αγριμολογος

σήμερα, λέει η επιστολή, σου στέλνω τα τρία πρώτα κεφάλαια. δεν υπάρχω για να θαυμάζω απαντώ στο εαυτό μου, γιατί παρατηρώ «παρέες που ανηφόριζαν κρατώντας ανεμώνες» όπως είπε κάποτε ο Ταχτσής, κι άρπαξα το πρώτο μολύβι που βρίσκονταν κοντά μου πριν χάσω τις μορφές τους, δεν έχω όμως σκοπό να αποτυπώσω τα πολλά, γιατί τα πολλά με τρομάζουν, είναι σαν το ατελείωτο σχοινί μιας αγχόνης, αυτά· για μην απορείτε ότι «αφού τα λέω» γιατί δεν τα αποτυπώνω όπως επιζητά το κοινό γούστο. «τα λέω» δεν σημαίνει συμφωνώ. σημαίνει αυτό που δεν μπορείτε να διανοηθείτε.

«[…] Η αλήθεια είναι ότι δεν έχω αποκαλύψεις να προσφέρω. Έχω περάσει τη ζωή μου διαβάζοντας, αναλύοντας (ή προσπαθώντας να γράψω) και απολαμβάνοντας. Κατάλαβα πως το πιο σημαντικό απ’ όλα είναι το τελευταίο. «Απολαμβάνοντας» την ποίηση, έχω φτάσει σε μιαν οριστική άποψη γι’ αυτήν. Πράγματι, κάθε φορά που βρίσκομαι αντιμέτωπος με μια λευκή σελίδα, νιώθω πως πρέπει να ξαναανακαλύψω τη λογοτεχνία για τον εαυτό μου. Αλλά το παρελθόν δεν έχει απολύτως καμιά χρησιμότητα για μένα. Έτσι, όπως είπα, έχω να προσφέρω μόνο τις αμηχανίες μου.[…]». (από «Το Αίνιγμα της Ποίησης»)

Διαβάζοντας το βιβλίο του Μπόρχες «Η τέχνη του στίχου»* είναι σαν να κάνεις έναν ανθυγιεινό (ή υγιεινό, τέλος πάντων), και πάντως ένα γοητευτικό περίπατο στην Αμφιβολία. Το συναίσθημα αυτό που κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε να στεφθεί επισήμως σαν την Μεγάλη Μούσα των τεχνών, ναι, η Αμφιβολία είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από την καλλιτεχνική δημιουργία, το λέω έτσι αυθαίρετα γιατί μέσα σε αυτόν τον μπορχεσιανό περίπατο, διακρίνεται η ευχάριστη αυτή ειρωνεία της ύπαρξης που με τόση μαεστρία διευθύνει ο εστέτ αυτός των γραμμάτων, τον φαντάζομαι να χασκογελά παρατηρώντας τις συσπάσεις του προσώπου μας, καθώς εκτοξεύει τον περίεργο Λόγο του. Πως λοιπόν να κρίνεις τέτοια κείμενα, μόνο τα απολαμβάνεις, με αυτό λοιπόν τον τρόπο καταθέτω την ομολογία του ιδίου, δηλαδή η απόλαυση καθ’ εαυτή ενός κειμένου είναι το πρωτεύον. Το ίδιο θα πρέπει φαντάζομαι να ισχύει για κάθε έργο τέχνης.

Το εξαιρετικά φροντισμένο αυτό βιβλίο των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης, σε πολύ καλή μετάφραση της Μαρίας Τόμπρου, αποτελείται από μια σειρά ομιλιών στο πλαίσιο των «Διαλέξεων Νόρτον» το 1967-68 που έδωσε ο Μπόρχες, δείχνει τις ευρύτατες γνώσεις του. Το εκπληκτικότερο: έδωσε αυτές τις έξι διαλέξεις χωρίς την βοήθεια σημειώσεων καθώς η κακή του όραση δεν του επέτρεπε να διαβάσει. Αυτά και άλλα σημειώνει στο τέλος του βιβλίου ο εκδότης Calin-Andre Mihailescu , του οποίου υπάρχει ένα αξιοσημείωτο κείμενο που θα μπορούσε να χρησιμεύσει και σαν πρόλογος, παρουσιάζει μία-μία αυτές τις ομιλίες αναλύοντας ταυτόχρονα κάπως, τις εκλεπτυσμένες απόψεις του Μπόρχες προς τη τέχνη γενικότερα.

Το τελευταίο τεύχος Νο 80 του «Εντευκτήριου» το έλαβα με ιδιαίτερη ικανοποίηση εδώ στις Βρυξέλλες, ξέρετε· είναι κάτι που σου στέλνουν και το λ α μ β ά ν ε ι ς, είναι τελικά δώρο όλη αυτή η διαδικασία.

Αυτά για την αίσθηση του να «λαμβάνεις μέσω γραμματοκιβωτίου» και όχι μέσω μέηλ. Δεν το θεωρώ πάντως γεγονός ασήμαντο. Το έχετε νιώσει. Είμαι σίγουρος.

Το εξώφυλλο του τελευταίου «Εντευκτηρίου», ιδιαίτερα λιτό κι όμορφο.

Θα διαβάσετε
Σελίδες από τη βιογραφία του Πάουντ, ελληνική και ξένη ποίηση και πεζογραφία, ζωγραφική και φωτογραφικό ένθετο…

Πηγαίνετε λοιπόν στο φίλο Γιώργο Κορδομενίδη, που παρουσιάζει επαρκώς την πλούσια πράγματι ύλη του όμορφου Σαλονικιώτικου περιοδικού.

Το 1967, under 13. Benoni West School, Νότιος Αφρική. Ναι, αυτά ήταν χρόνια αθωότητας. Δεν θυμάμαι πια όνομα συμπαικτών, μόνο τις φιγούρες παγωμένες από το χρόνο, τα πρόσωπα τα θυμάμαι πεντακάθαρα, ακόμα και τι θέση έπαιζαν, τις αγωνίες μας στ’ αποδυτήρια, ο Άγγλος ψυχρός προπονητής που ήταν και καθηγητής μαθηματικών, σκληρός, δεν συγχωρούσε. Ιδιαίτερα εκείνο το πέναλτι που παραχώρησα πετσοκόβοντας έναν αντίπαλο στο τελικό κυπέλλου, τι τράβηξα μετά…Παρ’ όλο που το κύπελλο το κερδίσαμε και εισέπραξα το φιλί της συμμαθήτριας, δεν θυμάμαι ούτε εκείνης το όνομα, ήταν όμως φιλί γλυκό· με συντροφεύει μερικές φορές ακόμα, μέσα στα όνειρά μου.

Αυτά δεν μου έλειψαν ποτέ.

.

.