κουρτίνα τού φοβερού ντους. Η δική μου «κουρτίνα» είναι ότι η Κωμωδία πραγματεύεται τη ζωή (ή τις ζωές) ενός ανθρώπου. Τίποτα δηλαδή πιο απλό – ή πιο σύνθετο. Η διαφορά αυτής της «μυθοπλαστικής» ζωής από την «πραγματική» είναι ότι, εδώ, ο αναγνώστης μπαίνει στη ζωή μετά την αρχή της και καλείται να μην αποκαλύψει το τέλος της.

Κατά τον Μπόρχες (Οι τέσσερις κύκλοι), τέσσερις είναι όλες κι όλες οι ιστορίες τις οποίες, «στον χρόνο που μας μένει, θα συνεχίσουμε να αφηγούμαστε, μεταμορφωμένες»: η αφήγηση της υπεράσπισης μιας πολιορκούμενης πολιτείας από «γενναίους άνδρες», της επιστροφής του πολεμιστή, μιας αναζήτησης και της θυσίας ενός θεού. Αν θεωρήσει κανείς ότι, ακόμα και στην τελευταία ιστορία, ο (όποιος) Θεός, προκειμένου να θυσιαστεί, πρέπει πρώτα να εξανθρωπιστεί, εύκολα μπορεί να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι, κατ’ ουσίαν, ένα είναι το κεντρικό θέμα κάθε μυθοπλασίας: ο Ανθρωπος• αυτός που, κατά τη μεγαλοφυή διατύπωση του Αραγκόν, είναι «η απάντηση, όποια κι αν είναι η ερώτηση».

Η Κωμωδία μου ασφαλώς δεν είναι Θεία• ελπίζω, τουλάχιστον, να είναι Ανθρώπινη.

***